༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༥
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2015 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute.

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by: Norbulingka Institute
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN:978-81-93187-81-4

Printed at Archana Ph: 011 26810747 / 48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་ལྔ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༥༩ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་མང་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson ) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

གཞི་རྩའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་ཕྱོགས་གོང་གསལ་ཐོག ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་གོང་རིམ་གྱི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྔར་གྱི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་དང༌། དེང་གི་དཔེ་དེབ་འདྲ་མིན་ཁག གཞུང་སྒེར་གྱི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་བཅས་པའི་ནང༌། ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུམ་བཞི་སོགས་འཁོད་པ་དང༌། འགའ་རེའི་ནང་དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་ངེས་མེད་ལྟ་བུར་སྣང༌།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་ཚིག་དོན་གཅིག་ལ་དག་ཆ་གཅིག་ཉིད་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གཅིག་གྱུར་འགོད་ཐབས་ལ་དོ་སྣང་ཅི་ཐུབ་ཞུས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་རྩ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུུང་དང་དངོས་སྤྱོད་དཔེ་མཚོན་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་བགྲོ་གླེང་རྩོད་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་གཞི་རྩའི་གཏན་འཁེལ་བྱུང་ཐོག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མིང་དང་ས་མིང་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚིག་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་དག་ཆ་འབྲི་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འདུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེ་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་ངོ་སྤྲོད་གསལ་ཁ་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་སོགས་ལ་ཚིག་འགྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱང་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཞིག་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་ཁོངས་སུ་ཡོད།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་བཅུ་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་གཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན་) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ་) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ་) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར་) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ ནས་ ༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ ནས་མུ་མཐུད།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌།༢༠༡༣།༩།༡ནས་༢༠༡༥།༡།བར།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ།

ཉི་ཧོང་དང་ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མཚོན་ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དབུ་འབྱེད། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང༌། ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས་དང་རྒྱ་གར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༽ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ཐོག་མ་བསྐྱངས་པ།

བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་དེ་ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་དགེའི་དཔལ་ཡོན་མ་ལུས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་ཅི་དགར་འབད་མེད་དུ་འཇོ་བར་བྱེད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་ཤིང༌། དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་དགོངས་བཅུད་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འབྲལ་མེད་སྲོག་གི་གཟུངས་སུ་བརྟེན་པར་མཛད་མཁན་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་གཟིགས་སྐོར་ཆོས་འབྲེལ་སླད་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཁར་ཆོས་དོན་དང་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་རྣམ་གཉིས་དང་ཚོགས་གཙོ་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ་ཞུས་རྗེས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས། ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགར་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་སྤྱི་བྱེའི་གསུང་བགྲོས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཐའེ་ལན་བྷན་ཀོག་ (Thailand, Bangkok) གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་རྒྱལ་སྲས་སྤུན་དང༌། ཐའེ་ལན་གཞུང་གི་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས། ཐའེ་ལན་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས། ཐའེ་ལན་དུ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་བཅས་ནས་གནམ་ཐང་མགྲོན་ཁང་དུ་སྣེ་ལེན་གདན་ཞུས་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་མཛད་རིང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་ལ། ‘‘བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་སེམས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ལས་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྐོར་ཡང་ངོས་ནས་བཤད་འདོད་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྐད་ཆ་ཡག་པ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད’’ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་ཀྲོག་ཁྱོའི་ (Tokyo) གནམ་ཐང་དུ་ཆིབས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་འགྲེམས་སྟོན་རྒྱུ་སྦྱོར་སྦྱིན་བདག་ཨོ་མོ་རི་ (Omori) གསར་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་པ། ཡུལ་དེར་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་བཅས་ནས་སྣེ་ལེན་ཕེབས་བསུ་དང༌། གསར་མཁན་ཉི་ཤུ་སྐོར་ནས་སྐུ་པར་ཞུ་འཚང་ཆེ་ཡང་སྐོར་སྲུང་དམག་མིའི་སྣུམ་འཁོར་གཉིས་ཀྱི་སྲུང་བྱ་དང་བཅས་བཞུགས་མཚེར་ཨོ་ཁྲ་ནི་ (Otani) གསར་པ་ཞེས་པར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ཨ་རི་ནས་ཆེད་ཕེབས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་འགན་འཛིན་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ། བོད་ཁང་དྲུང་ཆེ་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ། སློབ་སྦྱོང་ཆེད་སྔོན་འབྱོར་བོད་ཕྲུག་ཕོ་མོ་བཅུ་དང་ཁོ་ཚོའི་སྦྱིན་བདག་ནང་མི། དགེ་རྒན་ལས་བྱེད་བདུན། ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཨོ་མོ་རི་གསར་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་གཉིས། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་གཉིས་བཅས་རིམ་བཅར་ལ་སོ་སོར་འབྲེལ་མཐུན་གསུང་གླེང་གང་འཚམས་མཛད།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་མ་སུ་ཛ་ཀ་ཡ་ (Matsuzakaya Department Store) ཞེས་པའི་ཐོག་བརྩེགས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ལག་རྩལ་རྟེན་གསུམ་དངོས་རིགས་ ༢༢༩ ཡོད་པའི་འགྲེམས་སྟོན་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཕེབས་བཞུགས་དང༌། འགྲེམས་སྟོན་རོགས་བྱེད་སྦྱིན་བདག་ (Yomiuri Shimbun) གི་ཚོགས་གཙོ་ཤོ་རི་ཀེ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་མོལ་གནང་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘དེ་རིང་འདི་གར་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་ཐུབ་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་མི་ཚོས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་འཁྱེར་ཡོང་ཞིང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་དངོས་རྫས་དང༌། གསུང་རྟེན་ཁག་ལ་ད་ཆ་བོད་མིས་གཙོས་མི་མང་པོ་ཞིག་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་དགོས་པའི་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད’’ཅེས་དང༌། ‘‘ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྐབས་ངོས་དང་ཉི་ཧོང་གི་གྲོགས་པོ་འགའ་ཤས་མཇལ་བྱུང་བ་དེ་ནས་དེ་རིང་བར་ལ་དུས་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད’’ཅེས་གསུངས་ཤིང༌། སྐུ་མགྲོན་ལྷན་རྒྱས་ནས་དར་ཐག་གཅོད་གཏུབ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིས་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དེ་ནས་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་སར་གཞུང་ཚབ་ཁག་གིས་གཙོས་པའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ནས་དད་གུས་མཇལ་བཅར་ཞུས། དགོང་དྲོ་ཉི་ཧོང་དུ་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་རོགས་བཅར་ཏེ་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་གསོལ་ཚིགས་སུ་གདན་ཞུས་དང༌། ཡུལ་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཧི་གྷ་ཤེ་ཧོན་གྷན་ཅི་ (Higashi Honganji Temple) ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་དང༌། སན་ཇོ་ཇི་ལྷ་ཁང༌། (St.George Church) ཚོ་ཀི་ཇི་ཧོན་གྷན་ཅི་ (Tsukiji Honganji Church) ལྷ་ཁང་གསུམ་ལ་གནས་གཟིགས་དང་ལྷ་ཁང་སོ་སོར་ཞབས་བཅགས་དྲན་རྟེན་སྐུ་པར་རེ་དང༌། དབྱིན་ཡིག་ཐོག་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཕྱག་དེབ་རེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་རེ། ཞི་གནས་དཔེ་རིས་མཆན་སྦྲགས་རེ་བཅས་སྩལ། ལྷ་ཁང་དང་པོའི་རྟེན་གཙོ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པ་དང༌། གཉིས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། གསུམ་པ་རྡོ་བརྩིགས་རྒྱ་གར་ལུགས་སུ་བཞེངས་པ་འོད་དཔག་མེད་བཅས་ཡིན་འདུག་ཅིང༌། ལྷ་ཁང་གཉིས་པར་རྡོར་དྲིལ་དང་སྦྱིན་བསྲེགས་ཡོ་ཆས་དགང་གཟར་བླུག ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རི་མོ་ཡོད་པའི་དཔེ་དེབ་སོགས་ལ་དཔགས་ན། སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དར་རྒྱས་བྱུང་བར་སྣང་བས་བཀའ་རྩད་སྐབས་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གསལ་སྣང་སོགས་ཡོད་ལུགས་ཞུས་པས་བྱ་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་ཞིག་དར་བར་མངོན། ཞེས་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ནང་པའི་ཚོགས་སྤྱིས་དགའ་བསུའི་སྣེ་ལེན་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སར་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པོ་གཉིས་ནས་གསུང་གླེང་གནང་བའི་ནང༌། བོད་དང་ཉི་ཧོང་དབར་སྔར་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་རབས། ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་འདིར་ཞབས་འཁོད་ལ་ཡུལ་མི་ཐམས་ཅད་ནས་དགའ་གུས་རབ་ཏུ་ཆེ་ཚུལ། ཕྱིན་ཆད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྔར་ལྷག་ཡོང་རེ་ཡོད་ལུགས་སོགས་གསུངས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ། ‘‘ཉི་ཧོང་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཚོགས་ནས་ངོས་རང་ཡུལ་འདིར་མགྲོན་འབོད་གནང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འདིར་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཉི་ཧོང་ཡུལ་དང་ཉི་ཧོང་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོས་རང་ལོ་ན་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་གོ་ཐོས་ཡོད་ལ་ཡུལ་འདིའི་གནས་སྟངས་ཤེས་འདོད་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད།

ད་རེས་ཁྱེད་རྣམ་པས་མགྲོན་འབོད་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དང༌། ལྷག་པར་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་རེ་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ད་རེས་ངོ་མཇལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། མི་ལོ་བདུན་ཅུ་ལྷག་གི་གོང་ལ་ཡུལ་འདིའི་མི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཆེད་བོད་དུ་སླེབས་པ་དང༌། བོད་མི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡུལ་འདིར་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱས་པ་སོགས་ཉི་ཧོང་དང་བོད་དབར་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བར་སྐབས་ལོ་འགའི་རིང་ལ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་རུང༌། ད་ཆ་ངོས་རང་ཡུལ་འདིར་ངོ་འབྱོར་དང་རང་རེ་ཞལ་འཛོམས་བྱུང་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཅག་དབར་ལ་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་འབྲེལ་བ་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་འབད་བརྩོན་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་གནང་ན་ལེགས་པར་བསམ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཉེར་མཁོ་ལྟོ་གོས་གནས་ཁང་སོགས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལེགས་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་ཉེར་མཁོའམ་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཙམ་མེད་པར་མངོན།

ཕྲན་གྱི་བསམ་པར། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བཟང་ཤོས་ནི། ཆོས་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་རང་རེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མིན་ནམ་སྙམ། དེས་ན་རང་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གང་ཟབ་དང་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས། ཕན་ཚུན་རོགས་རེས་བཅས་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་རྣམས་ཤེས་འདོད་ཡོད་པའི་མི་མང་རྒྱ་གང་ཆེས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཐད་ཀར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་དང༌། བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་པར་སྙམ་ཞིང༌། ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདིར་གལ་སྲིད་ནོར་འཁྲུལ་མེད་ན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དོན་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་རོགས’’ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་པར། གལ་ཏེ་མི་སུ་རུང་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་ལག་ལེན་བྱས་ན། དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདིའི་འཚོ་བར་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པ་དང༌། གལ་སྲིད་དེང་དུས་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་སྙམ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། ངོས་རང་གི་བསམ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་ཐུབ་ན་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་བསམ་གྱིན་ཡོད།

དཔེར་ན། ཡུལ་འདིའི་ནང་སྔ་དུས་ནས་དར་བའི་སྲོལ་བཟང་རྒན་གཞོན་གྱི་གུས་བཀུར་བྱེད་སྟངས་སོགས་གཤིས་ལུགས་ལེགས་པོ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་དུ་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་རིགས་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ལེགས་པར་མཐོང་གི་འདུག’’ ཅེས་སོགས་སྩལ། གསོལ་སྟོན་འདིར་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་བརྒྱ་སྐོར་ཕེབས་ཡོད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནས་རང་རང་གི་མིང་འབོད་གུས་འདུད་དུ་བཅར་བར་དགྱེས་འཛུམ་ལྷུག་གྲོལ་གྱི་གསུང་མཆིད་སྙིང་གི་བཅུད་དུ་ཐོབ།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་ཨོ་མོ་རི་ (Omori) ཞེས་པ་ཡུལ་འདིར་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་རི་ངོགས་ཀྱི་ལྡུམ་རར་སྐུ་འཆམ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། མགྲོན་ཁང་སྟེང་ཐོག་ཏུ་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་མཛད།

དེ་ནས་རྒྱ་ཆེའི་ལྡུམ་རའི་ནང་བྱིས་པའི་རྩེད་ར་སྣ་ཚོགས་དང་སྨན་པའི་རྩེ་སྣའི་ར་བ། ནེ་ལོན་ (Nylon) ས་གདན་སྟེང་གངས་ཤུད་རྩེད་ས། སེ་ལོན་ (Ceylon) དང་རྒྱ་གར་ནས་བཞེངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཡོད་པའི་མཆོད་རྟེན། ཡུལ་ལྷ་ཁྲོ་བོ་ཞིག་གི་མདུན་ཤིང་མོ་འདེབས་ས། ཆུ་སེང་དུ་འབོད་པའི་ཉ་སྲམ་འདྲེས་མ་ལྟ་བུ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་མཆུ་ཏོས་དྲ་ཁུག་གྲུ་གུ་རྩེད་ས། སྔར་གྱི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་རུས་སྦལ་ལ་བཞོན་ནས་ཀླུ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་ནང་ཟློས་གར་ལུས་རྩལ་སྐད་གྲགས་ཅན། ཡུལ་འདིའི་ཞབས་བྲོ་བ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཞབས་བྲོ་དང་གློག་བརྙན་དཔར་འདེབས་བྱ་ཡུལ་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། (འདི་ཉིན་ཉི་ཧོང་དང་རྒྱ་མི་མཛའ་གྲོགས་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚོགས་མི་ ༥༠ སྐོར་འགྲེམ་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོང་སྟེ། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ལ་ངོ་རྒོལ་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་མང་པོ་ཞིག་ལྟ་སྐོར་བར་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།)

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་མཛེས་སྡུག་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་དངོས་གཙང་ཤིང་གི་ཁང་ཆུང་ཉིས་ཐོག་ཅན་གྱིས་བར་མཚམས་མེད་པར་གང་བའི་གྲོང་གསེབ་སོ་ནམ་པ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་རི་ངོགས་མང་པོ་བརྒྱུད། ཁྱོ་ཀྲོ་ (Kyoto) ཞེས་པའི་རྒྱལ་ས་རྙིང་པའི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཆིབས་ཞབས་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་ཅི་ནོ་ལྷ་ཁང་ (Chino Temple) དུ་ཞབས་བཅགས་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་སྔ་དུས་ཀྱི་མི་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་འདྲ་སྐུ་མཇལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཕུལ་འབྲེལ་མཁན་པོར་ཆོས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་བསྐྱངས་པར་དེ་ཙམ་ཞུ་སྤོབས་མངོན་སྣང་དུ་མ་གྱུར། ཕར་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཕྱག་དེབ་དང་ཞི་གནས་དཔེ་རིས། ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཐང་དང་སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ།

དེ་ནས་ནི་ཤེ་ཧོན་གྷན་ཇི་ (Nishi Honganji) ཞེས་པའི་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས། ལྷ་ཁང་འདི་དག་ཡུལ་དེའི་ལྷ་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཡིན་པ་དང༌། དགོན་པ་འདིའི་མཁན་འཛིན་ལས་ཐོག་པའི་ཡབ་ཀྱི་ཡབ་དེ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པར་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་མྱོང་ཞིང༌། བོད་དུ་ཉི་ཧོང་གི་མི་གཉིས་བཏང་བའི་གཅིག་ལ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་ཞིང་སེ་རར་ལོ་བདུན་ཙམ་རིང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གནང༌། ་དེར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་གཅིག་དང༌། དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན། ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་གཅིག ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དབྱིན་དེབ། སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས་རི་ཨོ་ཀོ་ཀུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁང་ (Ryukoku University) དང༌། དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར། ཧི་གྷ་ཤི་ཧོན་གྷན་ཇི་ (Higashi Hongan-Ji) ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བཅས་སུ་ཞབས་བཅགས་རིམ་པར་བསྐྱངས་ཤིང་དྲན་རྟེན་སྩལ།

དེ་ནས་ཨོ་ཀྲ་ནི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ (Otani University) ནང་ཆོས་སློབ་ཁང་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར། དཔེ་མཛོད་ཁང་དེར་རྒྱ་ནག་པར་མའི་བཀའ་བསྟན་དང་ལྔ་པའི་གསུང་སྨན་བླའི་མདོ་ཆོག་རྒྱས་པ་རྒྱ་ནག་དཔར་མ། འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོའི་གསུང་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་སོགས་གསུང་ཐོར་བུ་དཀར་ཆག་མཉམ་ཡོད་པོད་བརྒྱ་སྐོར་བཞུགས། འཇམ་བཞད་གསུང་འཕྲུལ་དཔར་རྒྱག་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ། གོང་གསལ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་གཉིས་སོ་སོར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་རེ་དང་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་རེ་སྩལ།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་མ་ཡོ་ཤིན་ཇི་དགོན་ (Myoshin-Ji ) ཞེས་པ་འཇེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་གནས་སུ་གནས་གཟིགས་དང༌། དགོན་གནས་དེར་དགེ་འདུན་གཞོན་པ་རྣམས་རིང་མཐའ་ལོ་བཅུ་དང་ཉུང་མཐར་ལོ་གསུམ་རིང་ངེས་པར་སྒྲིག་འགྲིམས་དགོས་པ་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ། ཚོགས་གཞུང་དུ་སྒོམ་ལ་བཞུགས་སྐབས་དགེ་བསྐོས་ནས་ལུས་གནས་བཅའ་སྟངས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྒྱུན་ཙམ་འདུག་ཅིང༌། རྒྱུན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་འདུལ་བ་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་ཚོད། གནས་བརྟན་བགྲེས་སོང་འགའ་ཤས་སྒོམ་ལ་བཞུགས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ལྷན་ཞབས་དགེ་སློང་གསུམ་ཡང་སྒོམ་གྲལ་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་སྐར་མ་བཅོ་ལྔའི་རིང་ཐུགས་དམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རོལ།

དེ་ནས་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཚོགས་སྤྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར། དགའ་བསུ་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཁས་པ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སྟེང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་མཁས་པ་དགུ་ཙམ་ནས་གསུང་གླེང་དང་ཆོས་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གསུང་མོལ་མཛད། དྲན་རྟེན་དུ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྐུ་དཔར། ཞི་གནས་དཔེ་རིས། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཕྱག་དེབ་བཅས་སྩལ་རྗེས་རྡོའི་ལྡུམ་ར་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢ ཉིན་ནཱ་རཱ་ (Nara) ཞེས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་ཀྲོ་རྡ་ཡེ་ཇི་ (Todaiji) ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས། དེ་ནས་ལྷ་ཁང་ཁག་གསུམ་སོ་སོར་གནས་གཟིགས་མཛད་ཅིང༌། ལྷ་ཁང་ཁག་ནང་རྣམ་སྣང་སྐུ་ཚད་གཞི་འདོམ་བཅོ་ལྔ་སྐོར་ཡོད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཤིང་དང་ཁྲོ་ཟངས་ལས་བཞེངས་པའི་སྨན་བླ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང༌། སེམས་དཔའ། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་སོགས་སྐུ་བརྙན་ཆེས་མང་པོ་བཞུགས་པར་མ་ཟད། ཀྲོ་རྡ་ཡི་ཇི་ (Todai-Ji) གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལོ་རེར་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་ཉིན་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་བཞེས་དང༌། ཉིན་རེར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུས་དྲུག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཡོད་འདུག

ཉིན་སྔོན་མར་མཇལ་བའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་ནང་སྐུ་རྟེན་གཙོ་བོ་རེ་ལས་མི་འདུག་ཅིང༌། རྟེན་གཙོའི་གཡས་གཡོན་སྟེགས་བུའི་ཁར་སྔར་གྱི་གོང་མ་ཚོ་དང་བླ་མ་མཁས་པ་ཁག་གི་མཚན་བྱང་དྲན་རྟེན་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྒྱ་ཆེ་སྤུས་དག་འཛིན་སྤྲས་དངོས་གཙང་ཡོད་ཀྱང༌། སྐུ་རྟེན་ཆེས་མང་པོ་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་དག་ལ་འཛིན་སྐྱོང་གཅེས་སྤྲས་གད་བརྡར་ཇི་བཞིན་མེད་པར་གཟིགས། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་རྣམས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་བརྟེན་སློབ་ཕྲུག་དག་གི་སློབ་སྦྱོང་བྱ་ཡུལ་དང་མི་མང་ལྟ་སྐོར་དང་གུང་གསེང་དུ་སྐྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར། དེ་ཉིན་ཡང་སློབ་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་སྐོར་དང་མི་མང་འབོར་ཆེ་ལྟ་སྐོར་རྒྱུ་འགྲུལ་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་ཤིང་མཁོ་རྒུ་ཚང་བ་གཟིགས་ཞིབ་གྱུར།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཨོ་ས་ཀ་ (Osaka) ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་གྲས་རྫོང་མཁར་ཐོག་བརྩེགས་ཅན་ཞིག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། མཁར་རྫོང་ངོ་མ་དམག་འཁྲུག་སྐབས་འཐོར་ཞིག་སོང་བ་ད་ལྟའི་འདི་སྔར་གྱི་བཟོ་བཀོད་ལྟར་བཞེངས་རབས་ཟེར་བ་དང༌། རྡཽ་ཆེན་གྱི་རྩིག་པ་སྔ་བཟོ་ཅན་ཞིག་དང་དེའི་ནང་སྔ་དུས་ཀྱི་ཁྲབ་རྨོག་དང༌། གྲི། མདུང༌། མདའ་གཞུ་སོགས་མང་པོ་གཟིགས། དེ་རྗེས་ཤི་ཀྲེན་ནོ་ཇི་ (Shitenno-Ji) གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། དེར་རྣམ་སྣང་གི་སྐུ་དང་རྣམ་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རས་བྲིས་མར་ཆོ་ག་ལྟར་གྱི་མཆོད་པ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་པ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་སོགས་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་གང་བྱུང་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྲོལ་ལུགས་བཟང་པོ་གཟིགས་ཚུལ་བྱུང༌།

གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་དང༌། ལྷ་ཁང་དངོས་གཙང་འགའ་ཤས་མཇལ། དགོན་གནས་འདིར་སློབ་གྲྭ་དང༌། རྒན་གསོ་ཁང་སོགས་གཏན་འཛུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་ལས་ཀ་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་གར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཀྱང་གསར་རྒྱག་བྱ་མུས་གཟིགས། གོང་གསལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐུབ་དབང་དང་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་བཅས་ཡོད་པའི་སྐུ་ཐང་དང་ཞི་གནས་དཔེ་རིས། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་དེབ། སྐུ་པར་གཅིག་བཅས་སྩལ།

ཨི་ཛན་ཀོ་ཀུ་ས་ཡེ་མགྲོན་ཁང་ (Kokusai Hotel) དུ་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་བཞེས་ཏེ་རི་རྩེའི་ཨི་རན་ཡ་ཀུ་ཇི་ (Eranyaku-Ji) ཞེས་པའི་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་དང༌། ཆོས་པ་སེར་སྐྱ་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་བྱ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་ལྷ་ཁང་གཞན་ཞིག་ཏུ་ལོ་ལྔ་རེར་ཐེངས་རེར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་མཛད་སྒོར་སྔར་སྲོལ་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་དབུས་དང་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་སློབ་དཔོན་བགྲེས་སོང་རེ་ཞལ་སྤྲོད་དུ་བཞུགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་སྐྱོར། དེའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སོ་སོར་མཁན་པོ་བཞི་རེ་བཞུགས། བུ་ཆུང་གྲྭ་ཆས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་གཉིས་རེ་ཡོང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གསུམ་བྱས། མཐར་གཅིག་གིས་ཤིས་ཚིག་དང་བཅས་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་སྨན་བླ་བཞུགས་སའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ལ་གནས་གཟིགས་རབ་གནས་བསྐྱངས་ཏེ་གསར་ཁང་ཨོ་མོ་རི་ཤིམ་བུན་ (Omori Shimbun) ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་སྐར་མ་ ༤༠ རིང་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་བས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་མང་པོས་དོ་སྣང་གུས་བཀུར་བླ་མེད་ཞུས། གསར་ཁང་གཙོ་འཛིན་བགྲེས་སོང་དང་ལྷན་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་དང༌། ཡུལ་ལུགས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཉི་སོག་མཛའ་མཐུན་ཚོགས་གཙོ་ཅན་མཇལ་བཅར་དང་ཨོ་ས་ཀའི་ཚོགས་གཙོ་དང་ལས་བྱེད་མི་ལྔ་བཅར་ཏེ་ཕྱག་རྟགས་ཕུལ་བར་ཕར་ཡང་སྐྱེས་ལན་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དང༌། དངུལ་གདུང་གཅིག བོད་ཀྱི་གསེར་ཊམ། དངུལ་སྣ་བཅས་སྩལ། དེ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་ངོས་རང་སྔོན་དུས་ནས་འཕྲུལ་བཟོའི་སྐོར་དང༌། ལྷག་པར་དུ་འཕྲུལ་ཆས་བཤིག་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་མོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བས་ངོས་ལ་དུས་ཚོད་ལྡང་ངེས་ཤིག་ཡོད་ཚེ། འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ལྡན་པའི་ཉི་ཧོང་གི་མེ་འཁོར་དག་བཤིག་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་དགའ་མོས་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཉི་ཧོང་ནང་གཟིགས་སྣང་ཅི་བྱུང་གསལ་པོར་གསུང་མོལ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༧ ཉིན་རིན་ནོ་ཇི་ལྷ་ཁང་ (Rinnoji Temple) དུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང༌། ས་ཁུལ་འདི་དག་ས་མཐོའི་རི་ངོགས་ཐང་ཤིང་སྡོང་རྒན་དང༌། ཆུ་ཚན་མང་པོ་ཡོད་པ། ཉི་ཧོང་གི་གནའ་ཟོག་རྙིང་པ་ཉོ་ཡུལ་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་ཁག་སྤྲོ་གསེང་དུ་བསྐྱོད་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་དང༌། ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་ཤིང་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་ཉི་ཧོང་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་གྲས་ཤིན་ཏུ་དངོས་གཙང་དང༌། རྟེན་གཙོར་འོད་དཔག་མེད། གཡས་སུ་རྟ་མགྲིན་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཅན་ཕྱག་བརྒྱད་པ། གཡོན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅས་ཤིང་ལས་བཞེངས་པ་སྐུ་ཚད་ཐོག་ས་གཅིག་ཙམ་དངོས་གཙང་མཇལ་ཉམས་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཨོ་སོ་ནི་མི་ཡ་ས་ཁུལ་དུ་མི་ཀྲོ་ཡོ་ཞེས་པ་སྒེར་བཙུགས་འཕྲུལ་ཆས་བརྟག་ཞིབ་ཡོ་ཆས་བཟོ་གྲྭར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་སྐབས་རོལ་ཆ་བས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་བུ་གསོ་ཁང་དང་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་དང་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡུལ་ལྡུམ་རར་དྲན་རྟེན་ཤིང་སྣ་འདེབས་འཛུགས་བཅས་མཛད།

དེ་ནས་ཚོགས་ཁང་དུ་བཟོ་མི་ཕོ་མོ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་སྐུ་མགྲོན་ཉེ་སྐོར་དགོན་ཁག་གི་གཙོ་འཛིན་བཅུ་སྐོར། གྲོང་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་འདུ་འཛོམས་དབུས་ཀྱི་སྡིངས་ཆར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བཟོ་གྲྭའི་རོལ་དབྱངས་དང་བཟོ་པ་ན་གཞོན་ཟུང་ནས་ཐུབ་དབང་ལ་མེ་ཏོག་བདུག་སྤོས་འབུལ་བསྟར། བཟོ་གྲྭའི་འགོ་འཛིན་ནས་སྨོན་ལམ་དཔེ་ཆ་འདོན་ཀློག ཚོགས་ཆེན་ནས་ཞལ་འདོན་རོལ་དབྱངས་བཅས་ཟིན་མཚམས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་ལ་སྐུ་ཕྱག་ཕུལ་ཞིང༌། དེར་ནི་རིང་འབད་མ་དང༌། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བ་ཞེས་པའི་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གསུངས་ཤིང་སྙན་ཤལ་འབུལ་བསྟར་མཛད་བསྟུན། དེ་རིང་ངོས་ནས་བཟོ་གྲྭ་འདིར་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་མཐོང་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང༌། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཚོའི་ལུས་ཀྱིས་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་བརླག་པར་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལྷུར་ལེན་པ་འདི་ནི་དགའ་སྤྲོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར།

དེས་ན། ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ལྡན་གྱི་བཟོ་ལས་པ་ཚོར། ངོས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བསམ་ཚུལ་ཚིག་འགའ་ཤས་ཞུས་ན། རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་བྱ་དགོས་ཤིང༌། སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པ་ལ་སྐྱབས་ཡུལ་ངོ་ཤེས་དགོས། སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས། ཆོས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལའང་རྒྱུ་སྐྱབས་དང་འབྲས་སྐྱབས་གཉིས་ཡོད། ད་ལྟ་གཞན་རྒྱུད་ལ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་སྐྱབས་གསུམ་ནི་རྒྱུ་སྐྱབས་ཡིན་པས་ཉེས་ཅན་ཁ་དྲག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་སྐྱབས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་སྐྱབས་གསུམ་དེ་ཐོབ་བྱར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་པ་ནི་འབྲས་སྐྱབས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན།

དེ་ལྟར་སྐྱབས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ནས་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་བྱ་དགོས། ཆོས་ནས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤད་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མདོར་བསྡུས་ན་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་ཡིན། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། སྐྱབས་འགྲོ་རྣམ་དག་འབྱུང་ལ། ལས་འབྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་མ་འཕྱུགས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་ཐུབ། དེ་ལྟར་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་རེས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། རིམ་གྱིས་བསམ་བློའི་ཚད་གོང་ནས་གོང་མཐོར་གྱུར་ཏེ་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་འཛོལ་མེད་དགོས་ལུགས་གོ་བཀོན་གསལ་བཤད་འགྲེལ་བརྗོད་སྩལ་བ་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་སྦྱིན་བདག་གིས་སྨོན་ལམ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་རྗེས་ཟློས་བཅས་གསུངས་ཤིང་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་གདངས་དབྱངས་རོལ་ཆ་དང་བཅས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

བོད་ཕྲུག་བུ་མོ་ལྔ་དང་བུ་ལྔའི་སྡོད་ཁང་སོ་སོར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཞལ་ཏ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། བུ་སྤྱིར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་གཅིག་དང་སྐུ་པར་རེ། བུ་མོ་ཚོར་སྒྲོལ་མའི་སྐུ། ཊམ་དཀར་རེ་གསོལ་རས་སྩལ་རྗེས། ཉི་ཧོང་ (Republican Party) ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་དང་བོད་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་བཅས་ལ་བཀའ་མོལ་ཞུས་པར། བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ལ་གོ་བསྡུར་ཞུས་འཐུས་སྩལ། གནང་སྐྱེས་སུ་ཞི་གནས་དཔེ་རིས་དང༌། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ། རྒྱ་གར་ནང་བོད་ཕྲུག་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་དེབ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་རིམ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཁག་གཅིག་དང་སྲིད་བློན་གྱི་ཉེ་ལྟོས་ལྕམ་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་སོ་སོར་གང་ལ་དེ་འཚམས་ཀྱི་བཀའ་མངགས་འབོད་སྐུལ་སྩལ། གདན་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་དང་འགྲེམས་སྟོན་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་ཨོ་མུ་རི་གསར་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་གཉིས་བཅར་བར། ལེགས་སྐྱེས་ཐུབ་དབང་སྐུ་གཅིག་དང་སྐུ་དཔར། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ། བོད་ཀྱི་དངུལ་སྣ་བཅས་སྩལ། བཟོ་གྲྭའི་སྦྱིན་བདག་ཨེ་ཧན་ཞུ་ག་ཏ་ལ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་ཐང་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། རྡོར་དྲིལ། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ། སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁང་ནང་ཉིན་གུང་དང་དགོང་མོའི་གསོལ་སྟོན་ལ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཉི་ཧོང་གཞུང་གི་ཕྱི་ལས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བདུན་ཅུ་སྐོར་དང་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ད་རེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཉི་ཧོང་ཡུལ་དུ་མཛད་འཕྲིན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་བསྟུན་གདན་ཞུའི་ལས་དོན་ཁུར་ལེན་ཞུས་པའི་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ། ད་ལམ་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཡུལ་འདིའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་དགོན་ཁག་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ལ་མཆོད་མཇལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང༌།

དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ཡུལ་འདིའི་སྐྱེས་བུ་བསོད་ནམས་ཅན་དག་གིས་འབད་པ་དུ་མས་བཞེངས་པའི་བཀོད་ལེགས་ཡིད་འོང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དག་དང་སློབ་དཔོན་མཁས་པའི་སྒོམ་གྲྭ་ཁག་མཇལ་བའི་ཚེ། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གི་གོང་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པའི་སྟོན་མཆོག་ཤཀྱཱ་མུ་ནེའི་བསྟན་པ་ཡུལ་འདིར་དར་རྒྱས་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་འདུག་སྙམ་པར་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་ལ་དད་གུས་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་ཞུས་ཤིང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྟེན་གསུམ་སོགས་དྲན་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཡིད་ལ་གདུང་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་བྱུང༌།

གང་ལྟར་ཡང་དེང་དུས་རིག་གསར་བཟོ་འཕྲུལ་དར་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། སྟོབས་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་འདིར། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་དང་མདོ་སྔགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་བསྔགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་ས་བརླན་པ་ལས་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། འཕྲལ་ཡུན་གཏན་བདེའི་དགའ་སྟོན་ལ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། ཉི་ཧོང་ནང་ཆོས་ཁྱབ་སྤེལ་ཚོགས་པ་ནས་ངེད་ཅག་ལ་སྣེ་ལེན་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་བཞེས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བོད་དང་ཉི་ཧོང་དབར་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་སྔར་ལས་དམ་ཟབ་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་སྙིང་ནས་ཞུ། ཞེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་བཞུགས་མཚེར་ནས་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་རོགས་དང་ཆོས་ཚོགས་འགོ་འཛིན་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་བཅར། ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ས་བྷན་ཀོག་ཏུ་ཐའེ་ལན་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་ཡུལ་གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་གཅིག་ལྕོགས་པ། ཆོས་དོན་གཙོ་འཛིན་ལས་རོགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་ཞུས།

དེ་ནས་ལྡི་ལི་གནམ་ཐང་དུ་ཆིབས་ཞལ་བདེ་ལེགས་སུ་འཁོད་པར་རྒྱ་གར་ཕྱི་ལས་མི་སྣ་དང༌། ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད། ལྡི་ལིར་གཏན་སྡོད་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་རྒྱས་པར་ཞུས།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་ལས་ཁོངས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སྐོར་ལས་དོན་འགན་འཛིན་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ (R.Jaipal) དང་ཕྱི་ལས་དམིགས་བསལ་དྲུང་ཆེ་ (T.N.Kaul) རིམ་བཅར་སོ་སོར་མཛའ་གྲོགས་ནང་མའི་ཚུལ་གྱིས་གསུང་མོལ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་དོན་སྐོར་གོ་སྐབས་ཆུད་ཟོས་མ་ཡོང་བའི་ཕན་གྲོགས་དགོས་ལུགས་བཀའ་མངགས་ནན་ཆེར་མཛད། རྒྱ་གར་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ནས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམ་གོ་སྒྲིག་གནང་བར་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་བོད་དོན་ཐོག་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་མི་སྣ་བཅུ་སྐོར་བཅར་འཛོམས་ལྷན་དུ་གསོལ་ཚིགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཞོགས་པར་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དང་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་གཞོན་གཉིས་ཆེད་བཅར་གྱིས་ཕེབས་བསུ་གཉིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་མཛད།

དེ་ནས་ས་གནས་ཁག་སོ་སོ་ནས་གྲོང་སྡེའི་ལམ་གནད་ཆེ་ས་སོགས་སུ་གཟིམ་སྒོ་ཡངས་ཤིང་མཐོ་བ་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་སའི་ནོར་གླིང་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་སྒོ་ཆེན་མོར་དཔེ་བལྟས་ཏེ་བཟོས་པ་དག་དང༌། གཟིམ་སྒོའི་རུ་བཞིའི་གཡས་གཡོན་དུ་གོས་ཆེན་གྱི་ཀ་འཕེན་སྟེང་དུ་གྷན་ཇི་ར་དང་རི་དྭགས་ཕོ་མོ། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན། འཕགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར། དེའི་དབྱིངས་སུ་བཀྲ་ཤིས་ཁྲ་རིང་སོགས་རྒྱན་སྤྲོས་གཟབ་པ་དང༌། གཟིམ་སྒོའི་མདུན་ཐོད་དང་དབྱིངས་མཐོངས་བར་མཚམས་བར་མཚམས་དང༌། ཟློས་གར་ཚོགས་མི་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཁག བུ་གསོ་ཁང་གི་བུ་ཕྲུག་ཚོ་བཅས་རུ་བསྟར་གྱིས་གདོང་སྣེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་སོགས་གང་སར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་ལེགས་གྲུབ་སྐུ་བདེ་དགྱེས་སྤྲོའི་ངང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ལ་ཡིག་ཆེན་བོད་ཡིག་དང་ཧིན་ཡིག དབྱིན་ཡིག་གསེར་མདོག་དང་དངུལ་མདོག་གཡུ་མདོག་བཅས་སྣ་ཚོགས་བྲིས་པའི་རས་གཞི་ལྗང་ཁུ་དང༌། སེར་པོ་སྔོན་པོ་སོགས་སྒྲེང་འཕྱར། ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་དར་ཕྲེང་དང༌། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རིམ་བསྟར། ཕེབས་ལམ་ཐོག་ས་དཀར་ཞུན་མའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ།

གང་སར་སྐུ་བསང་བསང་བུམ་གསར་པའི་ལྷ་ཤིང་ཤུག་ལོའི་དྲི་བཟང་དུད་སྤྲིན་སྔོ་བསངས་ནམ་མཁའ་དྭངས་མའི་དབྱིངས་སུ་འཕྱུར་བ་སོགས་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང༌། འཕགས་བོད་མི་མང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་བཅས་ཚང་མས་རྒྱན་གོས་གཟབ་མཆོར་ཐོག་མཇལ་དར་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་ཐོགས་བཞིན་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གིས་དགའ་གུས་དད་པའི་ཕེབས་བསུའི་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དགྱེས་སྤྲོའི་འཛུམ་ཞལ་རྒྱས་པའི་གཟི་མདངས་འཕྲོ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་སྤྱན་གཟིགས་ངང་དལ་བུར་ཕེབས་བཞུད་དང་དུས་མཚུངས། སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དུང་རྒྱ་དང༌། རྔ་རོལ་སོགས་ཀྱིས་སེར་ཕྲེང་ཞུ་བ་དང༌། མི་མང་ཁྲོད་ནས་གཞས་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་དད་བསྟོད་པའི་གླུ་དབྱངས་འབུལ་བ། ཟློས་གར་བའི་ཁོངས་ནས་ན་གཞོན་བྲོ་ཆས་སྤྲས་པ་ཁག་དང་བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པ་ལྷ་མོའི་ཆས་ཅན། ཆོལ་གསུམ་ཡུལ་མིའི་ཆས་གོས་གྱོན་པ་སོགས་བསྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་རྔ་རོལ་གླིང་བུ་དང་སྦྲགས་དགའ་བསུའི་བསྟོད་གླུ་དང༌། བྲོ་གཞས་འབུལ་བ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་བསྟོད་པའི་གླུ་དབྱངས་འབུལ་བ། མི་མང་ནས་ཤེལ་རོང་འབྲོང་རྩེད་དང༌། གཡག་རྫིའི་རྣམ་ཐར་དབྱངས་སྙན་འབུལ་བ་སོགས་དགའ་བ་འབུམ་གྱིས་གཡོས་པའི་གུས་བསུ་ཚད་མེད་ཞུས།

དེ་བཞིན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་སྒོའི་འགྲམ་ནས་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་སློབ་གཉིས་དང༌། གྲྭ་མང༌། གནས་ཆུང་དང་དགའ་གདོང་སྐུ་རྟེན་རྣམ་གཉིས་དང༌། གྲྭ་མང༌། བླ་སྤྲུལ་རྣམ་པ་བཅས་ནས་རྟགས་བརྒྱད་རྫས་བརྒྱད་དང༌། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པའི་སེར་ཕྲེང་དང༌། སྤྱན་རྒྱ་འབྲེལ་བའི་གྲལ་འདུད། ཕོ་བྲང་དབུ་གཡབ་ནས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ། དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་ཤག་བཅས་ནས་རྟེན་འབྱུང་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་གྲུབ་བསྟུན། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་མཛད་པ་བཅས་ཐེངས་འདི་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས་པ་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས་པ་ཐོག་མ་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་དམར་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ནག་གི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ཉི་ཧོང་ཡུལ་གྲུ་ནས་སྐུ་ཁམས་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པའི་ངང་ཕྱིར་ཞབས་འཁོད་པར་གཞུང་མང་ཚང་མས་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

དེ་མཚུངས་ཉི་ཧོང་ནང་གཟིགས་སྐོར་སྐབས་ཉིན་རེའི་གསར་ཁང་གིས་བོད་དང་ཉི་ཧོང་ཆོས་འབྲེལ་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། བཀའ་ལན་ལྷུག་པོར་སྩལ་བའི་ཁྲོད་ཉི་ཧོང་ནང་པ་ཚོར་སློབ་སྟོན་དགོས་ལུགས་ཞུས་པར། ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དཀྱིལ་དུའང༌། གནའ་རབས་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཡོད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང༌། ད་དུང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ། སྒོམ་པ་གསུམ་ཕྱོགས་ཆར་མ་ལྷུང་བའི་སྒོ་ནས་རང་གཞན་ཀུན་ལ་འཕྲལ་དུ་བདེ་ཞིང་ཕུགས་སུ་ཕན་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་འཇུག་གལ་ཞེས་དང༌།

ངྷ་རམ་ས་ལར་ཉིན་རེར་བྱེད་སྒོ་ཅི་ཡོད་ཞུས་པར། དམིགས་བསལ་ཞུ་འོས་མི་འདུག་ཀྱང༌། ཕྲན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཕྱི་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཕྲན་ལ་རེ་ལྟོས་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་པ་ལྟར་ཁོ་ཚོའི་ཆེད་དུ་ལས་དོན་བྱེད་རྒྱུ།

དེ་མཚུངས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དང་རིག་གསར་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཅི་རིགས་ཤེས་ཐབས་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་དང༌།

ཡང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་ལ་དགོངས་ཚུལ་ཅི་ཡོད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ནས་རང་དོན་ལ་ཆོག་ཤེས་དང་བཟོད་བསྲན། གཞན་ཕན་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ་ནང་བསམ་པའི་ཞི་བདེ་བརྟན་པོ་བྱུང་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ངེས་ཞེས་དང༌།

འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་དུ་ནང་པ་ཚོས་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ནང་པ་ཚོས་རང་ཉིད་ནང་པར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་དང་ལུས་ཀྱི་ཆས་གོས་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་རྣམས་སོ་སོས་ཚུལ་བཞིན་ལག་ལེན་དུ་བཀལ། གཞན་དག་ཤེས་པར་འདོད་མཁན་ལའང་དེའི་དོན་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་རང་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་མཐོང་ཞེས་དང༌།

མཇུག་ཏུ་བོད་དང་ཉི་ཧོང་དབར་མཛའ་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོང་ཆེད་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཕན་ཚུན་མཛའ་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོང་བ་ལ། ཐོག་མར་ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་གསལ་པོ་ཐུབ་དགོས། དེའི་ཆེད་དུ་ཉི་ཧོང་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་ན་གཞོན་འགའ་ཤས་རྒྱ་གར་དུ་བོད་ཀྱི་གྲྭ་རིགས་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སར་གཏོང་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ལེགས་པར་བསམ་ཞེས་སོགས་སྩལ།

ད་རེས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཉི་ཧོང་ཡུལ་དུ་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་གཟིགས་སྐོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་གསར་ཤོག་དང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་པོའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ཁག་གི་ནང་དུ་ཧ་ཅང་དོ་གལ་ཆེན་པོས་བསྒྲགས་པར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་རྣ་ལམ་དུ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཁྱབ་འཕེལ་དང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་འགོ་བརྩམས་པའི་རྨད་བྱུང་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་བསྐྱངས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཉི་ཧོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། ‘‘ངོས་རང་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དང་པོ་དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༧ ལོའི་སྟོན་དུས་ཉི་ཧོང་དང་ཐའེ་ལན་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གི་གཅེན་གཅུང་ཚོས་ངོས་རང་ཕྱི་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡང་བཟོས་དང་བཟོ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འགྲོ་འོང་གི་མྱུར་ཚད་ཇེ་མང་སོང་ཞིང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྐོར་སྐྱོད་མང་ཆེ་བ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་བསྐྱོད་པ་ (སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ཞུ་ཡིན་པ) ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འཆར་ཅན་དེ་དག་ཚང་མ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དང༌། ངོས་རང་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ནའང་པེ་ཅིན་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

དེས་རྐྱེན་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཚོར་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། རྒྱ་ནག་གིས་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོང་སྙམ་པར་ཞེད་ནས་ངོས་རང་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། ངོས་རང་ཕྱིར་བསྐྱོད་ཐོག་མར་བྱེད་སྐབས་དེ་ནི་བི་ཏི་ནམ་གྱི་དམག་འཁྲུག་ལངས་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་ཞིང༌། ཐེངས་ཤིག་ངོས་རང་སྡོད་སའི་གནམ་གྲུ་དེ་མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོར་འཕུར་སྐབས་གནམ་གྲུ་ཆེ་གྲས་གཞན་ཞིག་འཕུར་སོང་བ་དེ་ B -52 འབར་མདེལ་གཡུག་བྱེད་ཀྱི་གནམ་གྲུ་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌།

ངོས་རང་གི་བསམ་བློར་གནམ་གྲུ་དེས་མཉམ་འཁྱེར་དོ་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་གནོད་མེད་ཀྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མ་གཡུག་པར་ངོས་རང་དང་འདྲ་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཞན་དག་གི་ཐོག་གཡུག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་རྗེས་སེམས་ཁྲལ་ཆེས་ཆེར་གྱུར། ད་དུང་དེ་ལས་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་ནི། ཐ་ན་ས་ངོས་ལས་ཕི་ཊི་ 30000 མཐོ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཡང༌། མིས་མི་ལ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་རྒྱུ་ལས་གཡོལ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་བྱུང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཀྲོག་ཁྱོ་རུ་གནམ་གྲུ་འབབ་སྐབས་འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་བཟང་པོའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་མཐོང་དུས་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང་སྟེ། ཐེངས་དང་པོར་གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་ཁོར་ཡུག་ཁམས་གཙང་དེ་འདྲ་སྔོན་ཆད་མཐོང་མྱོང་མེད།

དེ་ནས་དུས་མི་རིང་བར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་རྣམས་ཁམས་གཙང་ལ་གྲལ་འགྲིགས་པོ་ཡོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་ཏུ་བརྩི་བ། ཐ་ན་ཟས་རིགས་འདྲེན་སྐབས་ཀྱང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གྲལ་འགྲིགས་པོ་དངོས་གཙང་ཞིག་འདུག་པས། སྐབས་དེར་རང་ངོས་ནས་བལྟ་དུས་ཉི་ཧོང་པ་ཚོས་སྡེར་ཙེ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་ཟས་རིགས་ཀྱི་བྲོ་བ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་བརྩི་གི་ཡོད་པར་སྣང༌།

སྐབས་དེར་རང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་རླངས་འཁོར་ཆུང་བ་དང་དོས་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཉིན་མཚན་བསྟུད་མར་རྒྱལ་སའི་ཁྲོམ་གཞུང་ལ་མི་དང་དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་མཐོང་དུས། དེང་རབས་བཟོ་ལས་ལག་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་དེས་ཡིད་སྨོན་སྐྱེས་སོང༌།

ཉི་ཧོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་མ་བརླགས་པར་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་ངོས་རང་དགའ་སྣང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱུང༌།

ངོས་རང་ཉི་ཧོང་དུ་སྡོད་སྐབས་བོད་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག་ཉི་ཧོང་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་མཐོང་དུས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཉི་ཧོང་པ་ཁག་གཅིག་ནས་བོད་སྐད་རྒྱག་པ་དང་བོད་ཀྱི་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་ཡག་པོ་ཡོད་མཁན་འགའ་ཤས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བས་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེ་སྔོན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུ་དུས་སུ་ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་རྣམས་བོད་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་སླེབས་འདུག ང་ཚོ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཡིན་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོའི་དབར་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་འཛུགས་ཐུབ་པ་འདི་ནི་དགའ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན།’’1ཞེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཉི་ཧོང་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རོགས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཡོ་ནོ་སུ་ཀེ་ན་ཀ་ནཱོ་དང༌། ཀྲོག་ཁྱོར་གཞིས་ཆགས་ (Bukkyo Dendo Kyokai) སམ་ (Bauddha Pravartaka-Samiti) ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (Chitoku Morikawa) གཉིས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་དགའ་སྤྲོ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཞིག་ཐོབ་ཚུལ་དང༌། གཟིགས་སྐོར་དེས་བོད་མི་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་སྐོར་ཉི་ཧོང་མི་མང་གིས་ཤེས་རྟོགས་དགེ་མཚན་རླབས་ཆེ་བྱུང་སྐོར། ཉེ་ཆར་མིང་བྱང་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་པའི་སུ་ཛུ་ཀི་ཉམས་ཞིབ་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་པོ་ཏི་བཅུ་བདུན་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད་པ་ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་པོ་ཏི་དེ་རྣམས་ཐད་ཀར་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དེས་ཐུགས་ཕན་གང་འཚམས་གསོས་རེ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་གནས་འཕྲིན་འབྱོར་བར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཉི་ཧོང་དུ་གཟིགས་སྐོར་སྐབས་གསར་དུ་སྲོལ་གཏོད་པའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ད་རེས་སླར་ཡང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་ཚུལ་དང༌། དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་འབྲེལ་ལམ་མུ་མཐུད་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས། ཡུལ་དེར་དེང་རབས་འཕྲུལ་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཐོག་སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་གོང་འཕེལ་བཏང་བ་གཟིགས་སྐབས་ཉི་ཧོང་དུ་བོད་ཕྲུག་གཏོང་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་འཕེལ་སྐོར། དེ་གར་བོད་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཉིས་བརྩེགས་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་ཐད་ཀར་བཏང་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང༌། ཉི་ཧོང་གི་མཁས་དབང་བླ་ཆེན་ཁག་དང་མཉམ་དུ་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་ལྷུག་པོ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པར་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ཚུལ། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་ཉི་ཧོང་སྐད་ཐོག་བསྒྱུར་པ་དེ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་གི་ཕབ་སྒྱུར་ནང་བཞིན་ཡག་པོ་རང་བྱུང་མེད་པའི་ཐུགས་སྣང་བྱུང་སྟབས། ཕབ་སྒྱུར་བསྐྱར་མ་ཞིག་གནང་ཐུབ་ན་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་བཅས།

༢༽གངས་སྐྱིད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རང་གཞུང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་ལྟར། ལས་ཁུངས་ཁག་ངྷ་རམ་ས་ལ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་གནས་སྤོ་གྲུབ་འཕྲལ་ལས་ཁུངས་ཁག་འགོ་འཛུགས་གནང་རྒྱུར་བརྟེན། རང་གཞུང་ཤེས་རིག་ནས་ཆེད་བསྒྲགས་སྔོན་སྩལ་བཞིན། ཆོས་དོན་དང་ནང་སྲིད། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་བཅས་ལས་ཁུངས་ཁག་གསུམ་གྱི་ལས་བྱེད་བཞུགས་ཤག་དང་བཅས་བོད་ཟླ་ ༨ བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ ༡༡ སྔ་ཆ་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དགེ་འཛོམས་ཐོག་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ས་གནས་སུ་སྤོས་ཤིང༌། ལས་ཁུངས་ཁག་ནས་ཕྱག་ལས་ཐོག་མར་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་གཟབ་ཅིང་ལེགས་པ་བསྐྱངས་པའི་ཞོགས་པར་འཕགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། དེ་བཞིན་ལས་བྱེད་ཁག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་འདུད་ཞུས།

དེ་རྗེས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་དང་གནས་དགའི་དགེ་འདུན་སོགས་དགེ་སློང་བཞི་བཅུ་ལྷག་ནས་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་མཛད། གཞུང་གནས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས། ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ནས་མདོ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལྗགས་ཀློག་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཤིས་བརྗོད་མཛད། དེ་ནས་ལས་ཁུངས་ཁག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ། ཕེབས་ལམ་འཁེལ་བའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

དེ་འཕྲལ་ལས་ཁུངས་ཁག་སོ་སོར་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་གནང་དང་བསྟུན། ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པ། ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌། ངྷ་ཤོད་ཟུར་གསོག་སློབ་གྲྭ། བུད་མེད་ལམ་ལས་ཚོགས་པ། ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པ། སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་སོགས་ནས་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་བཅས་ཧ་ཅང་གྲ་འགྲིགས་ལེགས་རྒྱས་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རང་གཞུང་དང༌། རྒྱ་གར། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས། བལ་ཡུལ་བཅས་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་ཐུན་མོང་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་བརྒྱུད་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་ཆོག་དང་ཟབ་ལམ་བླ་མཆོད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར་རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཡོངས་ནས་སྒྲོལ་དཀར་གསུང་ཆོས་ཚུགས་ཐོག་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་དབུ་བཞུགས། རྣམ་གྲྭ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། གནས་ཆུང་དང་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་བཅས་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

དེ་ཡང་མདོར་ན། ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཉི་ཧོང་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སླད་དུ་སྐུ་ངལ་དྭངས་བཞེས་མཛད་རླབས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཟབ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་གཟབ་ཆེད་དང༌། ད་དུང་སྙིགས་དུས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་བརྟན་ཕྱིར་གཞུང་མང་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་འབྲེལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་གསུང་བཤད་གྲུབ་བསྟུན། བཀའ་ཤག་དང་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས། དེ་ཉིན་སེར་བྱེས་མཁན་པོ་ཏྲེ་ཧོར་དོན་གྲུབ་སྟོབས་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་སེར་སྨད་མཁན་པོ་རྒྱལ་རོང་ངག་དབང་ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བློ་གླིང་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དགའ་བྱང་བློ་བཟང་དབང་འདུད་བཅས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མཁན་བླའི་མཛད་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སྩལ།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་ལྷ་ས་ཤར་ལྷོའི་ཁྱིམ་འཛིན་ཀརྨ་དང་བཤད་མཛོད་མ་ཎི་ཐང་བཟའ་ཚོ་ནས་གསོལ་བཏབ་ངོར་སློབ་མ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་དང་བཅས་པ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

པདྨ་དག་པའི་ཡིད་འོང་ཞིང་ཁམས་རྒྱན།།

ཉི་ཧོང་ཞེས་བྱའི་གེ་སར་འཛུམ་པའི་ཕྲེང༌།།

ཕྱོགས་ཀྱི་ཚད་དུ་འགོད་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་དེར།།

མཛད་པའི་ཞབས་ཀྱི་གསེར་ཉ་རྩེན་པའི་རྫིང༌།།

ལེགས་བཤད་རི་མོར་བཀྲ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ལས།།

གང་གསུང་ཚངས་པ་དཀར་པོའི་ཟློས་གར་ནི།།

ཕུན་ཚོགས་དབྱངས་ཀྱི་གླུ་ཡི་གྲེ་འགྱུར་གྱིས།།

ཡུལ་སྡེའི་ཀླུ་མོ་དགའ་བའི་དཔལ་དུ་རོལ།།

དེ་ཚེ་དེ་ན་དགའ་བ་འཁྱིལ་བའི་དཔལ།།

བྷོ་ཊའི་བཟོ་ཡི་འཕྲུལ་གྱིས་དྲངས་པ་ཡི།།

རྨད་བྱུང་ལེགས་ཚོགས་ཀུན་གྱི་མཛེས་པའི་དཔྱིད།།

མིག་སྔར་སྤྱོད་པའི་སྟོན་མོ་བཤམས་འདིར་རྨད།།

ལེགས་ཚོགས་འབྲས་བཟང་རྒྱས་པའི་གྲེ་འགྱུར་དབྱངས།།

དེ་ན་སྙན་པའི་ཡུལ་སྡེའི་གར་མཁན་མོ།།

ཡིད་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་བསྟོད་དབྱངས་འཇེབས་པ་ལ།།

འཆི་མེད་དཔལ་ཡང་དོག་པོར་བྱས་སོ་སྙམ།།

བཅད་གཉིས་པ།

ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ཐོག་མ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༦༧ ཟླ ༡༡ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཐའེ་ལན་ཌ་ (Thailand) སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གདན་ཞུའི་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་ལྟར། ཐའེ་ལན་སྦན་ཀོག་ (Bangkok) གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཐའེ་ལན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་ཐའེ་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ནས་སྣེ་ལེན་ཕེབས་བསུ་གཟབ་གཟེངས་ཁར། གཞན་ཡང་ཐའེ་ལན་དགེ་འདུན་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན་སང་བྷ་ར་ཇའི་སྐུ་ཚབ་གནས་བརྟན་དང༌། ཐའེ་ལན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན། འཛམ་གླིང་སངས་རྒྱས་ཆོས་གྲོགས་ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན། ཐའེ་ལན་ནང་པའི་ཚོགས་སྡེ། ཐའེ་ལན་གཞོན་ནུ་ནང་པའི་ཚོགས་པ། ཐའེ་ལན་རྒྱ་རིགས་ནང་པའི་ཚོགས་པ། ཐའེ་ལན་གཞུང་ཞབས་དང་ཆོས་རིག མི་མང་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་དགའ་བསུའི་སྣེ་ལེན་ཞུས། གསར་མཁན་ཁག་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། ཕ་ར་བྷུ་ཏ་ཅི་ན་ར་ཅ་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་མདུན་མར་མེ་ཞལ་འབྱེད་དང་སྐུ་ཕྱག་ཕུལ་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང་དེར་འདུས་དགེ་འདུན་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱིས་ཞལ་འདོན་གསུངས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐབས་གསུམ་པ་གསུངས་རྗེས་དགོན་པའི་མཁན་པོ་ནས་དགྱེས་བཞུགས་ཡོང་བའི་གསུང་མོལ་ཞུས། དགོང་དྲོ་ཐའེ་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཀའ་བློན (M.L.Pin Malakul) བཅར་བར་ཐའེ་ལན་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ནང་ཆོས་འཛིན་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་གནང་བཞིན་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་སྩལ་བར་གཞུང་ནས་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་ཡོད་ཀྱང་མི་མང་རང་ནས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཡོན་བསྙེན་བཀུར་ཡོད་ཚུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཆོས་གྲོགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་རོགས་གཉིས། ཐའེ་ལན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བུད་མེད་ལྔ་ཐེ་བའི་མི་གྲངས་བཅོ་ལྔ་བཅར་བར། ཁོང་ཚོས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་གནང་སྟངས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཕྱི་འདུལ་བ་དང༌། བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད། ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད། སྒོམ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སོགས་གནད་དྲིལ་བ་བཀའ་ལན་སྩལ་བས་ཁོ་ཚོ་དགའ་མགུའི་ཡུལ་དུ་གྱུར། གཞན་ཡང་ད་རེས་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པའི་དགོས་དོན་དང་ཐུགས་རེ་ཅི་ཡོད་སོགས་གསལ་ཞིང་འཚམས་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་སོང་ཡོད་པའི་ཉ་ལྕིབས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་མར་གད་ཀྱི་ཐུབ་སྐུ་བཞུགས་སར་གནས་གཟིགས་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་གཙོ་འཛིན་མཇལ་ཏེ་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དང༌། འདུལ་བ་མདོ་རྩ། ཞི་གནས་དཔེ་རིས། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་དེབ། སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ། ཆོས་པ་ཕན་ཚུན་གསུང་མཆིད་ནང་ལྷུག་མཛད། ཐའེ་ལན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ནས་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུར་ཕན་ཚུན་གསུང་གླེང༌། ལམ་རིམ་གྱིས་མཚོན་གནང་སྐྱེས་གོང་བཞིན་སྩལ། ཚུར་ཐུབ་སྐུ་གཅིག་དང་ཕྱག་དེབ་ཕུལ། དེ་ནས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་ཅིང༌། འཛམ་གླིང་སངས་རྒྱས་ཆོས་གྲོགས་ཚོགས་པའི་ལས་ཁུངས་སུ་ཞབས་བཅགས་དང་ལམ་རིམ་སོགས་གནང་སྐྱེས་གོང་བཞིན་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཕ་ར་བུད་ངྷ་ཅི་ན་ས་རི་ལྷ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་དང༌། མ་ཧ་མ་ཀུ་ཀྲི་ནང་ཆོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཞབས་བཅགས་དང༌། གནས་འཛིན་མཁན་པོ་ཁག་དང་དགེ་འདུན་ ༥༠༠ སྐོར། ཁྱིམ་པ་ ༢༠༠ སྐོར་འདུ་འཛོམས་སར། གཙོ་འཛིན་ནས་ད་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་དེར་ཕེབས་པར་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ཚུལ་དང༌། བོད་ཀྱི་བསྟན་པར་བར་ལམ་ཉམས་ཆག་བྱུང་བར་ཐུགས་ཕམ་ཡོད་ལུགས་སོགས་ཞུས་པར། རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་དར་བ་དང༌། བོད་ནང་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས། ཡུལ་འདིའི་ནང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་གནང་བའི་ཚུལ་ཤེས་འདོད་ཡོད་ལུགས་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་གླེང་མཛད།

དེ་ནས་མ་ཧ་ཀྲ་དུ་ལྷ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས། མ་ཧ་ཆུ་ལ་ལོང་ཀུ་རན་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་མོར་ཞལ་འདོན་གསུངས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྐོར་དང་སེམས་གནས་སྒྲུབ་སྟངས། དམིགས་རྟེན་འཛིན་སྟངས་སོགས་ལ་བཀའ་བསྡུར་མང་ཙམ་བསྐྱངས་ཀྱང༌། སྐད་བརྡ་འཕྲོད་མིན་སོགས་ཀྱིས་ཞུ་ལན་གོ་དཀའ་ཙམ་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱལ་པོར་བཀའ་སློབ་འབུལ་མཁན་ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས། ཁོང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། སྐུ་ཐང་དང་ཕྱག་དེབ་སོགས་ཕྱག་རྟགས་སྩལ་རྗེས་ཐའེ་ལན་གཞུང་ཁང་དུ་སྲིད་བློན་ཕྱག་རོགས་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཐའེ་ལན་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་བོད་མི་མང་གི་དཀའ་ངལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེའི་ཐོག་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་བརྒྱུད་སོགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་གནང་མཛད།

ཐའེ་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་སུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཆོས་དོན་གཙོ་འཛིན་ནས་སྣེ་ལེན་གསུང་བཤད་དང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དཔེ་རིས་དང་ཡུལ་ནང་གནས་ཆེན་ཁག་གི་འདྲ་དཔར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་ཞུས། ཚུར་ཕྱག་དེབ་གཅིག་ཕུལ། ཕར་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། ཞི་གནས་དཔེ་རིས། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བཅས་སྩལ། བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་འགའ་ཤས་ཡུལ་འདིར་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ལེན་དགོས་བཀའ་མོལ་མཛད་པར་འབད་བརྩོན་ཞུ་འཐུས་ཞུས་ཤིང་དེ་མཇུག་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་མཛད།

ཉིན་གུང་ཐའེ་ལན་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་སོགས་མཛད་སྒོ་ཆེ་ཁག་གནང་ཡུལ་ཚོམས་ཆེན་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། དེ་རྗེས་མར་གད་ཀྱི་ཐུབ་སྐུ་ཡོད་སའི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་བླ་མཆོད་གསུངས། ཕྱི་སྐོར་ལོགས་རིས་སུ་ར་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་བྲིས་པར་ཐུགས་ཞིབ་མཛད།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གཞུང་ཁང་དུ་ཐའེ་ལན་གཞུང་གི་སྲིད་བློན་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས། ཐའེ་གཞུང་མི་མང་བཅས་ནས་བོད་དོན་ལ་ཤ་ཚ་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་བརྒྱུད་རྒྱབ་སྐྱོར་སོགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་སྔར་མུས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་དང༌། རྒྱ་གར་ནས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་འགོ་འཛུགས་གནང་བཞིན་ལ་རོགས་རམ་ཞུ་འོས་རྗེས་སུ་ཞུས་འཐུས་དང༌། ཐའེ་བོད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་སྤེལ་ཆེད་ཕན་ཚུན་དགེ་འདུན་སློབ་གཉེར་བ་གཏོང་ལེན་གནང་འོས་ཞུ་སྐུལ་མཛད། ཐུབ་སྐུ་གཅིག་དང༌། ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་གཅིག གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་དཔེ་སོགས་ཕྱག་རྟགས་འབུལ་གནང་མཛད། དེ་ནས་ཝ་ཀྲི་པོ་ (Wat Pho) ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་ས་གནས་དེ་གའི་ཆོས་ཚོགས་དང་ན་གཞོན་ཆོས་ཚོགས་ཐུན་མོང་ནས་སྣེ་ལེན་དང་ཉིན་མོའི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་འབུལ་བཞེས་དང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་མཛད།

དེ་རྗེས་ན་ཀོན་པ་ཐོམ་ (Nakhon Pathom) ཞེས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོར་གནས་གཟིགས་མཛད། འདི་ནི་མཆོད་རྟེན་རྙིང་ཤོས་སུ་གྲགས། ནང་དུ་རྡོ་དཀར་མཆོད་རྟེན་ཡོད་ལུགས་དཔེ་རིས་དང༌། ཕྱི་ལོགས་རྫ་ཕག་རྩི་སེར་གྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡོད་པར་མཇལ། ཚུར་ལམ་རྒྱལ་སའི་ཅམ་ར་ཞེས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ལྡུམ་ར་གསར་པར་སྐུ་ངལ་འཁྱུག་ཙམ་མཛད།

དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་དང་ཉི་ཧོང༌། ཨ་རི། འཇར་མ་ནི། ཁེ་ན་ཌ་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དགེ་སློང་བརྒྱད་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཆོས་སྐོར་དྲི་བ་གང་མང་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཞིབ་ལྷུག་སྩལ། གོང་གསལ་ན་ཀོ་རན་པ་ཐོམ་ཞེས་པར་ཡུལ་དེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། ཁྲིམས་དཔོན་སོགས་མི་དྲག་གཙོ་བོ་བཅུ་སྐོར་སྣེ་ལེན་དུ་བཅར་ཞིང༌། དེ་གར་ཡུལ་ཆོས་ལ་མཛད་སྒོ་གལ་ཆེའི་སྐབས་དཔོན་རིགས་ཚོས་དམག་ཆས་གྱོན་སྲོལ་ལྟར་ཚང་མས་དམག་ཆས་གྱོན་ཏེ་གུས་བསུ་ཞུས།

དེ་ནས་ཕ་ར་ཨ་ཅར་ཡ་མ་ཧ་བྷུ་ཨ་ཞུ་བའི་སྒོམ་ཆེན་དགེ་སློང་གཅིག་མཇལ་བཅར་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་སྐོར་གསུང་མོལ་མཛད་པར་ཁོང་ལ་གང་ལེགས་གསུང་རྒྱུ་ཡོད་སྟབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་ལྷག་གི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་པར་དགྱེས་མཉེས་སུ་གྱུར། (Wat Cholprathan) ཞེས་པའི་སྒོམ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མཁན་ཚབ་དང་གསུང་མོལ་བསྐྱངས་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་སོགས་གྲངས་འདྲེན་ངོས་འཛིན་འདུག་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཐུགས་དོགས་དེ་ཙམ་མ་ཆོད།

དེ་ནས་རྒྱ་མིའི་དགོན་པར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་གར་ཕྱི་སྒོའི་གཡས་གཡོན་དུ་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐུ་ཕྱག་བརྒྱད་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དབུ་རྒྱན་ཅན་ཞིག་མཇལ་རྗེས། (Wat Vajiralonkorn) ཞེས་པའི་སྒོམ་གྲྭ་དང་གྲོང་གསེབ་གཅིག་ན་དགོན་གསར་དངོས་གཙང་ཁུ་སིམ་མཛེས་སྡུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་གསུམ་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་འདིའི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ལོ་ ༦༠༠ གོང་ཐོན་པར་གྲགས་པའི་ཐུབ་སྐུ་མི་ཚད་ལོངས་པ་ཙམ་ཞིག་བཅས་སུ་གནས་གཟིགས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་དགེ་འདུན་ཚོས་བསོད་སྙོམས་སུ་ཕེབས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས། ཐའེ་ཡུལ་དུ་སྡོམ་རྒྱུན་གཅིག་པ་མ་གཏོགས་གསོ་སྦྱོང་མཉམ་ཚོགས་བྱ་སྲོལ་མེད་སྟབས། འདི་ཉིན་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་འཁེལ་བས་གཙུག་ལག་ཁང་མར་གད་ཀྱི་ཐུབ་སྐུའི་དྲུང་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་རྗེས་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོ་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས། མཇལ་འཕྲད་སྐབས་འཚམས་འདྲི་དང་བཅས་ཐུབ་སྐུས་མཚོན་པའི་རྟེན་སྐྱེས་སྩལ།

ཡུལ་ལུགས་ལྟར་རྒྱལ་པོས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་གནང་ལ་དགེ་འདུན་ཁྲི་པ་དང་མཁན་པོ་གཉིས་གྲལ་གཅིག་དང༌། ཁྲི་པ་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་གྲལ་གཅིག་ཏུ་ཁྲི་འདྲ་བསྒྲོན་བཞུགས་མཛད་ཅིང༌། ཁྲི་པ་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་རྒྱལ་པོས་བྱིན་རླབས་ཞུས། བྱིངས་ལ་གཞན་དག་ནས་བྱིན་རླབས་ཞུས། གུང་ཚིགས་བཞེས་པའི་རིང་རྒྱལ་པོས་མཚོན་སྦྱིན་བདག་རྣམས་དགེ་སློང་ཚོའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཞུགས་སྲོལ་ལྟར་བཞུགས་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་བསྐུལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་ཚོས་བཟའ་བཏུང་བསྔོ་བ་མཛད།

དེ་རྗེས་ཁྲི་པས་དབུ་བསྐུལ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་དགེ་སློང་གསུམ་ནས་ཡོན་བཤད་བསྔོ་བ་གནང་གྲུབ་བསྟུན་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད། ཚོམས་ཆེན་གྱི་གཤམ་ཆར་རྒྱལ་པོའི་ཉེ་སྐོར་བ་སྐྱ་བོ་ཕོ་མོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་བཞུགས་པ་སོགས་བསྟན་ལ་གུས་འདུད་ཀྱི་མིག་ལྟོས་ཤིན་ཏུ་བཟང༌། དགོང་དྲོ་སྦྲ་ཅིའི་ (Dutch) མི་རིགས་ (J.J.Boe) བཅར་ཏེ་ལོ་བདུན་བརྒྱའི་གོང་ཡུལ་འདིར་གསང་སྔགས་དར་བའི་རྟགས་མཚན་ལོ་རྒྱུས་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་ལྷ་སྐུ་ཁག་གི་དཔར་དེབ་དང་ཁྲོ་བོའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་པ་ཞིག་ཕུལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གསེར་གླིང་ནས་ཕེབས་པའི་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་ཞབས་དང༌། ས་གནས་གཞན་ནས་ཕེབས་པའི་མཁན་པོ་གཉིས། ཕྱི་རྒྱལ་དགེ་སློང་བཞི་དང་སྐྱ་བོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་བཅར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེང་སྐབས་དར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། སྟོང་ཉིད་སྐོར། སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་གདུལ་བྱའི་མོས་བློ་དང་འཚམས་པའི་བཀའ་ལན་སྩལ་བས་དགའ་མགུར་གྱུར།

དེ་ནས་ཐའེ་གཞུང་སྲིད་བློན་མཇལ་ཁར་བཅར། ཕྱག་རྟེན་དྲིལ་ཆེན་གཅིག་འབུལ་གནང་མཛད། ཐའེ་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་ཐའེ་ལན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་སོ་སོར་སྐུ་ཐང་དང༌། སྐུ་དཔར། མཛད་རྣམ་ཕྱག་དེབ། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཕྱག་དེབ་རེ་བཅས་སྩལ། འདི་ཉིན་ཐའེ་ལན་རྒྱང་བསྒྲགས་ནས་རྒྱང་བསྲིངས་ཆེད་གསུང་དཔར་ཞུས་སྩལ་ལ་ཡུལ་མི་དཔོན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་ད་ལམ་གཟིགས་སྐོར་འདིར་ཐུགས་དགྱེས་དོན་ཕན་བྱུང་ཚུལ། མ་འོངས་པར་སྤྱི་བྱེར་དགེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཡོད་སྐོར་སྩལ་རྗེས། ཕེབས་སྒྲིག་ལས་བྱེད་རྣམས་དང་སྐུ་སྲུང་བ་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་བྱིན་རླབས་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས་པར། ཤེར་སྙིང་གསུང་རྗེས་ཀུན་སློང་གལ་ཆེ་ཚུལ། རྒྱུན་དུ་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དགོས་ཚུལ། སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་ལུགས་སོགས་སྩལ།

བཞུགས་མཚེར་དེ་གའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་མཛད། སང་ག་ར་ཅར་ཐོན་མཇལ་དུ་ཕེབས་པར་ཁོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་གཅིག་ཕུལ་བ་དང་སྦྲགས་གུས་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་བཅས་གསུང་མོལ་དུ། ང་ཚོས་ཡུལ་འདིའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་བོད་མིར་ཤ་ཞེན་སེམས་ཁུར་ཡོད་ལུགས་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང་བཅས་ད་དུང་ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཡོངས་དགེ་འདུན་ཐུན་མོང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དུས་སྐབས་གང་འོས་ཤིག་ལ་དམིགས་བསལ་ཐུགས་སྨོན་གནང་གྲོགས་སྩལ་བར་རྒྱུན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་མུས་ཀྱང་དེ་དོན་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་ཞུ་འཐུས་ཞལ་གྱིས་བཞེས།

ཁོང་ཡུལ་དེའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་ཁྲི་པ་དང་ཁུལ་དེར་གུས་བཀུར་ཆེ་ཤོས་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། གནམ་ཐང་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ལྷན་བཅར་ཐོག ཁོང་གི་ཕེབས་འཁོར་ནང་གདན་ཞུས་གནང༌། གནམ་ཐང་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་ཅུང་ཟད་བཞུགས་རིང་གསུང་དཔར་ཐོག་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་བློན་མི་མང་བཅས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་བ་དང༌། ཆོས་ལུགས་དང་ལས་རིགས་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་འདུད་ངང་ལྡི་ལི་གསར་པར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མཇལ་བཅར་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གོ་སྐབས་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་པ་ནི་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཡིན་ལུགས་བཀའ་མངགས་ཟབ་ནན་སྩལ།

དེ་རྗེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྔོ་སྤྱོད་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་དགུ་པར་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་སྔ་ལོ་ནས་ཞུས་པ་ལྟར། སྔོ་སྤྱོད་ཚོགས་འདུར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ཐོག་མར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་སྟོབས་བརྗོད་པའི་ཤིས་བརྗོད་དང་བློ་སྦྱོང་གླང་ཐང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་གསུངས་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཤ་ཟས་སྤངས་ཏེ་སྔོ་རིགས་ལ་སྤྱོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཐུགས་མོས་བསྔགས་བརྗོད་གཞེན་སྐུལ་མཛད། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཕྱག་རོགས་ (Moraji Desai) གྱིས་མཚོན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གཞན་དག་ནས་ཕེབས་པའི་འཐུས་མི་བཅུ་སྐོར་ནས་གསུང་བཤད་རིམ་པར་གནང་སྟེ་ཚོགས་འདུ་གྲོལ་བ་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པ་གཉིས་པ་དང༌། ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་དུ་ཕེབས་པ་ཐོག་མ་ཡིན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐའེ་ལན་ཡུལ་དུ་ཕེབས་བཞུད་སྐབས་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། ‘‘ངོས་རང་ཐའེ་ལན་ཌར་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་འཆར་སྣང་དེ་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང༌། ས་གནས་དེ་གའི་མི་མང་རྣམས་ཧ་ཅང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ནི་ཉི་ཧོང་དང་ལྡོག་ཕྱོགས་རེད་འདུག ཉི་ཧོང་གི་ཟ་ཁང་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་ཉིད་རྒྱུན་སྲོལ་འགྲོ་ལུགས་དམ་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡིན་པའི་སྣང་བ་བྱུང༌།

དེའི་ཐོག་ནས་ཐའེ་ལན་ཌའི་ཡ་རབས་གུས་སྲོལ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་རང་ངོས་ནས་བཤད་ན། དངོས་གནས་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཁག་པོ་ཞིག་བྱུང༌། ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་ལམ་ལུགས་ཡོད་པ་ལྟར་ཐའེ་ལན་ཡུལ་སྲོལ་དུ་ཁྱིམ་པ་ཚོས་རྒྱུན་དུ་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་གུས་བཀུར་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། གྲྭ་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟའི་གུས་བཀུར་བྱེད་པ་དང༌། ཐ་ན་གཞན་གྱིས་རང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ན། དེར་དང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ནོར་འཁྲུལ་དུ་བརྩི་གི་འདུག་པས། རང་ཉིད་ནས་ལམ་ལུགས་དེར་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་ཐབས་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཞིག་བྱུང༌།

སྤྱིར་བཏང་དུས་རྒྱུན་ངོས་ནས་གཞན་ལ་གུས་ལན་བྱ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། རང་གིས་རང་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་གང་ཐུབ་བྱས། སྐབས་དེར་ངོས་རང་གི་ལག་པ་གཉིས་དབང་མེད་རང་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཡང་ཡང་རང་འགུལ་བྱེད་པ་དེ་ཤེས་ཚོར་ཡོང་གི་འདུག’’2jམཆན། ཅེས་སྩལ།

༢༽རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༦༧ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་འབོམ་བྷེ་ (Bombay) སྤྱི་གླིང་ལྡུམ་རར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཁུལ་དེའི་བཅའ་སྡོད་དང་ཚོང་ལས་ཆེད་ལྷགས་འབྱོར་བཅས་བོད་རིགས་ཕོ་མོ་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་རྗེས། བོད་ཀྱི་རྟེན་ཆས་དངོས་སྣ་ ༡༣༠ སྐོར་འགྲེམས་སྟོན་སྒྲིག་གཤོམ་སར་འབོམ་བྷེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་ལྷན་དུ་སྤྱན་ཞིབ་གཟིགས་སྐོར་མཛད།

ཚེས་ ༧ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྔོ་སྤྱོད་ཚོགས་གཙོ་ (Woodland Kahler) དང་སྐུ་ཟླ་བཅར་ཏེ་སི་པན་ (Spain) ནང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་ན་གཞུང་ནས་ལམ་གྲོན་དང་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་བླངས་ཆོག་ཡོད་པ་དང་དེ་ནས་འགྲོ་གྲོན་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་གང་འཚམས་ལོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཞུས་པར་བཀའ་བཞེས་དང༌། བླ་ཆེན་པོབ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བཞེད་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་མཇལ་འདོད་ཡོད་ལུགས་སྩལ།

དེ་ནས་གྲུ་ཐོག་ནས་གླང་ཆེན་བྲག་ཕུག་ཏུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང༌། བྲག་ཕུག་དེར་ཧིན་རྡུའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པ་སོགས་རྡོ་བརྐོས་ཅན་དང༌། ཚུར་ལམ་འཇེན་གྱི་ལྷ་ཁང༌། ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་གྱི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང་བཅས་སུ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཧོབ་ལིའི་ (Hubli) ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས་པར། ཧིན་རྡུ་དང༌། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་གི་སྐུ་མགྲོན་མང་འཛོམས་ཕན་ཚུན་གསུང་གླེང་གནང་རེས་དང༌། ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་མཉམ་ལས་འདི་ལྟ་བུ་གནང་བ་ཤིན་ཏུ་འོས་ཤིང་ལེགས་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་དགྱེས་མཉེས་དང་བཅས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་དང༌། ནང་པའི་རྗེས་འབྲང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དོན་ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་བསྟར་ཏེ་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་སོགས་ཀྱི་གཞེན་སྐུལ་མཛད།

ཐོག་མར་བུ་མོ་ལྔ་ནས་ཆོས་དབྱངས་འཐེན་མཇུག་གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་བོད་དང་རྒྱ་གར་འབྲེལ་ཟབ་ཡོད་ལུགས་སྐོར་གསུངས་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྤྱིར་རྒྱ་གར་དང་ལྷག་པར་མལ་སོར་གཞུང་དང་མི་མང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ལ་རང་དབང་བསྐྱར་དུ་ཡོང་རེ་ཡོད་ལུགས་བཅས་གསུང་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་མོན་གྷོ་ཌ་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་ལྟར། སྡོད་སྒར་དབུ་གུར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས། ངང་ཙམ་སྐུ་ངལ་གསོས་རྗེས་སྡོད་སྒར་ནང་དང་གཡས་གཡོན་ས་ཞིང༌། འཕྲུལ་འཁོར། ཁྲོམ་ཆུ་འདོན་སྟངས། གུར་ཁྱྀམ་ཁག་དང༌། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དགོང་དྲོ་མི་མང་ཡོངས་ལ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང༌། ཕན་སེམས། ཡ་རབས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འཐེན་འཁྱེར་མེད་པ། སྤྱི་གཞུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་སྒེར་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་རང་གྲོལ་ཡོང་རྒྱུའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

སྡོད་སྒར་ནས་ལེ་དབར་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པའི་སར་གཞིས་སྒར་དུ་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་བྱེད་ཆུ་མཛོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས། ཆུ་མཛོད་དེའི་ས་ཁྲར་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པར་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་བཀོད་ཁྱབ་ཀྱང་མཛད། དེ་ནུབ་སྡོད་སྒར་དབུ་གུར་ནང་བཞུགས་ཞག་མཛད།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བྷང་གྷ་ལོར་ (Bangalore) གྲོང་ཁྱེར་མི་མང་ནས་ཆེ་བསྟོད་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུ་གཟབ་རྒྱས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་སར། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་གཉིས་ནས་ཆོས་དབྱངས་འདོན་བཞིན་དུ་གདན་ཞུས་ཞབས་སྟེགས་སྟེང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཐོག་མར་ཡུལ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་དབྱངས་གྱེར་མཇུག་སྐྱབས་འགྲོ་གསུངས། དེ་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་གའི་ལས་རིགས་ཁག་དང་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་མི་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ཕུལ། གྲོང་ཁྱེར་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ནས་སཾསྐྲྀཏ་དང་ཡུལ་སྐད། དབྱིན་སྐད་བཅས་ཐོག་གསུང་གླེང་གནང་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ང་ཚོ་མི་མང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤ་ཚ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ལུགས་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་ཐུབ་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལུགས་སོགས་གསུངས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་ཡོད་སྐོར་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་གི་ཤ་ཚའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རང་དབང་ཡོང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ལུགས་སྩལ།

དེ་མཇུག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་གར་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་མཛའ་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལུགས། རྒྱ་དམར་གྱི་ཚུལ་མིན་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་བོད་རང་དབང་ལས་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། འཕགས་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཡུན་བརྟན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡོད་ལུགས་གསུང་ཤུགས་ཆེན་པོའི་གསུང་བཤད་དང་ཤ་ཚའི་རྣམ་འགྱུར་མངོན་རྗེན་བསྟན།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གྲུ་ཆུང་སྟེང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པར་གྲུ་ཁ་དེར་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་འབྱོར་བའི་རྫས་སྦྱོར་ལུད་སྨན་ཕོན་ཆེ་དང༌། ཉི་ཧོང་དང་རུ་སུར་གཏོང་བྱེད་ལྕགས་རྡོ་ཕོན་ཆེ་དངོས་བྱེད་རྣམས་གྲུ་ཆེན་ནང་འོར་འདྲེན་བཅས་གཟིགས། གྲུ་ཆུང་མཚོ་དཀྱིལ་དུ་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་མཚོ་མཐའི་གཏིང་མི་ཟབ་ས་དེ་དག་ལ་མཚོ་རླབས་མཐོ་བས་གྲུ་འཁྱོམ་འཇིགས་ཟིལ་ཅི་ཆེ་བྱུང་ཡང༌། མཚོ་དཀྱིལ་དུ་མཚོ་རླབས་གང་ཡང་མེད་སྟབས་འཇིགས་དངངས་འཚེར་སྣང་ཅི་ཡང་མ་བྱུང༌།

དེ་རྗེས་མལ་སོར་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཆིབས་ཞབས་བཀོད་དེ་གཞིས་གྲོང་གཉིས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་དང་ལྷན་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ཅིང་མཆོད་རྟེན་ལ་ཞབས་སྐོར་བསྐྱངས། ཤིང་ཏོག་རྩ་འཛུགས་འདེབས་སྐྱོང་ཁང་དང་རུམ་འཐག་ལས་ཁང༌། ཚོང་ཁང་གསར་རྙིང༌། མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཤིང་རྩྭ་འདེབས་འཛུགས་བྱས་ཁག་བཅས་ལ་ཡང་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང༌། གཞིས་སྒར་བར་གྱི་སློབ་ཁང་གསར་པ་དང་རྩམ་འཐག་འཁོར་ལོ། དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས། རྒས་གསོ་ཁང༌། འབྲོག་ལས་ཀྱི་ས་ཡུལ་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་རྗེས་གཞིས་གྲོང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པའི་གསར་བཞེངས་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་དང་རྟེན་གཙོར་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་དེར་ཡོད་བོད་མི་མང་ཚོགས་སུ་བློ་སྦྱོང་གླང་ཐང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང་ཟབ་བསྡུས་སྩལ། ཆོས་འབྲེལ་གྲུབ་ནས་གཞིས་སྒར་སློབ་ཕྲུག་རྒན་གཞོན་དང་ཡུལ་ཁག་སོ་སོ་ནས་བྲོ་གཞས་ལྷ་མོ་སོགས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སྨན་ཁང་དུ་ནད་པ་ཚོར་ཐུགས་བརྩེའི་ཁམས་འདྲི་གཟིགས་སྐྱོང་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བྷང་ལོར་གཞུང་གི་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་སྐུ་ཞབས་ནི་ཇ་ལིང་ག་པ་ (Nijalinggapa) མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་མལ་སོར་གཞུང་ནས་བོད་མི་བདུན་སྟོང་སྐོར་ལ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཆ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གནང་མཛད། དགོང་དྲོ་བྷང་ལོར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡུན་རིང་བཞུགས་པའི་གནས་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རིའི་ས་ཁུལ་ཆུ་མཛོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པར་གནས་གཟིགས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ ༡༩༥༦ ལོར་ཞབས་བཅགས་སྐབས་སྒྲུབ་ཕུག་རེ་ཟུང་དང༌། སྔར་གྱི་ཁང་ཤུལ་འགའ་ཤས་ལས་ལུང་སྟོང་ཡིན་ཡང༌། ད་ཆ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་ཆུ་མཛོད་དང་གློག་ཁང་གསར་འཛུགས། དེང་སྐབས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ལྡན་པའི་མགྲོན་ཁང་དང་ལྡུམ་ར་ཡིད་འོང༌། ལས་བྱེད་པ་དང་ངལ་རྩོལ་མི་མང་སྡོད་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཚོ་ཁག་གསུམ་བཅས་མི་འབོར་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་སྐོར་གཏན་སྡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར།

དེ་ནས་གྲུའི་ཐོག་ཆུ་མཛོད་དབུས་ཀྱི་ཀླུ་སྒྲུབ་དྲན་གསོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་ཤེར་སྙིང༌། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་བཅས་གསུངས་མཇུག་སྔར་གྱི་གནའ་ཤུལ་ཁག་རི་རྩེ་དེར་སྤོ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲིམས་དཔོན་ནས་བོད་རང་བཙན་ཡིན་ལུགས་དང་རྒྱ་ནག་དམག་དཔུང་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ལུགས། བོད་དང་རྒྱ་གར་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལུགས༌། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ངེས་པར་ཕྱིར་ཕེབས་དགོས་ལུགས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་མི་ཙམ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པས་རྒྱ་གར་བས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གུས་བཀུར་ཞུ་དགོས་ལུགས་སོགས་ཤ་ཚ་ཅན་གྱི་གསུང་བཤད་གནང༌། ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ནག་པུར་ (Nagpur) མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཁུལ་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པ་རྣམས་ནས་ཞལ་མཇལ་དགོས་པའི་འབོད་སྐད་བྱས་པ་ལྟར་མཇལ་ཁ་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་མན་པ་ཐ་ (Mainpat) ཕན་བདེ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ས་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། བུ་གསོ་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཐོན་སྐྱེད་ལོ་ཏོག་རྣམ་གྲངས་དང༌། བོད་མིའི་ལག་རྩལ་བཟོ་བཀོད་བཅས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང༌། བུ་གསོ་ཁང༌། སྨན་ཁང༌། སློབ་གྲྭ་བཅས་དང༌། གཞན་ཡང་གཞིས་མི་ཁྱིམ་ཚང་སྡོད་ཁང་ཁག་ལ་རིམ་བཞིན་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་བོད་མིའི་ས་ཞིང་ཁག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་སླད་སྡོད་སྒར་དང་པོ་ནས་ལེ་དབར་དྲུག་བརྒལ་བའི་ས་གནས་དང་སྡོད་སྒར་གཉིས་པར་རྣམ་དག་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཞུས་པར་ཕྱག་ནས་དང༌། གཞིས་སྒར་དང་པོ་ནས་ལེ་བར་དགུ་བརྒལ་བའི་ས་གནས་སུ་བོད་མིའི་འབྲོག་ལས་ཁྱིམ་ཚང་སྡོད་སྒར་དང་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་གྱི་ས་ཞིང་ཁག་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གཞིས་དགོན་གྱི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་དང་བུ་གསོ་ཁང་གི་བུ་ཕྲུག་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་གྲལ་བཞུགས་ཟིན་འཕྲལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཞིས་དགོན་གསར་པའི་སྒོ་འཕྱོར་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་ཆོས་ཚོགས་ནས་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་མཚམས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གཞིས་དགོན་སྒོ་འབྱེད་བསྐྱངས། དེ་ནས་གཞིས་ཁོངས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་བསྐྱངས་འཕྲལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བཀོད་པ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ་ཐོག་ས་གནས་གཞིས་འགོ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་བཞེས་གྲུབ་འཕྲལ་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱས་བཤམས་དང་འབྲེལ་བླ་མ་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་མཆོད་འབུལ་གནང་མཛད།

བོད་མི་སེར་སྐྱ་ ༡༥༠༠ སྐོར་ལ་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་ལྗགས་ཁྲིད་དང་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ་མཇུག མང་ཚོགས་དང་མཉམ་དུ་ལས་དོན་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་གཞིས་ཆགས་འདི་ལྟ་བུ་འཛུགས་པའི་དགོས་པ་དགེ་མཚན་འགྲེལ་བརྗོད་དང་བཅས་ཚང་མས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་རྩོལ་ཧུར་བརྩོན་དགོས་པ་དང༌། མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ། སྒྲིག་ཁྲིམས་བརྩི་བཀུར་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་དང༌། གཞིས་ཆགས་འདི་བཞིན་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟངས། ད་ལྟ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཇི་ལྟར་བཀའ་སློབ་སྤྱི་ཕེབས་ལྟར་ཚང་མས་བླང་དོར་མ་འཛོལ་བ་དགོས་རྒྱུའི་གསུང་བཤད་བཅས་གྲུབ་མཚམས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གསོལ་ཚོགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སྩལ། དགོང་དྲོ་ས་གནས་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་དང་གཞིས་འགོ་ངོ་ལས། དབྱིན་དྲུང་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་དང་འབྲེལ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ལེགས་འཚོའི་གསུང་མོལ་ཞིབ་མཛད་བསྐྱངས་རྗེས་གཞིས་ཆགས་བུ་གསོ་ཁང་གི་ཕྲུ་གུ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་རང་ཡུལ་ལུང་ཚན་སོ་སོའི་བྲོ་གཞས་དང༌། བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་གཟིགས་མོ། ལས་ཞོར་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་ནས་ཁྱེའུ་པད་མ་འོད་འབར་གྱི་ལོ་རྒྱུུས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་འཁྲབ་སྟོན་བཅས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་གཞིས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་བྷོ་སྤལ (Bhopal) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་གར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་མན་པ་ཐ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ལ་ས་ཆ་ཞན་ཁག་བརྗེ་ཐབས་དང༌། འཕྲུལ་འཁོར་རེ་ཟུང་འཛུགས་ཐབས་སོགས་བཀའ་མོལ་མཛད་དེ་བྷོ་སྤལ་བོད་མིའི་ཤོག་བུའི་བཟོ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ས་འདུ་འགྱུར་མེད་ཅན་ནས་མཇལ་བཅར་དང༌། ཤོག་བུའི་བཟོ་གྲྭ་ལྟེ་བ་སྟེང་ཤོད་ཁག་དང་ཡིག་ཚང༌། དཔར་ཁང་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་མཛད།

འགན་འཛིན་ས་འདུ་འགྱུུར་མེད་ནས་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུས། ས་འདུ་འགྱུར་མེད་དང་གཡུ་ཐོག་འཇིགས་མེད་བར་དང༌། གཞན་ཡང་ལས་བྱེད་ནང་བསམ་ཚུལ་མཐུན་མིན་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད། ནང་བློན་དབང་རྡོར་ཉིན་གཉིས་གསུམ་རིང་བཅའ་བཞུགས་ཐོག གནས་ལུགས་ཞིབ་རྩད་དང་འབྲེལ་དགེ་སྐྱོན་གོ་བཀོན་སློབ་སྟོན་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ་ཞིང་རྒྱ་ནག་ཚང་རྒྱལ་པོ་ནས་ཀྱང་ནང་བློན་གྱི་རོགས་ཟླར་མཐུན་འགྱུར་ཕན་གྲོགས་ཁུར་ལེན་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ས་གནས་གཞུང་གི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་འབོད་བཅར་ལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་དང་ཤོག་བཟོར་རོགས་རམ་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་མཛད་དེ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐཱར་ (Sarnath) ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞིར་ངལ་འཚོ་ཐའེ་ལན་ཡུལ།།

མཛེས་བཀོད་གཡུ་ཡི་འདབ་མ་བརྐྱངས་འདྲའི་སར།།

ཞབས་ཟུང་གསེར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་བརྗིད་པའི་དྲུང༌།།

ཡུལ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་དགའི་དཔལ་གྱི་མཆོག།

རབ་བྱུང་གསེར་འོད་འཛིན་པའི་ཁྲི་པ་ལྷན།།

མགོན་མཆོག་དགྱེས་སྟོན་བཻཌཱུའི་ལྡིང་ཁང་དུ།།

བསྙེན་པའི་དགེ་ལེགས་ཤིས་པའི་དཔལ་སྟེར་བའི།།

མི་ཕྱེད་དད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཉེ་བར་བཀོད།།

ཚོང་འཁོས་མི་སྡེ་འདུས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དཔལ།།

འབོམ་བྷེ་ཞེས་བྱར་ལེགས་ཚོགས་རྒྱས་པའི་དབུས།།

མཐའ་མེད་ལྷ་མིའི་སྤྱི་བོར་ངལ་འཚོ་ཕྱིར།།

མགོན་མཆོག་དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་ཞབས་ཀྱིས་རྩེན།།

རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕྲུལ་གྱིས་འདེགས་པའི་དབྱིངས།།

བརྩེ་ཆེན་གདུགས་དཀར་འགྱིང་པའི་གྲིབ་སོ་ན།།

རིས་མེད་འགྲོ་སྡེའི་རལ་ཀློང་བསྙིལ་བཞིན་དུ།།

ཉོན་མོངས་ཚ་གདུང་སེལ་བའི་ངལ་གསོ་ཐོབ།།

1 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་གྲངས་ 213 ནས་ 214 བར་གསལ།

2 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ་‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང’ཤོག་གྲངས་ 213 ནས་ 214 བར་གསལ།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དབུ་འབྱེད་དང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་སོགས།

༡༽ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས་ཡུན་གནས་ཆེད་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་རྩ་འཛུགས་ཐུབ་སླད། གདན་ས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་རིས་མེད་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་དགེ་འདུན་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཁོངས་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་དུ་འོས་པའི་མཁན་བླ་དགེ་བཤེས་གང་འཚམས་དང༌། གཞུང་ཆེན་མོར་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་པ་གང་ཡོད་བཅས་བོད་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལས་རྩོལ་དུ་ཕེབས་མ་དགོས་པར་ཆོས་ཕྱོགས་སློབ་གཉེར་མཇུག་སྐྱོང་དང༌། ཆོས་སྒར་ལྟ་བུར་དམིགས་བསལ་ཟུར་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་སུ་ ༡༩༦༣ ལོ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཞུ་སྐུལ་ཐབས་ཤེས་གནང་འབྲས་སུ། སྦག་སར་རིས་མེད་དགེ་འདུན་སློབ་གཉེར་བ་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་སློབ་གཉེར་རང་ལ་གཅིག་འདུས་ཀྱིས་བཞུགས་ཆོག་པ་བྱུང་ཡང༌། དེ་ཁུལ་ས་བབས་ཆགས་ཡུལ་ཚ་དྲོད་ཆེ་བ་སོགས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་རྐྱེན་སྦག་ས་ནས་གནས་སྤོ་མི་གནང་མཐུ་མེད་ཁར། རྩ་བའི་སློབ་གཉེར་གནང་ཕྱོགས་ཀྱང་དེང་དུས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བཅོས་གསར་འཛུགས་གནང་གལ་སོགས་རྒྱ་གར་དབུས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་དགོས་དངུལ་གྱི་རོགས་རམ་དང་བཅས་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་སྟེ། ཉེ་ལམ་ཝར་ཎ་ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་འགོ་འཛུགས་ཕྱག་ལེན་འཁེལ་བ་ལྟར། ༡༩༦༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་སྔ་དྲོར་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདན་ཞུས་ལྟར། ཐོག་མར་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་སཾསྐྲྀཏ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ནང་ཕེབས་བསུའི་གྲ་སྒྲིག་ཞབས་སྟེགས་སུ་བཞུགས་ཞབས་དང་བསྟུན་སློབ་སྤྱི་ནས་མེ་ཏོག་གི་མགུལ་རྒྱན་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས་པ་དང་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཁག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུས།

དེ་རྗེས་ལེགས་སྦྱར་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པས་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་སྡིངས་ཆའི་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། གཡས་ཕྱོགས་སློབ་སྤྱི་བགྲེས་གཞོན། གཡོན་ཕྱོགས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང༌། དཔལ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། ལ་དྭགས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ཀྱིས་དབུས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་བླ་སྤྲུལ་རྣམ་པ། ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་འཐུས། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པ། དགོན་སྡེ་ཁག་དང༌། སྐྱིད་སྡུག་ཁག་གི་འཐུས་མི། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སོགས་རྒྱ་བོད་མི་སྣ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་རྒྱ་ཆེའི་དབུས་སུ་སཾསྐྲྀཏ་དང༌། པ་ལི། བོད་སྐད་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཤིས་པ་བརྗོད་ཅིང༌། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང༌། མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་རྗེས་སློབ་སྤྱི་གཞོན་པས་ངོ་སྤྲོད་དང་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་འཛུགས་པའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བཤད་དང་འབྲེལ་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ཅིང༌།། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག། ཀུན་ནས་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།’’ ཞེས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས། ད་ལྟ་འདིར་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཡུ་པིའི (U.P) མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་དང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རྒྱལ་པོ། སཾསྐྲྀཏ་སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ། སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་བཅས་ལ་ཞུ་རྒྱུར།

གནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དང་པོར་གསུངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་འདིར། དགོས་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་འདོད་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ། བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་རྣམ་དཔྱོད་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ཤེས་རིག་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་དངོས་སུ་ཚུགས་པའི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འདིར་བཅར་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། འདིར་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། ས་གནས། འདི་ག་སློབ་གྲྭའི་མཁས་དབང་རྣམ་པ་ཚོ་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་ལ་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟ་ནས་རྩིས་པའི་ལོ་ ༢༥༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་ལ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང༌། བསམ་པ། བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོསཀྱི་སྣང་བ་དེ་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱིས་མཚོན་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང༌། དེའི་ནང་ནས་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་འོད་སྣང་དེ་ལྷག་པར་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་སྟེ། མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་པའི་དུས་ཡུན་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་ལ་བོདཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་གི་གཞི་རྩ་དེ་དག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་གྱི་ལས་དོན་མང་པོ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་གཞན་དག་དང༌། སྐད་ཡིག་གཞན་དག་ལ་ཧ་ལམ་མ་བྱུང་བའི་ཡར་རྒྱས་དང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱ་གར་གྱི་མེས་པོ་མཁས་དབང་ཚོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བློ་མིག་འབྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང༌།

རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུར་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོར་འཛིན་པ་དང༌། རང་གི་བློ་མིག་འབྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཡོད་སའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྩིས་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་མཇལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་དུ་གནས་སྐོར་འགྲོ་མྱོང་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ། རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་མ་མྱོང་མཁན་ཚོས་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་རྣ་བར་ཐོས་པ་ཙམ་ལའང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་པའི་གནས་སུ་འཛིན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཕྱོགས་རེ་བ་དང༌། རིས་སུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང༌། ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་མཁས་པས་བཙུན་པ་མ་བཅོམ། བཙུན་པས་མཁས་པ་མ་བཅོམ་པར། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཕྱོགས་རེར་མ་སོང་བ་ཡོད་ཅིང༌། མདོར་ན་ཕྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ། ནང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཅས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་གཅིག་གིས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་འགལ་མེད་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཤེས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་ཡོད།

དེང་དུས་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འཁྱག་སྒམ་ནང་དུས་ཚོད་མང་པོའི་རིང་སྐྱོན་མེད་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པ་ལྟར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་བོད་ལུང་པའི་ནང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་མ་ནོར་བ་སྤུས་དག་པོ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་དུས་བར་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་ཡོད།

དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། སྤྱིར་བསྟན་པའི་གེགས་ཆགས་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་ནམས་དམན་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བཙན་འཛུལ་ཞིག་ང་ཚོའི་ལུང་པར་སླེབས་ནས། ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་དང་དངངས་སྐྲག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཚིག་གི་ལམ་ནས་ཞུ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་རང་དབང་འཕྲོག་པས་མ་ཚད། ང་ཚོ་བོད་ནས་དར་བའི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་བཙན་འཛུལ་བས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་པ་དང༌། དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ལ་དུག་ཏུ་ལྟ་ཞིང༌། དུག་གི་རྩ་བར་བལྟས་ནས་དེ་དག་རྩ་མེད་གཏོང་བ་ལ་ཆེད་གཉེར་འབད་བརྩོན་སྒོ་མང་པོ་ནས་བྱས་ཏེ། ད་ཆ་བོད་ཡུལ་ལུང་པའི་ནང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཐོག་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་དེ་ཚོ་ཤུལ་མེད་རྩ་བརླག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པས་ན། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མཁན་རྣམས་ལ་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགན་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོས་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དམིགས་བསལ་གྱིས་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བགྱིས་བས་མཚོན། ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་དེའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་ཐབས་མེད་བྱུང༌།

རྒྱ་གར་ནང་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་སྟོང་ཕྲག་ཡས་མས་ཤིག་ཕེབས་ཐུབ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་ཡོན་བློ་གྲོས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཤེས་ཡོན་རྒྱུན་མ་བརླག་པ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། གལ་སྲིད་མཁས་པ་འདིའི་རིགས་རྫོགས་པ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཆད་རེ་བ་རྒྱག་ས་དེ་དག་རིག་གཞུང་ཤི་རོ་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་ང་ཚོར་དཔེ་ཆ་ཕྲན་ཙམ་ལྷག་པ་དེ་ཚོ་གཞི་རྩར་བྱས་ནས་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར། བཀའ་དྲིན་ཅན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་དམ་པ་ནེ་རུ་མཐའ་མའི་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ལ་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བར། བར་ལམ་ལས་དོན་དེའི་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་དང་བཅས་གྲ་སྒྲིག་གནང་ནས་ད་ཆ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་གོམ་རིམ་དང་པོ་ལྟ་བུའི་གཞི་རྩ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་སྟབས། མཁས་དབང་རྣམ་པ་ཚང་མའི་བཀའ་སློབ་དང་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོའི་བློ་མོས་ལྟར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

རང་ཅག་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་བླངས། ནང་རིག་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་མོས་པ་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་ཚོས་རེ་འདུན་བྱེད་པའི་མངོན་མཐོ་དང༌། ངེས་ལེགས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་ལ་ང་ཚོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འདི་ཡིས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་སྨོས་ཅི་དགོས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་མ་བླངས་པའམ། ཚེ་འདི་ཙམ་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་མ་འཁོར་མཁན་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འདིས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་མི་རིགས་དང༌། ལུང་པ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཕྱོགས་གང་སར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཞེས། ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་མི་རིགས་སམ། ཡུལ་ཁག་རེ་རེའི་ནང་དུའང་ཞི་བདེར་དོན་གཉེར་བྱེད་པ་དང༌། ཆུང་ས་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཡང་ཞི་བདེར་དོན་གཉེར་བྱེད་པས་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་ནི་ངེས་པར་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ཞི་བདེ་ཡོང་བ་ལ་བསམ་བློ་དུལ་དགོས། བསམ་བློ་མ་དུལ་ན་ཞི་བདེ་ཡོང་ས་རྩ་བ་ནས་མེད། ཉིན་རེའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་སྐབས་སུ་རང་ངོས་ནས་བཟོད་བསྲན་ཆོག་ཤེས་བསྟེན། གཞན་ངོས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཆུང་ས་རང་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ལའང་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐུབ་ལ། དེ་བྱུང་ན་སོ་སོའི་མི་རིགས་དང་ལུང་པ་སོ་སོའི་ཕྱོགས་ལའང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐུབ། དེ་དག་བསྡེབས་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལའང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐུབ། དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འདིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བར་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

དེ་སྔ་བོད་འདི་ས་ཁད་ཆོད་དེ་བསྡད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལུང་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཟེར་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་དང༌། བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཟེར་བ་སོགས་དེ་འདྲའི་མིང་འདྲ་མིན་མང་པོ་བཏགས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་ཆགས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པས་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་རྗེན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པའི་དོན་ལ་ཡང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་འདིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

སྔར་གྱི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ནས་དཀའ་སྤྱད་དང་སྙིང་རུས་ཆེན་པོས་དེང་དུས་ངཽ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པའི་ལག་རྗེས་བཟང་པོ་བཞག་ཡོད་པ་ལྟར། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་དང༌། མ་འོངས་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་གཞི་རྩ་གསར་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ལག་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་དང༌། རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད་ལ་སྨོན་ལམ་ཡང་རྒྱག་གི་ཡོད། རྣམ་པ་ཚོ་ཚང་མ་དེ་རིང་འདིའི་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཕེབས་པ་དང༌། དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་སྣང་གནང་བ་དེ་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་བཅས་པར་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚང་མས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཐའ་མཇུག་ཏུ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་གསུང་གི་སྨོན་ཚིག་ཅིག་འདོན་རྒྱུར། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྨན་གཅིག་པུ།། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས།། བསྟན་པ་རྙེད་དང་བཀུར་བསྟི་དང༌།། བཅས་ཏེ་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཅིག།’’ ཅེས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བཀའ་སློབ3jམཆན།སྩལ། དེ་བཞིན་སློབ་སྤྱི་བགྲེས་པ་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང༌། ཝར་ཎའི་རྒྱལ་པོ་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་གསུང་བཤད་གནང་མཇུག་རྒྱལ་གླུ་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་རྗེས་སྐུ་མགྲོན་ཁག་ལ་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་སར་ཁྱུག་ཙམ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་ཕྲ་ཚུགས་དོན་ཚང་ཡོང་བའི་ཁུར་བརྩོན་དགོས་སྐོར་བཀའ་མངགས་མཛད།

དགོང་དྲོ་བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་དགུ་འཁྱིལ་དུ། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གནས་འཛིན་དགེ་ཐུབ་བསྟན་འབྱུང་གནས་བཅས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་སྐྱབས་ཞུས་བཞིན། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་བླ་སྤྲུལ་གྱིས་མཚོན་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཆིག་སྟོང་སྐོར་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཡིན་པས་སེམས་བཟང་པོ་དགོས་སྐོར་སོགས་ཆོས་བཤད་གནད་སྨིན་དང་འབྲེལ་བའི་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ། བཞུགས་མཚེར་དུ་ཉི་ཧོང་ཨོ་སི་ཀའི་ (OISCA-International) ཚོགས་མི་གཉིས་འབོད་བཅར་ལ་མན་པ་ཊི་ (Mainpat) གཞིས་ཆགས་སུ་སོ་ནམ་དང་འབྲོག་ལས་ཐོག་རང་འཚོ་ཐུབ་མིན་ཆེད་ཞིབ་འཇུག་བྱ་མཁན་མཁས་པ་རེ་ཟུང་གཏོང་ཐབས་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་གནང་བར་དེ་དོན་གཏོང་འཐུས་ཁས་ལེན་ཞུས།

དེ་རྗེས་ཝར་ཎ་ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་སྤྱི་སྐུ་གཞོན་བཅར་འབྱོར་ལ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འདི་བཞིན་ཕྲ་ཚུགས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་ལ་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་ལམ་སྟོན་དང༌། ད་ཕན་ཁུར་ལེན་གང་གཟབ་བྱས་པའི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་གནས་བཅུའི་སྐུ་ཐང་གཅིག་གསོལ་རས་སྩལ། བོད་དགོན་དུ་དམ་གཟིགས་སུ་གདན་ཞུས་ཞབས་བཀོད་ཐོག་དགྱེས་མཉེས་ཐུགས་སྣང་དང་བཅས་དམ་གཟིགས་རྟགས་གསལ་ཡང་མཛད་དེ་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས།

ཚེས ༡༡ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་ (France) གཞུང་ཁོངས་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དང་གསར་འགྱུར་ལས་བྱེད་གཉིས་བཅར་ཏེ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་དྲི་བ་དོན་ཚན་འགའ་ཤས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། བོད་རང་བཙན་ནི་དོན་དངོས་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ནམ་ཡང་ཁ་བྲལ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ཉིན་ཞིག་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་པའི་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་དང་དེའི་ནང་ནས་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་འདི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། དེའི་ཐད་ངོས་ནས་འགྲེལ་བཤད་རིང་པོ་མི་དགོས་པར་ད་གཟོད་ཕལ་ཆེར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་གསལ་པོ་མཁྱེན་ངེས་རེད། ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་འདི་འགོ་སྟོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང་མི་འབོར་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལས་མེད་ཀྱང་དུས་ཚོད་རིམ་བཞིན་འདས་པ་དང་མཐའ་མཚམས་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་ཁྱུར་མིད་རིམ་པ་བཏང་རྗེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་རེད།

དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན་རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་བྱེད་མུས་རེད་ཅེས་དང༌། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་དགྲ་ཁ་གཏད་དང་འཇིགས་སྐུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་པ་འདིས་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ༡༩༥༥ ཚུན་ཆད་ནས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིས་རྒྱ་ནག་བཙན་འཛུལ་པར་གདོང་ལེན་བཀག་སྡོམ་ནན་པོ་བྱས་ཡོད་ཅེས་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཁྱབ་སྟེ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡར་ལངས་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་ཞིང༌། བོད་མི་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཞིག་བཙོན་འཇུག་དང༌། མནར་གཅོད། ཤི་སྐྱོན་སོགས་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་དམར་གྱིས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་བོད་མིའི་ཁ་གྲངས་ནི་ཁ་གསལ་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་ནས་རག་པའི་ཡིག་ཆ་ལྟར་བྱས་ན། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ནས་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ བར་བོད་མི་དམར་གསོད་ཀྱིས་ཤི་སྐྱོན་བྱུང་བ་གྲངས་འབོར་ ༨༧༠༠༠ བྱུང་འདུག ཅེས་དང༌།

རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྐོར་བཀའ་སྩལ་དོན། རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ནི་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལ། བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་རྩ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་རང་ཁྱིམ་གསར་པ་འདིར་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་ངོས་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་མཛའ་གྲོགས་དང་རོགས་རམ་ཚད་མེད་གནང་བཞིན་པར་དྲན་གསོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཕྲེང་རིང་དང་ལས་རོགས་བར་ཞི་རྗེ་

དྲུང་གཉིས་ནས་མ་འོངས་པར་ཤེས་རིག་གི་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་པར་མ་སུ་རི་ནས་འདི་ལོ་ཐོན་རྒྱུའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ཞུ་སྐུལ་དྲི་བསྡུར་གྱིས་ལྡི་ལི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་འཇུག་ཡོང་ཐབས་དང༌། ད་ཕན་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སློབ་སྦྱོང་མཐུན་རྐྱེན་གནང་མུས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མུ་མཐུད་ཡོད་མུས་ཀྱང༌། ད་ལྟ་སློབ་གྲྭར་སྡོད་མུས་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་སྦྱོང་མཐུན་རྐྱེན་ད་མུས་བཞིན་གནས་མིན་དོགས་གཅོད་བྱས་ཏེ། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་གནང་བའི་རིགས་རང་རེས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བསྒྲུབ་བྱ་དགོས་ལ། སྔོན་ཚུད་ཐབས་ཤེས་བསམ་གཞིགས་བྱ་གལ། ད་ཡོད་ཟུར་གསོག་བུ་ཕྲུག་རྣམས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཚུད་གཏོང་ཐུབ་ཐབས། སློབ་སྦྱོང་གཙང་ཐོན་ཟིན་པ་རྣམས་རང་རང་ལས་ཀར་འགོད་ཕྱོགས་སྐོར་སོགས་སྙན་སེང་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར་ཞིབ་ཕྲའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

༢༽སློབ་ཕྲུག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༡ ཚེས ༢༠ ཉིན་བཞུགས་སྒར་བདེ་དོན་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རང་གཞུང་གཏན་སློབ་ཀ་སྦུག་དང༌། མ་སུ་རི། སིམ་ལ། ཌལ་ཧོར། མ་འུན་ཌ་ཨ་བུ། གཞན་ཡང༌། རྒྱ་གར་ནང་གི་ཁ་ཐོར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་བཅས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་གུང་གསེང་དང་སྟབས་བསྟུན། བཞུགས་སྒར་དུ་བཅར་འབྱོར་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ། ‘‘དེ་རིང་ཁྱོད་ཚོར་ཐུག་ནས་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་ཚོས་ངོས་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་རྒྱུ་གང་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་དགྱེས་འཛུམ་ངང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་གཟིགས་ཏེ། ‘‘ད་ཁྱེད་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང༌། བསམ་བློ་མ་ནོར་བ་བྱེད་དགོས། བསམ་བློ་མ་ནོར་བ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པ་འགའ་རེས་རང་མགོ་ཐོན་མཚམས་ཀོ་ཐག་གློད་འགྲོ་བ་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡོང་དུས་བློ་ཕམ་པོ་འདུག རེ་བ་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་མཚམས་མི་མང་གི་ལས་དོན་ཐོག་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་ཁུར་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད།

རང་རེ་བོད་ཀྱི་མི་འབོར་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་དེབ་ཁག་གི་ནང་ས་ཡ་གསུམ་སྐོར་ཡིན་ལུགས་འཁོད་པ་དང༌། རྒྱ་དམར་ནས་བོད་མདོ་སྨད་དང༌། འབྲི་ཆུ་ཕར་བཅད་ཚུར་བཅད་ཀྱིས་དབུས་གཙང་ཁུལ་གཅིག་པུའི་མི་འབོར་རྩིས་པའི་ཉུང་ངུ་ཞིག་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དུ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་འབོར་ནི་ས་ཡ་དྲུག་ཡོད། ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཁྲི་ལྔ་ཙམ་དང༌། བལ་ཡུལ་སོགས་བཅས་ཁྱོན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་མང་ཆེ་བ་བོད་དུ་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་འོག་ཏུ་ལུས་ཡོད།

གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་དམར་གྱི་མི་བཟད་བཙན་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་གི་དོན་དུ་ང་ཚོ་རང་དབང་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལས་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌། ང་ཚོར་མངགས་ཆ་ཁ་ལན་ཞིག་ལས་མེད་ཀྱང་བསྐུར་ཏེ་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་དམར་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་བོད་རིགས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་དེ་བས་རང་དབང་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞེན་གྱིས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མུས་ཡིན།

དེས་ན། ང་ཚོ་རང་དབང་གི་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་རྣམས་ནས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ལ་བཟོད་བསྲན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་འགྲུས་བརྩོན་གྱིས་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་ཚོ་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་རང་རིགས་དང་རང་དབང་གི་དོན་དུ་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རེ་བཅོལ་བྱས་པ་ལྟར་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་དགུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད།

སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་བརྩོན་གྱིས་གནས་ཚད་སོན་མཚམས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤི་གསོན་ལ་ཐུག་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཉེན་ཅན་འདི་འདྲའི་སྐབས་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་ཐོག་སྤྱི་སྒེར་གྱི་ངལ་བ་སྣེ་གང་ས་ནས་སེལ་ཐབས་དང༌། དོན་གང་ས་ནས་འགྲུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ནི་སླད་སོ་སོའི་སྒེརགྱི་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་རྙེད་སླ་བ་དང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་མི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ལར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བས་རང་གཞན་གཉིས་ཕན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། རྒན་པ་ཚོས་ཁྱེད་རང་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་སྤྲད་ནས་ལས་འགན་ཆ་ཚང་རྩིས་སྤྲོད་ས་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

དེ་རྩིས་བོད་གཞིས་བྱེས་མི་མང་གིས་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལྟར་ཤེས་ཡོན་ལ་སྦྱང་བརྩོན་གྱིས་རང་ཉིད་སློབ་གྲྭ་ཐོན་མཚམས་ལས་འགན་ཡག་པོ་འཁུར་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་རིང་དེ་ལྷག་བརྗོད་རྒྱུ་མེད། གང་བཤད་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་ཉར་ནས་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་འོད་ཟེར་རྒྱན་མཚན་དང༌། ལས་རོགས་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང༌། དྲུང་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་བཅས་ཆེད་འབོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་ལས་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ་སྦག་ས་སྤོ་རྒྱུའི་སྐོར་འཆར་འགོད་ལས་དོན་རྐང་ལེན་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་བྱེད་འགབ། དགེ་བཤེས་མཁས་པ་ཚོར་ལག་ཁྱེར་གཏོང་འཆར་གོ་བསྡུར་བྱ་མུས་ཟིན་འཕྲལ་གཏོང་ཕྱོགས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཚན་འགའ་ཤས་གཏན་འབེབས་བྱ་བསྡད་རྣམས་གོ་སྒྲིག་ལག་ལེན་བྱ་ཕྱོགས། སྨན་ཁང་དུ་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་སོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས། རྩིས་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དང༌། དཔེ་དེབ་དཔར་བསྐྲུན་བྱ་འོས་སོགས་ཀྱི་ལས་འགན་བར་ཞི་ཕུན་དབང་ལ་སྤྲོད་འགབ། སྦོ་དཔལ་བོད་ཡིག་དཔར་ཁང་ཝར་ཎར་སྤོ་བ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལའི་དཔར་ཁང་དུ་ཟླ་བསྒྲིལ་བྱ་འོས་ཇི་ལེགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་གོ་བསྡུར་ཐག་གཅོད་བྱས་ལེགས་བཅས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

༣༽རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམས་སྙན་བཅར།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དང་སུད་སི་དོན་གཅོད་སྐུ་གཅེན་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་རྣམ་གཉིས་དང༌། ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་ཕུན་ཚོགས་དོན་ལྡན། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བཅས་རྒྱལ་བློན་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཨ་རིའི་དོན་གཅོད་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་རྒྱ་གར་གྱི་ཞུ་སྐུལ་དགོས་གལ་ཆེ་ཚུལ་དང༌། བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་སོགས་སྙན་སེང༌། སུད་སི་དོན་གཅོད་ནས་སུད་སི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་གནས་ཚུལ། རོགས་ཚོགས་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་སོགས་སྙན་སེང༌། ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་སྐོར་དང༌། རང་རེ་བོད་མི་ཚོས་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ངེས་པར་དགོས་ལུགས་སོགས་སྙན་སེང་བཅས་ཁུངས་སོ་སོས་གསལ་བཤད་འགྲེལ་བརྗོད་ཞིབ་ལྷུག་གནང༌།

དེ་རྗེས་ལས་ཁུངས་ཁག་རེ་རེར་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་ཁུངས་སོ་སོའི་རྣམ་ཀུན་ལས་དོན་གནས་སྟངས་དང༌། དཀའ་རྙོག་ཅི་མཆིས། འགྲོ་གྲོན་བསྲི་ཚགས། ཡར་རྒྱས་ཚགས་ཚུད་གཏོང་ཕྱོགས། ཆོས་ལུགས་དང་ལུང་ཚན་འཐེན་འཁྱེར་སེལ་ཐབས་སོགས་བྱེད་ཕྱོགས་ཇི་དགེ་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་དང༌། ཐད་གཏུགས་ཟོལ་འཇོག་མཛེས་མཚོན་འདྲ་ཆགས་མིན་པར་ཕྱི་ནང་གོང་འོག་ཕན་ཚུན་དགོངས་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་དང༌། དྲི་རྩད་ཞིབ་བསྡུར་སྦྱངས་བཤད་ནང་ལྷུག་ཏུ་གནང་སྟེ། དངོས་བདེན་གནས་ལུགས་དང་བསྟུན་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་སྣོན་འཕྲི་སྤོར་གཅོག་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་འོས་དགེ་སྐྱོན་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་བྱུང༌། མཐར་བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས། བཞུགས་སྒར་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་སར་ངོ་སྤྲོད་མཛུབ་སྟོན་འགྲེལ་བརྗོད་དང༌། གཞེན་སྐུལ་གནང་བ་སོགས་སླད་ལས་ཁུངས་ཚང་མས་རང་འཁྲིའི་བགོ་སྐལ་ལས་དོན་གནང་ཕྱོགས་ལམ་སྟོན་གནང༌།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྣམ་གཉིས་མཇལ་བཅར་སར་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ནས་ལྡི་ལི་ཕྱི་ལས་དཔོན་རིགས་ཁག་ལ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ཨ་རི་སོགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཁག་དང༌། རང་རེའི་དོན་གཅོད་དབར་ནང་མའི་འབྲེལ་བ་དང༌། སློབ་སྟོན་ཡོང་ཐབས་བརྒྱུད་སྐུལ། རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་བརྒྱུད་གནང་འོས་སྐོར་བཅས་ཞུ་སྐུལ་བྱ་རྩིས་ཡོད་ལུགས་སྙན་སེང་གནང་བར་དེ་དོན་འགྲིགས་འཐུས་དང༌། ཡང་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཛུབ་སྟོན་གང་གནང་ཐམས་ཅད་ཐུབ་མིན་ལ་དེ་རྩིས་ཁས་ལེན་མ་ཐལ་བ་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

དེ་ནས་མལ་སོར་ཁུལ་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ (Acre) ༡༣༠༠༠ སྐོར་ཞིག་དང༌། ཨེ་ཀར་ ༩༠༠༠ སྐོར་གཅིག་ཚོང་མི་ཡོད་པ་ངེས་པར་ཐབས་ཤེས་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་བྱ་དགོས། སྦག་སར་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་གྲྭ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལོགས་ཉར་མིན་ལུགས། གྲྭ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་སྐོར་བོད་མི་སྤྱི་བྱིངས་ལྟར་ལམ་བཟོ་དང་གཞིས་ཆགས་ནང་ཕྱིན་ཡོད། སྦག་སའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་ཆེད་ཟུར་འཇོག་དང༌། ཝར་ཎར་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཟུར་འཛུགས་བྱ་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་སོགས་ཞིབ་ཆའི་དགོངས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་བཀའ་མངགས་གནང་བར་དེ་དོན་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་ཞིབ་དཀྲོལ་ཞུ་འཐུས་སྙན་སེང་ཞུས།

དེ་རྗེས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་སྙན་བཅར་སྐབས་ལས་བྱེད་པའི་ཕོགས་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་གྱི་ཕོགས་སྣོན་སྐོར་ཆོས་དོན་ནས་འགྲོ་བ་འདི་དག་འོས་འགབ་མ་ཆེ་བས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་ལས་བྱེད་ལྟར་ཟུར་དུ་གནང་འགབ་དང༌། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ཕོགས་དངུལ་ཡང་སྐུ་སྒེར་ནས་ཟླ་རེ་བཞིན་རིམ་སྩལ་མ་དགོས་པར། བཀའ་བློན་ནམ་སྤྱི་འཐུས་རེ་ཟུང་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཟུར་འཛུགས་གང་འོས་ཐོག་རྩིས་སྤྲོད་སྩལ་ཏེ། དེ་ནས་རིམ་སྤྲོད་ཐོག་ལོ་འཁོར་རྩིས་ཁྲར་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་དེ་ནས་བྱེད་འགབ་སྙམ་པ་བཀའ་ཤག་ནས་གོ་བསྡུར་གནང་ལེགས་ཕེབས། ཡང༌། ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་གཉིས་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་གི་ལྟ་སྐོར་ནས་ཕྱིར་འཁོར་མཇལ་བཅར་མཐོང་ཚུལ་ཁག་སྙན་སེང་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ཕན་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་བོད་མི་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྟངས། ཆོལ་གསུམ་ཆོས་ལུགས་དང་བཅས་པར་ཉེ་ལམ་གཟིགས་སྐྱོང་གནས་སྟངས། ལས་བྱེད་པས་ཤེས་ཚད་ནུས་པས་མ་ལྡང་ཚུལ། སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་གཞུང་གི་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་སེམས་དགོས་ལུགས།

དེ་ཡོང་བ་ཡང་བོད་གཞུང་དང་བོད་མི་སྤྱིའི་དོན་རང་ཡིན་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དེར་བགྲོད་དགོས་ལུགས་ཤེས་གལ། དཔེར་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཙམ་ལས་གཞུང་དང་ཐ་དད་ཡིན་ལུགས། མ་འོངས་པར་ཁུར་འགན་ཐེག་པའི་ལས་བྱེད་པ་བྱུང་ན་དགའ་སྤྲོའི་ངང་སྔར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ས་ཁེ་གཙང་དུ་ལོག་འདོད་ཡོད་ལུགས། དེ་ཚོའི་སྐོར་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་གཉེར་བ་ཚོར་སློབ་སྟོན་གོ་བསྐོན་དང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་མཐོང་ཚུལ་ཡ་མཚན་ཡོད་མཁན་ཚོར་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་འོས་སོགས་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཕྲ་ཞིབ་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ཆོས་ནང་བཀའ་བློན་གཉིས་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན། ཤེས་རིག་དང་བདེ་སྲུང་ལས་རོགས། ཕྱི་དྲུང་བཅས་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་པར། ད་ཕན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཚུད་ཞུགས་མ་ཐུབ་པའི་བོད་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་ཐབས་སྐོར་དང༌། ༡༩༦༨ ལོའི་ནང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་འགྲོ་གྲོན་སྔོན་རྩིས་འགོད་སྟངས་སྐོར། ལས་ཁུངས་ཁག་གི་དགོས་དངུལ་རྣམས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཐུན་མོང་ཙམ་ནས་བདག་ཉར་རིམ་སྤྱོད་ཐོག རྩིས་ཁྲ་ཁག་ལའང་ཞིབ་འཇུག ད་ཕན་ལོ་བཅུའི་རིང་གི་ལས་དོན་ཇི་བྱས་ཕྱོགས་བསྡོམས་དཔེ་དེབ་འདོན་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག་ཟིན་པའི་ཡིག་ཆ་ཇི་ཡོད་ཕྱི་འབྲེལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་ཁུར་ལེན་མཇུག་སྐྱོང་དཔར་འདོན་བྱེད་ཕྱོགས། ལས་བྱེད་ཁོངས་རྒྱ་གར་བ་རེ་ཟུང་ཉར་འགབ་སོགས་བཀའ་བསྡུར་མཛད།

དེ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། སྤྱི་བྱེའི་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་དང༌། ལྷག་པར་མྱང་འདས་སྟོང་ཉིད་ཡིན་མིན་དང༌། གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དང༌། ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་ལྟར་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་དང༌། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྲུབ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ན། གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ཙམ་ཡང་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་འདྲི་མང་ཙམ་ཕེབས་པར། མྱང་འདས་སྟོང་ཉིད་ཡིན་མིན་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང༌། གོང་གསལ་ཉོན་མོངས་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་རགས་པ་མགོ་ནོན་པ་ཙམ་ལས་སྤོང་མི་ནུས་པས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་འཇོག་པ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཞུས།

ཉིན་ཤས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་བཅར་མཆོད་མཁན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་སྩལ་རྒྱུའི་སྐོར་སོགས་གསུང་གླེང་མཛད་པས། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་བྱེར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་དང་འབྲེལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དགའ་ལྡན་དཔར་རྙིང་ཞིག་ཡོད་པའི་དབུ་ཤོག་ཐོག ‘‘རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་བྱེ་བའི་ཤུལ་ལམ་མཆོག། ཡོངས་རྫོགས་ཡོངས་སུ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་གང༌།། བློ་གཏེར་བློ་བཟང་རྒྱལ་བས་ལེགས་གསལ་བ།། ཆེ་མཆོག་ཆེ་བ་བཞི་ལྡན་གླེགས་བམ་འདི།། བློ་ལ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་མ་དམིགས་ཀྱང༌།། ཡེ་ནས་དད་གུས་རབ་བརྟན་ཤེས་རྨོངས་དེས།། སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བར།། ཐེག་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཕྱིར་ཕུལ།།’’ ཞེས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་བཀོད་དེ་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་དང་བཅས་འབུལ་བཞེས་མཛད།

༤༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་དགུ་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༦༨ ཟླ ༣ ཚེས ༡༠ ཉིན་བདེན་པའི་ལམ་ནས་གཟི་བརྗིད་དོན་ལྡན་གྱི་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་དགུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་རྩེད་ཐང་ཐོག་དབུ་གཡབ་བཞུགས་སྒྲིག་སྔོན་གྲུབ་སར་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་པ་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང༌། བོད་ཁྱིམ་གྱིས་མཚོན་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་འགན་འཛིན། གཞན་ཡང༌། བཞུགས་སྒར་ཉེ་འདབས་སུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་སོགས་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་རུ་བསྟར་གྱིས་རིམ་བཞིན་འདུ་འཛོམས་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་གཡབ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་གུས་འདུད་ཞུས། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དགུང་སྔོན་དབྱིངས་སུ་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་བསྒྲེངས་འཛུགས་དང་བསྟུན། བདེ་སྲུང་ཕྱག་རོགས་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་བཙན་གནོན་བྱེད་པོར་འཐབ་འཛིང་བྱས་པ་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལ་གལ་གནད་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་དང༌། ཞི་བར་གནས་པའི་མི་མང་ལ་མིང་ཙམ་གྱི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཆ་ཡང་མེད་པར་སྲིད་དབང་དྲག་པོ་ཁོ་ནས་བཟུང་ཡོད་ལུགས། དེ་བཞིན་བོད་ཡུལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དེ་ནི། ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་ལ་འཇིགས་སྣང་བཟོས་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་དང་ས་འདྲེས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ལ་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་གྱུར་ཚུལ་སོགས་གསུང་འཕྲིན་4jམཆན།རྒྱས་པར་སྩལ།

དེ་ནས་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་དོན་དུ། ‘‘ང་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཐོབ་ཐང་དང་བདག་དབང་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་བ་ཞིག་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ། རང་རེ་ནི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཁུ་སིམ་ངང་རང་ཁ་རང་གསོ་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་མ་གཏོགས་གཞན་དག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་པ་དང༌། གཞན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བའི་བསམ་བློ་དང་གྲ་སྒྲིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རཻད། དེ་འབྲེལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཞི་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ནས་རང་རེའི་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་རིམ་བརྒྱུད་བར་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་མའི་ཐོག་ལའང་ནུས་ཤུགས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་རྒྱ་མིས་ང་ཚོའི་སྒང་ལ་བཙན་དབང་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་ཐུབ་ཚོད་ཚད་མེད་ཅིག་བཏང་བ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘༡༩༥༩ལོ་དེར་རྒྱ་མིས་གྲ་སྒྲིག་རིམ་པ་གང་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ད་ཆ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལ་སླེབས་པ་འདི་ནས་ཕྱིར་བལྟས་ཤིག་བྱེད་སྐབས་དེ་དུས་སྦུག་བསྲེགས་བཏང་གཅིག་མར་བཏང་ཚར་ནས། ད་གཟོད་ང་ཚོ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཟིན་པ་མ་ཟད། བོད་ནང་སྡུག་པོ་མྱོང་བ་མྱངས་གཅིག་མ་རང་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘མ་གཞི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་སྲིད་དོན་མཁས་པ་ཚང་མས་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཀླད་པ་དཀྲུག་གི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་དབང་ཤུགས་ཚད་འཛིན་གྱི་མིའི་ལག་པར་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དབང་ཤུགས་འཛིན་མཁན་དེ་ཚོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་དེའི་ཐད། ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་གིས་ཁྲིད་འགྲོ་བ་ཡིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་དང༌། ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དོན་གཞིར་བཟུང་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘རྩ་བ་བསྡོམས་ཏེ་བཤད་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ལ་འཕོ་འགྱུར་གང་འདྲ་ཞིག་འགྲོ་དང་མ་འགྲོ་དེ་ཡང༌། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ནི་ལས་འབྲས་རེད། ཆོས་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ནི། ལམ་འགྲོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས། མི་རེ་གཉིས་ཀྱི་ལག་པར་ཡོད་པ་ཞིག་མིན། གལ་སྲིད། མི་རེ་གཉིས་ཀྱི་ལག་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མི་རེ་གཉིས་དེས་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་དང༌། ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་རེད་དེ། དེ་ལྟར་མིན་པར་མིའི་ལག་པར་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་བསོད་ནམས་ཟེར་ཡང་རུང༌། ལས་འབྲས་ཟེར་ཡང་རུང༌། ལམ་འགྲོ་ཟེར་ཡང་རུང༌། བྱུས་ཟེར་ཡང་རུང༌། དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་སུས་ཀྱང་ཚོད་ཐིག་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྤྱིའི་ལས་འགན་རླབས་པོ་ཆེ་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མཐུན་སྒྲིལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མཐུན་སྒྲིལ་དངོས་གནས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་བོད་གཞུང་ཟེར་ཡང་རུང༌། ངྷ་རམ་ས་ལའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་ཁུངས་ཁག་བཙན་བྱོལ་འོག་ཏུ་གྱར་བསྡད་པའི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་མཁན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཡིན་ལ། མཐུན་སྒྲིལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བའི་བློ་གཏད་བཅོལ་སའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ང་རང་ཚོའི་གཞུང་འདི་ནི། མི་སྒེར་བ་ཞིག་གི་གཞུང་ཡང་མ་རེད། མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན་ཡང་མ་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ནང་གསེས་དབུས་གཙང་ཆོལ་ཁ་སྟེ། རྒྱ་མིས་བོད་ཅེས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་ས་སྡེའི་ནང་བོད་རིགས་རྣམས་ལ་ཁོ་ཚོས་གྲངས་ཀ་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་ལུགས་བཤད། བོད་མི་ཁྲི་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁྲི་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལོག་སྤྱོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌། ཁྲི་བརྒྱ་ཐམ་པ་དངོས་འབྲེལ་ངལ་རྩོལ་མི་མང་རེད་ཅེས་བཤད་པ་རེད། དོན་དངོས་དེ་འདྲ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ཁྲི་བརྒྱ་ཐམ་པ་དེ་དག་ལ་ལྟོ་དགོས་སར་ལྟོ་དང༌། གོས་དགོས་སར་གོས། སློབ་སྦྱོང་དགོས་སར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་དེ། དོན་དམ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་དང་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཞིག སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་སྤྲད་ཡོད་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་གཞུང་ངམ། ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ལ་རྒྱ་མིས་ཟེར་བའི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ངོ་མ་ཁྲི་བརྒྱ་ཐམ་པས་དངོས་འབྲེལ་བློ་གཏད་མི་བཅོལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོག་སླེབས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་ལས་ཀ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། དགོས་པ་ཡང་ཡོད་མ་རེད། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། དགོས་པ་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ང་རང་ཚོའི་གཞུང་འདི་སྤྱི་པའི་གཞུང་རེད་མ་གཏོགས། སྒེར་པའི་གཞུང་མ་རེད། སྤྱི་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱུང་ན། དེ་ནས་སྤྱི་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཤ་ཚ་ཡོང་བ་ཡིན། འདི་སྤྱི་པའི་གཞུང་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་མ་ཐུབ་པར་སྒེར་པའི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁ་ནས་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བག་ཆགས་རུལ་པ་ཞིག་བསྡད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞུང་འདི་ལ་ཤ་ཚ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་དོན་དུ་སྒེར་པ་ཞིག་ལ་ཤ་ཚ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བ་ཡིན’’ཞེས་དང༌། ‘‘བོད་གཞུང་འདི་ང་ཚོ་སྤྱི་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་སོང༌། ངོས་ནས་ཇི་སྲིད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བདེ་དོན་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། དྲན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ངོས་རང་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཆ་ནས་མ་འགྲུབ་པ་ཞིག་འདུག་ན་ལས་ཀ་བཞག་རྒྱུ་རེད། དེས་ན། བོད་གཞུང་གནས་དང་མ་གནས་ངོས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བྱས་དང་མ་བྱས་ལ་རག་ལས་མེད། དེ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཐུབ་ན། ང་ཚོའི་གཞུང་འདི་བོད་སྤྱི་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མཚམས་ནས་དེ་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་གི་རེད།’’5jམཆན། ཅེས་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

དེ་ནས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། བུད་མེད། ངྷ་ས་བུ་གསོ་ཁང་གི་ཕྲུ་གུའི་སྤྱི་ཚབ། དེ་བཞིན་ཟུར་གསོག་སློབ་ཕྲུག་སྤྱི་ཚབ་བཅས་ནས་གསུང་བཤད་རིམ་བཞིན་གནང་མཇུག་བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་བོད་མི་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་བརྒལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་ངག་བཅད་གུས་འདུད་དང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རོལ་ཆ་དང་བཅས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བསྐུལ་བ། མང་ཚོགས་ནས་མཉམ་དུ་གསུངས་མཇུག་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་མི་མང་ལངས་གླུ་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ།

ཝར་ཎ་གཙུག་ལག་ལྷུན་པོ་བྱེ་བའི་གཏེར།།

བརྡོལ་བའི་མཚན་མ་གཡུ་ཞུན་འཕྱུར་པའི་དབུས།།

མགོན་གང་ཞབས་སེན་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོའི་དཔལ།།

འཕོས་པས་ལེགས་ཚོགས་འབུམ་གྱི་ཤིས་པ་གྲུབ།།

དེ་ཚེ་ཟབ་གསུང་གངྒའི་རྒྱུན་བཟང་པོ།།

འཐུང་བའི་ཡིད་ཅན་རྐང་པ་དྲུག་པའི་གླུས།།

སྐབས་གསུམ་སྐྱེད་ཚལ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གནོན་པས།།

ཚངས་ཆེན་ཚངས་པའི་གནས་སུ་མནལ་ཐབས་འཛིན།།

ལམ་དང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱོད་བཟང་རླབས་པོ་ཆེ།།

ཚུལ་བཞིན་དགོས་པའི་གསུང་གི་ཆ་རེས་ཀྱང༌།།

མ་འོངས་སོན་རྩར་རེ་བའི་སློབ་བུ་ཚོགས།།

ཡང་དག་ལམ་གྱི་ཐེམ་སྐས་སྙེག་ལ་སྐུལ།།

དེ་བཞིན་སྙིམ་པའི་པདྨ་ལས།།

གྲོལ་བའི་བོད་འབངས་སྐྱོབ་པའི་བསུང༌།།

སྤྲོ་ལ་ངལ་དུད་ཁུར་ཆེན་པོ།།

བདག་གིར་བཞེས་པ་འདི་གོ་མཚར།།

ལུགས་ཟུང་གདེངས་ཅན་རལ་བའི་རྩེ་དགའ་ལས།།

བླངས་པའི་བསིལ་ལྡན་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་དཔལ།།

གྲོལ་བའི་དུས་དྲན་དགེ་ལེགས་གཏམ་གྱི་བཅུད།།

ས་ཆེན་བྱུང་བའི་རབས་སུ་འཕོ་ལ་ལྟོས།།

3 ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༠༣ ནས་ ༡༠༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

4 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

5 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༡༥༣ ནས་ ༡༧༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦

ས་བཅད་བཞི་པ།

བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

༡༩༦༨ ཟླ ༣ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་གཉུག་མར་གནས་པ་དང༌། གློ་བུར་བ་སོགས་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་ལྷན་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་རྗེས་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་བསོད་ནམས་དང༌། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། སྐལ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་སེར་སྐྱ་བཞི་བརྒྱ་བརྒལ་བར་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་སླད་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་དང་བསྟུན། རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཕུལ་མཇུག ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཞལ་འདོན་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་དང་སྦྲགས་གསུངས་ཤིང༌། གསོལ་འདེབས་དང་མལ་སྐབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་རྭ་སྟོད་ཆུ་དབར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་བསོད་ནམས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། དེ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཚེ་འདིར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་འཆད་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་དང༌། གནས་དུས་འདི་ལྟ་བུར་དམ་པའི་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་སྐལ་བ་བཟང་ལུགས། འགྱུར་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཚད་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་པ། རྒྱུ་མཚན་དེས་མཆོག་གསུམ་འཇོག་ཤེས་ལུགས། དཀོན་མཆོག་རང་མཚན་པ་ཁྲོ་ཆགས་ཅན་ཞིག་ལོགས་སུ་མེད་ལུགས་སོགས་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་སྟངས་སོགས་འགྲེལ་བརྗོད་དང་ཆབས་ཅིག་སྔོན་འགྲོ་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་གྱི་གསུང་བཤད་རྗེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་མཆོད་བརྗོད་སོགས་སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་བསྐུལ་བའི་བར་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

དེ་རྗེས་ད་རེས་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་དགེ་ཚོགས་རྣམས་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འགྲུབ་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་དང་མི་འདྲ་བའི་འཆད་ཉན་རིམ་པས་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་བ་མི་ཉམས་དར་རྒྱས་ཡོང་བ། རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་འདིའི་གདམས་པའི་བདག་པོ་རྣམས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཚང་མས་བསྔོ་སྨོན་ཤུགས་དྲག་གནང་གལ་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སོགས་སྩལ་འབྲེལ་བསྔོ་སྨོན་དང་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གསུངས་ཏེ་གྲོལ།

ཕྱི་ཉིན་གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་པར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་གསུངས་ཏེ་ལྗགས་བཤད་དང༌། མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་ལས། བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་མཛད་ཚུལ་བར་སྩལ། ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་ཆེད་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང༌། བྱང་ཆུབ་འོད་གཉིས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་གནང་ཚུལ་གསུང་སྐབས་ཐུགས་འབྱོང་བའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཇོ་བོ་རྗེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང༌། ལྷག་པར། ཇོ་བོ་རྗེ་སྐུ་ཆུང་དུས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་སྐོར། ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་རྣམས་དང༌། ཆེ་བ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ལ་ཉན་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལས། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྤོང་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དྲུག་བསྟེན་དགོས་པའི་བར་གསུང་བཤད་སྐབས། ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུད་དང་སྟབས་བསྟུན་གྱིས་ཉན་དགོས་པ་ལས་ཆོས་དང༌། རང་རྒྱུད་ཐ་དད་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ཚུལ། ངོས་ནས་ཀྱང་དཔེ་དོན་ཞུ་དགོས་པ་རྣམས་རང་སྐྱོན་དཔེར་བྱས་ཏེ་ཞུ་གི་ཡིན། དེས་ངོས་རང་ལ་ཞུ་དག་ཕྱིན། གཞན་ལའང་མི་གནོད་པས་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སྩལ།

ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དཀྱུས་ལྟར་ན། བསྟེན་པའི་བསམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ། བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་པ་བཅས་འདིར་ཐོན་ཀྱང༌། གོང་དུ་བསྟེན་བྱ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། བསྟེན་བྱེད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་མཚམས་སུ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་དང༌། མ་བསྟེན་པ་དང༌། བསྟེན་ཚུལ་ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་འདིར་བླངས་ཏེ་བཤད་ན་ཁྱད་ཆེ་བས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅེས་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན། མ་བསྟེན་པ་དང༌། བསྟེན་ཚུལ་ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཅིང་གསལ་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་ཉེ་བའི་དཔེའི་གྲས་སུ། སྐུ་ཆུང་སྲིད་སྐབས་རྩེ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་ཁ་ཞིག་གི་སར་གྲྭ་པ་ཞིག་ནས་ལམ་རིམ་གྱི་དཔེ་ཆ་འདི་རས་སེར་ཁྲ་ཞིག་གི་ནང་ཕྲ་སྔོན་མོ་བྱས་པ་ཞིག་ལ་བསྒྲིལ། ཀོ་བར་ཚོས་དམར་པོ་བྱས་པའི་དཔེ་ཐག་བཅས་སྤྲད་བྱུང་བར་སྐབས་དེའི་མཆོད་དཔོན་བསམ་གཏན་ལགས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས། མ་འོངས་པར་འདིའི་འཆད་ཉན་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་གནང་དགོས་གསུངས་པར། དེ་དུས་ཀྱི་རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ན། མི་ཚེ་རྗེས་མའི་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་ལྟ་བུར་མཐོང༌།

དེ་ནས་དཔེ་ཆ་འདིར་དུས་ནས་དུས་སུ་ལྟ་ཀློག་ཙམ་བྱས་ཀྱང་གང་ཡང་མ་ཤེས། བོད་ནས་བྲོས་ཡོང་སྐབས་དཔེ་ཆ་འདི་གཅིག་པུ་འཁྱེར་ཐུབ་སོང༌། དེ་རིང་འདིར་དངོས་སུ་དཔེ་ཆ་འདིའི་སྟེང་ནས་བྱ་བ་བྱས། དེ་དུས་ནས་ད་ལྟའི་བར་བརྩིས་ན་ངོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་ཉེ་རུ་དཔག་ཚད་ཅིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ཞེས་དང༌། ངོས་རང་བཤེས་གཉེན་དང་མ་འཕྲད་ན་སྐུ་འབུམ་གྱི་གྲྭ་པ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་ད་ཚོད་རྒྱ་མིའི་འོག་ཏུ་ཇིར་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཡང་ཆུང་སྲིད་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བཀྱོན་གནང་བར། ཕྲན་བུ་དགོངས་བབས་མ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་ཕྱིས་སྐུ་རུས་ལ་སྐུ་ཕྱག་དང་བཅས་བཤགས་བསྡོམས་མཛད་པས། ད་ཆ་དེང་དུས་ཚུན་དགྱེས་པའི་རྣམ་པ་མནལ་ལྟས་བྱུང་ལུགས་སོགས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་རང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཇི་བྱུང་འཛེམ་ཟོན་མེད་པར་གཞན་རྒྱུད་ལ་ངོ་སྤྲོད་མཛུབ་སྟོན་གསལ་རྗེན་སྩལ།

དེ་ནས་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ་དང༌། བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་པ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་དང༌། མ་བསྟེན་པ་དང༌། བསྟེན་ཚུལ་ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང༌། གནས་ཁང་བྱི་དོར་བྱ་བ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཀྲམ་པ། མཆོད་པ་གཡོ་མེད་ཅིང་བཀོད་པ་མཛེས་པར་བཤམས་པ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་བྱ་བའི་བར་དང༌། ཡན་ལག་བདུན་པ་མལ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་འབུལ་བ། དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་སྤྱིའི་སྐྱོང་ཚུལ་དང༌། སྐབས་འདིའི་སྐྱོང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྤྱིའི་སྐྱོང་ཚུལ་བར་གསུང་བཤད་སྩལ།

བཤགས་སྡོམ་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ། དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་ཡང་བློ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ཡོང་ལུགས། རང་གིས་འབད་རྩོལ་མ་བྱས་པར་ངས་མི་ཐུབ་སྙམ་ནས་བསྡད་ན་སྡུག་གྱོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་འོས་མེད་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པས་སྙིང་རྗེ། ཁྱོད་ཤི་མི་དགོས། ཁྱོད་དམྱལ་བར་སྐྱེ་མི་དགོས། ཞེས་དམིགས་བསལ་གཏོང་མཁན་སུ་ཡང་མེད་ལུགས། རང་གིས་འབད་རྩོལ་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་བྱས་ན། ཅིས་ཀྱང་བློ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ནི། ངོས་རང་ལོ་བདུན་སོན་སྐབས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་དབུར་འགྲོ་དུས་བདེ་སྨོན་ཐུགས་འཛིན་གནང་བར་སྐུ་ངལ་བྱུང་བ་དང༌། གད་པ་དང་མཉམ་དུ་སྐུ་རྩེད་ཀྱིས་རྩོད་པ་མཛད་པར། གད་པ་གཅིག་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་བཏང་བར། ཐུགས་གནད་མ་ཐེག་པར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཐུགས་འཛིན་གནང་བཞིན་པའི་ཚིག་གཅིག་རྩོད་འདྲི་གནང་དགོས་བྱུང་བ། དེ་ནས་ད་ལྟ་བར་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུས་ད་ཆ་སྐབས་དེའི་ཚོད་ལས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ན། མི་སུ་ཡིན་ཡང་མི་ནུས་སྙམ་ཏེ་ཞུམ་པའི་ལེ་ལོ་བྱས་ན་མི་འགྲིག་ཚུལ་ནན་གསུངས་མཛད།

ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་དཔྱད་འཇོག་གི་སྒོམ་གཉིས་ཡོད་པས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་ལ་གཏུགས་ནས་གསུངས་པ་འདི་དག སྐབས་དེའི་སྒོམ་ཆེན་འགའི་བཞེད་པ་མ་དག་པ་རྣམས་ལ་བབས་གསོལ་ལྟ་བུ་གནང་བ་ལས། སྒོམ་ཆེན་དེ་དག་དང་དེའི་བཞེད་པ་ཐམས་ཅད། ཡང་ན་དེའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དགག་པ་གཏན་ནས་མིན། འདི་གསལ་པོར་ཤེས་དགོས། མི་ཤེས་པ་འགས་རང་གིས་མང་པོ་མ་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་འདྲའི་དགག་བཞག་ཅིག་མཐོང་བ་ན། ཐམས་ཅད་བཀག་པར་བསམ་པ་ནི་རང་གིས་མ་ཤེས་པས་ལན་པ་ཡིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ནོར་འཁྲུལ་གཟིགས་པ་ན། སྐབས་དོན་དེའི་ཐད་ལ་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་ལ་བསྟེན་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བབས་གསེས་གནང་བ་ལས། རྩ་བའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་དགག་པ་མིན།

དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཡིན་ཡང༌། ཡིན་ཚད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞལ་བཞེས་གནང་མེད། གྲུབ་ཆེན་ཨ་བྷེའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐོར་ལ་རྗེས་དགག་པ་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཨ་བྷེར་ཁུངས་སུ་མཛད་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཟག་རང་ལ་དགག་པ་མིན་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན། དེར་མ་ཟད། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ནང་ཁུལ་དང༌། གདན་ས་ཁག་གི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལའང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་སོ་སོ་སོ་སོའི་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གསལ་བར་རྟོགས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ལྟར་ཡིན། ས་རྙིང་བཀའ་དགེ་ཐམས་ཅད་རྩ་བའི་ལྟ་བ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཤེས་དགོས། མི་ཤེས་པ་འགས་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་བཟུང་ནས་ཐམས་ཅད་མི་འདྲའོ་ཟེར་བ་ལྟར་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་གསུངས།

དལ་འབྱོར་ངོས་བཟུང་བའི་བར་ལྗགས་བཤད་སྐབས། ངོས་འཛིན་ལུགས་ལ། མི་ཁོམ་པའི་གནས་ཇི་ལྟ་བུའི་མང་ལུགས། དལ་རྟེན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ། དེང་དུས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལའང་དལ་བའི་རྟེན་ཆེས་ཉུང་ལུགས། འབྱོར་བའི་སྐོར་བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་ཆེན་གྱི་ཡུན་ཚད། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དཀོན་ལུགས་སོགས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པ་སྩལ་བས་དེར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས། འཆི་བ་དྲན་ཚུལ་དངོས་ལ་རྩ་བ་གསུམ། རྒྱུ་མཚན་དགུ ཐག་བཅད་པ་གསུམ་བཅས་ཡོད་པ་ལས་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ། ཆོས་བྱ་བར་ཐག་བཅད་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ། ཆོས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་ཐག་བཅད་པའི་བར་གསུང་བཤད་ཕྲ་ཞིབ་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་མང་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས།

ཡང་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་སྐོར་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསམ་པའི་སྐོར་ལས། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དམྱལ་གནས་གསུང་སྐབས་འདི་ནས་དཔག་ཚད་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་འོག་ན་ཡང་སོས་ཡོད་ཅེས་པའི་སྐབས། དེང་དུས་རིག་གསར་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་གཞལ་སྐབས། རྡོར་གདན་འོག་ཏུ་ཐད་ཀར་བརྩིས་ན་མལ་ལེ་ (miles) སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་བསྟུན་ན། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ལས་མེད་པ་འདྲ་ཡང༌། སེམས་ཅན་རང་རང་གི་ལས་སྣང་གི་དབང་གིས་དམྱལ་བ་ཡོད་ཆོག་ལ་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཡིན།

དཔེར་ན། སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའང་ཆ་ཚད་ངེས་ཅན་བཤད་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་པོ་སོ་སོའི་བློ་ངོར་འཆར་བདེ་བར་གསུངས་པ་ལས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚད་གཞི་དེ་རང་ཡིན་དགོས་པ་ཨེ་ཡོད། གསང་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞིར་གསུངས་ཡང་ཟླུམ་པོ་ཡོད་སྲིད། དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ནི། རང་ཅག་མིའི་རིགས་ཀྱི་གོ་ཚོད་དང་ཡིད་ལ་འཆར་ཚོད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་གསུངས་པར་བསམ་ཨེ་དྲག་སྙམ། ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་མཚོན་རུང༌། ས་འོག་ན་མེ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷོ་བྱང་གི་མཐར་ཐུག་ན་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་གནས་ཡོད་པ་མཐོང་ཆོས་ཡིན།

དེ་དག་གི་ནང་ན་སེམས་ཅན་མེད་པའང་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ། རང་རེ་མིའི་ལུས་རྟེན་ཡིན་པས་དེ་དག་ནང་གནས་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་རྟེན་དེ་བླངས་པ་ཡིན་སྟབས། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚད་མ་རྫོགས་པར་མི་འཆི་བར་མ་ཟད། ཁྲག་ཐིག་རེ་རེར་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡོད། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ།། འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་འབྱུང༌།། གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་རང་རང་གི་ལས་སྣང་ལས་གྲུབ་པའི་དམྱལ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང༌། མི་འགའ་ཤི་ཁར། རང་རེའི་མཐོང་སྣང་ལ་གང་ཡང་མེད་པར་ཁོ་ཚོས་སྒྲ་སྐད་འཇིགས་རུང་གོ་བ་དང༌། མཐོང་སྣང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ་ཁོ་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་ལས་སྣང་གིས་བྱུང་བ་དེས་དཔག་ནུས། ལེགས་ས་ནས་བསམ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་དང༌། ལས་སྒྲིབ་ཚབས་པོ་ཆེའི་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སོགས་མིའི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་དཔེར་མཚོན་དཀའ་བ་ཡིན་ལུགས་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

ཟླ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་ལྡི་ལི་བཟོ་ལས་གཞིས་ཆགས་ཚོགས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་གདན་ཞུ་གསོལ་བཏབ་བཞིན། བྷིར་ (Bir) བོད་མིའི་བཟོ་ལས་གཞིས་ཆགས་སུ་བལ་ལས་འཕྲུལ་འཁོར་གསར་འཛུགས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་དང༌། ཇ་ཞིང་བཟོ་གྲྭའི་ལས་མི་སྡོད་ཁང་དུད་ཚང་གསར་སྐྲུན་ལེགས་ཟིན་གྱིས་ལས་མི་ཚོར་རྩིས་སྤྲད་ཟིན་པར་སྤྱན་ཞིབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་སྐབས་སྡོད་སྒར་ནས་ལེ་དབར་གཅིག་ཙམ་བར་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་གང་སར་ལྷ་བསང་ཕུལ་ཞིང༌། འགོ་དམངས་སེར་སྐྱ་ཚང་མས་ཕེབས་བསུ་གུས་བཏུད་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཐོག དབུ་འཛིན་དང་བླ་མ། དགེ་འདུན་པ་བཅས་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་སེར་ཕྲེང་སོགས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས།

མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་དང༌། མེ་ཏོག་ཐོགས་ཏེ་སོར་བཅུའི་འདབ་མ་སྙིང་གར་སྦྱར་ཞིང་དགའ་དད་སྤྲོ་སེམས་རབ་ཏུ་འཁོལ་བའི་ངང་ནས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པར་ཤོག་ཅེས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་དང༌། ཕེབས་སྒྲིག་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཉིད་འགོ་འཛིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་རྗེས་བོད་ཧིན་ལས་བྱེད་རྣམས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས།

དེ་རྗེས་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའི་རྗེས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྐྱར་དུ་ལོག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཚང་མས་གཏོང་གི་ཡོད་ལུགས་དང༌། ངེས་པར་དུ་བདེན་པའི་མཐའ་གཅིག་ཏན་ཏན་གསལ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ། ང་རང་ཚོས་འགན་ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཙམ་མཉམ་སྡོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་དང་རྣམ་འགྱུར་སོགས་མ་བརླག་པའི་དགེ་ཕན་སྐོར།

དཔེར་ན། བོད་པ་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ལུང་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ནང་ཁ་འཐོར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། གང་འཚམས་སོང་དུས་ཤུལ་ཙམ་མེད་པར་བརླག་འགྲོ་བ་དང༌། ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་རུབ་རུབ་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རིག ང་རང་ཚོའི་ལེགས་པའི་ཆ་ཚང་མ་མ་ཉམས་པ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་ལུགས། འདི་གར་བཟོ་ལས་གཞིས་ཆགས་ཚུགས་པ་འདིའི་གྲས་ཀྱང་སྣེ་ཁ་མང་པོ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང༌། འདིར་ཚང་མས་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་གཞི་རྩ་ཚུགས་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། ཡང༌། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་པ་གཅིག་པ་དང༌། སྟོན་པ་གཅིག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་གཅིག་གི་འོག་ཆོས་བྱེད་མཁན། མི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་མི་རིགས། ཀ་མད་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་དང༌། དབྱངས་བཞི་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཞིང༌།

དེར་བརྟེན། ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མགོ་མ་འཚོས་པའི་མི་འགའ་ཤས་ནས་དཀྲོག་གཏམ་ཀྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་དེ་རིགས་བྱེད་མི་རུང་ཚུལ། བོད་གཞུང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་སྤྱི་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་གཞུང་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཅིག་གི་གཞུང་ཞིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན་སྐོར།

སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེས་སྤྱི་པའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས། ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་སོགས་གང་བྱུང་མང་བྱུང་བྱ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་ནི་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་ཆོས་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཚུལ། གོ་བསྡུར་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་པ་དང༌། མི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད་ན་ཚང་མ་བསམ་པ་གཅིག་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། བསམ་ཚུལ་མ་མཐུན་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཡང་ཕར་ཚུར་ཤོད་རེས་གོ་བསྡུར་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ། ཕར་ཚུར་ཤོད་རེས་བྱས་ན་མི་ཡིན་པར་སོང་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། ཚང་མ་ཐམས་ཅད་སྐྱིད་པོ་གཅིག་དང༌། བག་ཕེབས་པོ་གཅིག་བྱུང་ན་ཟ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མེད་ཀྱང་སྐྱིད་པོ། ཕན་ཚུན་གྱི་དགེ་སྐྱོན་སེལ་གྱྀན་སེལ་གྱིན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཞིག་དང༌། གཙོ་བོ་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཞིག་དང༌། གདུང་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཚུལ།

བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང་ནས་ཕྱིན་ཆད་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་རང་གིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཚུལ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག རྒྱ་གར་བ། དངོས་སུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན། ཚོགས་པ་ཁག་བརྒྱད་སོགས་ཨ་སྒོར་གཅིག་གཉིས་ལས་མ་བྱུང་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་སེམས་བཟང་གིས་ཞལ་འདེབས་གནང་མཁན་ཚོར་ཁོང་རྣམ་པ་བརྒྱུད་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་ལྡི་ལི་བཟོ་ལས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་དང༌། རོགས་རམ་གནང་མི་སུད་སི་མཁས་དབང་ཝི་ཌི་ཀེ་ཧར་ (Wiederkehr) དང༌། སྐུ་ཞབས་འབུ་རུ་སུ་ཊར། (Brewster) ས་གནས་པ་ལམ་སྤུར་ (Palampur) གྱི་ཁྲིམས་དཔོན་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ་བ་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་ནས་གསུང་ཆོས་མུ་མཐུད་མཇུག་འཕྲོ་བསྐྱངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་སྤྱི་དང༌། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ། ལས་གསོག་ཚུལ། འཆི་འཕོ་བ་དང༌། ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་འཆི་བའི་རྐྱེན། འཆི་བའི་སེམས། དྲོད་གང་ནས་སྡུད་པ། ཤི་ནས་བར་དོ་གྲུབ་ལུགས། དེ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ལུགས་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པར་འཁོར་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་གྲུབ་པར་མཛད་ཅིང༌། འདི་ཉིན་རང་ཅག་འཁོར་བ་ལ་འཁོར་ནས་མཆོག་དམན་བར་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འདོད་སྣ་དགུ་འབྱུང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་ལ་དགྲར་བལྟས་ཏེ་འཐབ་པ་ཞིག་མ་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པའི་སྐོར་དང༌། ཚང་མས་ཆོས་ལག་ལེན་བྱ་འདོད་ཀྱིས་ཡོང་བ་གཞིར་བཅས་པས་ཉིན་རེར་ཆུ་ཚོད་རེ་ལས་མ་བྱུང་ཡང་ལམ་རིམ་ལ་བསམ་སྒོམ་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་ཅི་གནོད་མ་བྱས་པར་ཉོན་མོངས་རྒྱ་ཡན་དུ་སྔར་བཞིན་བཏང་ན་ཆོས་ཉན་གོ་མ་ཆོད་པ་ཡིན་པས་ཅིས་ཀྱང་གཟབ་དགོས། ངོས་ནས་ཀྱང་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཐུབ་པ་དཀའ་གསུངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་འབྱོང་བའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་བཀའ་སློབ་ནན་ཆེར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཚ་ཆབ་ཀྱི་འཕྲོད་བཞེས་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་མན་ཌིར་ (Mandi) སྐུའི་ངལ་གསོ་དང་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་མཛད་དེ་མ་ཎི་ཀ་རན་ (Manikaran) ཚ་ཆུའི་ཉེ་འཁྲིས་ས་གནས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བར་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཆུ་སེར་གྱི་འཁྲུལ་ལྟ་བུས་ཟ་ཕྲུག་ལངས་པར་སྨན་པས་ཚ་ཆུའི་འཕྲོད་བསྟེན་བསྐྱངས་ན་ཕན་ཚུལ་ཞུས་པ་ལྟར་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་ཚ་ཆབ་སྔ་དྲོར་འཆར་ཅན་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་རིང་འཕྲོད་བཞེས་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཕྱག་དཔེ་ཐུགས་ཞིབ་དང་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ལ་གཞོལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁུལ་འདི་ལུང་ཁུག་དབེན་པར་བརྟེན་སུ་ཡང་འཕྲད་དུ་ཡོང་དོགས་མེད་པས་བག་ཕེབས་པ་དང༌། ངལ་གསོས་པ་བྱུང་ཞེས་དང༌། དེ་སྔོན་ལམ་རིམ་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཡོད་ཀྱང་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱུང༌། ད་རེས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་པ་བྱེད་དགོས་པས་ཡིན་ནམ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གདུལ་བྱ་འཁྲིད་སྟངས་ཐབས་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་འདྲ་གསུངས་འདུག ལམ་རིམ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་བོད་རང་བཙན་གྱི་དོན་ཡང་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུ་རེད། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད་སྙིང་རྗེ་ཞེས་དང༌། རང་རེ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལམ་བཟོའི་བོད་མི་འབོར་ཆེན་འདུག་པས་དེ་ཚོའི་སར་ཡུད་ཙམ་རེ་རླངས་འཁོར་བཀག་སྟེ་གོམ་བགྲོད་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་ཕེབས།

ལྷག་པར། ད་རེས་བཞུགས་ཡུལ་ཉེ་སྐོར་གཙང་ཆུ་དང༌། གླིང་ག་སོགས་འཛོམས་ཤིང༌། ཕྱི་མིའི་རྒྱུ་འགྲུལ་བཅས་མེད་རུང༌། བཞུགས་ཡུན་ཉིན་བཅོ་ལྔའི་རིང་དགོང་དྲོ་ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་རྟོག་དང༌། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་འགྲུས་པ་མཛད་དེ་དགོང་དྲོ་གཅིག་ལའང་ཞབས་བཅགས་ཡུད་ཙམ་ཀྱང་མ་མཛད། ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཆབ་ཚའི་ཉེ་སྐོར་མ་ཎི་ཀ་རན་བཞུགས་མཚེར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་སྐབས་ཕེབས་ལམ་དུ་བོད་མི་ལམ་བཟོ་བ་བརྒྱ་ཤོག་འགའ་ཤས་ཡོད་སར་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་ཞབས་བགྲོད་ཞལ་མཇལ་དང༌། ནད་པ་རྒན་པོ་འགར་གསུང་མོལ་ཞལ་ཏ་མཛད།

སྐབས་དེར་ཆིབས་ཞབས་པར་ད་རེས་ལམ་རིམ་ཉན་ཏེ་གོ་རྟོགས་ཇི་བྱུང་ཕེབས་ཤིང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གདུལ་བྱ་འཁྲིད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། དཀའ་གནད་ཅིག་བྱུང་ཚེ། ངའི་བླ་མས་འདི་བཞིན་གསུངས་ཞེས་གཏན་ནས་མི་གསུངས་པར་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་ཚད་མ་ཁོ་ནར་ཁུངས་གཏུགས་ནས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དང༌། དཀའ་གནད་རྣམས་ལ་སྤམ་འཇོག་མི་གནང་བར་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཕྲ་ཞིབ་ཏུ་གནང་བ་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་ཁྱད་མང་པོ་གཟིགས་པར་ངེས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་ཅིང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་རབ་ཅན་ཞིག་དེང་སང་ཡོད་ན་དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་གང་འདྲ་ཞིག་གསུང་ཡོང་ངམ། ཞེས་དང༌། ད་རེས་ལམ་རིམ་འཆད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང༌། དགེ་རྩ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་པས་མཇུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་ཕེབས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་མཚོ་པད་མར་གནས་གཟིགས་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་ནང་གུ་རུའི་སྐུ་མདུན་དུ་དགེ་འདུན་པ་ཉེར་ལྔ་སྐོར་དང་ལྷན་དུ་བསམ་ལྷུན་དང༌། བར་ཆད་ལམ་སེལ་ཞལ་འདོན་མཛད་པ་དང༌། མཚོ་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཞོར་འབྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུའི་སར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས། བཞུགས་མཚེར་ཅོབ་ར་ཧའོ་སེར་ (Chopra House) ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོའི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པའི་བཀའ་དབང་སྨིན་རྒྱས་ཞུ་ནོད་མཛད།

དེ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ངོས་རང་ཆུང་དུས་ནས་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་དོ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་ལྷ་མཆོག་དེར་དམིགས་བསལ་གྱི་དགའ་པོ་དང༌། དད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་གསང་བ་འདུས་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་ལྷ་ས་ནས་ཐེངས་གཅིག་ཞུས་ཐོབ་ཟིན་ཡང༌། ད་དུང་བཀའ་དབང་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་སྩལ་གནང་ཡོང་བ་ཞེས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པར། ཕྲན་ནས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དོན་གཉེར་བྱེད་སྟངས་ལ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དགོངས་བཞེས་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་གསང་འདུས་ཀྱི་བསྙེན་པ་ཡང་བསྐྱར་དམིགས་བསལ་དུ་བཏང་སྟེ་བཀའ་དབང་ཕུལ་ཆོག་ཅེས་བཀའ་བཞེས་ཐོབ།

སྔ་ལོ་ལྗགས་བསྙེན་གྲུབ་པར་བརྟེན་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཆེད་བཅར་གྱིས་ཞབས་སྐུལ་ཞུས་པར་དུས་ཚེས་གཏན་འཁེལ་གནང་དོན་ལྟར། ཚེས་ ༨ ཉིན་སྟ་གོན་དང་ཚེས་ ༩ ཉིན་དངོས་གཞི་བཅས་ཁོ་བོ་གཅིག་པུར་བཞུགས་མཚེར་དུ་དགྱེས་བཞིན་ཞུས་སྩལ་དང༌། གསང་འདུས་ཀྱི་ལྗགས་བསྙེན་འདི་ཡང་ཕྲན་ཁོ་ནར་དམིགས་ཏེ་ཆེད་གཉེར་དུ་གནང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་བཀའ་དྲིན་འཁོར་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་ཅེས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོའི་བཀའ་བཟང་སྤྱི་བོར་སྨིན།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སུད་སིར་གཞིས་ཆགས་པའི་གྲས་རི་བདེ་ངག་དབང་ཆོས་འཕེལ་ནས་སྙན་སེང་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར། རྣམ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ལ་རྒྱུ་ཡོན་སྦྱར་ཏེ་ཕུར་པའི་སྒོ་ནས་བདུད་རྩི་སྨན་སྒྲུབ་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་ཉིན་གཉིས་སྔོན་སོང་གིས་འདི་ཉིན་སྒྲུབ་པ་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་སྔ་དགོང་གཉིས་ཀར་ཚོགས་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད་པར་ཆོས་ཞུ་བ་སྔོན་ཡོད་ཐོག་གསར་དུ་སྙན་སེང་འབྱོར་རིགས་བཅས་མི་གྲངས་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་འདུ་འཛོམས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ལམ་གནད་ཚང་བའི་བཤད་པ་རགས་བསྡུས་དང་བཅས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་དབུ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལྗགས་ལུང་རིམ་བཞིན་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་ནས་སྤྱིར་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབ་ཡན་ཆོད་ལ་བཤད་ལུང་སྐབས་སུ་བསྐྱར་བཤད་གནང་སྲོལ་མེད་ཀྱང༌། ངོས་རང་ལ་ཡང་ཁ་སང་མ་དྲན་པའི་རིགས་དྲན་ན་ཞུ་སྐབས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། གསན་མཁན་ཚོར་ཡང་སྐུལ་མ་ལྟ་བུ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་ད་ལམ་བསྐྱར་བཤད་ཞུ་བའི་ལུགས་སུ་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་ཉིན་སྔོན་མའི་གསུང་བཤད་ལ་བསྐྱར་བཤད་རྒྱས་པ་སྩལ་བར་མ་ཟད། ད་ལམ་ཆོས་ཞུ་བ་གསར་ཕེབས་ཚོའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་བསམ་སྦྱོར་རྩ་དོན་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ཀྱང་གསུངས། མཇུག་ཏུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་འདུ་ཚུལ་བཅས་སྩལ།

ཟླ ༦ ཚེས ༡ ཉིན་བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་དབུ་རྩེར་ཉེ་སྔོན་མེ་སྐྱོན་བྱུང་བ་ཉམས་གསོ་ལས་དོན་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་བལ་པོ་ལོག་རྡར་ཤན་ཅན་ཆེད་འབྱོར་གྱིས་མཆོད་རྟེན་ཉམས་གསོ་ཞུ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཆེད་འཛུགས་ཟིན་ཡང་བསྟན་པའི་མེ་རྩ་མཆོད་རྟེན་རྩ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལ་ལག་རྒྱག་བཤིགས་དབྲལ་ཞུ་བློས་བཟོད་མིན་ལ། སྔ་དུས་ཀྱང་མཆོད་རྟེན་འདི་དག་ཉམས་གསོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ནས་སྐུ་ཚབ་ཆོག་གྲྭ་དང་བཅས་པ་སྩལ་ལམ་ཡོད་མུས་ལ་སོང་ད་ལམ་ཨར་ཆོག་དང་རབ་གནས་བཅས་པར་སྐུ་ཚབ་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་ལས་སུ་རུང་སྩལ་སྨིན་ཡོང་བ་ཞུས་ཀྱང༌། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལམ་སང་ཕེབས་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་མིན་སྟབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་ར་སྟོད་ཆུ་དབར་སྤྲུལ་སྐུ་དང་རྒྱུད་པའི་ཆོག་གྲྭ་བཅས་མངགས་རྫོང་མཛད་ཅིང༌། མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་གཟུངས་སུ་འབུལ་རྒྱུར་སྐུ་རྟེན་ལི་སེར་གྱི་ཐུབ་སྐུ་གཅིག གསུང་རྟེན་གསེར་ཆོས་རྡོར་གཅོད། ཐུགས་རྟེན་རྒྱ་གར་ལི་མའི་མཆོད་རྟེན། གོས་སྤོས་རྒྱ་མའི་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཆོས་རྣམ་སྦྱར་བུབས་གཙང༌།

ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་སྐུ་ཤ་སྨན་འཇིམ་གྱི་ཆ་ཤས། མཆོད་རྟེན་ཉམས་གསོའི་ཞལ་འདེབས་སུ་ཧིན་སྒོར ༡༠༠༠༠ བཅས་སྩལ་རྗེས་གསུང་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད་དེ་རང་ཉིད་ལ་སྔོན་དུས་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱོད་པའི་དགོངས་ཚུལ་ཅི་བྱུང༌། ད་ལྟའི་ཆར་དགོངས་ཚུལ་ཅི་ཡོད་སོགས་དང༌། རྗེའི་གསུང་ཁ་འཐོར་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ལུགས་གསལ་པོར་གསུངས་ཤིང༌། འདི་དག་རང་ངོས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་རྣམས་ཞུས་པ་ལས། ངེས་པ་མེད་པས་ཁྱེད་ཅག་གིས་དཔྱད་དགོས་པ་དང༌། དཀའ་གནད་ཁག་ལ་ཁྱེད་ཚོའི་དགོངས་ཚུལ་གསལ་པོར་གསུངས་ན་ངོས་རང་ལའང་བློ་བསྐྱེད་ཡོང་ཚུལ་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་སྔ་དྲོར་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་སྡོམ་བཞེས་བསྐྱང་རྒྱུའི་མཆོད་སྤྲིན་བཞེངས་ཡོན་སྩལ་ཏེ་མཆོད་པ་ཟབ་རྒྱས་གྲབས་གཤོམ་དགོས་ཕེབས་ལ་ཁང་པའི་གོ་ཡུལ་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གྲངས་མང་གཤོམ་ཐབས་བྲལ་གཤིས། ཞལ་ཟས་རྣམས་མར་ཁུ་དང་མངར་གསུམ་སྦྱར་བའི་ལྷ་བཤོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེ་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་དོ་པོ་འགའ་ཤས་སོགས་རྒྱུ་སྤུས་ལེགས་སུ་འདུ་བར་བྱས་ཤིང༌། ནམ་ལངས་སྔ་ཆར་སྦྱོར་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྨོན་འཇུག་གི་བྱང་སྡོམ་བླངས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་རྐྱང་དང་ལྷན་དུ་སྦྱོར་ཆོས་མཆོད་ཕྲེང་དང་བཅས་རྒྱས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ལྟར་སྨོན་འཇུག་ཅིག་ཅར་དུ་འཛིན་པའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་ཞུས་མཐར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྫས་སུ་ལྷུང་བཟེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱིས་བཀང་པ་སྩལ་བ་དང་འབྲེལ། རྡོར་གདན་མའི་ཚིགས་བཅད་ལན་གསུམ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་མཉམ་གསུང་བཅས་བླ་མ་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ཉམས་མེད་དུ་བསྐྱངས་གྲུབ་རྗེས་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་འབོག་ཆོག་སྩལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་མཛད།

དེ་རྗེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་མཇུག་འཕྲོས་དོན་བསྡུ་རྣམས་དང༌། སླར་ཡང་དབུ་ནས་མཆོད་བརྗོད། གང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་པའི་བར་སྩལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སོགས་རྒྱུན་གྱི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་མཛད། དེ་རྗེས་ཚོགས་འཁོར་དེར་ནི་རིང་འབད་མ་དང༌། ཤིས་བརྗོད་སོགས་རྒྱས་པ་དང་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་ཐོག་མར་སྩལ་བ་འདི་བཞིན། གཞུང་དོན་སོ་སོའི་སྐབས་སྦྱར་གསུང་བཤད་ཁག་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་བ་སྨོས་མེད་ཐོག ྋསྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་གང་ཉིད་ནས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་དགོངས་ཚུལ་མང་པོ་དང༌། དེང་དུས་ཆོས་ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་པའི་མི་མང་པོའི་བསམ་ཚུལ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ནང་དོན་སྐོར་སོགས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲགས་ནས་གདུལ་བྱའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཕན་འགུལ་ཆེ་བའི་ཟབ་བཤད་བླ་ན་མེད་པ་སྩལ་བས་མཆོག་དམན་བར་མ་མང་པོ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་དང༌། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྲུན་པའི་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་དུ་གྱུར་པར་མ་ཟད། ད་རེས་ལམ་རིམ་གསུང་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་རིམ་ལ་གཟིགས་རྟོགས་གནང་བའི་དབང་གིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མྱོང་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པ་གོར་མ་ཆག་པ་བཅས་སྙིང་དོན་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་ལ་རྨད་བྱུང་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བྱུང་ཞིང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་ཀྱང་ད་རེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་འཆད་ཉན་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞེས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་མཛད།

དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་རྣམ་འདྲེན་བླ་ན་མེད་པ་བོད་གངས་ཅན་པའི་མེ་ཏོག་གང་ལ་ཕོག་པའི་ལྷ་སྐལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང༌། སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་ཡིས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་པའི་ངོར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པ། སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་གི་ཆོས་ལུགས། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། ཐོགས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ། དཔལ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་དང་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཆེ་བ་བཞི་དང༌། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་ཟབ་མོ་སྨིན་རྒྱས་སུ་སྩལ།

དེ་ཡང་ཕྱི་ཟླ་༣ཚེས་༡༤ནས་ཕྱི་ཟླ་༤ཚེས་༩བར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཆ་ཚང་བར་སྩལ། བར་དེར་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་ཆོས་མཚམས་འཇོག་པར་མཛད་དེ་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༧ ནས་བཟུང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་གྱི་དབུ་ནས་གསུང་ཆོས་མུ་མཐུད་སྩལ་ཏེ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་སེམས་བསྐྱེད་སྟ་གོན་དང༌། ཚེས་ ༩ ཉིན་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་རྒྱས་པ་བཅས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་གནང༌།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་བཅས་སྨིན་རྒྱས་སྩལ་ཏེ་གསུང་ཆོས་ཚུགས་རྒྱུན་ཉིན་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་ཉིན་ལྟར་དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༢ པ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦ པ་བར་བསྟར་ཆགས་དང༌། གྲོལ་ཁར་ཉིན་ཤས་ཆུ་ཚོད་ ༡ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཚེས་བཅུ་ཉེར་ལྔ་དང༌། གཞུང་སྒེར་མཆོད་འབུལ་སླད་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ བར་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འབུལ་ལན་མང་བཅས་སྩལ་བའི་དུས་ཡུན་རིང་སྐུ་ངལ་གྱི་རྣམ་པ་ཆ་ཕྲ་མོ་ཙམ་མ་བཞེས་ཤིང༌། བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་སྦྱར་བའི་གཞུང་དོན་ཟབ་བཤད་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཁས་པའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་སྩལ་བས་མཚོན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་དང༌། དེང་དུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མང་དག་ཅིག་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས། ཆོས་དད་ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་སོགས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དང་སྦྱར་བའི་གསུང་བཤད་མཛུབ་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པས་མཆོག་དམན་བར་མའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་དཀའ་བའི་གནད་འགའ་ཞིག་གི་སར་ཆོས་ཞུ་བའི་ཁོངས་བཞུགས་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོར་རིང་དུ་གསན་སྦྱོང་མཛད་པའི་མཁས་དབང་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་གཞུང་གི་དངོས་ཤུགས་དགོངས་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་བཀའ་བསྡུར་དོགས་གཅོད་ཡང་ཡང་མཛད་དེ་མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས་པའི་ཚུལ་ལྷུར་བཞེས་པ་སོགས་འཕགས་ཆེན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཛད་པ་སོ་སྐྱེའི་བློ་ཡུལ་ལས་འགོངས་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང༌།

ཐོག་མར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་གསུང་ཆོས་སྐབས་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་འདུས་མང་དང་ཌལ་ཧོར་ནས་ཕེབས་པ། ངྷ་སར་གཉུག་མར་གནས་པའི་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༤༥༠ སྐོར་ཡོད་ཀྱང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་ནས་གསུང་ཆོས་བསྐྱར་ཚུགས་སྐབས་ཌལ་ཧོར་ནས་བསྐྱར་ཕེབས་བླ་མ་དགེ་འདུན། ཝར་ཎ་གཙུག་ལག་མཐོ་རྀམ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ། ངྷ་ས་ནས་ཆོས་ཞུར་བསྐྱར་ཞུགས་བཅས་ཆོས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་རྒྱུན་མར་ཡོད་པ་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་བཅས་པར་རང་གཞུང་ལས་བྱེད་སྤྱི་བྱིངས་དང་མི་མང་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་བཅར་འཛོམས་བྱུང་ཞིང༌། དེ་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་མཁན་ཡང་ཉིན་བསྟར་འབུལ་འཚང་ཆེ་བ་བཅས་རྣམ་དཀར་བསོད་ནམས་རླབས་པོ་ཆེ་སྐྲུན་པའི་ཆོས་འབྱོར་འདུ་ལོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བསྟན་པའི་སྲོག་རྩ་མཐུད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རྀམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་རྒྱ་ཆེ་སྩལ་བར་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་བཞུགས་ལས་བྱེད་མི་མང་ཡོངས་དང༌། ཆོས་ཕྱིར་བཅར་འབྱོར་མི་མང་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་དགའ་དད་ཟོལ་མེད་དང་མ་བསྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གསོལ་དང་ཆབས་ཅིག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་གསང་བ་གསུམ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་མ་ཅི་མཆིས་ལྷག་མེད་ཞི་ཞིང༌། སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་འཚོ་གཞེས་ཐོག་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བསྐོར་བའི་གསོལ་འདེབས་དང༌། རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང༌། འགྲོ་ཀུན་བདེ་བ། བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་གང་ན་སུ་བཞུགས་རྣམས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང༌། ཐུགས་བཞེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པ། ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་སྤྱོད་འཕེལ་བ། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྙིང་ལ་བརྣག་པའི་བོད་ལྗོངས་བདེན་མཐའ་མྱུར་དུ་གསལ་ཏེ་ཆོས་འབྱོར་བདེ་དགས་འཚོ་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་གསོལ་འདེབས་མཚོན་ཕོ་བྲང་རྟེན་གཙོའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་འབུལ་བཤམས་དང༌། ཆོས་ཞུ་འདུས་ཚོགས་སུ་གསོལ་ཇ་རྒྱས་པ་གཅིག་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྐྱབས་རྟེན་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་དང༌། མལ་རྟེན་དོད་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་ཚོགས་སུ་སྐྱབས་ཐོ་སྒྲོག་སྦྱངས་སོགས་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་གྱུར།

ཕྱོགས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་དག་བཞེད་དགོངས་ལྟར་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྐྱབས་ཞུ་དང་སྦྲགས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལ་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་རེ་དང༌། རྟེན་དོད། རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དར་དང༌། རྟེན་དོད་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས།

རིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་འོད་ཞགས་མ་ལྷོད་པའི།།

གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་ཀྱོ་བ་རྣོན་པ་ཡིས།།

རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་གང༌།།

མཐའ་དག་ཡིད་ཅན་གསོས་སུ་ཉེ་བར་བསྟབས།།

བླ་སློབ་དམ་ཚིག་འོ་མཚོ་གཙང་མའི་རླབས།།

ཉེར་བསྐྱོམས་ལམ་རིམ་འཆད་ཉན་ཟེགས་མའི་ཕྲེང༌།།

འཐོར་བས་མཐའ་དག་ཚུར་མཐོང་འཛིན་མ་དག།

དགའ་བདེའི་དཔལ་ཡོན་ལ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར།།

ཡང་དག་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལྷུན་པོའི་འཕྲང༌།།

བགྲོད་པའི་ཚུལ་ལུགས་མཛུབ་མོས་རི་ལ་བཞིན།།

བསྟན་པའི་ཟབ་གསུང་པདྨ་དཀར་པོའི་གཉེན།།

སྐྱེ་དགུའི་མུན་སྟུག་རྨོངས་པ་གཞིལ་བར་སྤྲོ།།

ལུང་རྟོགས་ཆོས་ཆར་འཕོ་བའི་གཟི་བྱིན་གྱིས།།

ཉེར་བསྐུལ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་དཀར་པོའི་མདངས།།

འཕྲལ་ཡུན་བདེ་དགའ་སྩོལ་བའི་སྨན་གཅིག་པུར།།

གྲུབ་ཅེས་བཀྲལ་བ་འདི་ཀོ་བདུད་རྩིའི་ཟས།།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་འབོད་སྐུལ། ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས།

༡༽སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ལག་ལེན་མི་བསྟར་བའི་འབོད་སྐུལ།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་མོ་འདི་ནི་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགུང་གྲངས་སོ་བཞིར་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་འཁེལ་བས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ནས་སྔ་དྲོར་བསང་གསོལ་མཆོད་འབུལ་ཞུས།

ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ། མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་ཁག གསར་འགྱུར་བྱེད་པོ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཅས་ཧ་ལམ་ལོ་གསར་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་ཇི་བཞིན་ཕོ་བྲང་དུ་འཛོམས་ཤིང༌། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་ཆོག་གྲྭ་ཆེད་ཕེབས་དང་བཅས་འཁྲུངས་ལྷ་སོགས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་འཕྲིན་སྐྱེམས་དང༌། བསང་མཆོད་རྒྱས་འབུལ། རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་སྐུ་རླུང་དར་ཕྲེང་མང་པོ་ལྗོན་ཤིང་མཐོན་པོའི་རྩེ་མོར་འཕྱར་འཛུགས་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཁག་ནས་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པར་ཤོག ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་ཤོག་ཅེས་པ་སོགས་སྨོན་ཚིག་ཡིག་ཆེན་འཁོད་པའི་རས་དར་ཆེན་པོ་དགུང་མཐོར་སྒྲེང་འཕྱར་ཐོག མང་ཚོགས་ནས་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་སོགས་འུར་འདོན་དང༌། ཟློས་གར་སློབ་གྲྭ་བས་རོལ་ཆ་དང་སྦྲགས་ཚང་མས་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། མཐར་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་སྒྲ་མཁའ་དབྱིངས་ནས་དབྱར་རྔ་ལྟར་ལྡིར་བའི་འུར་སྒྲ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ཆེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་བྱུང༌།

མི་མང་ནས་ཕོ་བྲང་དུ་མཇལ་ཁ་ཞུས་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞི་དུལ་ངུར་སྨྲིག་གར་གྱི་རྣམ་རོལ་འགྲོ་ལ་བཅོས་མིན་ཐུགས་བརྩེའི་དགྱེས་ཞལ་ཡོངས་ལ་མཉམ་དུ་གཟིགས་པའི་མཇལ་ཁ་སྕལ་སྐབས་དེར་འདུས་ཕྱི་ནང་མི་མང་ཚང་མས་དགའ་གུས་མོས་པའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་གུས་འདུད་ཞུས། འཁྲུངས་སྐར་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བའི་མཇལ་དར་འཕྱར་ཕུལ་ཡང་རྣམ་ཀུན་མཇལ་ཁ་ནམ་སྩལ་དང་འདྲ་བར་ཁུངས་སོ་སོར་རང་སློག་སྩལ། མཇལ་ཁ་གྲུབ་ནས་ཀྱང་མང་འཕྲོས་གང་ས་ནས་རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་སྐུ་ཚེ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅེས་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་འདེབས་པ་སོགས་བྱེད་པ་མང་དུ་བྱུང༌།

དུས་མཚུངས་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཞོགས་པ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་བཅས་ནས་འཁྲུངས་ལྷ་གསོལ་མཆོད་ཀྱིས་མཚོན་བསྟན་སྲིད་ཞབས་བརྟན་གསོལ་ཚོགས་ཚུགས་གནང་བ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ། མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། གཞན་ཡང་གཞུང་ཞབས་དྲུང་ཆེ་ཡན་བཅས་ནས་ཚོམས་ཆེན་དུ་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བའི་མཇལ་ཁ་དང༌། འཁྲུངས་ལྷའི་སྐུ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་འབུལ་གནང༌། དེ་ཐོག་བཞུགས་སྒར་དུ་སྣེ་ལེན་གཏན་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་སྟངས་དཔྱལ་དང༌། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་སྟངས་དཔྱལ་སོགས་དཔོན་རིགས་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས།

ཉིན་ཤས་རྗེས། དེང་དུས་རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ལྟ་ཚོད་བྱེད་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པར་བརྟེན། འདི་ཉིད་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཙམ་མ་ཟད། སྲོག་ཆགས་འབུ་སྲིན་ཚུན་ལའང་གནོད་ཚབས་ཆེ་བས་ལས་འགུལ་དེ་རིགས་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་བོད་ཡུལ་ནང་དེ་འདྲའི་ལག་ལེན་ནམ་ཡང་མི་བསྟར་བའི་འབོད་སྐུལ་མཛད་དོན།

འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེ་བ་ནང་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོའི་ཐོག་ལ་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པར་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་ལ་སེམས་ཆགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་མཐོང་ཚུལ་བྱུང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་རིག་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་མི་རྣམས་ཡང་དག་པའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བར་བསྒྲིབས་ཏེ་སྡང་ཞེན་གྱིས་དམག་འཁྲུག་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདི་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནས་རྩ་གཏོར་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་རྒྱ་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་ཞི་བདེ་དང་མཛའ་འབྲེལ་འཆམ་མཐུན་ཡོང་བའི་ཆོད་སེམས་མི་ཉམས་པ་གནས་ཡོད་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མྱུར་ཁྱབ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་རྒྱུར་མང་མོས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་རེ་བ་རྒྱག་ཆོག་པ་ཡིན།

འདས་ཟིན་པའི་མི་ལོ་འགའ་ཤས་རིང་ལ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཤིག་འཚོལ་ཆེད་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དབར་བཞག་པའི་གྲོས་མཐུན་ཁག་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་རྣམས་ང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དཀའ་རྙོག་རིགས་ཞི་བདེ་དང་གོ་མཚོན་སྤོང་བའི་ཐབས་ལམ་ལས་འཛམ་གླིང་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད།

དམག་འཁྲུག་དང་དྲག་སྤྱོད་ནི་མི་སེམས་ལས་བྱུང་ཞིང༌། དོན་དངོས་ཐོག་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ན་རང་སེམས་རྒྱ་ཡན་དུ་མི་གཏོང་བར་རྨོངས་པའི་ཡོལ་བ་མཐུག་པོ་དེའི་མཐིལ་འབིགས་དགོས་པ་ཡིན། ཚེ་སྲོག་ནི་མི་ཚང་མས་རྩ་ཆེན་དང་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འགྲོ་བ་མི་དང༌། གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པའི་དུད་འགྲོ། ཐ་ན་སྲོག་ཆགས་གྲོག་འབུ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཚེ་སྲོག་གི་འཇིགས་པས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་འཇིགས་དངངས་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་སྟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ལུས་ལ་ཚེར་མ་ཟུག་པའི་ན་ཟུག་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལའང་བཟོད་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གོ་མཚོན་གྱིས་བཟོས་པའི་དཀའ་སྡུག་ལ་ཇི་ལྟར་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་ཐུབ། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང༌། དེའི་དབང་གིས་མི་གཤིས་ལས་འདས་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རིགས་རྣམས་འཕྲལ་ཕུགས་གང་ལའང་བཀག་སྡོམ་དང་མེད་པ་བཟོ་དགོས། རྒྱུན་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ནི་གཞི་རྩ་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་གནད་དོན་ཡོད་ཚད་མུ་མཐུད་དམག་གིས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པའི་ལྟ་བ་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་པ་དང་རྒྱལ་ནང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དྲག་སྤྱོད་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་གི་ཡོད།

རྒྱ་གཞུང་གིས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མུ་མཐུད་ཚོད་ལྟ་དང་གསོག་འཇོག་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡང་འཛིན་བྱེད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཇིགས་དངངས་སྐུལ་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་ལའང་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་དང༌། ད་དུང་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་འཇིགས་སྣང་བསྐུལ་ཕྱིར་བོད་དེ་ཁོང་ཚོའི་དྲག་སྤྱོད་སྤེལ་སའི་མཆོངས་སྟེགས་ལྟ་བུར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁུངས་སྐྱེལ་གསལ་ཤོས་ཤིག་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ནང་རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ཐོག་དཔུང་རྒོལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་འཁྲུག་རྐྱེན་བསླངས་ཏེ། དེང་གི་དུས་སུའང་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་མུ་མཐུད་གནས་མུས་ཡིན། ཉེ་བའི་ཆར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་འོས་པའི་དཔང་རྟགས་གཅིག་ནི། བོད་ནང་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའི་ལྟེ་གནས་འདྲ་མིན་གསར་པ་བཟོས་ཏེ་ལས་གཞི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མུས་དང༌། བོད་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཁོང་ཚོའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་གོ་ལག་གཉེར་སའི་ལྟེ་གནས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་སྒྱུར་བཞིན་པ་རེད།

བོད་མིའི་ངོས་ནས་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་སེམས་འཚབ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སོང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་ལས་གཞི་འདི་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་བོད་ཡུལ་དེ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མེད་པའི་ཞི་བའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡོང་བར་ཞུ་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་འདིའི་ནང་ང་ཚོས་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གཅིག་པུ་བཤད་ཀྱི་མེད་པར་རྒྱ་ནག་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་ཞི་བདེ་དང་མཛའ་འབྲེལ་འཆམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཡོད་སྟབས། ཞི་བདེ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང༌། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་བཞུགས་པའི་མི་མང་ཚང་མས་ང་ཚོའི་ཞུ་སྐུལ་འདི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ངེས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་མི་འབོར་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་ཀྱང་གོང་རིམ་ནས་གོ་སྐབས་ཤིག་སྤྲད་ཚེ། གཞན་དང་འདྲ་བ་ཁོང་ཚོ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ངང་སྐྱེལ་འདོད་ཡོད་པ་ང་ཚོ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ང་ཚོའི་ཞུ་འབོད་དང་གནས་ལུགས་ལ་འོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་མི་བཟུང་བའི་རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

སྐབས་དེར་ལོ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་དྲུག་ལ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། སེར་སྨད་ཤར་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེ་གསུམ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་བཅས་སྩལ།

༢༽ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས།

༡༩༦༠ ལོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ངྷ་རམ་ས་ལར་སརྦ་ཨ་ཤ་རམ་ (Swarg Ashram) དུ་ཕོ་བྲང་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར། ལོ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་གཏན་བཞུགས་བསྐྱངས་པར། ཁང་ཁུངས་ནུབ་བརྒྱུད་བབས་ཞོད་གཅོང་ཟོམ་ཆེ་ཁར། ལས་ཁུངས་སྤྱི་བྱིངས་ངྷ་ཤོད་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་སྤོས་ཟིན་པ་དང༌། བྷེ་རན་ཀོ་ཀྲི་ (Bryn Cottage) ཞེས་པའི་ཁང་ཁུངས་སྤུས་གཟིགས་ཉམས་གསོ་དང༌། མཇལ་འཕྲད་ཁང་དང༌། ཡིག་ཚང་བཅས་གསར་སྐྲུན་གྲུབ་ཉེའི་འཁྲིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་གནང་རྒྱུ་དང་བཅས་ས་གནས་དེར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་དང་འབྲེལ། ༡༩༦༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ བོད་ས་སྤྲེལ་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་ཞིང་ཤིས་པའི་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཞུང་གནས་ནས་རྩ་གཟིགས་ཉམས་གསོ་གསར་སྐྲུན་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་གསར་པར་གདན་ཞུས་སྤོ་བཞུགས་བསྐྱངས།

གཟིམ་ཆུང་དང་ཚོམས་ཆེན་སོ་སོར་མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོར་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་ཆེ་སྤྲོ་འབུལ་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་ལ་སོགས་པའི་ཞལ་འདོན་དང༌། བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང༌། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་ཁོངས་ནས་ཉིས་ཁྲི་གསུང་སྒྲོག་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་རྒྱས་པར་བསྐྱངས་མུར་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་ཤག ཚོགས་གཙོ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང༌། ཨར་པོའི་དོ་དམ་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས། དེ་ཉིན་བཀའ་ཤག་ནས་ཨར་པོའི་དོ་དམ་རྡོ་ཤིང་དམངས་དང་བཅས་པར་ཨར་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་དང༌། གནང་ཆ་གསོལ་རས་བཅས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་རེ། བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ་ནས་རྟེན་གསུམ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་རྟེན་གསུམ་འཁོར་དུང༌། བཀའ་ཟུར་གསུམ་དང༌། སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། གསོལ་འབྲས་བཏེགས། ཐུབ་དབང་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཞལ་སྐྱིན། སྐྱིད་རོང་ཇོ་བོ་བཅས་ཕོ་བྲང་རྙིང་པ་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཞུགས་གསོལ་གྲུབ་བསྟུན་སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་མཆོད་འབུལ་དང༌། དེ་རྗེས་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ཅིང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན། བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ། རྣམ་གྲྭ་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་དང༌། ཨར་པོའི་དོ་དམ་ངོ་ལས་ལྔ་ནས་མཇལ་དར་རེ་ཕུལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་གསོལ་འབྲས་ཕུལ་རིང་གནས་བཅུ་གསུངས། གསོ་སྦྱོང་གྲུབ་རྗེས་ཉིས་ཁྲི་ལྗགས་སྒྲོག་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་སྐུ་སྒེར་ནས་ཀང་ར (Kangra) རྫོང་དཔོན་དང་སྐོར་སྲུང་དམག་གི་སྤྱི་ཁྱབ། བཞུགས་སྒར་སྣེ་ཤན། གྲོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགོ་འཛིན། སྐུ་སྲུང་གཏན་སྡོད་བཅས་མགྲོན་འབོད་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གསོལ་སྟོན་འདེགས་གཤོམ་མཛད། སྣེ་ལེན་པའི་ཁོངས་བཀའ་བློན་གཉིས་དང༌། སྐུའི་གཅུང་མོ་བཅས་བཅར། རྣམ་གྲྭ་ནས་འབུམ་པོད་བཅུ་དྲུག་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྒྲོག་འདོན་གནང༌།

དེ་རྗེས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེར་རྒྱུད་སྨད་དང༌། ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་བླ་དབུ་བཞུགས་ཆོག་གྲྭ་བརྒྱད་རེ་ནས་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཚུགས། རྣམ་གྲྭ་གསུང་བཟང་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཁ་སྐོང་ལས་གྲྭར་ཕྱོགས་བགོས་ཀྱིས་ཕེབས་པར་མ་ཟད། རབ་གནས་དངོས་གཞིར་རྒྱུད་སྨད་དབུ་བཞུགས་སུ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་དབུ་བཞུགས་སུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུ་དང༌། ཉིན་ཐ་མར་སྦྱིན་བསྲེགས་དང་གཏང་རག་བཅས་ལེགས་གྲུབ་ལ་ཚང་མར་བསྙེན་ཡོན་བསྟར།

བཞུགས་གནས་སྤོ་བཞུགས་སྐོར་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། ‘‘༡༩༦༨ ལོར་ངོས་རང་ལོ་བརྒྱད་རིང་སྡོད་གནས་སརྦ་ཨ་ཤ་རམ་ནས་ཁང་ཆུང་བྷེ་རན་ཀོ་ཀྲི་ཟེར་བའི་ཁང་ཆུང་དེར་སྤོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང་བ་ཡིན། འདི་ནི་སྡོད་ཁང་རྙིང་པ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་ཀྱང༌། དེའི་མཐར་གསར་དུ་ར་སྐོར་བརྒྱབ་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཞིང༌། དེའི་ནང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དང༌། རྒྱ་གར་སྐུ་སྲུང་ལས་ཁང༌། མཇལ་འཕྲད་ཁང༌། ངོས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་བཅས་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱུང་སྟེ་ལས་བྱེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཆ་ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བའི་ལས་ཁུངས་ངོས་རང་སྡོད་གནས་ནས་ཀྱང་ཐག་རིང་ཙམ་དུ་སྤོ་བཞུད་བྱས་ཤིང༌། གཞུང་གི་ལས་ཁང་གོ་རིམ་བསྐྱར་བསྒྲིགས་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས་ངོས་ཀྱི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱང་ཀ་ཤི་སྨིར་ཀོ་ཀྲི་ (Kashmir Cottage) ཞེས་པའི་ཁང་ཆུང་དེར་མ་མཉེས་བཞིན་དུ་སྤོས་གནང་བར། ངོས་རང་སླར་ཡང་དངོས་ནས་གྲྭ་རྐྱང་གི་མི་ཚེ་ཞིག་སྐྱེལ་ནས་བསྡད་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘དང་ཐོག་ངོས་རང་ལས་ཤག་གསར་པའི་ནང་སྐྱིད་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང༌། དེའི་གོང་གི་སྡོད་ས་སརྦ་ཨ་ཤ་རམ་དང་འདྲ་བར་རི་རྩེར་ཆགས་པའི་ད་ལྟའི་སྡོད་ཁང་འདི་ཡང་ཐོག་མ་རྒྱག་མཁན་དབྱིན་ཇི་ཡིན་འདུག དེ་ནི་ལྡུམ་ར་ཆུང་ཆུང་གཅིག་དང༌། ཤིང་སྣས་མཐའ་བསྐོར་ནས་ཡོད་ཅིང༌། རི་ཁང་དེ་ནས་རྒྱབ་ཕྱོགས་རྡོ་ལ་ངྷར་རི་རྒྱུད་དང༌། ངྷ་རམ་ས་ལའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་མཛེས་པོ་དེ་ཚོ་མཐོང་གི་འདུག གཏམ་བརྗོད་བྱ་ཡུལ་མི་མང་ ༡༠༠༠ ཙམ་ཤོང་བའི་ས་ཆ་ཡོད་པས་མ་ཚད། དགའ་སྣང་ཡོང་གཞི་ལྟེ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་དེ་རེད། ངོས་ནས་ཤིང་འབྲས་སྡོང་པོ་སྣ་ཚོགས་དང༌། མེ་ཏོག་བཏབ་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀ་ལམ་སང་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ཚོ་ཉུང་ཉུང་མ་གཏོགས་ཡག་པོ་སྐྱེས་མ་སོང༌།

དེ་ཡང་ཤིང་འབྲས་འགའ་ཤས་ཁ་ཏིག་བྱུང་འདུག འོན་ཀྱང༌། ས་དེར་བྱ་བྱེའུ་སོགས་སེམས་ཅན་འདྲ་མིན་མང་པོ་འཁོར་བ་ཚོར་བལྟ་རྒྱུར་དགའ་པོ་དང༌། མེ་ཏོག་འདེབས་ལས་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་པར་རང་དགར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བལྟ་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད། དེའི་ཆེད་དུ་ངོས་རང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་ཁང་པའི་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་ལ་བྱེའུ་འབབ་ཅོག་གཅིག་བཟོས་པ་ཡིན། བྱ་ཆེ་བ་དེ་ཚོས་བྱེའུ་ཆུང་ཆུང་ལ་ཞེ་སྣང་དང༌། གནོད་འཚེ་མི་སྐྱེལ་བའི་ཆེད་དུ་དེའི་མཐའ་ལ་ལྕགས་དྲ་དང་དྲ་བ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། སྐབས་རེ་མི་དགོས་པའི་བྱ་དང༌། བྱེའུ་དེ་ཚོ་འགོག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡོང་གི་འདུག

དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་བྱ་འདེད་རླུང་མདའ་དེ་རྒྱག་གི་ཡོད། དེ་ནི་བྱ་རྒྱགས་པ་ཧམ་ཤེད་ཀྱིས་ནང་ལ་འཛུལ་ཐབས་བྱེད་མཁན་བྱ་རིགས་དེ་ཚོར་སྒྲིག་ལམ་བསླབ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

རླུང་མདའ་དེ་ངོས་རང་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བའི་རྗེས་ལ་ལག་སོན་བྱུང༌། དེ་སྔ་ནོར་བུ་གླིང་གར་སྡོད་དུས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་རླུང་མདའ་འདུག་པ་རྒྱག་སྟངས་བསླབས་ནས་ཡུན་རིང་རྩེད་མོ་རྩེས་མྱོང་བར་མ་ཟད། རླུང་མདའ་དེ་རྒྱག་མཁས་པོ་ཡོད། དངོས་ནས་བཤད་ན། ངོས་ནས་བྱ་བྱེའུ་རྩ་བ་ནས་བསད་མྱོང་མེད། ཁོང་ཚོར་བསུན་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང་‘‘ངོས་རང་གཟིམ་ཁང་གསར་པར་སྤོས་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་ལག་རྩལ་གཞན་པ་ཆུ་ཚོད་བཟོ་བཅོས་གཏོང་སྟངས་སླར་ཡང་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཆ་ཡོད་ཙང་ཁང་མིག་གཅིག་ལས་གྲྭ་བཟོས་ཏེ་དགོས་ངེས་ལག་ཆ་ཆ་ཚང་མཁོ་སྒྲུབ་བྱས་པ་ཡིན’’6jམཆན། ཞེས་སྩལ།

སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སར་ཡོད་པའི་ (Temple of Understanding) ཞེས་པ་ནས་གོ་སྒྲིག་འོག་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཀ་ཏར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་འཚོགས་ཤིང༌། ཆོས་ཚོགས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་མང་པོ་ཕེབས་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཛད་བྲེལ་ཆེ་རྐྱེན་ལྷན་ཚོགས་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་ཚོགས་འདུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་མཛད་དོན།

ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ལས་འགན་ཆེ་ཤོས་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཚད་ལས་གྲོལ་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་འཚོལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། བདེ་སྐྱིད་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་འཕྲི་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཚང་མ་ལ་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཁོ་ན་ལ་ཐུག་པ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་གི་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་བཟོ་དགོས། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་དེ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ཐུབ་ཚེ་མི་ཚེ་ཡང་བདེ་སྐྱིད་ངང་འཚོ་ཐུབ། དེ་ལྟར་མ་ཐུབ་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་ཐབས་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་སོགས་ནང་ཆོས་ནང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པོ་ཡོད། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་ནང་ཡུལ་དང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་མེད་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། ཆོས་ཀྱང་མི་ཚེ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་བགྲོད་ལམ་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག

བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་ཐབས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མྱོང་དགོས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བརྗོད་ན། སྐྱེ་འཆི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་ཟད་མཐའ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ཡིན།

སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང༌། གཏི་མུག་བཅས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མི་དགེའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡང་ཡོད་སྟབས། དེ་རྣམས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་མ་ཐུབ་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་རྒྱུ་དང༌། ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་སྒྲུབ་འདོད་ཚེ་ང་ཚོ་ལ་ཐབས་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་ང་ཚོའི་སེམས་དང་འདྲེས་ནས་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང༌། གཏི་མུག་བཅས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་ཚོགས་རིགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན།

ངོས་ལ་སྦྲག་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་ལྷན་ཚོགས་འདིར་མཉམ་ཞུགས་དགོས་པའི་མགྲོན་བརྡ་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བ་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པ་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ངོས་རང་དུས་ཁོམ་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ལྷན་ཚོགས་སུ་བཅར་མ་ཐུབ་པར་སྙིང་ནས་འགྱོད་གདུང་དྲག་པོ་ཞུ་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག་ཚོགས་འདུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

མ་སྨད་བགྲང་བྱ་སོ་བཞིའི་སྐྱ་རེངས་གང༌།།

ཐུབ་བསྟན་སྤོས་དཀར་གཞོན་ནུ་དང་འགྲོགས་ཏེ།།

ངུར་སྨྲིག་ཐུན་མཚམས་གསར་པའི་གར་སྟབས་བཅས།།

གླིང་བདུན་ཤིས་པ་སྩོལ་བའི་དཔལ་དུ་གྲུབ།།

དེ་ཚེ་དྲེགས་ལྡན་རལ་པའི་མེ་ཏོག་དང༌།།

ཆོལ་གསུམ་མཚོ་མོའི་འཛུམ་རླབས་ལྷན་གཅིག་པར།།

གྲོལ་བའི་དགའ་སྟོན་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་མོར།།

ལེགས་བྲིས་བུས་པ་དག་ཀྱང་སྲེད་པས་མྱོས།།

ཞལ་དཀྱིལ་ཟླ་ཤེལ་འཛུམ་པའི་རང་ཁམས་ལས།།

འཐོར་བའི་དོན་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཟེར་མ་འབུམ།།

སྤྲོ་བས་ཕྱོགས་ཀུན་ཡིད་ཀྱི་ཨུལ་འདབ།།

བཞད་པའི་ཚོམ་བུ་ཀུན་གསལ་ངོས་སུ་བཀོད།།

བྱང་ཕྱོགས་ས་འཛིན་རྐང་འཐུང་འཁྲིགས་པའི་ཚལ་ཆེན་པོ།།

ངྷ་རམ་ས་ལ་ཞེས་བྱའི་སྙན་པའི་དོག་པ་ཅན།།

ཞི་བསིལ་ཕན་རླབས་རྩེན་པའི་སྟེགས་བུ་ངོས་ཡངས་པོར།།

ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་སྔོན་མེད་རྒྱ་བསྐྱེད་འདི་ཀོ་མཚར།།

6 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༠༠ ནས་ ༢༠༤ བར་གསལ།

ས་བཅད་དྲུག་པ།

ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་ཐོ་མ་སི་མར་ཊོན་དང་ཆོས་ཕྱོགས་གསུང་གླེང༌།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་བཞིན་ཨ་རི་བ་ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་ (Father Thomas Merton) དང༌། སྐུ་ཞབས་ (Harold Talbott) ཞུ་བ་གཉིས་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དོན་གནད་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གསུང་སྒྲོས་དང༌། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཕྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དོན་གནད་སྐོར་ཕན་ཚུན་ནང་ལྷུག་ཞིབ་གྲོས་བསྐྱངས། འདིའི་སྐོར་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕེབས་གསལ། ‘‘མར་ཊོན་ནི་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་དང༌། རིང་ཐུང་འབྲིང་ཙམ་རེད་འདུག ངོས་རང་ལས་ཀྱང་དབུ་སྐྲ་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག དེ་ནི་ངོས་རང་ནང་བཞིན་དབུ་སྐྲ་བཞར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་རེད། ཁོང་གིས་ཀོ་ལྷམ་ལྗིད་པོ་ཆ་གཅིག་དང༌། སྟོད་གོས་དཀར་པོ་མཐུག་པོའི་སྒང་ལ་ཀོ་བ་མཐུག་པོའི་སྐེད་རགས་བཅིངས་འདུག ཡིན་ན་ཡང༌། ཁོང་གི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ག་རང་དྲན་འོས་པ་ཞིག་འདུག་ཀྱང༌། ཁོང་གི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་གསལ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཁོང་ནི་དངོས་གནས་སྙོམས་ཆུང་ཞིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་རང་ལ་དོ་སྣང་བྱུང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཁས་འཆེ་ཞིང༌། ཉམས་རྟོགས་ལྡན་པའི་མི་སྣ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་ངོས་རང་ལ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང༌། དེ་དང་འདྲ་བའི་ནང་གི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་ཁ་ཤས་མཇལ་བྱུང་ཡང༌། མར་ཊོན་ཁོང་ནི (Christian) ཟེར་བའི་ཚིག་དེའི་གོ་དོན་དངོས་གནས་ངོས་རང་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་མཁན་དེ་ཡིན།

ང་ཚོའི་མཇལ་འཕྲད་དེ་ཚོ་དགའ་སྤྲོའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཁྲོད་དུ་བྱུང་ཞིང༌། ཁོང་ནི་ཞལ་ཤོབ་ཚ་པོ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག ངོས་ནས་ཁོང་ལ་ཀེ་ཐོ་ལིག་ (Catholic) དགེ་བཤེས་ཞེས་ཞུ་གི་ཡོད། ངེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། དགོན་པའི་ལམ་ལུགས། འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ཕན་ཚུན་ཤོད་རེས་བྱས་པའི་ཐོག ནུབ་ཕྱོགས་པའི་དགོན་པའི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ངོས་ནས་ཤེས་འདོད་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ཁ་ཤས་ལ་ངོས་རང་ཡ་མཚན་སྐྱེས་བྱུང༌། ཉམས་སྣང་བྱུང་བ་ཞིག་ནི། ཡེ་ཤུའི་སྒོམ་རྒྱག་མཁན་ཚོས་སྒོམ་དུས་ལུས་ཀྱི་སྡོད་སྟངས་ཐོག་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་གང་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་རེད། ངོས་ནས་ཤེས་པ་ལྟར་བྱས་ན། ལུས་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་དང༌། ཐ་ན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཚུན་ཆད་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་བཙུན་ཚོས་སྡོམ་པ་གང་དང་གང་ལེན་གྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་ཡང་བྱུང༌།

མར་ཊོན་རང་ངོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་སྤྱོད་སྐོར་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཤེས་འདོད་གནང་བའི་ཐོག་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་མཁན་བླ་མ་ཞིག་དང་མཇལ་འདོད་ཆེན་པོ་གནང་གི་འདུག ང་ཚོའི་བར་བློ་བསྡུར་བྱེད་རེས་བྱེད་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང༌། ནང་པ་དང་ཀེ་ཐོ་ལིག་གི་ཆོས་ལུགས་དབར་མཐུན་པའི་ཆ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བཀའ་མོལ་དེ་ཚོ་ལས་ཤེས་རྟོགས་གྱུར་པ་དེ་གནད་དོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཚོར་བརྟེན་ཁོང་གློ་བུར་སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་རྫོགས་པ་ཐོས་འཕྲལ། ངོས་རང་ཧ་ཅང་སེམས་སྐྱོ་པོ་བྱུང༌། མར་ཊོན་ནི་ང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་བརྟན་པོ་འཛུགས་མཁན་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར། རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་མི་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་རྟོགས་རྒྱུར་ཁོང་གིས་ངོས་རང་ལ་ཕན་གྲོགས་གནང་བྱུང༌།’’7jམཆན། ཞེས་སྩལ།

མཛའ་གཅུགས་འོ་མཚོ་ལས་འཁྲུངས་པའི།།

གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་འདབ་བརྒྱ་པར།།

ཤར་ནུབ་རིག་པ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ།།

བུང་བའི་ཟོལ་གྱིས་འཕུར་ལྡིང་རྩེན།།

ཕྱི་ནང་གཏམ་གྱི་འོ་མཚོ་ཧུབ་གཅིག་གིས།།

འཐུང་ལ་ཉེ་བར་རངས་པའི་མཛའ་གཅུགས་ནོར།།

ས་ཆེན་གཤོངས་པར་སྟོབ་ལ་ཆེས་དཔའ་བས།།

ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་དང་ཡང་གྲོགས་སུ་གྱུར།།

ཆོས་དོན་ཟབ་མོ་ཕན་ཚུན་གྲོས་ཀྱིས་བཏབ།།

ཆོས་ལུགས་གཞི་མཐུན་ཆ་ཡང་ལེགས་པར་བཏུས།།

ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཟླ་བ་སྟོང་གི་གཟུགས།།

སྐྱེ་དགུའི་མཁའ་ལ་བཏེགས་ཞེས་ཆེ་དགུས་གླེང༌།།

འོན་ཀྱང་མི་རྟག་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་གང༌།།

འགྲེལ་སླད་བླ་མ་ཐོ་མ་ཞི་དབྱིངས་སུ།།

གཤེགས་པའི་མི་སྙན་གཏམ་གྱི་ཚེར་མའི་རླབས།།

བསྐྱོམས་པས་འཇིག་རྟེན་རེ་ཞིག་མུན་པས་ཟོས།།

7 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༠༧ ནས་ ༢༠༨ བར་གསལ།

ས་བཅད་བདུན་པ།

སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་འབོམ་བྷེའི་ (Bombay) རྒྱ་གར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་སྔ་ལོ་ནས་གདན་ཞུས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་འབོམ་བྷེ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་རྒྱ་གར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང༌། དྲུང་ཆེ། སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ། ས་གནས་གཞུང་གི་སྣེ་ཤན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་ཚོགས་ཆེན་སྡིངས་ཆར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་དགའ་བཀུར་དད་མོས་བྱེད་མཁན་མི་གྲངས་ཉིས་ཁྲི་བརྒལ་བའི་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་བའི་ཐལ་མོ་བརྡབ་ཅིང་གཙོ་འཛིན་གྱིས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང༌། ནང་པ་ཚོ་ཁག་སོ་སོས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རིམ་འབུལ་དང་བསྟུན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཚོས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་གང་གནང་བ་རྣམས་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་དགོས་པས་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ལེགས་པོ་བྱས། བླང་དོར་གང་ཤེས་པ་རྣམས་ནམ་རྒྱུན་ཉིན་རེའི་སྤྱོད་ལམ་ཐོག་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་ནས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཚོགས་གཙོ་དང༌། སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་མོལ་གྲུབ་མཇུག་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱ་གར་གཞིས་ཆགས་བློན་ཆེན་དང༌། དེ་རྗེས་སྲིད་བློན་ཕྱག་རོགས་ (Moraji Desai) མཇལ་འཕྲད་ཐོག་རྩ་བའི་བོད་རང་དབང་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་སྣང་ཆུང་དུས་འགྱངས་མིན་པར་ཁུར་བཞེས་གནང་དགོས་བཀའ་མོལ་ནང་ལྷུག་ཤུགས་ཆེ་མཛད་པར། ཚུར་ཡང་སྣང་ཆུང་ཞུས་རིགས་མེད་ལུགས་དང༌། དུས་སུ་བབས་སྐབས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ངེས་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱ་རྩིས་ཡོད་ལུགས་སོགས་ནང་མ་སྣོད་གཅིག་གི་ཞུ་བབས་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་བོད་མི་བཟོ་ལས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཌོག་ཀྲར་གྷོ་པལ་སིང་ (Gopal Singh) མཇལ་བཅར་ལ་ད་ཕན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་བཀྲོལ་བྱེད་སྒོ་བཀའ་མངགས་སྩལ། སྲིད་འཛིན་སྐུ་གཞོན་མཆོག་དང༌། སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་མཇལ་འཕྲད་རིམ་ཕེབས་ལ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་ལྷུག་པར་མཛད།

སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ལ་དྭགས་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་ལ་སྐུ་ཕྱག་དང་སྙན་ཤལ་འབུལ་བསྟར། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་སྐབས་གསུམ་པ་གསུངས་མཇུག་སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་ནས་རྟེན་གསུམ་ཕུལ་བ་དང༌། སྦྱིན་བདག་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ནས་བོད་ལ་ཤ་ཞེན་ལྡན་པའི་གསུང་བཤད་ཟབ་མོ་གནང༌། དེ་རྗེསྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མི་ཚོས་མཛའ་མཐུན་ཧུར་བརྩོན་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཕྱག་རོགས་མཇལ་བཅར་ལ་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་དོ་སྣང་ཁུར་ཟབ་གནང་གལ་དང༌། རྒྱ་དམར་ལ་མཐུན་ལམ་བྱེད་སྟངས་བཟང་ཞན་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་ཕན་གནོད་ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་འགྲེལ་བཤད་ནན་ཏན་སྩལ། དགོང་དྲོར་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་སྣ་དང༌། བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ལས་དོན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་སོགས་ཕྱི་མགྲོན་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་ལ་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་དང་འབྲེལ་ཚང་མས་ད་ཕན་བོད་མིའི་འཚོ་ཐབས་སྐོར་ཁུར་བཞེས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། ད་དུང་ཕན་གྲོགས་གང་ཟབ་ཡོང་བའི་བཀའ་མོལ་གྲུབ་རྗེས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྐྱིད་རོང་ཇོ་བོ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་དང་འབྲེལ་རྫོང་དགའ་ཆོས་སྡེའི་དགེ་འདུན་བརྒྱད་གྲྭ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོར་མཆོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རང་ལུགས་ཆོ་ག་དང་བཅས་འཕགས་བསྟོད་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་རིང་བསྒྲུབ་གསོག་ཞུ་དགོས་བཀའ་ཁྱབ་སྔོན་སྩལ་བཞིན། དེ་ཉིན་གྲུབ་རྒྱུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཇོ་བོའི་སྤྱན་སྔར་ཇོ་བོའི་སྣང་བརྙན་ད་མུས་དྷ་རམ་ས་ལར་བཞུགས་དང༌། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་སྒར་ཆེ་ས་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཅྀ་བཟང་གཟན་སྒྲིལ་བསྐྱངས་པར། དྷ་སར་བཞུགས་རྒྱུ་བཟང་ཕེབས་ལྟར་དེ་དོན་བྱ་གཏན་འཁེལ།

ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་མ་བཞུགས་པ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཁོངས་ནས། ལེ་ཚན་གཞན་དག་གི་བཤད་ལུང་ཁུ་ནུ་དགེ་བཤེས་རིག་འཛིན་བསྟན་པའི་དྲུང་ནས་ཞུ་མུས་ལྟར། དེ་ཡང་ལམ་རིམ་འཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལམ་རིམ་གསེར་ཞུན་མའི་ལུང་ཞུ་མུས་ལ། དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ངོས་ཀྱི་སྐྱེས་བརྟག་དགེ་འཇུག་ཆེད། ལམ་རིམ་འདིའི་དཔར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ངེས་པར་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་པར། དཔར་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་འདི་ནས་ཞུས་འཐུས་ཁས་ལེན་ཞུས་གཤིས། དཔར་ཡིག་འབྲི་མཁན་གྲ་སྒྲིག་དང་དཔར་ཁང་ལ་འབྲེལ་མོལ་བྱ་འོས་འཕྲལ་ལ་བྱེད་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ་བ་དང༌། དེ་མཚུངས་ལྡི་ལིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་ལྡུམ་རའི་ནང༌། མིང་སྟོང་ཙམ་མིན་པར་དོན་དམ་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སླད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱ་འདུན་ལ་དེ་དོན་བྱས་འཐུས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལ་གོ་བསྡུར་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུ་འོས་ཞུ་དགོས་རང་གཞུང་ལྡི་ལི་དོན་བྱེད་པར་མངགས་ཆ་བྱ་དགོས་ཕེབས་འབྲེལ། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལ་ལུང་རྒྱུན་མ་བཞུགས་པའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཁོངས་ནས་ཕྱག་དཔེ་འགའ་ཞིག་དང༌། རྗེ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལམ་རིམ་གསེར་ཞུན་མ་སོགས་ཀྱི་ལུང་རྒྱུན་རྣམས་སྔོན་ལོ་དང་འདི་ལོ་བཅས་པར་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གསན་བཞེས་ཡོངས་རྫོགས་གྲུབ་པས། དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེར་ལེགས་སྐྱེས་ན་བཟའ་དང་བཞུགས་གདིང་སྐུ་ཡོན་ཕྱག་སྣེ་བཅས་སྩལ།

ཞབས་སེན་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རིས།།

ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཆར།།

འཕོ་བར་ཕེབས་བསུའི་འདུ་ལོང་གིས།།

བརྒྱ་བྱིན་གྲོང་ཡང་དོག་པོར་བྱས།།

ལུང་རྟོགས་འོ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས།།

སྐྱེས་པའི་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཆབ།།

འཐུང་བས་དད་ལྡན་ལྟོ་དཀར་ཉས།།

ཚིམས་པའི་འདབ་མ་གར་ཏུ་ཟློ།།

ལམ་སྟོན་རྒྱུ་སྐར་མེ་ཏོག་ཕྲེང༌།།

སྣོད་ལྡན་མཁའ་ལ་བཏེགས་པ་ན།།

མཁས་རྣམས་སྔགས་པའི་མཆུ་འདབ་ནི།།

སྙེ་མ་རླུང་གིས་སྐྱོད་པ་བཞིན།།

དེ་ཚེ་རིས་མེད་བླ་དཔོན་མཚན་སྙན་ཅན།།

མཐའ་དག་མགོན་གང་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས།།

ཆོས་འབྲེལ་དམ་ཚིག་ཟེགས་མའི་རླབས་རྒྱུན་གང༌།།

བསྐལ་ནས་བསྐལ་བར་རྩེན་པ་འདི་ཀོ་མཚར།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཉི་ཧོང་དང་ཐའེ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་མཚོན་ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དབུ་འབྱེད། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང༌། ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས་དང་རྒྱ་གར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའོ།། །།

རླབས་འཕྲེང་སོ་བདུན་པ།

ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད་དང་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྤོ་བཞུགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར། ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་དང་སློབ་ཐོན་ལག་ཁྱེར་མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད་དང་སྦག་སའིདགེ་འདུན་རྣམས་སྤོ་བཞུགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར།

༡༽ཟབ་ལམ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད།

༡༩༦༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཁུ་ནུ་དགེ་བཤེས་རིག་འཛིན་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བར་ཟབ་ལམ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཟབ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། གསུང་བཤད་སྐབས་ངོས་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་བདེ་མཆོག་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་གསན་སྐབས་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱང་སྩལ་ཐོབ་བྱུང༌།

སྤྱིར་ཉམས་ཁྲིད་ཅེས་པ་བླ་མས་ཉམས་སུ་བླངས། དོན་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་སློབ་མར་འཁྲིད་པ་ལ་ཟེར་ཡང༌། ངོས་ནི་སྐབས་དེར་ཁྲིད་དམིགས་ཤིག་བསྐྱངས་པ་ཙམ་ལས་ད་ཕན་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པས་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་ཉམས་ཁྲིད་འབུལ་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང༌། དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེས་འདི་འཆད་དགོས་གསུངས་པའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ། ཁྲིད་ཡིག་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན་འདིའི་སྟེང་ནས་གཙོ་བོར་དཔེ་ཆ་ལ་བརྟེན། གསུང་བཤད་གང་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞུས་ཏེ་འབུལ་བ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དྲུག་གི་ལམ་འདི་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཐུན་མོང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་བའི་སྔོན་འགྲོ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་བློ་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་དགོས་པར་ལམ་འདིའི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ནས་བཞེད་པའི་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་ཟབ་རྒྱས་སུ་སྩལ་རྗེས། ཚོགས་སུ་གསོལ་ཇ་དང་ཚོགས་འཁོར་བཅས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར། ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་གཏོར་འབུལ་དང༌། བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་སོགས་སྔ་ཉིན་ལྟར་དང༌། གསུང་བཤད་དངོས་གཞིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོར་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་དང༌། ཚོགས་གསོག་པའི་ཆེད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བྱ་དགོས་པ། ཟུང་འཇུག་བསྒྲུབ་པ་ལ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་ཞིང༌། བསྐྱེད་རིམ་དེ་ཡང་གཞི་དུས་སུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པ་སྦྱོང་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་ལྷ་ལྔ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྷ་གྲངས་ཡོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཤིང༌། དཔའ་གཅིག་དང༌། རྣལ་འབྱོར་མ་ལྟ་བུར་དམིགས་བསལ་ཡོད་པ་ནི། དཔའ་གཅིག་ལ་སྐབས་གཞན་དུ་ཕྱག་མཚན་རྣམས་ལྷར་བསྐྱེད་དེ་ལྷ་སོ་དགུ་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་མར་ལུས་དཀྱིལ་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཡང༌། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཡིན་ལུགས་ཐོས་སྙམ་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡོད་བརྟག་དགོས་གསུངས།

དེ་ནས་བསྐྱེད་རིམ་སྐོར་ཆ་ཚང་དང་རྫོགས་རིམ་སྐོར་ནས་གཞི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བཤད་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བཤད་པ་ཞེས་པའི་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་ཕྲ་ཞིབ། འཁྲུལ་འཁོར་ཁོངས་ནས་རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་གསལ་ལུགས་བར་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བའི་ཁོངས་སུ་དགེ་བཤེས་རིག་འཛིན་བསྟན་པ་དང༌། འབྲས་བློ་གླིང་མཁན་པོ་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཡོད་པས་དཀའ་གནད་དང༌། ཕྲ་ས་ཁག་ལ་འོལ་ཚོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་དང༌། ཟོམ་འཇོག་མ་གནང་བར་ཁྱེད་རྣམ་པའི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་རྩད་གོ་བསྡུར་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱངས་ཏེ་གོ་དོན་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ངེས་མཛད་པ་སོགས་གསུང་ཆོས་གནང་ལུགས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྒྱུད་དང་མིག་ལྟོས་ལ་ཕན་ངེས་པ་མཛད།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡ ཚེས ༡ ཉིན་སྔོན་སྩལ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་བཤད་དང་སྦྲགས་རླུང་བུམ་པ་ཅན་བསྒོམས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ལུས་སྦྱོང་འཁྲུལ་འཁོར་དྲུག་དང༌། སྟོང་ར་བསྒོམས་པ། རྩ་གསུམ་དང༌། འཁོར་ལོ་བཞྀ། སྔགས་བཅས་གསལ་འདེབས་པ། རྩ་ལམ་སྦྱོང་བ་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཞིབ་པར་སྩལ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསུང་བཤད་ལས་འཕྲོས་ཏེ། རླུང་སེམས་གང་དུ་གནས་གཞི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་དེ་སྙིང་གི་དབུས་གང་དུ་ཡོད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཟུང་མི་དགོས།

སྙིང་ག་ཞེས་པ་ལུས་ཀྱི་དབུས་སམ་ལྟེ་བ། སྙིང་གི་ཐད་ཙམ་དུ་གོ་དགོས། སྙིང་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་ཡོད་པར་བཟུང་ན། ཉེ་ཆར་སྙིང་བརྗེས་པའི་མི་གཅིག་ད་ཕན་ལོ་འཁོར་ཙམ་འཚོ་ཞིང་སྡོད་མུས་ཡིན་པས་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་དང་མི་མཐུན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྨན་པ་ཞིག་དང་འཕྲོས་མོལ་བྱུང་བར། ཁོང་ནས་སྙིང་གའི་ཐད་དུ་རྩ་མང་པོའི་འདུ་འཛོམས་ཡོད་པ་དང༌། རྩའི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ད་དུང་གཏན་འབེབས་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཚུལ་ཟེར། སྙིང་ནི་རླུང་གཏོང་རྔུབ་བྱེད་མཁན་སྦུད་པ་ལྟ་བུའི་བྱེད་ལས་ཅན་ཞིག་ཡིན།

གང་ལྟར། སྙིང་གའི་ཐད་དུ་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་དེ་ཡོད་པ་ངེས་ཅན་ཡིན་ཞེས་སོགས་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ངོ་མ་དང་བསྟུན་པའི་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་སྩལ། ཌལ་ཧོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་བླ་མ་ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འཛུགས་གནང་མཛད་པའི་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་སྒོམ་མཚམས་པ་ཚོའི་སར་གཟིགས་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་གསུང་སྒྲོས་སུ། ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ཁྲིད་ཡིག་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་འདུག་པ་མ་ཟད། དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བྱེད་སྟངས་ཧ་ལས་ཤིང་དགའ་ཚོར་སྐྱེས་པ་འདུག

འོན་ཀྱང༌། སྒྱུ་ལུས་དང༌། འོད་གསལ་སོགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དྲི་སྐབས་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་དང༌། རང་རེ་གཞུང་ཆེན་པོར་ཐོས་བསམ་བྱས་ནས་གང་གི་སྐོར་ལའང་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་མཁན་ཚོའི་ནང་དེ་འདྲའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་མེད། འདི་འདྲའི་དུས་གྲྭ་རྐྱང་ཚོར་ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་གི་འདུག སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་རང་ལ་རང་དབང་ཡོད། ང་ཚོ་ལྟ་བུ་བླ་མ་མཁན་པོའི་མིང་ཅན་ཚོ་ཆོས་བརྒྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གྱིས་བཅིངས་ནས་འཁོན་ཐོགས་མང་པོ་ཡོད་གསུང་སྟེ། གྲྭ་རྐྱང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་རང་དབང་འདུས་པོ་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཐུགས་སྨོན་པའི་གསུང་སྒྲོས་ཇི་སྙེད་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་སྔོན་འགྲོ་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་གྱི་གསུང་བཤད་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རང་རེ་བོད་ཡུལ་དུ་བོན་ཙམ་ལས། ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་པ་མེད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཆེ་བའི་དབང་གིས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་སྐུར་དང༌། བཤད་ཁྲིད་རྣམས་ཁྲོམ་དབང་རང་ཙམ་དུ་མི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ལ་གནང་བཞིན་པ་རེད། སྤྱིར་གསང་ཞིང་སྦས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་འདི་དེ་ལྟར་གནང་བ་ལ་དགོས་པ་ནི་ཡོད། སྔར་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་གྲངས་མེད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ནས་དོན་མེད་དུ་སོང་བ་ལ་ད་ཆ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་ནས་རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་སོང་ཡང་སོང་གོ་ཆོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རྒྱུན་ཡོད་པ་ལྟར་རེད།

འོན་ཀྱང༌། དེང་དུས་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་འབྲས་རྟགས་ཇི་བཞིན་མི་འབྱུང་བ་འདི་གསང་སྔགས་སྦ་གསང་མ་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་མིན་ནམ་སྙམ། དཔེར་ན། རང་ཅག་ལྟ་བུ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ས་མཚམས་སུ་སླེབས་མེད་ཀྱང༌། སྔགས་ལ་འབྲེལ་བ་འཇོག་པ་དོན་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ད་རེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཆད་ཉན་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་དང༌། རང་རེས་ཉམས་ལེན་བྱ་ཚུལ་ནི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་སྔོན་དུ་བཏང༌། བླ་མ་སྙིང་ཞུགས་མ་བྱས་པའི་སྔོན་དུ་བརྒྱུད་འདེབས་བཏོན། མགོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དལ་འབྱོར། མི་རྟག་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ངེས་འབྱུང༌། སེམས་བསྐྱེད། ལྟ་བ་བཅས་ལ་ཤར་སྒོམ་བྱས། དེ་ནས་བསྐྱེད་རིམ་སྐོར་དང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་ཆ་ཚང་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་ཤར་སྒོམ་བྱས། རྩ་བའི་མྱོང་བ་འདོན་པ་རྫོགས་རིམ་ལྟ་བུར་མཐོ་སྙེགས་མིན་པར། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ལ་མྱོང་བ་འདོན་གྱིན་བྱས་ཚེ། ལམ་རྫོགས་རིམ་ལ་བག་ཆགས་བཟང་པོ་འཇོག་པའི་དགེ་མཚན་ཡོད།

རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་མཁན་ཡིན་ཚེ། བླ་མར་ཕྱི་ནང་གསང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་ངེས་པར་འབུལ་དགོས་པ་སོགས་རྒྱུད་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་ལམ་ལ་འཁྲིད་ཐབས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་ཏེ་དངོས་གཞིར་རྔུབ་དགང་གཞི་འཕངས་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་གྱི་རླུང་བུམ་ཅན་བཟུང་བ། གཏུམ་མོ་གསོ་བ། སྦར་པ། འབར་འཛག་ཙམ་པོ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་བའི་སྐོར་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་སོ་སོའི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ནང་གི་གཏུམ་མོ་དང༌། ཕྱིའི་ལས་རྒྱ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡས་བབས་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བཞི་འདྲེན་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཁ་སང་ཕན་གྱི་བསྐྱར་བཤད་ཆ་ཚང་དང་བཅས་འདི་ཉིན་གྱི་གསུང་བཤད་དངོས་གཞིར། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང༌། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ། བར་དོ་སྒྱུ་མ་སོགས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་དང༌། དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ། བསྲེ་བ་སྐོར་གསུམ་དང༌། དགུའི་སྐོར་བཅས་ཞིབ་རྒྱས་སུ་སྩལ། རྨི་ལམ་བཟུང་བ་ལ་རླུང་སྟོབས་དང༌། འདུན་སྟོབས་ཀྱིས་བཟུང་བ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་གཙོ་ཆེ་ཚུལ། གང་ཟག་རིགས་འགའ་ཞིག་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྨི་ལམ་བཟུང་བ་གཞི་དུས་ནས་ཡོང་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། མདང་དགོང་ཧཕ་རན་སིའི་མི་ཞིག་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པར་ཁོང་གི་རྨི་ལམ་བཟུང་བ་རྒྱུན་དུ་ཡོང་ཚུལ་ཟེར་ལུགས་གསུངས།

སྒྱུ་ལུས་ལ་ཡང་ལྟ་བ་གལ་ཆེ་ལུགས་སྐོར་ལས་འཕྲོས་པར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་སྣང་སྟོང་ལ་ཉེ་རིང་བྱེད་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རྩོམ་ཁག་ལས་སྣང་ཕྱོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙིགས་ཆེར་མཛད་ཡོད་པས་རང་ཅག་ལྟ་བུ་ཆད་མཐར་ལྷུང་དོགས་གཏན་ནས་མེད་གཤིས། རང་རེ་ལྟ་བུས་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་འདྲེན་པ་གལ་ཆེ། ང་ཚོའི་སྣང་བར་ཆོས་ཅན་ལིང་ལིང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐོག་མར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་གཞི་ནས་ལྟ་བའི་གོ་ཉམས་འཚོལ་བ་འདིས་ཨེ་འགྲིགས་སྙམ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གསུང་མ་མཁས་པ་དང༌། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་གསན་མ་མཁས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཡང༌། ཐོག་མར་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ་ང་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ཚེ། སྒྱུ་འགག་ལ་ཕྱག་འཆང་དགོས་པ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར། རང་རེས་ཀྱང་ཐོག་མར་ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་ཤུགས་དྲག་བཏོན་ནས། ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཚུར་སྣང་བ་འདི་དག་ལ་གཞི་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློ་བསྐྱེད་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་དགོས་སམ་སྙམ་ཞེས་སོགས་ལྟ་བ་རྟོགས་དཀའ་བ་དང༌། ཅིས་ཀྱང་རྟོགས་དགོས་པ། དེ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ཁ་སང་ཕན་གྱི་གསུང་བཤད་ལ་བསྐྱར་བཤད་དང་སྦྲགས་འོད་གསལ་སྐོར་ལ། སད་དུས། རྨི་ལམ། འཆི་བ་བཅས་ཀྱི་འོད་གསལ་སོ་སོའི་གནས་ལུགས་དང་འོད་གསལ་མ་བུ་འཕྲོད་ཐབས་སྐོར། འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་སྐོར་བཅས་ལ་གསུང་བཤད་ཞིབ་པར་སྩལ། འཕོ་བའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྗེའི་གསུང་འཕོ་ཁྲིད་གསེར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་དང༌། རིམ་ལྔ་གདན་རྫོགས་འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་བཅས་ཀྱི་ལུང་རྒྱུན་མི་འདུག་པ་རྩད་དཔྱོད་གང་ཡོང་བྱས་ཀྱང༌། རྙེད་པ་མ་བྱུང་བས་ཚང་མས་ཁུར་བཞེས་རྩད་དཔྱོད་གནང་ཐུབ་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས།

བསྲེ་སྐོར་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་བཤད་པའི་ཐ་མར། དབང་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ཅིང༌། དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་སྲུང་བ། བསྐྱེད་རིམ་ལ་གནས་ཤིང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རྣམས་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་ལ་རང་རེས་རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད། དེ་དག་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་ཐོས་བསམ་གོམས་པ་ཡུན་བསྲིངས་མ་བྱས་ན་གློ་བུར་དུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། སྐབས་ཤིག་ངོས་རང་ན་སྟེ་ད་རེས་འཆི་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པ་བྱུང༌། གལ་ཏེ། ཤི་ན་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་ལྟ་དུས། ལྟ་བའི་ངེས་པ་དང༌། ལྷའི་གསལ་སྣང་ང་རྒྱལ་དེ་ཡང་བདེ་སྟོང་ལ་བསྐྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། དེ་བས་འཆི་ཁར་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང༌། རང་གི་དགེ་ཚོགས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཏོང་བར་སེམས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ལས་ཀ་ཀོར་གཞན་མེད་པས་དེ་ག་སླ་བ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། ལོ་ཤས་འཚོ་ན་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཅེས་དངོས་སུ་འཆི་བ་ཐོག་བབས་བྱུང་སྐབས། ཉམས་ལེན་བཏང་ཆོག་གི་གྲ་སྒྲིག་ཡོང་བ་ལ་རང་རེས་ད་ལྟ་ནས་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པའི་སྐུ་གསུམ་ལམ་འཁྱེར་གྱི་གནད་ཚང་བའི་ལམ་དང་ཉམས་ལེན་ལ་གོམས་འདྲིས་གདེང་འཁེལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ད་ལྟ་རང་རེའི་བྱེད་སྟངས་ལྟར་ཉིན་རེར་ཆོ་ག་ཚར་རེ་འདོན་པ་དང༌། སྔགས་ཙམ་བགྲང་བ་འདིས་གར་ཡང་སླེབས་ཚོད་མི་འདུག

དེས་ན། རང་རང་གི་རྒྱུད་སྟེང་རང་དུ་བཀལ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོང་དགོས་ལུགས། ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡང་ཐོས་པ་ལ་རག་ལུས་ཚུལ། བཤད་ཟུར་འཆི་ཁར་དྲན་སྐུལ་གནང་བ་གོ་ཉམས་བྱེད་པས་ཐུགས་བདེར་གྱུར་ཚུལ། ཡུམ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་ཙམ་ལ་ཐབས་གཞན་དཀའ་ཚུལ་སོགས་དངོས་དོན་དང་སྦྱར་བའི་གསུང་བཤད་མང་པོ་སྩལ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་གསུང་ཆོས་དངོས་གཞིར་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་སྐོར་རྒྱས་པར་གསུངས་རྗེས། དེ་འདྲའི་ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག དེ་ཡང༌། འོད་གསལ་སྒྱུ་ལུས་སོགས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རྣམས་ཚགས་སུ་ཚུད་དགོས། དེ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་ལ་ཐུག དེར་དབང་ཐོབ་དགོས། དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགོས། དེ་ལ་རང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་དགོས། དེ་ཡང༌། སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་བསམ་ལ་མ་འབད་ན།། ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཇི་བཞིན་མི་སྐྱེ་ཞིང༌།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་བཞིའི་ཚུལ་ཤེས་དགོས། སྡུག་བསྔལ་དང་པོ་གཉིས་སླ་ཡང་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ངེས་དཀའ། དེ་དག་ངོ་སྤྲོད་ལེགས་པོ་བྱ། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འབྱུང་བར་རྒྱུ་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང༌། རྒྱུ་འགག་ན་འབྲས་བུ་ཤུགས་ཀྱིས་འགག་པས་འགོག་པ་འཐད། དེས་ན། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ལམ་ཡང་འཐད། དེ་ལྟར་བསམ་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས། དགེ་འདུན་བཅས་ཡོད་ངེས་པ་ལ་ཡང་གོ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ། དེའི་སྔོན་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ངོ་ལེགས་པོ་ཤེས་པ་དགོས།

དཔེར་ན། བདེན་གཉིས་ལ་སློབ་སྐབས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུ་ནང་པ་མིན་ནའང་ཆོག བདེན་གཉིས་དང༌། བདེན་བཞིའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་ན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྣམ་དག་སྐྱེ་བས་སྐྱབས་འགྲོ་སྤུས་དག་ཡོང༌། དེས་རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་འཆོལ་བར་མི་སྤྱོད། དེ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རིམ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། ཁྲིད་ལུང་འདི་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར། དེས་ཆོག་ཕེབས་པས་རང་འདོད་མིན། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཁྲིད་ལུང་འདི་ལེགས་པོར་མཐོང་ཞེས་སོགས་སྩལ། གསུང་ཆོས་གཏང་རག་མལ་གྲུབ་རྗེས། སྦྱིན་བདག་ནས་སྔོན་དུ་སྙན་གསོལ་ཚོགས་འཁོར་གོ་སྒྲིག་ཡོད་མུས་ཐོག སྦག་སའི་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གྱི་མཁན་འཐུས་གསུམ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་འཐུས་གསོལ་བཏབ་ལྟར། བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ལ་འབྲས་བློ་གླིང་མཁན་པོ་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ན་བཟའ་ཉེར་སྤྱད་རྣམས་ཚིགས་བཅད་དང་བསྟུན་ནས་ཕུལ་རྗེས་རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་ཞུས། མཇུག་ཏུ་བདེ་མཆོག་སྨོན་ལམ་རྒྱུན་བཞིན་ཐོག ཤིས་བརྗོད་རྒྱས་པ་དང་བཅས་གསུང་ཆོས་ལེགས་པར་གྲུབ།

༢༽སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྤོ་བཞུགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་དོན་གཅོད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། འབྲས་སྤུངས་དང༌། སེ་ར། དགའ་ལྡན་བཅས་ཀྱི་མཁན་འཐུས་གསུམ་ཆེད་འབྱོར་བཅས་ཐུན་མོང་ཐོག་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྤོ་ཡུལ་སྐོར་དང༌། སློབ་གཉེར་ཉམས་ཆག་མི་འབྱུང་བའི་སྐོར་སྙན་སེང་གནང་ཞིང༌། བར་སྐབས་གོ་ཐོས་སུ་དགེ་འདུན་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་འགྲེམས་གཏོང་གནང་གི་ཡོད་སྐད་བདེན་ཚེ། གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་གྱི་སློབ་གཉེར་གཏིང་ཟབ་གནང་མུས་ལ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱི་ཉམས་ཆག་འཐུས་ཤོར་འགྱུར་དོགས་བློ་གཡེང་ཡོད་ཚུལ་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བར་སྐབས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་པ་ལམ་སྤུར་ (Palampur) དུ་སྤོ་རྩིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་མུས་ཀྱང་ཁུལ་དེར་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ ༡༧༠ སྐོར་ལས་མེད་པས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འཚོ་རྟེན་དམིགས་སྒོ་མེད་སྟབས། གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་ན་དགེ་འདུན་རེར་འཚོ་རྟེན་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་རེ་ཐོབ་རྒྱུར། དེ་ཐོག་སོ་ནམ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་འདེབས་ལས་བྱས་ན་སློབ་གཉེར་ལའང་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཨེ་ཡོང་ཞེས་ཚོགས་འདུ་ནས་བསམ་འཆར་བྱུང་བ་ལྟར་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་འཇུག་གཏོང་བྱེད་མུས་ཀྱང༌། གལ་ཏེ། སློབ་གཉེར་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ཚེ་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་ངེས་ཡོང་རྒྱུར་བསམ་གཞིགས་དོ་ཏན་བྱ་གལ་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཉིན་ཤས་ངང་སྒུག་གིས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་དང་ད་དུང་གོ་བསྡུར་ཞིབ་ཏུ་བྱས་ལེགས་བཀའ་སློབ་འགྲེལ་བཤད་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་བར་སྐབས་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་སྤོ་ཡུལ་པ་ལམ་སྤུར་དུ་ས་ཆ་ཐབས་འཚོལ་བྱ་མུས་ཀྱི་ལས་མཇུག་ཇི་བྱུང་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེར་དྲི་རྩད་བྱ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྤྱི་ཕེབས་ལྟར། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེས་ཞིབ་རྩད་གནང་བར། ས་ཆའི་སྐོར་ཧི་མ་ཅལ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཁང་ནས། ལྡི་ལི་ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེར་ཡིག་འབྲེལ་བརྒྱུད་ཕྱི་རྒྱལ་བས་རྒྱ་གར་ནང་ས་ཆ་ཉོས་ཆོག་མིན་ལན་གསལ་དགོས་ལུགས་གསལ་བར་ཕྱིར་གསལ་མ་ཐོན་པར་བསྡད་ཡོད་ཅིང༌། ས་ཐོག་ཏུ་ཉི་ཧོང་མི་གཅིག་དེང་སྐབས་གཏན་སྡོད་ཀྱིས་ས་གཤིས་བརྟག་དཔྱད་ཐོག སྐྱེ་དངོས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ཆུ་འདྲེན་འཐེན་སོགས་ལ་འཆར་འགོད་བྱ་མུས་ཡིན་ལུགས་ཞུས་འདུག་པ་ལྟར་སྙན་སེང་ཞུས་ཕེབས་སུ། མཁན་པོ་ཚོའི་གསུང་བབས་ལྟར་སློབ་གཉེར་ལ་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་ན་སླར་གསོ་ཐབས་དཀའ་བའི་གནོད་སྐྱོན་ཅི་ཆེ་འབྱུང་རྒྱུར་བརྟེན། དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་སློབ་གཉེར་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྦག་ས་ནས་པ་ལམ་སྤུར་དུ་སྤོ་བཞུགས་གནང་རྒྱུ་དང༌། དེ་བྱིངས་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་འཇུག་གཏོང་བྱས་ན་ལེགས་གནས་དགོངས་ལུགས་ཕེབས།

དེ་རྗེས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང༌། སྦག་ས་ཆོས་སྒར་དོན་གཅོད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་གཉིས་འབོད་འགུགས་ངོ་བཅར་ཐོག བར་སྐབས་སྦག་སའི་སྐོར་ལས་དོན་གནས་སྟངས་ཇི་བྱུང་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ། མ་འོངས་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཁག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་དཔྱིས་ཕྱིན་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་འདི་དག་ཉམས་བརླག་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་གཙོར་བཟུང་སྒོ་ནས་སྦག་ས་སྤོ་ཕྱོགས་གང་དགེའི་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ལྷུག་མཛད་དེ། བྱིངས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་སྤོ་བཞུགས་གནང་རྒྱུ་དང༌། དམིགས་བསལ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་ཞིག་པ་ལམ་སྤུར་དུ་བཞུགས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་གནང་རྒྱུར་དགོངས་མཉམ་གྱུར།

དུས་མཚུངས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་གདན་སའི་མཁན་འཐུས་བཞི་མཇལ་བཅར་ཐོག་བར་སྐབས་སྦག་ས་གནས་སྤོ་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ཞིབ་བསྡུར་གནང་བའི་སྙིང་དོན་དུ། སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁག་གསུམ་ནང་བགོ་འགྲེམས་གནས་སྤོས་གནང་རྒྱུར་དགོངས་མཉམ་བྱུང་ལུགས་སྙན་སེང་གནང་བར་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོག་དེང་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲོལ་ལུགས་སུ། སློབ་ཚན་སྣ་ཚོགས་གང་རུང་ཐོག་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་མཐར་སོན་བྱུང་རིགས་སུ་ངོས་འཛིན་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དུས་འགྱུར་དང་འདྲ་མཚུངས་ལྟ་བུར། བོད་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སྦྱང་བརྩོན་རྩེར་སོན་མཁས་པ་ཚོར་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་ལེན་གནང་རྒྱུ་འོས་ངེས་སུ་གསལ་གཟིགས་ལ་བརྟེན། དེ་སྔོན་ནས་གོ་སྒྲིག་འགོ་འཛུགས་གྲུབ་པ་ལྟར་དགེ་བཤེས་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་འཆར་ཁག་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་དངོས་བསྟར་དགོས་ལུགས་ཆོས་དོན་ལ་བཀོད་མངགས་སྩལ།

ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཆོས་དོན་དང༌། ནང་སྲིད་བཀའ་བློན། ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་འབོད་འགུགས་ལྷན་འཛོམས་སུ། བར་སྐབས་དགེ་བདེ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ལས་ཁུངས། བྷོ་པལ་ཤོག་བཟོ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་བས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཐོན་སེལ་ཐབས་སུ། ངྷ་སར་གཏན་སྡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ཁུ་བསྡུ་ཟླ་བསྒྲིལ་བྱ་འོས་དང༌། ལས་བྱེད་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐབས་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་རྩད་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས་པར། བཀའ་བློན་དང་དྲུང་ཆེ་རང་རང་གི་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་སྙན་སེང་ཞུས་པའི་མཐའ་བསྡོམས་སུ། ལས་དོན་གཞི་རྒྱར་དཔག་པའི་ལས་བྱེད་དགོས་ངེས་མ་གཏོགས་གང་འཚམས་ཁུ་བསྡུ་གནང་འོས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་ལས་དོན་གཞི་རྒྱའི་བབས་ནས་ངྷ་སར་གཏན་བཞུགས་མ་དགོས་པ་བཅས་གནང་ན་ཕྱག་གྲོན་བསྲི་ཚགས་སྤྱི་སྨན་དགེ་ཕན་དུ་འགྱུར་ངེས་ཐུགས་མཐུན་དགོངས་མཉམ་དུ་གྱུར་ཅིང༌། རྩ་བའི་ལས་ཁུངས་ཟླ་བསྒྲིལ་གནང་ན་མཚན་དོན་ལ་ཕན་གནོད་ཇི་འགྱུར་དགོངས་བཞེས་ཟབ་ནན་གནང་གལ་ཁར། ཁུ་བསྡུ་བསྲི་ཚགས་དང༌། ལས་དོན་ཁག་འཐུས་ཤོར་ཉམས་ཆག་དཀའ་རྙོག་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་མཛད་ཕྱོགས་ཇི་འོས་བཀའ་ཤག་ནས་ཞིབ་བསྡུར་སྦྱང་བཤད་བསྐྱར་ནན་གནང་སྟེ་འཆར་གཞི་འགོད་འབུལ་དགོས་ལུགས་བཀོད་མངགས་བསྐྱངས།

མར་པ་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་མིག་དག་གིས།།

གདམས་པའི་མཐིལ་དུ་ཉེར་བཟུང་ཆོས་དྲུག་གི།

ཟབ་དོན་གསལ་གསལ་དབྱངས་ཀྱིས་ལེགས་བཀྲལ་བས།།

ངེས་དོན་བཤེས་གཉེན་བྱེ་བའི་ཏོག་ཏུ་གྱུར།།

གསང་སྔགས་གཏེར་གྱི་མཛོད་ལས་བླངས་པའི་ནོར།།

གླིང་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་བཏེགས་དང་ལྷན།།

ལུང་རྒྱུན་ཟེར་བརྒྱ་སྤྲོས་པའི་དཔལ་ཡོན་ནི།།

དད་ལྡན་སྐལ་བ་བཟང་པོའི་རྒྱན་ཏུ་འཐོབ།།

དེ་ལྟར་རྒྱལ་བསྟན་ཨུལ་གསར་པའི་མདངས།།

མི་མཉམ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟླ་བ་གཞོན་ནུའི་གར།།

ཟློ་བས་སྦག་སའི་ཕྱི་ནང་འགལ་རྐྱེན་དག།

སེལ་བའི་རྣམ་དཀར་རི་མོ་བསྐལ་བའི་ཟས།།

མ་སྨད་ཐུགས་བསྐྱེད་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད།།

སྤྲོས་པས་བསྟན་འཛིན་འདབ་ལྡན་པདྨའི་ཕྲེང༌།།

ཐོས་བསམ་ཟེའུ་འབྲུ་དགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དཔལ།།

བསོད་ནམས་བུང་བ་རྩེན་པའི་ཞིང་དུ་གྲུབ།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཟླ་བའི་ནང་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པར་གཟིགས་ཚུལ་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི།

༡༽ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་འགྲོ་བ་མི་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པར་གཟིགས་ཚུལ།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྡེ་དགེ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་བསྐྱང་རྒྱུར། ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་དུ་སོན་པ་ནས་སྐུ་ཕྱག་དང་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་ཞུས་ཏེ་ཐོབ་གཟོས་གདན་བསྒྲིགས་ཐོག་བཞུགས། ལྷན་བཅར་ས་སྐྱ་མཁན་པོ་འཆི་མེད་དང༌། མཆོག་གླིང་སྤྲུལ་སྐུ། མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་གོང་མའི་གསོལ་དཔོན་ཕྱག་མཛོད་གཉིས། བྱ་རྒོད་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། ཕྱག་དབང་ཞུས་ཏེ་གདན་གྲལ་ལ་འཁོད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་གསུངས་རྗེས། སྤྲུལ་སྐུ་ཙོག་པུར་བཞུགས་པར་དྲིས་ལན་མཛད་དེ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པ་དང་མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་གསོལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཁག་གསུངས་ཏེ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་དང༌། བཟང་གོས་སེར་པོའི་སྐུ་ཆས་སྣམ་སྦྱར། ཕྱག་སྲུང༌། གཡོག་དར་ནང་མཛོད་བཅས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་སྤྲུལ་སྐུ་སླར་ཡང་གདན་གྲལ་དུ་བཞུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། འབུལ་དངོས་བསྟར། སྐུ་འཁོར་བྱིངས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་ཀྲུ་ལའོ་སེ་བཟའ་ཚོ་དང༌། རོགས་བུད་མེད་གཅིག་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཉེ་ཆར་ཨ་རིས་མི་གསུམ་ཟླ་བའི་ནང་སྐོར་འགྲུལ་དུ་བཏང་བའི་སྐོར་གྱི་གློག་བརྙན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་སྙན་ངག་མཁན་ཚོས་དགའ་སྣང་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་ཡུལ་གཅིག་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཚོས་ཞི་བསིལ་མཛེས་ལྷིང་གི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཏུ་ཆ་འཇོག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཟླ་བ་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚན་རིག་དང༌། དེའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་རྣམ་རྟོག་གི་འཆར་སྒོ་རང་ག་བ་དེ། ད་ཆ་དོན་དམ་དངོས་རྗེན་གསོན་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ལུགས་དང༌།

ཨ་རིའི་མི་ཟླ་བའི་ནང་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པ་དེས་ཚན་རིག་གི་ཚད་གཞི་རྩེ་མོར་སོན་པའི་མཚན་མ་ཞིག་བསྟན་པ་དང༌། ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ལས་འགུལ་དེས་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་རྒྱང་ཐག་རིང་པོའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོས་རྣམ་ཀུན་ཡིད་ཆེས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ལ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ནང་གི་འཛམ་གླིང་གཞན་པའི་ནང་དུ་ཡང་སྲོག་ཆགས་དང༌། དེ་དག་གི་གནས་སྟངས་འགའ་ཤས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་འདིའི་འགྲོ་བ་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་པ་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཚན་རིག་གི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་མེད་མཐོན་པོར་སླེབས་པ་དེས། འགྲོ་བ་མིས་མཁའ་གྲུ་གཟའ་སྐར་གཞན་པའི་ནང་བཏང་བ་དང༌། མཁའ་དབྱིངས་གོང་མར་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་འགོ་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། འཛམ་གླིང་འདི་ནས་རིང་ཚད་ཆེན་པོར་གནས་པའི་གཟའ་སྐར་ནང་ཕྱིན་ཏེ་དེར་གནས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཚོའི་མཉམ་དུ་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་བསམ་བློར་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཡི་ཤེས་ཚད་ཉུང་ཉུང་དེ་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཚད་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ནུས་པའི་རྣམ་པ་གསར་པ་མང་པོ་ཡོང་གི་རེད། འདི་དག་གི་དོན་ལ་གཟའ་སྐར་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ནང་གི་སྤྱོད་སྲོལ་དང་བཟང་ངན་དག་ལས་ང་ཚོར་ཕན་གྲོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

ནང་པའི་གསུང་རབ་ནང་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང༌། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་དང་པོ། རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་དང་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་བར་མ། རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་བར་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་རིམ་གྱིས་གྲངས་མེད་པར་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། ཟླ་བའི་ནང་མི་བབས་པ་དེས། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་གི་འགོ་ཚུགས་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ཧང་སངས་པའི་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། དབང་མེད་སེམས་ཚོར་དྲག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། འགྲོ་བ་མི་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཧྲང་བ་དང༌། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་གོས་པའི་མི་གཙང་བའི་སེམས་དེ་གཙང་དག་གི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ། དོན་དམ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ཆོག་ཤེས་ཐོག་སྐྱེ་འགྲོ་མཉམ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལེགས་ཤོས་ཤིག་རེད། ཅེས་ཕེབས།

དེ་རྗེས་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་བསྟན་པ་འཕྲིན་ལས་དང༌། བཙུན་མ་ངག་དབང་པདྨོ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བཞུགས་སྒར་སྟེང་ཤོད་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོས་མཛད་པའི་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་པོ་བསྟོད་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་འཕགས་བསྟོད་ཕན་བདེའི་ཆར་འབེབས། མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། གནས་ཆུང་འཕྲིན་བསྐུལ་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

བོད་ས་བྱ་ལོའི་ཚེས་གསུམ་ཟན་བརྟག་བསྐྱངས་པར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭ་དང༌། རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད། ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱྭ་བཅས་པར་ལོ་འདིར་ངན་དོགས་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་གླིང་སྤྲུལ་སྐུའི་སྐུ་ཕྱྭར་ངན་དོགས་མེད། རིས་མེད་དགོན་སྡེ་རྣམས་ཕྲ་ཚུགས་ཡོད་པ་བཅས་ཕེབས་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྐུའི་གམ་བཅར་བར་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར།

སྐུ་ཕྱྭར་འཚུབ་དོགས་ཡོད་ལུགས་བབས་སོང་བར་རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། ད་རེས་དོགས་པ་བབས་ཐོན་དེར་རྣམ་རྟོག་ཙམ་བྱུང༌། དགོང་དྲོའི་ཚོགས་ཀྱི་རིང་དང༌། ཡར་སླེབས་ནས་ཀྱང་འདི་ལོ་ཤི་ན་ཇི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་སྐོར་བསམ་བློ་མང་པོ་འཁོར་བྱུང༌། ཁ་སང་སྤྱན་འདྲེན་སྐབས་ལྷས་སྐྱོན་མེད་ལུགས་གསུངས་ཀྱང་ད་དུང་དོགས་གཅོད་བྱེད་རྩིས་ཡོད། དེང་སྐབས་མི་རྟག་པའི་སྐོར་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་འདུག དེས་ཡིན་ནམ། ད་རེས་རྣམ་རྟོག་ཅིག་བྱུང་ཞེས་ཕེབས་རྗེས། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་འདུས་ཚོགས་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་ཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་མཛད་པ་དང༌། ས་ཆོག་སོགས་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ལྷ་ལྡན་རྨེ་རུ་རྙིང་པར་གནས་ཆུང་པེ་ཧར་ལྕོག་གི་མཛད་ལམ་བཞིན་གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོར་གཟབ་གསོལ་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་གནས་དགའ་གཉིས་རིམ་བཞིན་སྤྱན་འདྲེན་གྱིས་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྐུ་ཆས་གཟབ་འབུལ་དང༌། སོ་སོར་སྦུག་དམ་ལུང་ཞུ་རེ། སྒྲོན་དར་འབུལ་མཇལ་དུ་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་དང༌། མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་ཐུགས་སྲས། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན་བཅས་བཅར་ཞིང༌། གནས་ཆུང་གིས་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་དང་ཞལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་རྗེས། རེ་སྐོང་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུ་ཡི།། མཛད་འཕྲིན་ལ་ཡང་བརྗོད་ལས་འདས།། ཉམ་ཐག་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཕྱིར།། ཞབས་པད་མི་འགྱུར་རྟག་བརྟན་གསོལ།། གནམ་ལོའི་རང་ཞལ་གསར་པའི་ཚེ།། གཟུགས་ཅན་གནས་སུ་འབོད་པ་དང༌།། རིན་ཆེན་དར་གོས་ལ་སོགས་པའི།། རྒྱན་དུ་སྩལ་བ་ལེགས་ཚོགས་ཆེ།། ཞེས་སོགས་ལུང་བསྟན་དགྱེས་ཉམས་ཀྱིས་མཛད། གནས་དགའི་སྤྱན་འདྲེན་གྲུབ་རྗེས་སྐུ་རྟེན་གཉིས་དང༌། གནས་དགའི་དགེ་འདུན་བྱིངས་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་ཉེ་དུས་འཕར་ཚུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་གྲུབ་ལ་བརྟེན། རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་གསུང་ཞབས་བརྒྱད་གྲྭ་དང་བཅས་ཁ་སྐོང་གཏང་རག་གི་སྦྱིན་སྲེག་རྒྱས་པར་མཛད།

སྐབས་དེར་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་ཐུགས་སྲས་ཐུབ་བསྟན་སྟོབས་འབྱོར་གྱི་དྲུང་ནས་ལམ་སྒྲོན་མཆན་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ཁྲིད་ཉིན་གཉིས་རིང་བསྟར་ཆགས་སུ་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

༢༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༣ ཚེས ༡༠ ཉིན་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་རྩེད་ཐང་མདུན་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཞུགས་ཁྲི་དང༌། ཤར་ངོས་རྒྱལ་ཡུམ་ཆེན་མོས་དབུས་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ལས་ཟུར། དྲུང་ཆེ་ཁག ནུབ་ངོས་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་མ་ཆེ་ཁག་དང༌། རྒྱ་གར་ས་གནས་དཔོན་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་གལ་ཆེ་ཁག་བཅས་བཞུགས་བསྒྲིགས་གྲལ་འཁོད་དང༌། དབུ་གུར་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་བཟོ་གཞིས་ཁག་གི་ཐོན་སྐྱེད་རྣམ་གྲངས་དང༌། ལུས་རྩལ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་དཔར་རིས་སོགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན། རྩེད་ཐང་འོག་མ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཐའ་སྐོར་བོད་དང༌། རྒྱ་གར། འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དར་ཆ་བཅས་སྒྲེང་འཛུགས་ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་གཡོ་ཞིང༌། དབུས་སུ་གཟིགས་མོ་འབུལ་ཡུལ་ས་སྟོང་ཟུར་བཅད་ཀྱིས་མཐའ་སྐོར་དུ་ལས་བྱེད་དང༌། སེར་སྐྱ་མི་མང༌། བུ་གསོ་ཁང༌། སློབ་གྲྭ། ཟློས་གར་སོགས་སྡེ་ཁག་སོ་སོ་བཞུགས་ཡུལ་ས་ཐིག་མཚན་བྱང་སྦྱར་འཛུགས་གནང་ཡོད་པ་བཞིན། སྡེ་ཁག་སོ་སོས་གསུམ་བཅུའི་དུས་ཚེས་ལ་དྲན་གསོ་ཞུ་བའི་སྦྱར་ཡིག་དང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་རུ་བསྒྲིགས་གྲལ་བསྟར་འཁོད།

རང་གཞུང་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། སྐུ་མགྲོན་ཁག་སོགས་བཞུགས་གྲལ་དུ་འཁོད་བསྟུན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་བསྟན་པ་འཕྲིན་ལས་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་དང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་གུས་འདུད་དང༌། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེང་འཛུགས་གྲུབ་བསྟུན། དུས་དྲན་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས། ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསུང་འཕྲིན་8jམཆན། སྩལ།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྙིང༌། ‘‘ན་ནིང་སོགས་ལ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང༌། སྐབས་དེར་དེ་ག་ཙམ་གྱི་ཛ་དྲག་པོ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གང་དྲན་པ་རྣམས་དེ་རིང་འདི་གར་ཡང་ཞུས་ན་བསམ་པ་འདུག དེ་ནི་བོད་ས་ཕག་ལོའི་སྨོན་ལམ་སྒང་ལ་ངོས་རང་དཔེ་ཆ་བལྟས་ཏེ་གྲྭ་སྐོར་གྱི་དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་འཁེལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྐལ་བ་བཟང་པོས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་ནང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་དང༌། ཚོགས་ཚུགས་པ་སོགས་བྱས་ནས་ང་ཚོས་དངོས་གནས་སྐལ་བ་བཟང་པོར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཕར་ཙམ་དེར་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ཁག་དང༌། རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མི་ཚོ་སྡོད་སའི་ཐོག་ཁའི་སྒང་ལ་བྱེ་མ་དོ་པོའི་འཛིང་རགས་བརྒྱབ། དེའི་ནང་ལ་མེ་མདའ་སྦག་སྦག་འཛུགས་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ང་ཚོ་ཆོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཇོག་ས་གསུང་ཆོས་ར་བའི་ཁ་ཐུག་དེར་བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་དང༌། སྐྱིད་སྡོད་པ་ཟེར་བ་རྒྱ་མི་སྡོད་སའི་ཁང་པ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་སྒེའུ་ཁུང་ནང་ལའང་བྱེ་མ་བརྒྱངས་པའི་དོ་པོ་མང་པོ་བརྩིགས། འཛིང་རགས་དེ་ཚོའི་ནང་ལོགས་ནས་རྒྱ་མི་གོས་སྔོན་པོ་གྱོན་པ་དང༌། གོས་ས་མདོག་གྱོན་པ་དེ་འདྲས་ང་ཚོའི་ཐད་ལ་ལྟ་ཙམ་ལྟ་ཙམ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱང་ཤེལ་བཙུགས་ཏེ་ལྟ་གི་ཡོད་པ། མེ་མདའི་ཁའི་ཨི་ཁུང་ནག་ཧུར་རེར་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་ཚུར་བསྟན་ནས་སྡོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲ་བའི་ཛ་དྲག་པོ་དང་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།

དེ་དུས་ངོས་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཚུར་ཙམ་འདིར་ང་རང་ཚོའི་ཞི་བའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པ་ལ། ཕར་ཙམ་དེར་གོམ་པ་གཅིག་གཉིས་སར་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་དྲག་པོ་དང༌། དངངས་འཚབ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ད་ནི་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་གྲབས་ཡོད་དམ། ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་གྲབས་ཡོད་དམ་བསམ་པའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་དཔེ་མ་སྲིད་པའི་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང༌།

དེ་རིང་ཁ་སང་དེ་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་ ༡༩༥༩ ལོའི་ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚར་ནས་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གུང་ཡོལ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༣ པ་ནས་ ༤ པའི་བར་དེར་ཡང་ང་ཚོ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད། ལམ་ཁ་གང་འདྲ་ཞིག་ཐོག་འགྲོ། བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ད་དུང་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་མ་རེད། དུས་ཚོད་དེ་བར་དུ་ང་ཚོས་ལན་དགུ་ཆད་མཐུད་ཀྱི་དཔེ་ནང་བཞིན། ཚུར་ཙམ་འདིར་བོད་རིགས་མི་མང་གི་ངོས་ནས་བཟོད་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཏེ། རྒྱ་མིའི་མནར་གཅོད་ཀྱི་ལག་འོག་ནང་ལ་སྡུག་ཤི་བརྒྱབ་པ་ལས། རྒྱ་མི་དང་འཛིངས་ནས་ཤི་རྒྱུ་བྱུང་ན་དེ་རང་དགའ་གི་རེད་བསམ་ནས་དགའ་འདེམས་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ལ་གྱོང་རག་རྒྱུ་དང་ཕམ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་པའི་ཐོག་ལ་འཛིངས་ནས་ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུ་རེད་བསམ་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ད་ཆ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཀྱང་མཁྲེགས་པོ་ཁོ་ན་བྱ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་བཅད་ཚར་ཡོད་པ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འདྲ་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་བཀའ་ཤག་ནས་བཀའ་བློན་ཁ་ཤས་རྒྱ་མིའི་སར་ཕེབས་ཏེ་དངོས་སུ་ངོ་ཐུག་བཀའ་མོལ་ཡང་གནང་ཡོད་པ་སོགས་ང་ཚོ་གཞུང་ཐོག་ནས་བར་དེར་ཞི་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡོད་བྱས།

ལྷག་པར། རྒྱ་མིའི་རླུང་འཇགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱས། རྒྱ་མི་ལ་བཟོད་པ་སྒོམ་རོགས་ཞེས་མཐེ་བོང་བསྟན། ཞུ་བ་འཐེན་ཏེ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ལྷིང་འཇགས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ལས་མེད་པ་ཚང་མ་བྱས་པ་རེད་དེ། རྒྱ་མིས་མཐའ་མ་ང་ཚོར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གཅིག་ལས་མེད། ཁྱོད་ཚོ་སྒུག་སྡོད་ཅིག་ཟེར་བ་སོགས་མཐའ་ཚིག་བསྒྲགས་ཏཻ་དེ་དོན་སེམས་ཐག་བཅད་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་ཚར་བ་དང༌། བོད་མིའི་ངོས་ནས་ཐོབ་རྒྱུ་མེད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམ་བྱ་རྒྱུ་ཁོ་ནར་སེམས་ཐག་གཙང་མ་བཅད་ཚར་བར་བརྟེན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གཉིས་སམ། ཧ་ལམ་སྐར་མ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་གས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་ང་ཕོད་ནས་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་འབྱོར་ཏེ་དེའི་ནང་ལ་ངོས་རང་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་ནང་སྡོད་གནས་ངེས་གསལ་གྱི་ས་ཁྲ་ཞིག་གཏོང་རོགས་ཞེས་དང༌། ས་ཁྲ་དེ་ལ་བལྟས་ནས་རྒྱ་མིས་མེ་སྒྱོགས་འཕེན་སྟངས་ཤེས་ཀྱི་རེད་ཅེས་འཁོད་འདུག གནས་ཚུལ་ངོ་ཐོག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་བརྗོད་ཐུབ་ཐབས་མི་འདུག ཡི་གེའི་ནང་གི་འགྲེལ་བཤད་གཅིག་ལ་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་ནང་ངོས་རང་སྡོད་ས་ངེས་གཏན་ས་ཁྲའི་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་པ་བྱུང་ན་དེ་ལ་མེ་སྒྱོགས་མ་ཐེབས་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དང༌། ད་ལྟ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་བྱང་ངོས་སུ་མེ་སྒྱོགས་དངོས་སུ་བརྒྱབ་པ་སོགས་འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་ཛ་དྲག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ནས། ད་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞེ་དྲག་བཏང་བའི་མཐའ་མར་ནོར་བུ་གླིང་ཁ་ནས་བྲོས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་གར་ནང་བྲོས་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མེད།

ང་ཚོ་ལྷོ་ཁའི་ནང་བསྡད་དེ་དེ་ནས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ང་རང་ཚོའི་བོད་རིགས་མི་མང་དྲག་ཆས་སྤྲས་པ་གང་འཚམས་ཤིག་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་ཕྱིར་འཐེན་ཐུབ་ཐབས་ཤིག་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་ལ་ལེགས་ཆའི་སྣེ་མཐུད་ཐུབ་པ་ཞིག་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ་དང༌། ལྷ་སའི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིའི་སྦར་མོའི་ནང་བླུགས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ། དེ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་ཐུབ་ཐབས་ཤིག་བྱས་ཏེ། དེ་མཚམས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་འདྲ་མེད་དམ་སྙམ་པ་བཅས་མཐའ་དོན་ཕྱི་ཚེས་ ༡༧ དགོང་མོ་ལྷ་ས་ནས་ལྷོ་ཁ་ཕྱོགས་སུ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་དུས་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འོག་སྡུག་སྒོམ་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་པ་ཡིན་ན་མཆོད་མེའི་སྒང་ལ་ཁོག་མ་གཡོགས་པ་ནང་བཞིན་ནག་འཐུམ་སྟེ་སྦུག་བསུབས་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མི་འདུག ད་བར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དང༌། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་སྐབས། དེ་དུས་ང་ཚོས་ལམ་ཕྱོགས་དང་སྲིད་བྱུས་འདྀ་འདྲ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་སྡུག་པོ་དེ་ལ་དཔགས་པའི་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་དག་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ད་ཆ་ལོ་བཅུ་ཙམ་སོང་ཟིན་པ་འདི་ནས་ཚང་མས་གསལ་པོ་མཁྱེན་གསལ་དེ་ལྟར་རེད། གང་ལྟར་ཡང༌། ད་ལྟ་གོང་ཞུས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སླེབས་པ་རེད། འདི་ཡན་ངོས་ནས་གནས་ལུགས་འཕྲོས་བཤད་ཙམ་ཞིག་ཞུས་པ་ཡིན།’’ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བསྐྱར་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་དང༌། ལྷག་པར་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་རོགས་རམ་ངེས་པར་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་རྩ་བ་ངོ་མ་དེ་སུ་ལ་ཐུག་ཡོད་ཟེར་ན། དེ་ནི་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སོ་སོ་རང་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། མི་གཞན་ཞིག་གིས་གསོལ་རས་གནང་བའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད་ཅེས་ངོས་ནས་སྔོན་ཆད་ཀྱང་བརྗོད་མྱོང་བ་ཇི་བཞིན་ཨ་མེ་རི་ཀས་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མེད་ལ། ཨུ་རུ་སུས་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མེད། སུ་གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མེད། དེ་ནི་བོད་མི་སོ་སོ་རང་གིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ང་རང་ཚོ་བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་བདེ་དོན་དེ་རྩ་བ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་པར་རག་ལུས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། མི་གཞན་ལ་བསྙེས་བཅོལ་བས་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་ང་རང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ནི་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ནང་ཡོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་བསྡོམས་ཀྱང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ཤིག་ལས་ཡོད་པ་མ་རེད།

གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་མིས་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། མནར་གཅོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཤི་རུ་བཅུག་སྟེ་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད་དེ། དོན་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཞེས་པ་ནི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་དེ་རྣམས་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་མ་རེད། ང་ཚོ་ནི་བོད་མི་མང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། དེས་ན་རང་རེའི་བོད་ལུང་པ་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་དབང་བ་ལས། ང་ཚོ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་དབང་གི་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲར་བརྟེན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་རག་ཆེན་པོ་ལུས་ཡོད་པ་རེད།’’ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷག་པར་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་རྒྱ་ནག་རང་ལ་ཕྱིན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་བོད་པ་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་མཁན། སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་རེད། ཁོང་ཚོ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་དང༌། རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་གཅིག་བྱས་ན་དམར་པོ་ཡིན་པའང་ཡོང་སྲིད། དམར་པོ་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་གྱི་བོད་པ་དམར་པོ་ཞིག་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་མི་དམར་པོ་ཞིག་བྱེད་འདོད་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་སྔོན་མ་ནས་ཀྱང་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ནང་ལ་ཡོད་པའི་འབའ་པ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ངོས་ཀྱི་ངོ་ཤེས་མི་མང་པོའི་ལྟ་བ་དམར་པོ་རང་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཆེ་ལ། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་ཁའི་རྩེ་མོ་ཁོ་ནར་འཁྱེར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ནི་དེ་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། དེང་སང་ཡང་རྒྱ་ནག་རང་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོའི་ནང་ལའང་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཚོད་རེད།

འདི་ལྟར་བོད་ནང་རང་རིགས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་སྲིད་བྱུས་འཁྱེར་སྟངས་དེ་ཡང་འདོད་བབས་གཏན་ནས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་བོད་བོད་མིར་དབང་བ་མ་གཏོགས། བོད་རྒྱ་མིར་དབང་བ་མ་རེད་ཅེས་བོད་ནང་ཁོང་ཚོས་བོད་མི་ལ་དབང་བའི་བོད་དེ་བཞིན་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་དང༌། བསམ་ཚུལ་ལེགས་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་ང་ཚོའི་སློབ་གསོར་འཁྱེར་ནས། བོད་ནང་རང་རིགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང༌། ལྟ་སྤྱོད་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན། ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚང་མས་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡང་བོད་རང་དབང་གི་དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འདིར་ཐབས་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྦྲེལ་ཞིག་མ་བྱས་པར་ག་ནས་འགྲིགས། ལས་འབྲས་ལའང་ལྟོས་ཀྱི་མ་རེད་བསམས་ཏེ་ང་ཚོས་ཀྱང་འདི་ནས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡོད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ལྟར་ཡིན།

རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་གཞིགས་ནས་ང་ཚོས་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ཡོད་པར་སོང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་གནས་པའི་དོན་དུ་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་དང༌། འདིར་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་དོན་ལ་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ། ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་མི་མང་ཚོ་ལུང་པ་བྲལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་དོན་དུ་བོད་རང་བཙན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་བྱབ་ཆུང་རེད། དེ་འདྲ་ཡོང་ཤེས་སྟངས་ཀྱང་མེད།’’ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་དུང་སྐབས་འདིར་གནས་ལུགས་གསལ་པོར་བརྗོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་གཤིབ་ནས་བསྡད་དེ་ལྟོ་གོས་ལྡང་ངེས་ཤིག་ཡོད་ན་འགྲིགས་པ་རེད།

དཔེར་ན། ང་ཚོ་བོད་གཞུང་ནས་སྔར་སོ་སོ་རང་བཙན་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་ལམ་བཟོ་མ་ཐུབ་པའི་སར་ལམ་བཟོས། སྔར་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་མ་ཐུབ་པའི་སར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས། སྔ་མོ་ང་རང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་མང་པོ་ཞིག་དངོས་སུ་བསྒྲུབས་ཏེ་ད་ཆ་བོད་མི་མང་ཚང་མར་ལྟོ་གོས་དང༌། ཤེས་ཡོན་སོགས་གང་ཅིའི་ཐོག་ཧ་ཅང་ཕུན་སུན་ཚོགས་པ་ཞིག་མེད་ན་ཡང༌། གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་ན། རྩ་བའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་དེ་ཕར་ཤོར་ཏེ་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་དབང་འོག་ཏུ་བསྡད་ཀྱང་འགྲིགས་པ་རེད།

སྔོན་ཆད་ང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་རེད། རྒྱལ་རབས་ནང་ལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ཡིན་ཡང༌། རྒྱལ་རབས་རྒྱལ་རབས་དང༌། ད་ལྟ་ད་ལྟ་ཡིན། དོན་ཐོག་ད་ལྟའི་གྲོད་ཁོག་གལ་ཆེ་བར་རྩིས་པ་ལས། སྔ་མོའི་རྒྱལ་རབས་ནང་གི་རང་བཙན་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་གྲོད་ཁོག་རྒྱགས་པར་ཕན་གྱི་མ་རེད། རྒྱལ་རབས་ནང་བོད་རང་བཙན་ཡིན་ཡང༌། ད་ལྟ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ལ་བོད་མི་མང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ལག་འོག་ལ་དྲིན་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་དབང་འོག་ནས་ལངས་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མ་རེད་ལ། ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་མིའི་བརྗོད་ཚུལ་གྲལ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ན་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཟེར་བ་དེ་ཙམ་མེད་པར། མང་ཆེ་བ་ངལ་རྩོལ་མི་མང་རེད།

དཔེར་ན། དེ་རིང་འདིར་ཆ་མཚོན་ན་སྡིངས་ཆའི་སྒང་འདིར་སྡོད་མཁན་ནང་ལ་མཐོ་རིམ་གྱི་མི་སྣ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། དེ་མིན་ཁྱེད་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཞིང་པ་སྐྱོ་པོ་དང༌། འབྲོག་པ་སྐྱོ་པོ་ཤ་སྟག་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ནད་མ་འཁྱོག་པ་ཞིག་མེད་ན་བྲོས་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད། དེ་བཞིན་བཙན་བྱོལ་བ་མང་ཆེ་བས་མིའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་དང༌། ཡུལ་སྲོལ་གཤིས་ལུགས་གོམས་ཁག་པོ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བཟོད་ཁུར་མ་དགོས་པར་རང་གི་བོད་ལུང་པར་ལོག་འགྲོ་གི་རེད་ལ། ལོག་ཆོག་པའང་ཡིན།

ཡྀན་ན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་དེ་འདྲ་མ་རེད། བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོར་རྒྱ་མིས་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཁ་དཔེ་ཇི་བཞིན། མིག་ལ་བུ་རམ་བསྟན་ནས། ཁ་ལ་ལ་ཆ་སྟེར་ཟེར་བ་དངོས་སུ་བྱས་པ་རེད། ཁ་ནས་གཏམ་སྙན་པོ་དང༌། འདྲ་ཆགས་པོ་འདྲ་ཞིག་བཤད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་ཐོག་བོད་མི་ཞེས་རྒྱ་མིའི་བྲན་གཡོག་ནང་གི་ཡང་བྲན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་མིའི་ཁང་པ་གསར་རྒྱག་ལ་སོགས་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ངལ་རྩོལ་ཐོག་བོད་མི་རྣམས་ཤི་མ་གསོན་གྱིས་བཙན་སྐུལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ནི། རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཞེས་པ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐ་ཤལ་ཞིག་ལའང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་དཔོན་པོ་བྱས། བོད་པས་གཡོག་རྒྱུགས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་དངོས་ཡོད་འདི་འདྲའི་དབང་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་ནམ་ཡང་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ང་ཚོས་ཆེ་ས་ཞིག་གི་འོག་ལ་ཆུང་ཆུང་རྣམས་སྡོད་ཤེས་པ་ཞིག་དང༌། ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་མ་བྱུང་བར་ཁ་ནས་བོད་རང་བཙན་དང་རང་བཙན་ཟེར་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟེར་བ། དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བ་སོགས་བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང༌། དངོས་དོན་ལག་ལེན་དུ་ཆགས་སྡང་རང་ཤེད་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དོན་དག་གང་ཡང་འགྲུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། དེ་ལ་དགེ་མཚན་ནི་ག་ལ་ཡོད། གནད་དོན་དེ་འདྲར་སོང་ང་རང་ཚོས་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བ་དེ་ཁ་ཡོད་ལག་མེད་འདི་འདྲ་མིན་པར་མངོན་སུམ་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་བའི་སྐབས་དེར་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཇི་བཞིན་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་མ་བྱུང་ནའང༌། བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ལག་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི་རེད།

ད་ཕན་ཡང་ང་རང་ཚོས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་བྱས་ཡོད་པ་རེད་དེ། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་བཞག་ནས་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་ན། ད་ནི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཐི་གུ་སྣེ་ཤོར་མིན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་ནི་ད་ལྟ་གོང་དུ་ཞུས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་ང་རང་ཚོས་བོད་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལོན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང༌། འདི་འདྲའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་མིའི་ཐབས་ཤེས་དང༌། ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ལས། རང་བཞིན་གནམ་ནས་ཆར་པ་བབས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང༌། ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཐབས་ཤེས་ཡོད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་ལག་ལེན་མ་བསྟར་བ་སྟེ། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི། གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་སུས་ཀྱང་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེའི་སྐབས་ང་ཚོར་བདེན་པའི་དཔང་པོ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་རྒྱབ་ཀྱང་ཐོབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག་པ་ཡིན།’’9jམཆན། ཞེས་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་རྒྱས་པར་སྩལ།

དེ་ནས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་ཕྲེང་རིང་ནས་ཕྱི་མགྲོན་ཁག་ལ་དབྱིན་ཇིའི་གསུང་ཐོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད། སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་ཚབ་ཀྱི་གསུང་བཤད། མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པ་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་ནས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གི་གསུང་བཤད། བུད་མེད་སྤྱི་འཐུས་ཆབ་མདོ་བདེ་ཆེན་སྒྲོལ་མས་བུད་མེད་སྤྱི་ཚབ་ཀྱི་གསུང་བཤད། བུ་གསོ་ཁང་གི་བུ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ལོ་དགུ་སོན་པ་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་ཉམས་སྤོབས་ལྡན་ལ་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་བུ་གསོ་ཁང་གི་ཕྲུ་གུའི་སྤྱི་ཚབ་གསུང་བཤད་བཅས་རིམ་བཞིན་གནང༌།

དེ་རྗེས་བོད་རང་བཙན་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་སླད་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ངག་བཅད་གུས་འདུད་ཞུས་རྗེས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བསྐུལ་བ་དང་བསྟུན། མི་མང་ལངས་གླུ་དང༌། གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ། བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་དང་དངོས་གཞིའི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ།

དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས་བཅས་ཀྱི་བོད་མི་འདུ་སྡོད་བཟོ་གཞིས་ཁག་ནས་རང་རང་ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་དཔར་གྱི་ལམ་ནས་འགྲེམས་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་གནང་བ་དང་ཆབས་སྦྲགས་སུ། བཟོ་གྲྭ་ཁག་གི་ལག་རྩལ་རུམ་གདན་དང༌། པང་གདན། བོད་ཆས་གྱོན་གོས་སྣ་ཚོགས་དང༌། ཤིང་གི་ཁྲི་ལྕོག མཆོད་གཤོམ་ཆ་སྒམ། སྤོས་སྣོད་སོགས་སྡེ་ཚན་གཅིག གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་འབྲས་དང༌། གྲོ། མོན་ཆག མ་རྨོས་ལོ་ཏོག སྣུམ། སྔོ་ཚལ་སྣ་ཚོགས་བཅས་གཡས་གཡོན་རུ་བསྟར་སྒྲིག་གཤོམ་འགྲེམས་སྟོན་ཁག་ལ་སྤྱན་ཞིབ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཞབས་བཅགས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་དང༌། ལག་རྩལ་ཐོན་སྐྱེད་ལེགས་གྲས་སུ་གཟེངས་རྟགས་བྱ་དགའ་ཡང་གསོལ་རས་སྩལ།

དགོང་དྲོ་གསུམ་བཅུའི་མཛད་སྒོར་ཆེད་བཅར་ཨ་རི་དང༌། དབྱིན་ཡུལ། རྒྱ་གར་བཅས་པའི་གསར་ཤོག་ཆེ་ཁག་གི་གསར་མཁན་མི་གྲངས་བརྒྱད་མཇལ་བཅར་ཐོག བོད་དང༌། བོད་མིའི་སྐོར་གྱི་སྤྱི་བྱེའི་གནས་སྟངས་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་དང༌། རྒྱུན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་སྐོར་བཅས་བཀའ་འདྲི་བཞི་བཅུ་སྐོར་ཞུས་ཁོངས་ནས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་ཁག་གཅིག་འགོད་རྒྱུར།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོའི་འདོད་ཚུལ་དང་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་མང་ཆེ་བ་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཅངས་ཏེ་བྲོས་ཡོང་བར་བརྟེན། དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཆེད་དུ་རང་འགུལ་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར། ཚང་མ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རང་དབང་མེད་པར་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ་དགོས་བྱུང་སྟབས་རང་རང་གིས་ཐབས་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡོད་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་སྒེར་ལངས་ཞེས་པ་འདི་བོད་མིས་དོན་གནད་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘སྒེར་ལངས་བྱེད་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བདག་པོ་བོད་མི་མང་ནས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་བོད་དེ་རང་གི་ལག་པར་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མིའི་དོན་དག་གཙོ་བོ་བོད་མི་རང་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་བོད་མི་རང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། བོད་དོན་འདི་གཞན་དག་ཅིག་གིས་བསྒྲུབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘རྒྱ་མིས་བོད་རང་བཙན་ཁས་ལེན་མ་བྱས་གོང་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་ཕེབས་ཐུབ་རྒྱུའི་དགོངས་པ་ཡོད་དམ།’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། ང་ཚོ་དེ་སྔ་ཡང་རང་བཙན་ཡིན་ལ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བོད་རང་བཙན་དགོས་རྒྱུ་དེ་རང་འདཽད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཀྱང་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གང་ཡོད་རྒྱག་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དམ’’ཞེས་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ང་ཚོས་དམིགས་ཡུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང༌། གྲུབ་འབྲས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དང་བོད་ལ་ག་དུས་ལོག་རྒྱུ་ཡོང་མིན་ད་ལྟ་བཤད་ཚོད་ཁག་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐོག་དགོངས་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཀྱང་རེ་བ་ཆེ་ཤོས་བྱེད་ས་དེ་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཡིན། ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པར་གང་ཡོད་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་དང༌། བོད་ལུང་པའི་འགྲོ་སྟངས་གང་ཅི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རང་ནས་འདོད་འདེམས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོའི་བསམ་འཆར་ལམ་སྟོན་ཙམ་ཡིན། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ལ་ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་ན་གཞོན་ཚོ་སེམས་ཤུགས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཆེན་པོ་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་གཙོ་བོ་བོད་མི་ན་གཞོན་ཚོའི་འདོད་མོས་དང༌། བྱེད་ལས་རང་ལ་རག་ཆེན་པོ་ལུས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་དོན་ཐོག་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་དང༌། གཞན་དག་གི་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་རེད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘དེ་སྐོར་ད་ལྟ་བཤད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གཞི་རྩ་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཏན་ཏན་འགྲོ་གི་རེད། བོད་དོན་གྱི་རྩོད་གཞི་འདི་ང་ཚོ་བོད་མི་གཅིག་པུའི་དོན་དག་ཅིག་མིན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གཞི་རྒྱ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། བོད་དོན་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད། དེའི་ཐོག་ད་ལྟ་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཡང་ཏན་ཏན་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ཡག་ཤོས་ཤིག་ལ། ཚང་མས་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་ཀྱི་འབོད་ཚིག་སྒྲོག་པ་དང་དེའི་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། དངོས་གནས་ཞི་བདེའི་ལམ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དང༌། རེ་བའང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཕན་ཚུན་གཏིང་དམ་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་སྒེར་ལངས་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་བཀག་འགོག་ཐུབ་ཐབས་ཨེ་ཡོད’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ཐོག་མར་རྒྱ་མི་དང་འགྲིགས་ཙམ་ཞིག་ཡོང་རེའི་བསམ་བློ་མ་བཏང་མཐུ་མེད་ལྟར། ང་ཚོས་འགྲིགས་ཐབས་ཁོ་ན་བྱས་ཏེ་ལོ་དགུ་ཙམ་རིང་སྡུག་རུས་བརྒྱབ་པས་མ་ཚད། ༡༩༥༩ ལོར་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པོ་དང༌། ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་ཀྱང་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཞི་ཐབས་ལྷིང་འཇགས་དང་མཐུན་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་རེ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན། བློ་ཕམ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། ཕྱོགས་གང་ནས་ཡིན་ཀྱང་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མི་ཤེས་མཁན་མང་པོ་འདུག ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གསལ་པོ་བསྟན་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་མི་ཚོ་དེང་སང་ཆོས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་རེད་དམ།’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘མཐོང་ཚུལ་དེ་ངོ་མ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་འདྲ་དངོས་གནས་ཡོང་གི་རེད། ཡིན་ཡང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ངོ་ཐོག་ཤེས་མཁན་ཚོ་ལམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ནང་པའི་ཆོས་འདི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཙམ་དུ་ཆ་འཛིན་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་ལ་འགྱུར་བ་སོང་ནས་ཆོས་བརླག་འགྲོ་གི་རེད། འདི་ང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དངོས་གནས་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེ་སྤུས་དག་པོ་དང་གཙང་མ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད། ཡང་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཡང་ན་ཧཕ་རན་སི་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་ནང་ལ་བྱུང་མྱོང་བ་བཞིན། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་དང་གཞུང་གི་བར་ལ་འགལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང༌། རྒྱ་གར་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བའི་ནང་པའི་ཆོས་དེ་གཙང་མ་དང་སྤུས་དག་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཏུ་གནས་དགོས་པ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ཞེས་ལུང་པའི་གཤིས་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ལ་འགྱུར་བ་འབྱུང་སྲིད་པ་མ་ཟད། གནས་དུས་དང་བསྟུན་པའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་དགེ་འདུན་པའི་གྲངས་ཀ་ཇི་ཙམ་ཡོད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘རྩ་བ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཙམ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང༌། དེའི་ནང་ནས་དགོངས་པ་ཞུ་མཁན་ཡང་གང་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སླེབས་རྗེས་ཕྱིར་བཤིག་རྒྱག་མཁན་འགའ་ཤས་ཡོད། ཡང་གྲྭ་པ་གསར་དུ་བྱེད་མཁན་ཡང་གང་འཚམས་ཡོད་པ་བཅས་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་གཉིས་ཀ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ཕེབས་སྟངས་སྐོར་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ’’ཞེས་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན། ཡང་སྲིད་ཅིག་དགོས་པའི་འདོད་པ་བྱུང་ན་ཡོང་གི་རེད་ལ། འདོད་པ་མ་བྱུང་ན་ཡོང་གི་མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཡོང་སྟངས་སྐོར་དངོས་གནས་ཡག་པོ་ཞིག་ཤེས་དགོས་ན། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་རྩད་ཆོད་པོ་བྱས་ཏེ་ཡག་པོ་ཤེས་དགོས། ཡང་སྲིད་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་མིན་པར་ཡང་སྲིད་མང་པོ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་རུང༌། མེད་ཀྱང་རུང༌། དགོས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྲིད་ཡོང་གི་རེད། དགོས་པ་མེད་ན་ཡོང་གི་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ‘‘ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་མེད་ན། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད་དམ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་རེད’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘དེ་རང་རེད། རྩ་བའི་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རང་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་མ་རེད། གང་ལྟར་ཡང༌། མ་འོངས་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པ་ཡོང་སྲིད་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ནས་བཟུང་ཡང་སྲིད་མེད་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དུས་རབས་རྫོགས་པའང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེས་ནང་པའི་ཆོས་རྫོགས་པ་མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མ་བྱུང་གོང་ནས་བོད་ལ་ཆོས་ཡོད་པ་རེད་ལ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། བོད་ལུང་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཐུབ་མཁན་དངོས་གནས་ཡག་པོ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དུ་བོད་མི་གཞན་དག་ཡོང་ཆོག མིང་གང་ཞིག་བཏགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘དེ་འདྲ་གནང་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་གནས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོང་གི་མ་རེད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ང་ལ་ཁྱད་གང་ཡང་མི་འདུག ངའི་མིང་གི་ཐོག་ཡིན་ཀྱང་རུང༌། གནས་སྟངས་གང་གི་ཐོག་ཡིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མི་འདུག ང་ནི་དགེ་སློང་སྙོམས་ཆུང་ཞིག་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། གཞན་དག་གང་ཡང་མེད། དངོས་གནས་ང་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་ག་རང་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘ད་ལྟ་ཕྱག་ལས་མང་པོ་ཞིག་གནང་གི་ཡོད་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་གང་ཡིན་ནམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ཕུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། འཕྲལ་སེལ་ལ་རྒན་པ་ཚོ་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གཞོན་པ་ཚོར་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འཐོབ་ཐབས་དེ་རང་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

གསར་འགོད་པས། ‘‘ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་དེ་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་མི་བྱེད་པ་དང༌། བོད་རང་བཙན་བྱུང་ན་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་མི་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་རེད་དམ། གལ་ཏེ། དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་དམ’’ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ‘‘ཚུར་མ་ལོག་མཁན་ཡང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་ཨེ་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་དེ་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་གར་ང་ཚོ་སྲ་ཐག་ཐག་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དེ་མཚམས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་དོན་ཡང་མི་འདུག ང་ཚོ་བོད་པས་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་ལ་ལོག་རྒྱུ་བྱུང་དུས་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཏན་ཏན་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཡང་མི་ལོག་མཁན་ཡང་ཡོང་སྲིད། ཁྱད་པར་མེད། སོ་སོའི་འདོད་པ་ལྟར་བསྡད་ནའང་ཡག་པོ་རེད། གཅིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ངོས་ནས་དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་སོགས་བཀའ་ལན་གནད་སྨིན་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུངས་དོན། ཁྱེད་རང་ཚོས་འདི་འདྲའི་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་ནས་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཕེབས་པར་ང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་ཧ་ཅང་གནས་སྟངས་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལའང༌། ང་ཚོས་དྲང་བདེན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དྲང་བདེན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། རྫུན་དང་གཡོ་ཁྲམ་གྱི་རིགས་གང་ཡང་བྱས་མེད་ཙང༌། ད་ཕན་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད།

ད་དུང་ཡང་ང་ཚོར་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཕྱོགས་གང་སའི་དྲང་བདེན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་ནང་ཚང་མས་ང་ཚོའི་བདེན་པ་ངོ་མ་དེ་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་པ་མ་ཟད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་ལས་ཀ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཚོའང་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག བྱས་ཙང༌། དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཁྱེད་རང་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ཚོ་དངོས་གནས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཁྱེད་ཚོས་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ལམ་སང་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། མི་སྒེར་རེ་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱུང་བ་ཡང་ལམ་སང་གསར་ཤོག་ནང་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཁྱེད་རྣམ་པ་ནས་ང་ཚོའི་བོད་དོན་ཟེར་ཡང་རུང༌། ང་ཚོའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུར་ངོས་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བི་ཏི་ནམ་ནང་ལ་མི་གསོད་རེས་བཏང་བ་དེ་ཚོ་ཛ་དྲག་གི་གསར་འགྱུར་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ལམ་སང་སྐབས་འཕྲལ་ཐད་ཀར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བསད་པ་སོགས་ཀྱི་བོད་མིའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་གང་ཡང་ཐོན་གྱི་མེད་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ནས་དངོས་ཡོད་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་རྣམས་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང༌། དེའི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་ནི་ཁྱོད་ཚོ་གསར་མཁན་ཚོའི་བྱེད་ལས་རོགས་རམ་ལ་རག་ལུས་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་བདེན་དོན་ལ་བདེན་རྒྱབ་ཕན་གྲོགས་གནང་རོགས་ཞེས་གསར་མཁན་ཚོར་ཞོར་འཕྲོས་སུ་ཐུགས་རེ་གཞེན་སྐུལ་མཛད།

སྟོང་གསུམ་སྐད་ཅིག་གཞལ་ལ་ཆེས་དཔའ་བའི།།

ཚན་རིག་འཕྲུལ་གྱི་ཕོ་ཉ་གཞོན་ནུ་གང༌།།

གནམ་མཐོངས་ཟླ་བའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པའི་གཏམ།།

གསན་པས་ཐུགས་སྣང་ཤིས་པའི་ལེགས་བཤད་སྩལ།།

གསུམ་བཅུའི་སྒེར་ལངས་དར་ཆེན་དགུང་གི་འཇའ་ཚོན་ཡང༌།།

ས་ལ་ཕབ་སྙམ་འདུ་འཛོམས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཆེན་ནི།།

དགྲ་སྙིང་གས་ལ་ཐེ་ཚོམ་རིང་བྲལ་ལ་རྒྱའི་གླུ།།

ས་གསུམ་གཡོ་བ་བདེན་དོན་དཔང་པོའི་རྒྱབ་ཏུ་བཟུང༌།།

གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་གངས་རིའི་ཆུ་རྒྱུན་ནི།།

ཆད་མེད་ས་ཆེན་གསོས་སུ་འཕོ་བ་ལ།།

ལྷོད་མེད་བརྩོན་ཞེས་བཀའ་ཡི་དྲོད་རླབས་ཀྱིས།།

ཆོལ་གསུམ་རེ་བའི་མེ་ཏོག་ཅིར་ཡང་བཞད།།

དེ་ཚེ་གསར་མཁན་བྷ་མ་ར་ཡི་ཚོགས།།

ཞི་ལྷོད་ངག་གིས་དྲངས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོར།།

ངོམས་མེད་སྤྱོད་པས་བདེན་དོན་གཤོག་འགྱུར་གླུ།།

འཇིག་རྟེན་སྙན་དུ་དཀྲོལ་ལ་བྲེལ་བས་ངལ།།

8 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༡༨༣ ནས་ ༢༠༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས། ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦

ས་བཅད་གསུམ་

ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ངྷ་རམ་ས་ལ་སྨྱུང་གནས་འདུས་སྤྱི་དང༌། ན་བཟའ་ཆེན་མོ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་བཟའ་མི་གཉིས། སྨར་ཁམས་རབ་རྒྱས་བཅས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་གློ་བུར་བ་དང་གཉུག་མར་གནས་པ་བཅས་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་ལ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན་གྱི་བསྟོད་པ་དང༌། བསམ་པ་ལྷུན་གྲུབ་མ། བར་ཆད་ལམ་སེལ། གླང་ཐང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་སྩལ་རྗེས་ཏྲེ་ཧོར་དར་རྒྱས་ཚོང་པ་ཡ་མ་ཕུན་ཚོགས་དང༌། བཟའ་ཟླ་ཟླ་བ་ལྷ་མོ་གཉིས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྨིན་སྩལ་ཐོག ཆོས་ཞུ་བ་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་སྡོད་དང༌། འབྲས་འབྲུག་བལ་ཡུལ་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་འགོ་འཐུས་དང༌། མི་མང་ཁྱོན་ཆེ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས། གཞན་ཡང་འབྲས་འབྲུག ལ་དྭགས་པ་སོགས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་ལ་ཐར་པའི་ས་བོན་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་རྒྱུད་བརླན་པར་མཛད་ཅིང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལས་ནང་བསམ་བློའི་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེ་ངེས་དང༌། རྨོངས་པའི་དབང་གིས་དོན་མེད་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་ངན་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་འཐེན་བྱེད་པ་དེ་རིགས་ཞེ་ནས་སྤང་དགོས་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཟབ་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མདུན་ཐང་དུ་བཞུགས་སྒར་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པའི་ཐོག་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པས་དབུས་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་རྣམ་པ། ཕྱོགས་མཐའི་དོན་གཅོད་སོགས་ཆེད་བཅར་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བྱེ་གཞོངས་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་གྱིས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་བོ་དང༌། ཚོགས་འདུའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང༌།

དེ་ནས་ཚོགས་དྲུང་གིས་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་གནང་མཇུག་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་བཞིན་པའི་མུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས་ཏེ་འཕྲལ་ཡུན་སྤྱི་བྱེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྙིང༌། ‘‘འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་འཛོམས་ཏེ་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་གནང་སྟངས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་ཕན་ལས་དོན་གང་དང་ཇི་བྱས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཚང་མས་བཤད་ཉན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ང་རང་ཚོས་སྤྱི་པའི་དོན་དང༌། ལུང་པའི་དོན་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། མི་རེ་ཟུང་གི་དོན་དག་གང་ཡང་མིན། བོད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དོན་དག་དེའི་དགོས་པ་ཡང་རང་བཙན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་མིན་སུས་ཀྱང་བཤད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་རང་དབང་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་ཚང་མ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་པོ་ཞིག་དང༌། རང་བཞིན་ཁ་ནས་བཤད་པའི་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་མ་ཡིན་པར་དོན་དག་ལག་ལེན་རང་གི་ཐོག་ནས་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་མ་བྱུང་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད། དེ་ཡོང་བ་ལའང་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཚང་མ་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་བརྗོད་པས་ག་ནས་འགྲིགས། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དང༌། ལས་ཀའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་མེད་པར་མི་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་དེ་ཡོང་ཐབས་མེད།

ང་ཚོས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དཀར་བའི་སྒོ་ནས་འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་དོན་དག་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་དང༌། དེ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་ཚང་མ་འཁོས་བག་ཕེབས་པོའི་ཐོག་ནས་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་དེ་འདྲ་ཞིག་དང༌། ཐབས་ཤེས་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་ད་ཕན་ལོ་བཅུ་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། བྱེད་ཐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འདིར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནས་ཀྱང་འཕྲལ་ཕུགས་གནད་འགག་ཡོད་པའི་བསམ་འཆར་ཞིག་བྱུང་ན་ངེས་པར་དང་ལེན་བྱེད་དགོས། ད་ཕན་དེ་འདྲའི་དོན་ཕན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་བསམ་འཆར་རིང་ཐུང་བྱུང་རིགས་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་བློ་བཏང༌། གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་དང་ལེན་བྱས་པ་མ་གཏོགས་བསམ་འཆར་མ་ཉན་པ་མེད། དེ་འདྲའི་བསམ་འཆར་ཉན། གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་ཐུབ་ལ། དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་ཐུབ། དེ་ཡོང་བར་སྔོན་ལ་ཚང་མས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མཁྱེན་དགོས་པ་དང༌། བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཤོད་རྒྱུར་དགེ་མཚན་ཡོད་པས་ད་ལམ་འདིར་ཚོགས་འདུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་འཚོགས་དགོས་པའི་གནད་དོན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བྱ་ཕོ་རོག་ལ་རྣམ་ཀུན་དོགས་པ་ཚ་པོར་བརྩིས་པ་བཞིན། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས། མིའི་ལུང་པར་གྱར། མགོ་སྟོད་ལྟོ་གོས་ཀྱིས་གདུངས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་གནས་ཚུལ་མང་པོ་མ་ཤེས་པའི་སྐབས་དང་མི་འདྲ་བར། ད་ཆ་ལོ་བཅུ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་ཛ་དྲག་གི་དཀའ་ངལ་རྣམས་སེལ། གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་ཤེས། བདེན་མི་བདེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཐོས། དེ་ལ་ཁུངས་ལུང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་དང༌། དེ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་མིན་རྩད་ཞིབ་དང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རི་བོང་ཅལ་འདྲོགས་ཟེར་བ་བཞིན་ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས་ཏེ་དོགས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ། རྣམ་རྟོག་གི་ངང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ང་ཚོའི་སྤྱི་པའི་དོན་ཚགས་སུ་མ་ཚུད་པ་དང༌། བྱེས་འཁོད་བོད་མི་མང་རྣམས་སྤྱིའི་ལམ་ཕྱོགས་ཐོག་རྡོག་ལ་འགྲིལ་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། གཞིས་ལུས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ངོ་ཚ་བ་འདུག ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་དང་མནར་གཅོད་འོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང༌། དངངས་སྐྲག་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་བོད་རང་དབང་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་མ་བརྗེད་པར་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་སྤོབས་པ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛམ་གླིང་རང་དབང་ལུང་པ་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ཐད་ཀར་བོད་ནང་གི་བོད་མིས་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་རེ་བ་དེ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་མི་མང་ལ་རྒྱག་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོ་འདིར་རྡོག་འགྲིལ་པོ་དང༌། ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཐབས་སྡུག་པོ་དང༌། ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་པོ། གཞན་ལ་གདོང་བསྟན་མ་ཤེས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གཞི་རྩ་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་དེ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཡིན་པ་དགོས། འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། སྐྱག་རྫུན་སུས་ཀྱང་བཤད་ཤེས། ང་ཚོ་འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། ལེ་གང་འགྲིགས་ཀྱིས་ཉི་མ་འཁྱོལ་ན་ཡང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད།

དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། མཁས་པོ་སྙན་པོའི་མཐུན་སྒྲིལ་མིན་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ཚང་མས་དགོངས་པར་བཅངས་དགོས། མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་པའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་གསལ་པོ་བཤད་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས། བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་ལ་བཤད་ཉེས་ཆེ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ལོ་བཅུ་དེའི་རིང་ལ་གང་བྱུང་ཡོད་དམ། ཟླ་དུས་ཚེས་གྲངས་དང༌། མི་དང༌། ལས་དོན་ཚང་མ་རྒྱུ་མཚན་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གསལ་པོ་ཤོད་མཁན་བྱུང་ན་སུ་ཡིན་ཡང་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་རེད། དེ་མིན་པར་སྤྱི་སྤོམ་སྨུག་པོ་ལིང་བསྐྱུར་རང་དགར་བཤད་པ་ཡིན་ན། དོན་མེད་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་རྒྱུའི་གཞི་ལས། ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་མི་འདུག རྩ་བ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཚགས་ཚུད་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཚང་མས་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་མེད་པར་གསལ་པོ་བཤད་ན་ཡག་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་བཞིན་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་བཞུགས་སྟངས་སྐོར་སྔ་རྗེས་གྲོས་ཆོད་བཞག སྐད་ཆ་གླེང་གཞི་ཡོད་མུས་རེད། སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་ནང་ནས་འགའ་ཤས་མ་གཏོགས་ངྷ་སར་གཏན་བཞུགས་མི་དགོས་པར། སྤྱི་འཐུས་མང་བ་ཕྱོགས་མཐའ་ལ་བཞུགས་རྒྱུ་དང༌། དུས་དུས་ལ་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཚང་མ་ཚུར་ཕེབས་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱས་ན་ཞེས་སྔོན་མ་ནས་འཕྲོ་ཅན་དུ་བསྡད་ཡོད་པས་ད་རེས་འདི་སྐོར་ལའང་བསམ་གཞིགས་གོ་བསྡུར་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་སྙམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་འགའ་ཤས་ལས་མང་ཆེ་བ་ས་གནས་གཞན་དུ་བཞུགས་རྒྱུ་བྱས་ན། ས་གནས་ཁག་གི་སྒར་འཐུས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང་དེ་དག་རྒྱས་བསྡུས་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་མེད་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དུས་ཚོད་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་ནས་བལྟས་པ་དང༌། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཁག་ཁག་ཡིན། ཕྱི་ལོགས་ནས་གཟིགས་དུས་ལས་སླ་མདོག་ཁ་པོ། དེ་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་འདུག ཐབས་ཤེས་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་བྱུང་མི་འདུག་བསམ་པ་ལྟ་བུ་ལམ་སང་མཐོང་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་དང༌། དེ་མཐོང་དོན་གཞིར་བཟུང་གི་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཡང་ལས་སླ་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། དངོས་སུ་འགན་དེ་ཁུར་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་གདོང་གཏུགས་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་འདི་རྩེད་མོ་རྩེ་ཡི་མེད་ལ། ཟློས་གར་ཡང་འཁྲབ་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་སྤྱི་པའི་དོན་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་སྟེ་འཚོགས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་བོད་གཞུང་འདི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། ཨ་མེ་རི་ཀ་དང༌། ཨུ་རུ་སུས་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། དེ་དག་གིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག

དོན་ངོ་མར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བློ་གཏད་བཅོལ་སའི་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་འདི་ལ་མགོ་མཇུག་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡོད་དགོས། འདིའི་ནང་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་མི་ཐུག་པ་ར་བཟི་བ་ཚོགས་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་ཁུངས་ལུང་མེད་པའི་སྐད་ཆ་གང་བྱུང་མང་བྱུང་ཤོད་ཐལ་བྱེད་པ་དང༌། དོན་དག་མེད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱིས་ལག་འགྱོག་བྱེད་གྲབས་ལྟ་བུ་འདི་འདྲ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས།

འདིར་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་དང༌། དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་ཚོ་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆ་བཞག་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་བློན་ཚོ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ལ་དབང་ཆ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། དབང་ཆ་དེའི་ཐོག་ནས་ལས་བྱེད་ཨེ་ཡིན། སྤྱི་འཐུས་ནང་ནས་ཨེ་ཡིན། ཤེས་བཞིན་བསྒོ་བ་རྣར་གཟོན་གྱིས་ཅོལ་ཆུང་གང་བྱུང་བྱེད་མཁན་འདུག་ན་སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་བྱེད་འོས་གང་ཡོད་ཐག་བཅད་ནས་བྱས་ཆོག་གི་རེད།’’10jམཆན། ཅེས་སོགས་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པའི་འཕྲལ་ཕུགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ་མཇུག ཆོས་དོན་ནས་ལས་བསྡོམས་འཕྲོ་སྐྱོང་ལྗགས་ཀློག་གྲུབ་འཕྲལ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ནས་སྦག་ས་གནས་སྤོ་དང༌། སྨན་ཁང་སྐོར་འབྲེལ་ཡོད་རིགས་གསལ་བཤད་གནང༌།

སྤྱི་འཐུས་ལྷན་རྒྱས་ནས་སྨན་སྦྱིན་སྐོར་གཞེན་སྐུལ་གནང་བར། སླར་ཡང་བཀའ་བློན་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་གསལ་བཤད་གནང་རྗེས་ནང་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་གནང་སྟེ་ཉིན་དང་པོའི་ཚོགས་འདུ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཚེས་ ༡༥ ནས་ ༡༩ བར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཐའ་མར་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་ ༡༩༥༩ ནས་བཟུང་རང་གཞུང་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་དགོངས་བཞེས་ཇི་མཛད། ད་ཡོད་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ནས་སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཕྱག་ལས་ཐུགས་ཁུར་ཇི་བཞེས་གཟུར་གནས་ཀྱི་གསལ་བཤད་དང༌། ལས་བྱེད་མི་མང་དང་བཅས་པས་རང་གི་ཆོས་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་རིག་གཞུང་གང་ཅིར་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ཐབས་བཅས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དུས་གསུམ་གསལ་གཟིགས་ཀྱིས་ཕ་ཡིས་བུ་ལ་གདམས་པའི་བཀའ་སློབ་རིམ་སྩལ་དགོངས་དོན་བླང་དོར་འགལ་མེད་ཕྱག་ལེན་གནང་དགོས་དང༌། རང་ཁོངས་མི་མང་ཚང་མར་སློབ་སྟོན་གོ་བསྐོན་རྒྱུན་མཐུད་གནང་དགོས་ཀྱི་གཞེན་སྐུལ་གནང་སྟེ་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པ་ལེགས་པར་གྲོལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཟླ་དྲུག་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པའི་ཚོགས་འདུར་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་བཞུགས་ལས་བྱེད་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་རིས་མེད་ཆོས་སྡེ་ཁག་གི་མཁན་འཐུས། བོད་གཞུང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་སྤྱི། རྒྱ་གར་ནང་དང་བལ་ཡུལ་འབྲུག་འབྲས་ནང་གནས་འཁོད་སྡོད་སྒར་ཁག་གི་དོན་གཅོད་འགོ་འཐུས་བཅས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཉིན་དྲུག་བསྐྱངས་རིང་ཁོངས་སོ་སོའི་དགོངས་འཆར་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ལ་སྨན་ངེས་ཟབ་བརླིང་རྒྱ་ཆེ་གནང་སྟེ་གྲོས་ཆོད་གནང་བསྟུན་ཚང་མས་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་ཕན་བདེ་མ་ལུས་འབྱུང་གནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་མི་ཉམས་དར་རྒྱས་འབྱུང་དང་མི་འབྱུང༌།

གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་འདོད་དོན་གཅིག་ཉིད་བོད་རང་བཙན་ལག་ཏུ་སོན་དང་མི་སོན་ཡོངས་རྫོགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་བརྟན་དང་མི་བརྟན་ཁོ་ནར་རག་ལུས་པ་ལྟར། ཕྱིའི་ཞབས་རིམ་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་རྐང་འགན་བཞེས་ཏེ་འབད་སྒྲུབ་ཞུ་བཞིན་ཡང༌། གཙོ་ཆེ་བ་ནང་གི་ཞབས་བརྟན་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་ཁ་ཙམ་མིན་པར་དོན་གྱིས་ཞུ་དགོས་བཀའ་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་སྔ་རྗེས་ཕེབས་དགོངས་དང༌། ལྷ་བླའི་ལུང་བརྟག་ཕེབས་དགོངས་རྩེ་མཐུན་སྤྱི་ཕེབས་བཞིན།

བླང་དོར་འགལ་མེད་བཀའ་བཞིན་ཞུ་ཆོག་པ་དང༌། ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་བདག་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་སྐྱབས་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་ཆོག་པ་ཞེས་ཕྱོགས་ཕེབས་ཚང་མས་བློ་སེམས་རྩེ་མཐུན་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཀྱིས་སྙན་སེང་ཞུས་པར་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་བཀའ་འཁྲོལ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། བྱེས་འབྱོར་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཞུས་ལ་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཞིག་འབུལ་བཞེས་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་མཚན་རིམ་བཞིན་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མཇལ་ཕྱག་སྩལ།

བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུང་སྐུལ་ཐོག་མར་དཔལ་ལྡན་རྩ་བའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གསོལ་འདེབས། ས་གཞི་དགེ་སྦྱོང་ཤོ་ལོ་ཀ བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རྟེན་བསྐྱེད། ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་ཚར་གསུམ། འཕགས་བསྟོད། གནས་ཆུང་འཕྲིན་བསྐུལ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། ཤིས་བརྗོད་བཅས་དང༌། སླར་ཡང༌། གངས་རི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་བཅས་གྲུབ་མཚམས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྗགས་བསྔོ་གསུང་སྐུལ་གྲུབ་རྗེས་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད་ཅེས་ཕེབས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ།

འགོ་དམངས་ལྷན་འཛོམས་རྒྱུ་སྐར་བྱེ་བའི་དབུས།།

ཞབས་སེན་ཟླ་ཤེལ་བརྩེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས།།

རིགས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་རིག་གཞུང་འདི་འོ་ཞེས།།

མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་སྐུལ་བའི་སྦྲང་ཆར་ཕབས།།

ཆོལ་གསུམ་སྤྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས།།

གཙིགས་སུ་བཟུང་བ་ཡ་རབས་རྟགས།།

དེའི་དོན་ལམ་སྟོན་ཟེགས་མ་འབུམ།།

མི་ཕྱེད་དད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར།།

རིགས་རུས་དབྱེ་བ་ལུང་ཆུང་བྱིས་པའི་སྲོལ།།

མཚར་དུ་འཛིན་པ་རང་ཉིད་རྨོངས་པའི་རྟགས།།

ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་ཟེར་བའི་ང་རྒྱལ་དེ།།

བོད་མིའི་སྐྱོན་མཚང་ཡིན་པས་འདོར་བའི་རྒྱུ།།

རིམ་པར་ཕེབས་པའི་བཀའ་ལུང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག།

རང་རིགས་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་སར་ཉེར་བཏབ་པས།།

ལས་བསྡོམས་འབྲུ་དྲུག་སྙེ་མ་གསར་པའི་སྲུས།།

འཐོར་བའི་དགེ་མཚན་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད།།

10 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༨༧ ནས་ ༩༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ལས་ཁུངས་དང་ལས་བྱེད་སྐར་བཀའ་བསྡུར་དང་ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ཆོས་དོན་དང་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན། ལས་བྱེད་བཀོད་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་འདེམས་ཐོན་སྤྱི་འཐུས་གསུམ་དང༌། ལས་བྱེད་པའི་འཐུས་མི་གཉིས་བཅས་ཆེད་འབོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་ཏེ། ལས་ཁུངས་ཁག་ཟླ་སྒྲིལ་དང༌། ལས་བྱེད་ཁུ་བསྡུ་གནང་ཕྱོགས། དགོས་ངེས་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་འདེམས་སྒྲུག་ལས་འགན་བསྐུར་ཕྱོགས་བཅས་པར་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས་དོན། ཐོག་མའི་འཆར་གཞིར། ལས་ཁུངས་གཉིས་རེར་བཀའ་བློན་རེ་དང༌། ལས་རོགས་རེ་བསྐོ་གཞག་སྩལ་འཆར་ཡང༌། ལས་རོགས་འོས་ངེས་བྱུང་ན་རྗེས་བསྐོ་བསྐྱང་རྒྱུར་སྔ་འཕྲོས་ལས་རོགས་མ་དགོས་པར་དྲུང་ཆེས་འཐུས་པ་གནང་རྒྱུར། དྲུང་ཆེ་དང༌། དྲུང་གཞོན། ལས་བྱ་བཅས་མི་འགྲོ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་བསམ་སྤྱོད། སྐྱོན་ཡོན་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་དང་འབྲེལ། མི་འགྲོ་ལམ་རོབ་འདེམས་དབྱེ་གནང་སྟེ། ད་དུང་དགེ་སྐྱོན་ཇི་ཡོད་བསྐྱར་ཞིབ་བསམ་གཞིགས་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུ་དང༌། དབྱིན་དྲུང་ཁག་བསྐོ་ཕྱོགས་ཇི་དགེ་ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཞོན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ཟུང་གོ་བསྡུར་གྱིས་བསམ་འཆར་འགོད་འཐུས་བཀའ་མངགས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་རྗེ་བློན་ལྷན་ཚོགས་སུ་དབྱིན་དྲུང་ཁག་གི་སྐོར་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་ནས་བསམ་ཚུལ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་དོན་རྩ་བའི་དབྱིན་དྲུང་ཁག་གི་མི་འགྲོ་འདེམས་བསྐོ་གཏན་འབེབས་བསྐྱངས་པ་དང༌། དབྱིན་ཡིག་ལས་བྱེད་སྤྱི་མཚུངས་དྲུང་ཆེ་ཆུང་གང་འོས་ཀྱི་མིང་འབོད་བྱས་ལེགས་དང༌། དེ་བཞིན་བཀོད་སྒྲིག་ལམ་གྲུབ་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་དྲུང་གཞོན་དང་ལས་བྱེད་བྱིངས་སླར་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་བསྐྱར་ཞིབ་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་འཆར་གཞི་འབུལ་དགོས་བཀོད་མངགས་སྩལ་འབྲེལ་ཆོས་དོན་དང་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ལྷན་བཅར་གྱིས་བར་སྐབས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བའི་ལས་ཁུངས་ཟླ་སྒྲིལ་དང༌། ལས་བྱེད་ཁུ་བསྡུ་མཛད་ཕྱོགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་སྙན་འབུལ་གནང་བ་ལྟར་བཀའ་འཁྲོལ་སྩལ།

དེ་རྗེས་བར་སྐབས་ལས་བྱེད་ཁུ་བསྡུ་དང༌། ལས་ཁུངས་ཁག་ཟླ་སྒྲིལ་སྒྲིག་བཅོས་འགོ་འཛུགས་གནང་རྒྱུར་བརྟེན། གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་སྦྲགས་ལས་བྱེད་ཚོར་ཐུགས་བརྩེའི་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ་རྗེས། དེང་སྐབས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མྱོང་བཞིན་དུ་དབང་སྒྱུར་དེ་མི་འདོད་པར་བོད་རང་དབང་ལ་འབད་རྩོལ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རེ་ལྟོས་བྱེད་པ། བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་པའི་འོས་འགན་རང་རེར་ཡོད་པ། ལས་དོན་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་དགོས་པ། སྒྲིག་འཛུགས་ད་ཕན་ལེགས་བཅོས་ཇི་སྙེད་གནང་ཟིན་པ་ལྟར་ད་རེས་ཀྱང་ཁུ་བསྡུ་ཉུང་བསྡུས་གནང་ལུགས། གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གང་དྲག་ཅི་དྲག་གིས་ཐབས་ཤེས་ཡིན་ལུགས། ལས་བྱེད་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་དགོས་ལུགས།

ཡང་བོད་མི་མང་ཚོགས་ནས་བོད་རང་དབང་མི་འདོད་པ་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་དགོས་མཁོ་མེད་པར་མཐོང་ན། རང་རེས་ལམ་སང་ཅམ་འཇོག་བྱས་ཆོག་པ་ལས་མཁྲེགས་བཟུང་དགོས་དོན་མེད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ནས་བློ་གཏོད་རེ་བཅོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་མི་གཅིག་ལག་གཅིག་གིས་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པས་ཚང་མས་ཁུར་མཉམ་ལེན་དགོས་ལུགས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྲིད་དོན་ལ་ཤེས་འདོད་བྱ་འདོད་མེད་ངེས། ད་རེས་ཀྱི་བཅོས་སྒྲིག་འདི་བཞིན་མཐའ་མའི་རེ་བ་ཡིན་པས་འདི་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་བྱུང་ན། དགོངས་པ་ཞུ་རྒྱུ་ལས་མེད་པས་དེ་རྩིས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྒྱ་ནག་དམར་པོས་ ༡༩༦༦ ལོར་ཤེས་རིག་གསར་བརྗེར་བསྙད་དེ་གཏོར་བཤིག་བྱས་པའི་ཞི་ཞལ་གསུམ་ནས་གཅིག་དང༌། ཁྲོ་ཞལ་གཉིས། དབུ་ཐོད་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་བཅས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་བརྒྱུད་ཕྱག་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་གཟུངས་སུ་བཞུགས་ཏེ། རིན་ཆེན་གཉིས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་ཚབ་གཅིག་དང༌། བསྟན་སྲིད་བདེ་རིམ་ཆེད་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་བཅས་གསར་བཞེངས་བཟོ་ལས་དབུ་འཛུགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་རྭ་སྟོད་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་རྣམ་གྲྭ་བརྒྱད་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་བདག་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བཟོ་བོ་ལྷར་བསྐྱེད་དང༌། ལག་ཆ་བྱིན་རླབས་སོགས་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་མཛད་ཅིང༌། བཞེད་དོན་གེགས་མེད་ལྷན་འགྲུབ་ཆེད། མདོ་སྡེ་སྐལ་བཟང་དང་ཆོས་ཚན་ཁག་དག་སྒྲོག་གནང༌།

འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞལ་གཟུངས་སུ་ཞུགས་པའི་དངུལ་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་རྒྱུར། དཔལ་མོ་ལུགས་དང༌། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཇི་འགབ་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐྱིད་རོང་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཟན་བསྒྲིལ་བསྐྱངས་པར། རྒྱལ་པོ་ལུགས་བཞེངས་རྒྱུ་བཟང་ཕེབས་དང༌། ཞལ་ཕྱོགས་ཤར་གཟིགས་བཟང་བར་ཕེབས་པ་ལྟར་བཞེངས་ཕྱོགས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ནས་ ༢༡ བར་མ་ལ་ཤེ་ཡའི་ (Malaysia) རྒྱལ་ས་ཀོ་ལ་ལམ་པུར་ (Kuala Lumpur) དུ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེའི་ཐོག་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་དྲུག་གི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞེ་གཅིག་ཕེབས་འཛོམས་གནང་ཡོད་པ་དང༌། རང་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་དང༌། ཌལ་ཧོར་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཚོགས་ཞུགས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འཕྲིན་སྒྲོག་སྦྱངས་གནང་དོན།

‘‘དེང་སང་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་དུས་རབས་འདིར་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྡབ་གསིག་མནར་གཅོད་དང༌། དམག་འཁྲུག མུ་གེ་སོགས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོག་ཏུ་འབབ་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་འབྱུང་སའི་རྩ་བ་ནི་སེམས་མ་དུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང༌། སེམས་མ་དུལ་བ་དེ་ཡང་རང་ཅག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང༌། མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་འདི་རིགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དེ་རྣམས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནས་སེལ་དགོས་པ་ཡིན།

ཆོས་དེ་ཡང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ན་ཆོས་ཡོད་པས་མི་ཕན། དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་མང་པོ་ཡོད་པས་ཀྱང་མི་ཕན། འོ་ན་གང་དགོས་སྙམ་ན། གསུང་རབ་ནས་བཤད་པའི་དོན་བཟང་པོ་རྣམས་རང་རེའི་མིའི་རྒྱུད་སྟེང་དུ་ཚང་བ་ཞིག་དགོས། དེ་བྱུང་ན། རང་རེའི་རྒྱུད་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སེལ་ཐུབ། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སེལ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རང་དང་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་ལས་ཚུལ་འགག་འགྲོ་བ་ཡིན། དེས་ན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་རང་རེས་ཛ་དྲག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། སེམས་མ་དུལ་བ་འདུལ་བར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

རང་ཅག་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས། སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ནས་རང་རང་གི་སྒོ་གསུམ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་ཕན་གནོད་འབྲེལ་བའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་དབང་ཤུགས་ཡོད་མཁན་ཚོར་དངོས་འབྲེལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང༌། བརྩེ་བ། གཞན་ཕན་བཅས་ཡོང་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་འབོད་སྐུལ་གསལ་འདེབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཅག་ཆོས་པ་ཚོའི་དུས་སུ་བབས་པའི་འགན་ཁུར་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཛ་དྲག་གི་སྐབས་སུ་སོན་ཡོད་པས་རང་རེ་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཕན་གནོད་དངོས་སུ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆེ་རྒུ་རྣམས་ལ་ཞུ་དོན་འདི་ལྟ་བུ་འབོད་སྐུལ་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་སྩལ།

དེ་མཚུངས་མ་ལ་ཤེ་ཡའི་སྲིད་བློན་ཀྲུང་ཀུ་ཨབ་རྡུལ་རེ་ཧེ་མཱན་ (Mr.Tunku Abdul Rahman) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་སྲིད་བློན་ཀྲུང་ཀུ་ཨབ་རྡུལ་རེ་ཧེ་མཱན་མཆོག་ལ། འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དགུ་པ་དེ་འདི་ལོ་མ་ལ་ཤེ་ཡའི་ནང་ཚོགས་བཞིན་པར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་སྙན་ཆེ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ནང་ཚོགས་ཐུབ་པ་ནི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཕན་ཚུན་དབར་གོ་རྟོགས་ཡག་པོ་ཡོང་བའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེང་གི་དུས་སུ་ལས་འགུལ་འདི་ལྟ་བུ་སྤེལ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། གང་གིས་ཤེ་ན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་ཐོག་འདིས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

ད་རེས་ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདིར་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཚེ་རིང་གཉིས་བརྒྱུད་འཕྲིན་ཡིག་འདི་སྐུ་ཉིད་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ཡིན།

སྐུ་ཉིད་ནས་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་པ་སོམ་ཉི་བྲལ་ཡང༌། ཨུ་རུ་སུ་དང༌། རྒྱ་དམར་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་མཐར་ཨ་སུ་རི་གཙང་པོའི་ (Ussuri River) ཕྱོགས་སུ་ས་མཚམས་སྐོར་ལ་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཨུ་རུ་སུས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་གི་ལྟ་ཕྱོགས་ལ་སྔོན་ཆད་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད། ཉེ་ལམ་ནས་བཟུང་ཁོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཡོངས་རླུང་འཕྲིན་ནང་ ༡༩༥༩ ལོའི་བོད་མིའི་གྱེན་ལངས་ཆེན་མོ་དེ་བོད་རང་དབང་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། གལ་སྲིད། བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་སྨན་པའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གསར་པའི་རིགས་མཆིས་ཚེ་འདིར་དགོངས་ཚུལ་ཐད་ཀར་ལྷུག་སྩོལ་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ང་ཚོའི་གནད་དོན་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་ཞུ་མུས་ཀྱང༌། གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཁོ་ནར་རག་ལས་ཡོད་ཅིང༌། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ང་ཚོའི་གནད་དོན་སྐོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་གྲོས་འགོ་བཏོན་ཚེ་དེར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མེད་སྟབས། ང་ཚོའི་རྩ་དོན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་གླེང་སློང་ཡོང་ཆེད་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཞུ་མུས་ཡིན།

ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་གསར་པ་གང་ཡང་ཤོད་རྒྱུ་མེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། རྒྱ་དམར་ནས་ང་ཚོར་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་ནི་མུན་པར་སྒྲོན་མེ་སྦར་བ་བཞིན་གནས་ཡོད་ཅིང༌། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ཕུགས་རེ་ཡིན་པ་རེད།

མཐའ་དོན་མི་རྗེ་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུར། སྐུ་ཉིད་ནི་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་དང༌། བློ་ཐག་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཏུ་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་སྟབས། ཇི་དགེའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཅི་སྩལ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

ཐུབ་བསྟན་སྤོས་དཀར་སྙིང་པོའི་བཅུད།།

འགྱེད་ལ་ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་དུ།།

མགྲོན་བརྡའི་རྔ་ཆེན་རྡུང་བ་ན།།

དྲི་ཞིམ་མེ་ཏོག་བུང་བས་བཞིན།།

བཀའ་འཕྲིན་ལྷན་ཅིག་ཕོ་ཉ་མངགས་གཏོང་གིས།།

དམ་ཆོས་སྙིང་པོ་མི་ཡི་རྒྱུད་སྟེང་དུ།།

ཇི་ལྟར་ལེན་ཚུལ་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་གང༌།།

བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་སྙིམ་པར་བཏེགས།།

འཇིག་རྟེན་རྒུད་པ་མཐའ་དག་པ།།

མ་རིག་རྨོངས་པ་ཉིད་ལས་བྱུང༌།།

དམག་འཁྲུག་མུ་གེ་ལ་སོགས་པའང༌།།

དེ་བཞིན་བྱུང་བ་རྒྱལ་བས་གསུངས།།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

སློབ་ཐོན་ལག་ཁྱེར་མཛད་སྒོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༥ ཚེས ༣ ཉིན་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་ཐ་ཀུར་རམ་ལལ་ (Thakur Ram Lal) ནས་སྙནསེང་གདན་ཞུས་ལྟར། ངྷ་ཤོད་ཀ་ཅ་རིའི་ (Kachari) ཉེ་འགྲམ་ཧི་མ་ཅལ་གཞུང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཤེས་རིག་མཐོ་རིམ་དགེ་རྒན་གྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཐོན་པ་བཞི་བཅུ་སྐོར་ལ་ལག་ཁྱེར་གནང་རྒྱུའི་མཛད་སྒོའི་དབུ་བཞུགས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཆིབས་ཞབས་སུ་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ། བཞུགས་སྒར་སྣེ་ཤན་སྐུ་ཚབ་བཅས་བཅར། སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་སློབ་ཚོས་ཕྱི་སྒོ་ནས་གུས་བསུའི་རིམ་པ་ཁག་བརྒྱུད་ཚོགས་ཁང་སྡིངས་ཆའི་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། མཛད་རིམ་ལྟར་བུ་མོ་བཞི་ནས་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས།

དེ་རྗེས་དགེ་རྒན་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཐོན་མཁན་རྣམས་ལ་ལག་ཁྱེར་ཁག་རིམ་བཞིན་སྩལ་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་བསྡུས་སུ། ‘‘ད་ལྟ་མཆོད་དབྱངས་དེ་དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ་ཡིན་འདུག་པ་ང་ཚོ་བོད་པས་ཀྱང་འཇམ་དབྱངས་དང༌། དབྱངས་ཅན་མ་རིག་པའི་ལྷར་འཛིན་པས་བྱེད་སྟངས་གཅིག་མཐུན་རེད། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་གཅིག་མཐུན་ཡིན་ཡང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་རིང་འདིར་དགེ་རྒན་སློབ་ཐོན་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་རབས་བཟང་ངན་ཇི་ཡོང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོར་རག་ལུས་པ་དང༌། ཁོང་ཚོ་བཟང་ངན་ཇི་ཡོང་སློབ་སྦྱོང་ལ་རག་ལུས། དེ་དགེ་རྒན་ལ་རག་ལུས་པས་ཁྱེད་ཅག་དགེ་རྒན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱིར་བྱ་བ་ལེགས་ཉེས་སོ་སོས་དཔྱོད་དགོས་ཀྱང་ཐོག་མར་བྱིས་པ་ཚོར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་བཟང་པོ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕོགས་ཐོབ་ཁོ་ནར་མ་ཞེན་པར་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་གནང་ན། ཡུལ་དང་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་རྒྱུར་ངོས་ནས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན’’ཞེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་སློབ་སྤྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། དགེ་ཐོན་ཚོ་དང་ལྷན་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་ཀྱིས་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནས་བཟུང་སྦག་ས་ནས་ཆོས་ཞུར་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཀའ་འགྱུར་དག་སྒྲོག་གནང་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་བཅགས་བཀའ་འགྱུར་གསུང་སྒྲོག་ཡུད་ཙམ་བསྐྱངས་རྗེས། རང་རིགས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་གསར་པ་དང༌། འཕྲལ་ཡུན་གྱི་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་ཐོབ་ཐབས་སུ་ཆེད་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་མིའི་བུ་གསོ་ཁང་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས་པའི་དུས་ཚེས་ལ་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་དབུས་གནད་ཡོད་གཞུང་ཞབས་དང༌། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེས་མཚོན་སྐུ་བཅར་ཞབས་གྲས། གཞན་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་རོགས་ཚོགས་མི་སྣ་བཅས་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་བཅགས་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་སློབ་དང༌། དེང་དུས་ཡར་ཐོན་སྤྱི་འགྲེའི་འགྲོ་ལུགས་དང་བསྟུན་བུ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་ནང་ཁུལ་རྩེད་རིགས་འགྲན་བསྡུར་དང༌། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླུ་གཞས་སྣ་ཚོགས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ། སྐུ་མགྲོན་ཚོར་དགུང་ཚིགས་རྒྱས་གཤོམ་བསྒྲིགས་འབུལ་དང༌། བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་ཉིན་འཁྱོངས་རྒྱས་ཟས་ནར་གཏོང་བཅས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག བཞུགས་སྒར་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་རྒྱན་གོས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཤིང༌། བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་མཉམ་འཁྱེར་དང་བཅས་བུ་ཁྱིམ་གྱི་ཉེ་འདབས་ནགས་ཚལ་བསིལ་གྲིབ་ངོགས་སུ་དགའ་སྤྲོའི་འཛུམ་མདངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞད་ཅིང༌། རྣམ་ཐར་གྱིས་མཚོན་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་སྙན་འཇེབས་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲས་ཁེངས་པའི་ཉི་མ་ཞིག་ཏུའང་སྣང་བར་གྱུར།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་ཁོང་སྐུ་རྐྱང་ལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིན་བཞིན་འཁོར་ལོར་བརྟེན་པའི་ཚེ་དབང་སྩལ་རྗེས་རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་བསམ་འཕེལ་དང༌། ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ཟུང་ནས་རིང་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར། སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པ་དང༌། ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་གཉེར་བ། ཌལ་ཧོར་ནས་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་དང༌། གདན་གསུམ་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་དང༌། གཞན་ཡང་གློ་བུར་ལྷགས་པ་དང༌། ངྷ་སར་གཉུག་མར་གནས་པ་བཅས་དགེ་འདུན་ཆིག་སྟོང་སྐོར་དང༌། སྐྱ་བོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཉམ་མེད་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང༌། རྒྱལ་བ་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསང་བ་ཀུན་གྱི་གནད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་སུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར་དང༌། བཀའ་ཤག ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས་གསུང་བཤད་རིམ་བཞིན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ་འདི་ཉིན་སྔགས་རིམ་གཙང་དཔར་མའི་ཤོག་ལྷེ་བཅུ་གྲུབ་པ་དང༌། ཕྱི་ཉིན་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་སོགས་སྔ་ཉིན་ལྟར་མཛད་ནས་ཤོག་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་བར་སྩལ།

སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་སྐབས་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང༌། ཚེ་འདིའི་ལམ་འདོད་ཁོ་ནར་ཉིན་མཚན་སྦྲེལ་སྦྲེལ་ནས།། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ཆས་ཚེ་སྒྲེན་མོ་ལག་སྟོང་འགྲོ།། ཞེས་པ་ལུང་འདྲེན་གནང་སྟེ། འདི་ཕྱི་ཁས་མི་ལེན་ཞིང༌། རྒྱུ་འབྲས་མི་ཤེས་པའི་མི་དང་མི་འདྲ་བར་རང་རེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག དེའི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་པར་ཁས་འཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཚེ་འདིར་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་མ་བྱས་པར་འཆི་ཁར་གཞན་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་དགོས་པ་བྱུང་ན། མི་ལེགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་ནན་ཅན་ཐུགས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་སྩལ། དངོས་གཞིར་བྱ་སྤྱོད་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ནས་རགས་པ་ལྷ་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་དང༌། བྱ་བ་ཕྱག་མཚན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནས། རགས་པ་ལྷ་སྐུ་ལ་དམིགས་པའི་སྐོར་རྣམས་སྩལ།

ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་སྣེ་ཤན་སྐུ་ཞབས་སིང་ (Singh) དང༌། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་དབང་རྡོར་མཇལ་བཅར་གྱིས་སྔ་ལོ་འབུམ་སྡེ་ལ་ཁུལ་དང༌། ཉེ་ཆར་སྲིབ་སྐྱིད་ལ་ (Sipki la) ཁུལ་ནས་རྒྱ་དམར་གྱིས་སོ་ཉུལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བར་བརྫུས་ཏེ་མངགས་རྫོང་བྱས་པ་འཛིན་བཟུང་ངོ་འཕྲོད་བྱུང་བ་སོགས་སྐུ་ཕྱྭར་ཉེན་འགན་ཆེ་བས། ད་རེས་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ཉིན་ལྟར་ལུས་བཤེར་ཆོག་འཐུས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ཆོས་ཞུ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་སྦག་ས་དང༌། ཌལ་ཧོར་སོགས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཡིན་པས་དོགས་ཉེན་མེད་ཅིང༌། གཞན་དག་ཕྱོགས་འགྲུལ་གང་འཚམས་ཡོད་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་ལྟ་རྟོག་གང་གཟབ་བྱས་འཐུས་ལས་ལུས་བཤེར་མ་དགོས་པ་བྱས་ལེགས་དང༌། དགོང་དྲོ་གྲོལ་དུས་ཕྱིས་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཕྲན་བུ་སྔ་རུ་བཏང་འཐུས་ཕེབས།

དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། བླ་མེད་སྐོར་ནས་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་ལས། ས་བླང་བརྟན་སྦྱང༌། ཐིག་གདབ་པའི་སྐོར་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ཆོས་ཐོས་དགོས་པ་དང༌། ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་ཐོག རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ལྟ་བུས་ཀྱང་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཕྱིར་བྱོན་ཁར། ངས་འཕོང་འདི་འདྲར་མ་གྱུར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ཚོས་ཀྱང་དཀའ་སྤྱད་དེ་ལྟར་གནང་དགོས་ན། རང་རེ་ལྟ་བུས་ནི་དཀའ་སྤྱད་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟོད་ཁུར་གྱིས་ཉམས་ལེན་མ་བྱས་ན། ད་ལྟའི་སྐྱིད་ཆོས་འདི་འདྲས་གང་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད་ཅེས་སོགས་སྩལ། དེ་ནས་ཉིན་སྔོན་མའི་འཕྲོས་ནས་བརྩམས་ཏེ། སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་སྣོད་རུང་གི་ཆོ་ག་དང༌། ལྷ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་གའོ།། ཞེས་པའི་བར་སྩལ།

སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་ལྗགས་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་རྩིས་ཀྱང༌། ཆོས་ཞུ་བ་ཕོན་འབོར་ཆེ་བས་བཞུགས་ཡུལ་གུ་དོག ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཉི་ཆར་ཚ་བས་གདུངས་པ་བཅས་ཚང་མར་སྐུ་ངལ་ཆུང་ཆེད་གསུང་ཆོས་གང་མགྱོགས་གྲུབ་པ་སྩལ་བཞེད་ཀྱིས་ཉིན་སྔོན་མ་རྣམས་ལ་དཀའ་གནད་ཡོད་ས་ཁག་མ་གཏོགས། བྱིངས་བཀླགས་ལུང་ལྟ་བུར་སྩལ་ནའང༌། འདི་ཉིན་རྒྱུད་སྡེ་གོང་མའི་དབང་བཞི་དང༌། ལྷག་པར་དབང་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་སྐོར་ཟབ་བཤད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྩལ། གསུང་བཤད་དང༌། རྗེས་གནང༌། ལུང་བསྟན། དབུགས་དབྱུང་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ནས་ཚེས་ ༨ ཉིན་གསུམ་ནང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀ་དགོས་པ་དང༌། གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅད་ཁག་ལ་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་དང༌། བསྐྱེད་རིམ་ལའང་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་བར་དང༌། བསྐྱེད་རིམ་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རྫོགས་རིམ་དབུ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའི་སྐོར་ཡན། དེ་ནས་སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ལ་བསླབ་སྟེ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་ཚུལ་ལ། རབ་ཚེ་འདི། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཇུག་རྫོགས་པའི་བར་དང༌། དེ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ། ལོ་སྔ་མ་སྔ་མ་མེད་མི་རུང་བས་འགོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དང༌། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་བདེན་པ་གཉིས་དང༌། བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་པར་ཐུག་གི་བར་ལུགས་ལྡོག་དང༌། ལུགས་འབྱུང་གི་སྒོ་ནས་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གསུང་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྩལ་ཞིང༌། དེ་ནས་སླར་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ། མཇུག་ཏུ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ནས་ལེའུ་ལེའུ་ཟུར་དུ་ཕྱུངས་པའི་འཆད་ཉན་བྱས། དེ་ཡང་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་གྱིན་གནང་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུའི་ཞལ་ཏ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་སྦག་ས་དང༌། ཌལ་ཧོར་སོགས་ནས་ཕེབས་པའི་གདན་གསུམ། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད། ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་ཆོག་པའི་སྙན་སེང་སྔོན་ཞུས་ལྟར། བླ་མཆོད་དང༌། གནས་བཅུ། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། མཇུག་ཏུ་བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་མ་བཅས་གསུངས་ཏེ་གྲོལ། དགོང་དྲོ་དཔལ་ལྡན་གསང་ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༡༧༠ སྐོར་དང༌། གདན་སའི་མཁན་པོ་རྣམ་པ་བཅས་དང་ལྷན་དུ་ཐོག་མར་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་དང་འབྲེལ་བའི་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་དང་པོ་གསུངས་རྗེས་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བགྲོ་གླེང་མཛད།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བསྒྲུབ་བྱ་སུམ་ཅུ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་འབོག་ཆོག་དང༌། བསྒྲུབ་བྱ་ང་དྲུག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་བཅས་སྩལ་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་རྣམ་གཉིས་ནས་ལས་སློབ་དུས་བགོ་བ་སོགས་མཛད་དེ་ཆོག་གྲྭ་དགེ་འདུན་བཅུ་ཚོགས་རྒྱུན་བཞིན་མཛད་པ་དང༌། ད་ལམ་ནས་བཟུང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་ལག་ཁྱེར་རེའང་གནང་རྒྱུ་གསར་གཏོད་མཛད།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། ཌལ་ཧོར་གྱི་གདན་གསུམ་དགེ་འདུན། རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་སོགས་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་འབོད་འཛོམས་སར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལུས་པ་དང༌། དེ་ཡང་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་འཛིན་དགོས་སྟབས། སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་དགེ་འདུན་སྤྱི་བྱིངས་དང་མི་འདྲ་བའི་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་ཡིན་པས་ཟུར་དུ་བཞུགས་འཐུས་དགོས་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྔ་རྗེས་གསུང་མོལ་གནང་ལུགས། དེ་ནས་ཝར་ཎ་སཾསྐྲྀཏ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཚུགས་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་ལུགས།

ད་ཆ་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་འཕྲོས་རྣམས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ནང་ཕེབས་བཞུགས་གནང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བྱུང་ལུགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ལ་འཐུས་ཤོར་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡིན་ལུགས། རང་རེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྩ་ཆེར་འཛིན་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ནས་འཛིན་མིན་མ་ངེས་སྟབས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཕྱོགས་ཡུལ་དུས་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་མཁས་དགོས་པ་ལས། སྔར་ལུགས་ཁོ་ནས་མི་འགྲིགས་པས་དེ་རྩིས་ཚང་མས་དགོངས་བཞེས་འཕྱུག་མེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཏུ་སྩལ།

རིག་པའི་འོད་སྣང་འབར་བའི་གྲྭ་གཅིག་ན།།

ཤེས་བྱའི་ཁོ་ལག་རྫོགས་པའི་འབྲས་རྟགས་སུ།།

ཕྱག་ཁྱེར་ཤོག་ལྷེ་ཕྱག་ཟུང་དྲོན་མོ་ལས།།

སྩལ་བས་དགའ་དད་སྤྲོ་བའི་མཐའ་མ་དཔོག།

ཞལ་གསུང་གསེར་ཞུན་བརྩེགས་པའི་བུམ་བཟང་ལས།།

དགེ་ལེགས་ཤིས་པའི་བདུད་རྩི་འཐོར་བ་ན།།

སློབ་བུ་སྐྱོང་ལ་རན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཁྱུ།།

སྤོབས་པའི་མདོང་མཐའ་སྲིད་པའི་གར་དུ་རྩེན།།

དེ་ཚེ་དད་གསུམ་བརྩེགས་པའི་རང་སྒྲ་ལས།།

ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་ཐུགས་ཀྱིས་ཉེར་བཏེགས་ཏེ།།

བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་ཆགས་པ།།

གང་ལ་ཅི་དགོས་གདམས་པའི་ཆར་རྒྱུན་བསྙིལ།།

རྗེའི་གསུང་སྙིང་བཅུད་སྔགས་རིམ་གྱི།།

ལྗགས་བཤད་བུང་བ་རྩེན་པ་ན།།

སྣོད་ལྡན་པདྨའི་ལྟོ་བ་དག།

མྱོས་པའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད་ལ་ལྟོས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད་དང་སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྤོ་བཞུགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར། ནང་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གསུང་འཕྲིན་དང་སློབ་ཐོན་ལག་ཁྱེར་མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་བདུན་པའོ།། །།

རླབས་འཕྲེང་སོ་བརྒྱད་པ།

རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་ལས་སྣེ་དང་སྨན་རྩིས་སློབ་གཉེར་བར་བཀའ་སློབ། གྷན་ངྷི་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གུ་རུ་ན་ནག་འཁྲུངས་ནས་ལོལྔ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་མཛད་སྒོ། སྐབས་བཞི་པའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་ལས་སྣེ་དང་སྨན་རྩིས་སློབ་གཉེར་བར་བཀའ་སློབ།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལས་གྲྭ་དང༌། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་ཤག་ཁག་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་ནས་རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་དང༌། ལས་སྣེ་དབུ་ཆོས་བཅས་ཆེད་འགུགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་ལས་འགན་རྐང་ལེན་བྱེད་པོར་ལྷན་རྒྱས་མི་ལྔ་བསྐོ་འཛུགས་ཐོག གྲྭ་ཚང་གི་བྱེད་སྒོ་ཁག་སྔར་ཡོད་རྒྱུས་མངའི་སྟེང་ནས་ཚགས་ཚུད་ཡར་རྒྱས་ཐུབ་པ་བྱེད་གལ་དང༌། གཞི་རྩའི་ཤེས་ཡོན་སྐོར་གསར་ཞུགས་རྣམས་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའི་སློབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་སྦྱངས་བརྩོན་ཐུབ་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། སྙན་སུམ་དང༌། རྩིས། རྒྱལ་རབས། ཧིན་དབྱིན་གང་མོས་བཅས་དགོས་ངེས་ཀྱི་སློབ་ཚན་གོ་སྒྲིག་གིས་ཉིན་ཕྱེད་ཙམ་མམ། བདུན་རེར་ཉིན་གྲངས་གང་དགོས་སུ་སློབ་སྦྱོང་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ༡༩༦༩ ཕན་གྱི་དགེ་འདུན་ཁོངས་ནས་སློབ་ཚན་རེ་ཟུང་སློབ་མོས་ཡོད་ན་སློབ་ཚན་དེའི་འཛིན་གྲྭར་བསྐྱོད་འཐུས། རྩོད་ཁྲིད་སྐོར་སྔགས་ཆོག་གི་ཕྱག་ལེན་སྔར་ཡོད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག རྩ་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ལ་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཚུགས་པ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་གཞུང་ཆེན་མོར་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་རྩོད་གྲྭ་དཔེ་ཁྲིད་ཚུགས་འཐུས།

བློ་འཛིན་སྐོར། ཚང་རྒྱུགས་སམ་རྒྱུགས་ཐེངས་དང་པོར། འཇིགས་བྱེད་དང༌། གསང་འདུས། བདེ་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདག་བསྐྱེད་སྨོན་ཤིས་བཅས་དང༌། མགོན་པོ་དང༌། ལྷ་མོ། རྣམ་སྲས། ལྕམ་སྲིང༌། སྐུ་ལྔ། འཁྲུངས་ལྷ་སྐྱེས་རི་བཅས། རྒྱུགས་ཐེངས་གཉིས་པར། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བུམ་མདུན་བདག་འཇུག་དང༌། དུས་འཁོར་གྱི་བུམ་མདུན་བདག་འཇུག་ཚོགས་འཁོར་སྨོན་ཤིས། འཇིགས་བྱེད་རབ་གནས། སྦྱང་བ་བཅས། རྒྱུགས་ཐེངས་གསུམ་པར། བློ་རྟགས་སྡོམ། རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ་ལེའུ་གཉིས་པ། རྒྱན་འཇུག གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་བཅས། ཆོས་སྤྱོད་གྲས། སྐྱབས་འགྲོ་ཁྲུས་གསོལ། གནས་བཅུ། སྐབས་གསུམ་པ། རྟེན་བསྟོད། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན། ལམ་གཙོ། འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ། ཐོག་མཐའ་མ། བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་མ། བསྟན་འབར་མ། ཕྱིར་བཅོས་ཡོངས་རྫོགས། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་སྔ་ཕྱི་ངེས་མེད་ལས་ཞོར་བློ་འཛིན་གྱིས་འཐུས་རྒྱུ། ས་ཆོག་རྣམས་སྒྲུབ་མཆོད་སོ་སོའི་ས་ཆོག་པ་རྣམས་ནས་སྐབས་འཕྲལ་བློ་འཛིན་བགྱི་རྒྱུ། རྒྱུད་སྡེ་ཆུང་བ་དང༌། བསྐང་གསོ་ལྷག་མ་རྣམས་བློ་འཛིན་མི་དགོས་པ་བྱེད་རྒྱུ།

དེ་སྔའི་ཕྱག་བཞེས་སྐོར། འདོན་རྟ་དབྱངས། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན། དུང་རྒྱ་རྔ་རོལ། མཆོད་བཞེངས། གར་འཆམ། ཐིག་རྡུལ་ཚོན་བཅས་ནས་ཁག་གཅིག་དེ་སྔ་གསུང་བཟང་བ་རྣམས་ནས་འགན་རྐང་ལེན་བྱེད་ལམ་དང༌། ཁག་གཅིག་གྲྭ་དམངས་ནས་ལོ་རིམ་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་དོན་སྙིང་སྒྲིག་སྦྱངས་ཀྱིས་འཐུས་ཤོར་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་མི་གྲངས་ཉུང་སྐྱོན་གྱིས་ད་བར་ཅི་ལྕོགས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་འགྲིགས་ཀྱང༌། ད་ཆ་འདི་ཚོའི་སྐོར་ཡང་སྒྲིག་རིམ་འགྲོ་སྟངས་ཅི་ལེགས་གོ་བསྡུར་གྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས་ཞེས་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་མཛད་འགན་སྐྱོང་ཕྱོགས་སྐོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༤ ཉིན་འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་རང་རེའི་གསོ་བ་རིག་པའི་རིག་གཞུང་གལ་ཆེ་འདི་དག་དེང་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་གསོ་རིག་གི་གནས་སྟངས་དང་འདྲ་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སློབ་གཉེར་སྦྱང་བརྩོན་གུ་ཡངས་པོའི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་བོད་ཡུལ་དུ་དཔེ་ཆ་བློ་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་གོམས་སྲོལ་དར་ཡོད། ལྷག་པར་མཚན་ཉིད་ལྟ་མཁན་ཚོ་ནི་དཔེ་ཆ་ཤིན་ཏུ་འབོར་ཆེན་བློ་འཛིན་བྱེད་དགོས། ཡང་འདོན་ཆོག་འགའ་ཞིག་ལྟར་བློ་འཛིན་བྱས་པའི་ཚིག་དོན་མ་ཤེས་ན་དགོས་པ་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང༌། དོན་དག་རྣམས་ལེགས་པོ་ཤེས་ན་ཡུན་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

གཞུང་ཚིག་རྣམས་རང་གི་ཡིད་ཐོག་ཏུ་ཡོད་ན་དེའི་དོན་མི་བརྗེད་པ་དང༌། ཚིག་གནད་ཕྲ་མོའི་སྤུ་རིས་འབྱེད་མཚམས་ཀྱི་ཞིབ་ཆ་བྱེད་པར་ཕན་ཁྱད་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་འདིར་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཤག་ཀྱང་དེ་ཚོ་རིམ་པས་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་རང་འདོད་མོས་ཀྱིས་བོད་སྨན་སློབ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་འདི་གར་འབྱོར་ནས་སློབ་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་སློབ་ཚན་གསར་པ་ཞིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་སྟངས་ཀྱང་ད་ཕན་བོད་ནང་གི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཤག དེ་གཅིག་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོར་དཀའ་ངལ་དང༌། བློ་སྦུག་དོག་སྣང་ཡོང་གི་མེད་དམ་བསམ་བྱུང༌།

ཁྱེད་རང་ཚོའི་སློབ་ཚན་འདི་ནི་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔའི་ནང་གསེས་གསོ་བ་རིག་པ་ཞེས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། འདིས་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་མང་པོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཅིང༌། བོད་སྨན་འདི་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚོད་འདུག ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྨན་སྣས་མ་ཕན་པའི་ནད་རྙིང་འགའ་ཤས་བོད་སྨན་གྱིས་ཕན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོང་གི་འདུག་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་སྨན་པ་མང་པོས་ཀྱང་དོ་སྣང་དང་ལག་ལེན་བྱ་འདུན་བྱེད་ཀྱི་འདུག

དེང་བོད་སྨན་གྱིས་རང་གཞན་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་ཡོང་ངེས་མ་ཟད། འདི་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལའང་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་བྱས་ན་སྨན་སྦྱིན་ནི་གཞན་ཕན་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བྱའི་ཁོངས་སུ་ཡོང་རྒྱུར་ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་སྨན་གྱི་ཐོག་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་གཞོལ་དགོས།

བོད་སྨན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་ད་ཕན་རང་རེའི་གོམས་སྲོལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་རང་ངོས་ནས་རྒྱུ་མཚན་བརྟག་ཞིབ་གཟབ་ནན་མི་བྱེད་པར་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ལག་ལེན་བྱེད་སྲོལ་ཙམ་གྱིས་ཚིམས་ནས་བསྡད་ན་ནམ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་སྐབས་འདི་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཚུལ་ཙམ་དང༌། ལྷ་རྗེ་ན་རིམ་གྱི་མཐོང་བརྒྱུད་ཕྱག་བཞེས་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས་མ་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཚུལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཡིད་ཆེས་དགོས་པ་དང༌། མཐོང་བརྒྱུད་ཕྱག་སྲོལ་གྱི་གནད་འགག་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འགྲོ་སྟངས་དེང་དུས་ཚན་རིག་པས་བཤད་པ་རྣམས་དང་སྦྲེལ་ནས་རང་རེའི་སྨན་གཞུང་རབ་འབྱམས་ལ་དཔྱད་པ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་མཐོང་ཆོས་ཉམས་མྱོང་སོགས་སྒོ་མང་པོ་ནས་དཔྱད་བརྟག་ཞིབ་མོ་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་མཐའ་མ་འགག་པ་རྒྱག་ཐུབ་རྒྱུར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་མཁྱེན་ཁས་ལེན་པ་དང༌། མི་ལེན་པ་སུ་འདྲ་ཞིག་གི་ངོར་ཡང་བོད་སྨན་གྱི་ཕན་ནུས་ཁུངས་སྐྱེལ་དག་འབུད་བྱེད་ཐུབ།

དེ་མིན་དེང་དུས་ཀྱི་མི་རབས། ཚན་རིག་འཕྲུལ་ཐབས་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་སོང་སྟེ་ཟླ་བའི་སྒང་ལ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཡིད་ཆེས་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག དཔེར་ན། འཛམ་བུ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་ཡིན་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་བཞིན་པར་མཛོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་ལེབ་མོ་ཡིན་ལུགས་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་གླེན་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པས་མི་འགྲིགས། རིལ་པོ་དང་ལེབ་མོ་ཞེས་པའང་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་བཞག་པས་ལྟོས་ས་སོ་སོ་ལ་བལྟས་ཏེ་རིལ་པོ་དང་ལེབ་མོའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཐུབ་པ་སོགས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན། ཡང་བོད་སྨན་རྩ་བཤད་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསལ་འཁོད་ཡོད་ཀྱང་བར་ལམ་ལག་ལེན་མེད་པའི་སྨན་བཅོས་གཤག་ལས་སོགས་ཀྱང་ལག་ལེན་བྱེད་སྲོལ་མེད་པས་བསྐྱུར་རྐྱང་མིན་པར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཤག་བཅོས་ལག་ལེན་དང་གོ་བསྟུན་སླར་ལག་ལེན་འགྲུབ་ཐབས་དང༌། གཉན་ནད་གསར་ཐོན་རིགས་ཀྱི་སྨན་སྣ་བར་ལམ་ལག་ལེན་མེད་པས་གསར་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་ངེས་པས་དེ་རིགས་དུས་བསྟུན་གསར་སྦྱོར་བྱེད་འོས་རིགས་ཀྱང་བསམ་གཞིགས་ནན་ཏན་བྱ་དགོས།

རིམ་པས་མཐུན་རྐྱེན་དང་བསྟུན་རིལ་བུ་དང་ཐང་སོགས་སྨན་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་སྨན་རྒྱུའི་ཉིང་ཁུ་བཏོན་ཏེ་དྭངས་མས་བཟོ་འདོན་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱུང་ན་སྨན་ཐུན་ཆུང་ལ་ནུས་པ་མྱུར་བ། མིག་སྔར་མཛེས་པ་སོགས་ཡོང་རྒྱུར། ཕྱི་རྒྱལ་སྨན་ལྟར་སྨན་བྱང་དང་འབྲེལ་ཚོང་འགྲེམ་རྒྱ་ཆེ་ཐུབ་ཐབས་ཀྱང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ཕྱོགས་མཚུངས་དེང་དུས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྨན་བཅོས་ཀྱང་ཤེས་ཐབས་ཀྱིས་བོད་སྨན་དང་ཟུང་འབྲེལ་ཕན་ཚུན་ལེགས་ཆ་སྣོན་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོང་རེ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་སྨན་བཅོས་རིགས་ཀྱང་དེང་སང་ཉམས་མེད་ཡོད་འདུག འདི་དང་བོད་སྨན་བུ་སྤུན་ལྟ་བུར་བརྟེན་ཕན་ཚུན་རྒྱས་འགེབ་ལེགས་བརྒྱ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་རྒྱུ་ངེས་པར་ཡོང་རྒྱུར་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུ་མུས་ལྟར་རང་རེའི་སློབ་ཕྲུག་འགའ་རེ་ཚུད་ལེན་ཐུབ་ཐབས་བགྱི་མུས་བཅས། འདི་ག་ཁྱེད་རང་ཚོ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོའི་ཐོག་ནས་གཞན་ཕན་གསོ་བ་རིག་པའི་སྲོལ་བཟང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་ཅིས་ཀྱང་བྱེད་དགོས།’’11jམཆན། ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས། ནད་གསོ་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་ནད་པ་བཞིར་འཚམས་འདྲི་དང༌། ནད་གཡོག་པ་བུ་མོ་གཉིས་ལ་ནད་པ་ཚོར་ནད་གཡོག་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀོད་མངགས་ཀྱང་མཛད།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་བཟུང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཞལ་ལུང་རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་གསན་སྟབས་འདིའི་བརྒྱུད་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ལེགས་པར་དགོངས་ཏེ་ཁོང་གི་ཞལ་སྔ་ནས་འཆར་ཅན་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦ བར་ཉིན་ ༡༣ རིང་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་དང༌། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་ནང་གསེས་བདེ་མཆོག་ཚེ་ལྷ་དཀར་པོའི་ཚེ་དབང་གསན་བཞེས་ཐོག དགོང་དྲོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་འབྲིང་པོའི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཉིན་ ༡༥ རིང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལྷོ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་དང༌། ལམ་རིམ་བདེ་ལམ། ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས་རྣམ་གྲོལ་ལག་བཅངས་ཀྱི་ལུང་ཁྲིད་བཅས་གསན་རྒྱུན་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་དང༌། དེའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོར་གྲུབ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེས་སྩལ་བའི་ཉེ་བརྒྱུད་ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང་གི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

བཀའ་གསུང་རྐང་བ་དྲུག་པའི་གླུས།།

འགུགས་པའི་རྩེ་དགའ་མ་བཏང་བས།།

མཁན་སློབ་འདབ་ལྡན་པདྨའི་ཕོན།།

དད་གསུམ་ཟེའུ་འབྲུ་འཛུམ་ལ་ལྟོས།།

ལམ་སྟོན་གསེར་གྱི་ཏམ་བུ་རར།།

འཁྱུད་པའི་མི་ཕྱེད་དད་པའི་དབྱངས།།

ཀུན་ཏུ་འཁྲོལ་བའི་ཕུན་ཚོགས་དཔལ།།

དུས་ཀྱི་བུ་མོའི་འཕྱང་འཕྲུལ་ཉིད།།

མཐའ་དག་རིག་པའི་ཆུ་གཏེར་བརྡོལ་བ་ལས།།

མན་ངག་རིན་ཆེན་ཞུན་མའི་སྙིང་པོ་གང༌།།

སྩོལ་མཛད་འགྲོ་ཕན་གསོ་རིག་བསྟི་གནས་སུ།།

ཞབས་བཅགས་བྱིན་རླབས་འཐོར་བ་བསྔགས་པའི་ཡུལ།།

སྔོན་མེད་ཚན་རྩལ་བུ་མོའི་འཛུམ་ཞགས་དང༌།།

བསྡོངས་ཏེ་གཡུ་ཐོག་གཞུང་བརྒྱའི་ཕོ་ཉ་མོ།།

ཕན་བདེ་ལེགས་ཚོགས་འཇོ་ལ་རེམས་ཤིག་ཀྱེ།།

དགེ་སློབ་སྙན་དབང་གསོ་བའི་ཞལ་ཏ་མཛད།།

11 ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༡༠ ནས་ ༡༡༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

གྷན་ངྷིའི་དུས་དྲན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ཁང༌། མ་སུ་རི། ནང་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽གྷན་ངྷི་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དམ་པ་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷི་ (Mahatma Gandhi) མཆོག་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་འདི་ལོ་བར་ལོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འཁོར་བར་ལྡི་ལིར་གུས་བསྟོད་དྲན་གསོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཚོགས་པ་ནས་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་དང༌། བོད་ཁང་ངོ་ལས། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ནས་སྐུ་ཚབ་སྣེ་ཤན་སོགས་ཕེབས་བསུར་མཇལ་བཅར་ཞུས།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་པ་ཐག་ (Pathak) ངོ་མཇལ་ལྷན་འཛོམས་གསུང་སྒྲོས་གྲུབ་འཕྲལ། གྷན་ངྷིའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བྱྀན་འབེབས་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཁག་ལྷན་འཛོམས་སོ་སོའི་ལུགས་ལྟར་སྨོན་ལམ་སྐར་མ་བཞི་མཛད་རྒྱུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཨབ་རྡུལ་གྷ་ཕར་ཁཱན་ (Abdul Ghaffar Khan) མཇལ་བཅར་དགྱེས་མཉེས་དང་བཅས་སྐུ་རྐྱང་མཇལ་མོལ་ལྷོད་བཞུགས་སུ་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་མཆོག་ཀྱང་ལྷན་འཛོམས་སུ་ཕེབས་བཞུགས་དང༌། དེ་རྗེས་སྲིད་བློན་མཆོག་བསྐྱར་མཇལ་ལྷན་བཞུགས་གསུང་མོལ་ལྷུག་པར་མཛད།

ཚེས་ ༢ ཉིན་གྷན་ངྷིའི་དུས་དྲན་འགྲེམས་སྟོན་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར། གྷན་ངྷིའི་སྐུ་ཕུང་བསྲེགས་ཡུལ་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་རྣམ་གཉིས་དང༌། ཨབ་རྡུལ་གྷ་ཕར་ཁཱན། སྲིད་བློན་ཨིན་ངྷར་གྷན་དི་བཅས་ཕེབས་འཛོམས་ཐུགས་སྨོན་གནང་སྒོ་གྲུབ་མཚམས་འགྲེམས་སྟོན་ཁོངས་གདན་ཞུས་གྷན་ངྷི་དམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་བརྙན་དེབ་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཡར་རྒྱས་འཕྲུལ་འཁོར་ཁག་ཏུ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་དེ་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་དབུ་འཛིན་ནས་འགྲེམས་སྟོན་ལོ་རྒྱུས་སྙན་སྒྲོན་བཅས་མཛད་དོན་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣ ཉིན་མེས་པོ་དམ་པ་གྷན་ངྷི་མཆོག་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བར་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་རྒྱ་གར་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་དང༌། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་དབུས་ལས་བྱེད་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བཅས་ནས་དམིགས་བསལ་གུས་འདུད་དྲན་གསོའི་ཚོགས་འདུ་དང༌། སྨོན་ལམ་བཅས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གདན་ཞུས་ཞབས་བཀོད་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་ངྷི་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་མཚན་སྙན་ཇི་ཡོད་དང༌། ཁོང་ལ་སྐྱེ་བོས་དགའ་བཀུར་ཇི་ཞུས་ཁོང་གི་མཛད་རྣམ་ལ་བལྟས་ན་ཧ་ལས་པ་དང༌། ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན།

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་པོར་བན་དར་ (Porbandar) ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་འཁྲུངས། དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གནང༌། དགུང་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ཐོག་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཁྲིམས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཕེབས། དམ་པ་དེ་རྒྱ་གར་དང༌། དབྱིན་ཡུལ་ནང་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཞུགས་སྐབས་གཞན་གྱི་མཐོང་ཚུལ་ལ། ཁོང་སློབ་སྦྱོང་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཅན་ཞིག་དང༌། མ་འོངས་པར་ཡུལ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་སུས་ཀྱང་མཐོང་མེད་པ་དང༌། དབྱིན་ཡུལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཁྲིམས་རྩོད་པའི་ལས་དོན་གནང་སྐབས་འཇིགས་སྣང་དང་འཚབ་འཚུབ་ཀྱིས་ཁྲིམས་རྩོད་མཇུག་སྐྱོང་མ་ཐུབ་པར་གདེང་འཁེལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་སྤོབས་པ་མ་བྱུང་བར་འདི་རིགས་གནང་གི་མིན་ཞེས་དམ་བཅའ་གནང་དགོས་བྱུང༌།

ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་ཁོང་མེ་འཁོར་ཨང་དང་པོའི་ནང་ཕེབས་སྐབས་དབྱིན་ཇིའི་མི་ཞིག་ནས་ཁོང་ལ་མཐོང་ཆུང་གིས་ངལ་རྩོལ་པ་དང་མཉམ་དུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་འདོད་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཏེ། མེ་འཁོར་ནང་གི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། སྲུང་དམག་བཅས་ནས་ཁོང་བཞུགས་གནས་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱས། དམ་པ་དེ་མཚན་གང་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་དེར་གཟིམ་ཆས་སོགས་མེད་པར་འཁྱག་བཞིན་དུ་བཞུགས་དགོས་བྱུང༌། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་ཁོང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་རྒྱུའི་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་མི་མང་གི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་རྒོལ་འཛིངས་གནང་བར་བརྟེན། ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་ཁོང་གི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་ལ་སྐྱེ་བོས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་བའི་དབུ་བརྙེས་པ་ཡིན།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་དཀྱུས་མ་བགྲོད་ཡུལ་རླངས་འཁོར་དང༌། མེ་འཁོར་ཐ་མའི་ནང་ཕེབས་བཞུགས་གནང་རྐྱེན་ཡུལ་གྱི་མི་མང་ཉམ་ཐག་ཚོའི་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཅན་དག་དངོས་སུ་གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་གར་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཡོད། ཨེ་མ་ངྷ་བྷ་ངྷ་ (Ahmedabad) ལ་ཁོང་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་བཟོ་གྲྭ་གཅིག་ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ལས་བྱེད་ཚོར་འཚོ་ཕོགས་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་སྟབས། ཁོང་ཚོར་འཚོ་ཕོགས་སྤར་ཆེད་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང་ཞིང༌། ཁོང་ཚོ་མཉམ་དུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་ནང་ཞུགས་འདུག

ཨམྲི་སར་ (Amritsar) དུ་དབྱིན་ཇིའི་ཁྲིམས་འཁྱོག་ལ་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རྒྱ་གར་མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་ལྷག་འདུས་ཚོགས་བྱས་པར་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་མི་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་དམར་གསོད་དང༌། མི་ཆིག་སྟོང་སྐོར་རྨས་སྐྱོན་བཏང་ན་ཡང༌། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་དབྱིན་ཇིའི་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་ལན་དུ་རྒྱ་གར་མི་མང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བདེན་པ་མཐའ་སྐྱེལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་དང༌། སྣེ་འཁྲིད་གནང་སྟེ་དབྱིན་ཇི་དང་འབྲེལ་ལམ་བཅད། ཡུལ་བཟོས་རས་ཆ་གྱོན་དགོས་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རས་ཆ་གྱོན་རྒྱུར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང༌། མེས་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ནས་མཛད་གསེང་སྐབས་རས་རྒྱུ་སྐུད་པ་འཁེལ་བཟོའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང༌། རང་ཉིད་ནས་རྒྱུན་དུ་ཡུལ་བཟོས་རས་ཆ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།

༡༩༣༠ ལོར་དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་པས་ཚྭ་འདོན་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་གཞི་བཟོས་པར་ངོ་རྒོལ་ཆེད་རྒྱ་གར་གྱི་ཞིང་པ་འབུམ་གཅིག་མཚོ་ཁར་འཁྲིད་ནས་ཚྭ་ལེན་དུ་འཇུག་པ་གནང༌། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ནང་ཡུལ་གྱི་རང་བཙན་ལམ་སྟོན་མཛད་པོའི་དབུ་ཁྲིད་མཚན་སྙན་དང་གཟི་བརྗིད་ཅན་མང་པོ་ཡོད་རུང༌། མི་མང་ཚོས་གཞན་དག་ལ་དགའ་མོས་ཞུ་སྟངས་དང༌། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེར་དགའ་མོས་ཞུ་སྟངས་གཉིས་དབར་མཛའ་སེམས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།

བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་ཡུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང༌། མི་མང་ཚོར་དབྱིན་ཇིའི་དབང་འོག་ནས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ལེན་ཐབས་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་དང༌། རིགས་རུས། དཔལ་འབྱོར་བཟང་ཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མུ་འབྱམས་སུ་གནས་པ་འདི་གཏན་མེད་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་སློབ་སྟོན་གནང་ཞིང༌། ཡུལ་ནང་རིགས་ངན་ཐ་ཤལ་བའི་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ཕོག་ན་ཡང་མི་གཙང་བར་བརྩི་བའི་རིགས་ཞན་ཚོར་དཀོན་མཆོག་གི་མི་མང་ཞེས་མིང་འདོགས་གནང་སྟེ་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རྗེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་ཀོང་རེ་སིའི་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་བ་དང༌། ཡུལ་གྱི་རང་བཙན་ཆེད་བཙོན་དུ་ལན་མང་བཞུགས་དགོས་བྱུང༌། རང་བཙན་རྩོད་ལེན་སྐབས་ནང་ཁུལ་ཁྲག་སྦྱོར་ཟིང་འཁྲུག་མཚམས་འཇོག་ཆེད་ཟས་བཅད་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང༌། རྗེས་སུ་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་སྡང་འཛིན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ཏུ་ཕྱག་རོགས་གཅིག་གཉིས་ལས་མེད་པར་བཞུགས་པ་དང༌། མི་མང་ཚོ་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པར་ཞི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་སློབ་སྟོན་ཆེད་ས་གནས་མང་པོར་ཞབས་ཐང་གིས་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལྟ་བུའི་དབུ་ཁྲིད་མཛད་རྗེས་ཅན་དེར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དུས་སུ་བབས་ཏེ་ ༡༩༤༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཡུལ་གཉིས་སོ་སོར་གྱེས་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་དང་བཅས་རྒྱ་གར་ཡུལ་མི་གཅིག་གིས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བཀྲོངས། འོན་ཀྱང༌། དམ་པ་དེས་བཀྲོང་མཁན་དེར་སྙིང་རྗེ་བལྟ་དགོས་པའི་བརྡ་མཚོན་ཞིག་གནང་ནས་རྒྱ་གར་མི་མང་ཚོའི་དཀྱིལ་ནས་གཟུགས་སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་བསྡུས་གནང་བ་རེད།

འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང༌། རིགས་རུས། དྲག་སྟོབས་སོགས་ལས་སྙན་གྲགས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང༌། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེའི་སྙན་གྲགས་ནི་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་དགའ་བཀུར་མུ་མཐུད་ཞུ་དོན་ནི་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་བཟང་པོ་ངོ་མཚར་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན།

རྒྱ་གར་ནང་ཆོས་ལུགས་དང༌། སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། མཐའ་མ་ཡུལ་གཉིས་སུ་ཁ་གྱེས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཧོབ་སྟེ་བལྟས་ན་རྒྱ་གར་བཞིན་བོད་ནང་ལ་ཡང་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་མཐོང་ཡང༌། དེ་དག་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན། བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གནས་ཡོད་པ་རེད། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ད་ལྟ་འཚོ་གཞེས་ཡོད་ན་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདིའི་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད། ང་ཚོས་ཁོང་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་འདོད་ན། ཁོང་གི་དགོངས་གཞི་བཞིན་རྒྱ་ཆེའི་ཉམ་ཐག་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ལ་བལྟ་དགོས་པ་དང༌། དྲང་བདེན་ལ་བརྩི་བཀུར། དཀའ་ངལ་རྩོད་རྙོག་མཐའ་དག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་དགོས་པ་བཅས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཐོག ལག་ལེན་འབད་བརྩོན་གང་ཐུབ་བྱས་ན། གྷན་ངྷིའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུས་པའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད།’’12jམཆན། ཅེས་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་དང་འབྲེལ་ནས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པར་སྩལ།

༢༽རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ཚོགས་འདུ་དང༌། ར་བྷིན་རྡ་ར་བྷ་ཝན་ (Rabindra Bhavan) ཞེས་པའི་ཁང་པར་བོད་མིའི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན། ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་ཁང་དུ་མ་སུ་རི་བུ་ཁྱིམ་ཚོགས་འདུ། ནག་པུར་ (Nagpur) རྒྱ་གར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རིའི་ཉེ་འདབས་རི་རྩེར་ཉི་ཧོང་ཆོས་ཚོགས་ནས་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་སྒོ་དབྱེ་བཅས་སུ་གདན་ཞུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་བཞུགས་སྒར་ནས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ལྡི་ལིར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་ངྷི་ན་ཤི་སིང་ (Mr. Dinesh Singh) དང༌། ཨཙཱརྱ་ཀིར་པ་ལ་ནི་ (J.B.Kripalani) ཨེམ་སི་ཅག་ལ་ (M.C.Chagla) འཇའ་ཡ་པར་ཀ་ཤེ་ན་ར་ཡན་ (Jayaprakash Narayan) མ་ལ་ཤེ་ཡ་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཨར་ལན་ཌ་བཅས་ཀྱི་གཞུང་ཚབ། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ། གཞིས་ཆགས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་སོགས་རིམ་བཞིན་མཇལ་འཕྲད་གསུང་མོལ་བསྐྱངས།

ལྡི་ལི་གསར་པ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ས་སྤུར་ཚོགས་ཁང་ (Sapru House) དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་འཕགས་བོད་མི་རིགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གི་མི་སྣ་བཅས་སྟོང་ཕྲག་འདུ་འཛོམས་སུ་ཚོགས་གཙོས་སྣེ་ལེན་གྱི་གསུང་བཤད་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཕན་ཚུན་གཟིགས་ཞིབ་དང་བཅས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། ‘‘གཙོ་འཛིན་མཆོག་དང༌། ཚོགས་ཕེབས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། དེ་རིང་ངོས་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ལས་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་འདིར་བོད་དང༌། བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤོད་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས། སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཡང་འདིར་བརྗོད་མེད།། སྡེབ་སྦྱོར་མཁས་པའང་བདག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་ཆད་སུས་ཀྱང་བཤད་མ་མྱོང་བའི་བརྗོད་བྱ་གསར་པ་ཞིག་དང༌། ཡང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྙན་པོ་གྲལ་འགྲིགས་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཞུ་རྒྱུ་མེད་མོད། ཡིན་ནའང༌། ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ཆ་བོད་ལ་གཙོ་ཆེའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད། དེ་ནི་ལྷོ་རུ་རྒྱ་གར་དང༌། ཤར་དུ་རྒྱ་ནག་ཡོད། ངེད་ཆོས་པར་སོང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་བཟང་པོ་དང་གལ་ཆེར་བརྟེན། དང་པོ་ངོས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་གཙོ་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ཆོས་རིག་གི་འབྲེལ་བ་ནི་ཚོང་ལས་དང༌། སྲིད་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་མི་འདྲ་བར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་ཆོས་མ་དར་གོང་དུ་བོད་ལ་བོན་དར། དེ་རྗེས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་བོད་དུ་ནང་པའི་ཆོས་དར་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཚུགས། འཕགས་བོད་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ནི་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་གཙོས་ལོ་པཎ་མཁས་གྲུབ་ཚོའི་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་འོད་སྣང་ཤར་མེད་ན། ངེད་ཅག་བོད་དེ་ད་དུང་མུན་ནག་གི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གནས་པ་གོར་མ་ཆག དུས་རབས་མང་པོར་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་ཚོས་ཆོས་ལ་དད་ཞེན་ཉམས་ལེན་ལྷོད་མེད་ཐོག བོད་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བརྩམས་ཏེ་གཞི་རྩ་བརྟན་ཚུགས་བྱུང་སྟབས། ད་དུང་ཡང་བོད་མིའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ཆོས་དད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང༌། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡོད་མཁན་དང་མེད་མཁན་གཉིས་ཀྱི་དབར་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་བསྲན་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཆོས་པས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ཡང་རང་གི་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ཤིང་སེལ་དུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། རྒུད་ཆག་བྱུང་ན་ལེ་ལན་རང་ཉིད་ལ་གདའ་བ་ཡིན་སྟབས། དོན་མེད་གཞན་ལ་བསྙོན་དཀྲིས་ནས་འཚེ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད།

བོད་མི་ཚོས་དེང་སང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཕྲང་ཆེན་བཟོད་དཀའ་བ་མྱོང་བའི་སྐབས་འདིར། སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་དངོས་མཐོང་གི་ཉམས་མྱོང་འདིས་ཕ་མེས་རྒྱ་གར་བ་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་དེ་དྲན་གྱི་འདུག དེས་ན། ཆོས་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ལ་ཆོས་དར་བ་དང་ཆབས་ཅིག གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། སྐུ་རྟེན། ཐུགས་རྟེན། གསུང་རྟེན་གྱི་བཞེངས་ཚུལ་ཐིག་བཀོད་སོགས་བཟོ་རིག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སྙན་ངག་དང༌། སྨན་སོགས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་བོད་དང༌། དེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སོག་ཡུལ། ད་ལྟ་རུ་སུའི་མངའ་ཁོངས་ས་གནས་འགའ་ཤས་བཅས་དང༌། དེ་མཚུངས་རྒྱ་ནག ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ལ་ཡང་ཆོས་དར་བ་རེད། ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཅིག་མཐུན་ཡོད་ན། ཆ་ལུགས་སྐད་རིགས་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང༌། སེམས་ནས་ཕན་ཚུན་ཉེ་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཆོས་ཞེས་པ་འདི་ཉིན་མཚན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཁྱུག་ཙམ་ཁྱུག་ཙམ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནམ་ཡང་མིན།

མི་ཇི་ཙམ་གྱི་གདུག་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་ལ་བཟང་པོའི་གཞི་རྩ་གཏན་ནས་མེད་པ་མིན། ཆོས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་གཞི་རྩ་དེ་མངོན་གསལ་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ཕན་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ན། ཆོས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས། བློ་ཕམ་ཤོས་ཤིག་ལ་ཆོས་དེ་སེམས་འདུལ་ཐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་ལག་ཆར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཡིན། རྒྱ་གར་སོགས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་པ་ཚང་མས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་མི་བྱེད་པར་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་ངོས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དེ་ཙམ་ཞུས་ནས། རྒྱ་ནག་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་ཞུ་ན། གཞི་རྩ་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་གྲུང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚོད་རེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ཆོས་བཟང་པོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་སྟབས་ཆོས་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བླངས། གནམ་གཤིས་གྲང་མོའི་གྱོན་གོས་མཆོར་པོ་སོག་པོར་ཡོད་སྟབས་གྱོན་གོས་སོག་པོ་ནས་དཔེ་བླངས། ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་སྟབས་ཁ་ཟས་རྒྱ་ནག་ནས་དཔེ་བླངས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ཞུས་པ་ཡིན།

བོད་ལ་ནང་ཆོས་མ་དར་གོང་བོད་པས་ཁྱྀམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་ལ་བསུན་གཙེར་བཟོས་མྱོང་ཞིང༌། ཆོས་དར་ནས་བཟུང་སུ་ལའང་ཕར་རྒོལ་མ་བྱས་པར་ཞི་དུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཏེ་ཁེར་རྐྱང་དུ་བསྡད་པ་རེད། བོད་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་བོད་དམག་སླེབས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོ་ཤིའི་རྔན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྲོས་དགོས་པའང་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་སྐབས་རྒྱ་མིའི་སྟོབས་ཤུགས་བོད་ནང་སླེབས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འོག་ཏུ་གཙང་དག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད།

རྒྱ་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནའང་འབྲེལ་ཚུལ་དེ་ལ་རྒྱ་བོད་སོ་སོའི་ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྒྱ་མིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་མ་ལག་གི་འབྲེལ་བར་བལྟས་ཏེ་སྲིད་བྱུས་ཁོག་བཅངས་བྱས་པ་རེད། བར་ལམ་བོད་དེ་ཁེ་གཙང་དུ་གནས་པ་ཡིན་སྟབས། ཕྱི་ལྟར་དུ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་མ་མངོན་ཡང༌། ནང་ལྟར་དུ་རང་བཙན་གཙང་མར་ཉེ་ཆར་བར་དུ་གནས་ཡོད།

དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་དེ་ཤར་ཕྱོགས་ཁྱིམ་མཚེས་ནས་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་ནག་ཏུ་ཚུད་དེ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་འདི་ཡིན། ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་མིན་ཡང་དྲང་པོ་ཞུས་ན། ད་ཆ་མི་རིགས་གཅིག་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་དེ་བཞིན་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཁུངས་དེད་ན་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་ཞིང༌། འོན་ཏེ། ཁ་སང་ཟོས་པའི་ལྟོས་དེ་རིང་གྲོད་ཁོག་འགྲངས་པར་མི་ཕན་པ་ལྟར། འདས་པའི་རྒྱལ་རབས་ནང་རང་བཙན་ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་དབང་འོག་ལ་སྔར་རང་བཙན་ཏུ་གནས་པའི་སྐབས་ལས་སྐྱིད་པ་ཞིག་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དོན་ཕན་ཞིག་དངོས་འབྲེལ་ཡོང་གི་ཡོད་ན། བོད་པའང་མི་རང་དུ་སོང་སྟབས་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་ཡང༌། ད་ལྟའི་གྲོད་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡིན་ཡང༌། དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་མི་རྒན་པ་ཚོ་ལྟ་ཅི། བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དམར་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་བསླབ་གོམས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བལྟས་ཏེ། རྒྱ་མིའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་མི་དགའ་བ་བྱེད་ཅིང༌། བོད་བོད་མིར་བདག་པའི་བསམ་སྤྱོད་གོང་མཐོར་འགྲོ་མུས་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོ་འདིར་འཁོད་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ནས་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོས་རང་དབང་ལ་རྩོད་པ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་དང༌། ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་གཏན་ནས་མིན། རང་དབང་བྱུང་ཕྱིན་ལྟ་སྤྱོད་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྐྱོང་བ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རང་དབང་ཡིན། གལ་ཏེ་མང་ཆེས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འདོད་ན་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལོས་ཡོང་ཆོག རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་ལས་དོན་ལ་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནའང༌། མཐའ་མར་བདེན་པའི་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། དཀའ་ངལ་དང་འགལ་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་བྱུང་རུང་བོད་རང་བཙན་བསྐྱར་དུ་ལེན་རྒྱུར་མུ་མཐུད་ཐབས་ཤེས་འབད་རྩོལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ཕན་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་བོད་དོན་གླེང་སློང་གིས་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་གསུམ་བྱུང་ཡོད། ལས་དོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བས་ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱལ་ཚོགས་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཚོའི་བདེ་སྡུག་ཞུ་ཡུལ་ལ་བརྟེན། ང་ཚོས་ཀྱང་བོད་དོན་རྩོད་རྙོག་གཞི་མེད་རང་ཡལ་མི་འགྲོ་བའི་སླད་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་མཚམས་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་འབོད་སྐུལ་མུ་མཐུད་ཞུ་འཆར་ཡིན།’’ ཞེས་སྩལ་སྐབས་གསུང་སྒྱུར་གྱིས་སྒྱུར་སྟངས་ཚིག་ནུས་ཆེ་ཆུང་ཕྲན་བུས་ཁྱད་ཤོར་བའང་ལམ་སང་ཐད་ཀར་བཀའ་བཅོས་མཛད་པས་མ་ཚད། གལ་ཆེའི་དོན་གནད་ཁག་དབྱིན་ཇིའི་གསུང་ཐོག་བསྐྱོན་སྟབས། ཕྱི་རྒྱལ་ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་གྱི་གླེང་མོལ་ཤབ་ཤུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སོགས་མི་འཇིགས་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚོ་དོགས་འདྲི་གནང་མཁན་ཡོད་ན་གནང་རོགས་གསུངས་པར། ཚོགས་བཅར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཆོས་པ་དང༌། ཆོས་མེད་མཁན་གཉིས་ནས་ཆོས་པ་སྐྱིད་པ་ཡོད་པ་རེད་གསུངས་སོང༌། དངོས་མཐོང་ལ་ཆོས་པ་འགའ་ཤས་ཞེ་དྲག་སྡུག་པོ་མྱོང་བ་དང༌། ཆོས་མེད་འགའ་ཤས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱུག་པོ་དང་སྐྱིད་པོ་དེ་འདྲ་འདུག་པ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁྱེད་རང་གིས་ཆོས་པ་ཡིན་མིན་ཕྱི་ལོགས་ནས་གང་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ཆོས་དེ་ནང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཡོད། ཕྱི་ནས་མཐོང་མི་ཐུབ། ཅེས་དང༌།

སྤྲུལ་སྐུ་དང་གང་ཟག་ཕལ་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་སྟངས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རང་གིས་འདོད་པ་ལྟར། སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དེ་ལས་ཀྱིས་དབང་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཞིག་རེད། སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་ཡང་ལེན་གྱི་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཞུ་གཏུག་གནང་ནས་གྲུབ་འབྲས་སྐོར་ལ་དགོངས་བཞེད་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ཕན་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཐོག་གྲོས་ཆོད་གསུམ་བྱུང་ཡོད། ལས་དོན་གཞི་རྒྱ་ཆེ་སྟབས་ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མིན་མ་ངེས་ཀྱང༌། རྒྱལ་ཚོགས་དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཚོའི་བདེ་སྡུག་ལྟ་མཁན་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་ཀྱང་བོད་དོན་དེ་གསོན་གནས་ཐུབ་ཐབས་སུ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ལ་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་ཡོད་མཁན་བོད་མི་རྣམས་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ངོས་ལེན་ཞུ་ཐབས་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན། དམར་པོའི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ལག་ལེན་བཀལ་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང༌། ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་དབར་འབྲེལ་བ་ཡོང་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་དབར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་ཚེ་མཐུན་པའི་ཆ་མང་པོ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

༣༽མ་སུ་རི་སློབ་ཁྱིམ་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མ་སུ་རི་གཏན་འཇགས་སློབ་གྲྭ་དང་བོད་ཕྲུག་ཁྱྀམ་སྡེ་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། མ་སུ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་བཀོད་སྐབས་སློབ་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་དང༌། སློབ་སྤྱིས་དབུས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་པས་རང་ལུགས་གཟབ་མཆོར་དང་འབྲེལ། སློབ་གྲྭའི་རྒྱལ་སྒོ་ཆེན་མོའི་ཕྱི་ནང་གཡས་གཡོན་དུ་ལྷ་རྫས་མེ་ཏོག་དང་བདུག་སྤོས། མཇལ་དར་སོགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་རུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཤིང༌། རང་རང་ཁང་ཚན་གྱི་དར་ཆ་མཛེས་བཀོད་ལྡན་པ་དགུང་དུ་འཕྱར་ཏེ་རུ་བསྟར་ལེགས་བསྒྲིགས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་སློབ་གྲྭའི་གཟིམ་སྒོའི་འགྲམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས། སློབ་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་ཕྱག་དང་འབྲེལ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་ལམ་ཞུས་རྗེས་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་རྣམས་དང༌། སློབ་ཕྲུག་བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་དང་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ་ཕུལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག སློབ་ཕྲུག་རོལ་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་རྔ་རོལ་གླིང་བུའི་རོལ་དབྱངས་དང་སྦྲགས། ཕྱག་ན་པདྨོ་སོགས་ཀྱི་བསྟོད་དབྱངས་འབུལ་བཞིན་དུ་འཛིན་གྲྭའི་མདུན་ཐང་སྡིངས་ཆའི་ཡང་སྟེང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། འཕགས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་རོལ་དབྱངས་ཕུལ་བསྟུན། སློབ་སྤྱི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་བཀྲ་ཤིས་རེ་ཁ་མངོན་འཁོད་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་རང་འཁྲིའི་ལས་འགན་ཐེག་པ་ཁུར་ལེན་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱིས་མགོན་པོ་གང་གི་ཐུགས་བཞེད་ཟབ་མོ་ལྟར་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་བ་སོགས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས།

དེ་ནས་སློབ་གྲྭའི་ཉལ་ཁང་དང༌། འཛིན་ཁང་གསར་པ། ཡིག་ཚང༌། སྨན་ཁང༌། འདབས་འབྲེལ་ཁྱིམ་ཚང་འགའ་ཤས་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས། སློབ་བུ་ཆུང་བ་རྣམས་ནས་ཤེས་ཡོན་སྦྱངས་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་སློབ་གྲྭའི་སྨན་ཁང་དང༌། འཛིན་གྲྭ་ཁག དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལག་རྩལ་བཟོ་དངོས་བྲིས་རིས་འགྲེམས་སྟོན་དང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཤིང༌། སློབ་ཁྱིམ་དགེ་ལས་དང་མི་མང་སུམ་སྟོང་སྐོར་ལ། དཔལ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང༌། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་བཅས་ཇི་ལྟར་མུན་པའི་བསྐལ་པར་རྟ་བདུན་བདག་པོའི་གཟི་འོད་ཤར་བ་ལྟར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་དབར་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་ཀུན་ཟབ་གསལ་སྩལ་ཏེ། ཉིན་སྔོན་མར་གཙོ་དགེ་ལས་སློབ་དང་བཅས་ནས་ཁུར་འཁྲིའི་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་དམ་འབུལ་ཞུས་པར་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ཚུལ་དང༌། དེ་མཐུན་ལག་ལེན་དོན་འགེལ་ཐུབ་ཐབས་དགོས་ལུགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་སློབ་ཁྱིམ་གཉིས་ཀའི་སློབ་བུ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་ཕ་མ་བུ་གསུམ་མོས་བརྩེ་མཐུན་ཐོག་རབ་བྱུང་གི་སྔོན་འགྲོ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་སྐབས། ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་དང་རྗེས་ཀྱི་སྲུང་སྡོམ་བསླབ་བྱ་སོགས་ཐར་པའི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་སུ་སྩལ། དེ་རྗེས་ཚེ་མཆོག་གླིང་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས་དང༌། ཆོས་དགེ་གཙོ་གྱུར་འཛིན་རིམ་བཞི་པ་ཡན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་བུ་དང་བུ་མོ་རབ་བྱུང་པ་བཅས་ཀྱིས་ནང་དོན་རིག་པ་དང༌། ཚད་མ་རིག་པའི་སྐོར་རྩོད་གྲྭ་དམ་འཇོག་སྐབས་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། སློབ་ཁྱིམ་འགན་འཛིན། ལས་བྱེད། རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཀྲ་གྷོར་ (Mr.Tagore) གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་དང་བོད་མི་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བའི་དབུས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་རྒྱ་བོད་གཞུང་ཆེན་ཁག་གི་དཀའ་གནད་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་སོགས་རིགས་པ་ཡང་དག་མཐའ་ཡས་པའི་བགྲོ་གླེང༌། རྟགས་གསལ་གཏོང་གནང་མཛད་དེ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྲོལ་བཏོད་ཅིང་བཀྲལ་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བའི་བགྲོ་གླེང་མཛད་དེ་དེར་འདུས་སྐྱེ་བོ་ཚང་མའི་རྒྱུད་ལ་སྲིད་པའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། དེའི་བྲལ་འབྲས་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་འགོག་ལྡན་ཞི་བསིལ་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་མཛད་དེ་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

༤༽རྒྱ་གར་ནང་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་མ་ངྷེ་ཡ་པར་དེ་ཤི་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སན་ཇིའི་ (Sanchi) གནས་ཆེན་དུ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཁག་དང༌། དགོན་ཤུལ་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཤིང༌། མཆོད་རྟེན་གཙོ་བོའི་སྒོ་མདུན་དུ་སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ། རབ་གནས། ཡན་ལག་བདུན་པ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང་བཅས་ཞལ་འདོན་དང༌། སེ་ལོན་ (Ceylon) ལྷ་ཁང་དུ་སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་པའི་སྤྱན་སྔར་དངོས་འབྱོར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་ཐོག་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་དང་སྦྲགས་པའི་བླ་མཆོད། ཁྲུས་གསོལ་རབ་གནས། ཤེར་སྙིང་བཅས་གསུངས་ཏེ་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་སེ་ལོན་ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཙང་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༢ རིང་ཞལ་འདོན་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སྐུ་ལྷོད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནག་པུར་ནང་པ་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་གྱི་རྗེས་འབྲང་ཚོགས་པ་ནས་གོ་སྒྲིག་གདན་ཞུས་ལྟར། ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ཐུབ་དབང་ལ་སྐུ་ཕྱག་སྙན་ཤལ་བསྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན། ཉི་ཧོང་དང༌། བོད། རྒྱ་གར་བཅས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སོ་སོ་ནས་ཞལ་འདོན་གསུངས། བོད་སྐད་དུ་སྐབས་གསུམ་པ་དང༌། དེར་ནི་རིང་འབད་མ། ཤེར་སྙིང་བཅས་གསུངས་གྲུབ་རྗེས་ཆོས་ཚོགས་ནས་སྐུ་མགྲོན་སོ་སོར་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཕུལ་བ་དང་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་འབྲེལ་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་ནང་པར་གྱུར་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་སོང་བའི་དུས་ཚེས་དྲན་གསོའི་ཚོགས་འདུ་དངོས་གཞིར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་པར། ཐོག་མར་བུ་མོ་ལྔ་ནས་ཆོས་དབྱངས་རོལ་ཆ་བཅས་བཏང་རྗེས་གསུང་བཤད་ཁག་རིམ་བཞིན་གནང༌།

ཉི་ཧོང་བླ་མ་ཕུ་ཇི་ (Rev.Fuji) ནས་མདོ་སྡེ་པད་དཀར་ཉི་ཧོང་སྐད་དུ་ལུང་བཀླགས་གནང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དུས་ཚེས་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེའི་གནད་དོན་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་ལུགས། དེ་ཡང་ནང་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པ། གཞན་ཕན་བཅས་ལ་བསླབ་ན་རང་གཞན་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད། ཨམ་བྷེ་ཀར་བཅས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་ཀྱང་དེས་འགྲུབ་ལུགས། བོད་དུ་འདུལ་བ་དང༌། བྱང་སེམས། གསང་སྔགས་སོགས་ཕན་ཚུན་འགལ་མེད་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་འདིར་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་ཆ་ཚང་གཅིག་གསོལ་རས་ཀྱང་སྩལ། དུས་ཕྱིས་སུ་ཁུལ་འདིར་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀའི་རྗེས་འབྲང་ནང་པར་ཞུགས་པའི་མི་གྲངས་ལྔ་འབུམ་ལྷག་ཡོད་ཚོད་ལ་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་བསྐྲུན།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་འབར་མའི་ (Burma) མི་སེར་དུ་གྱུར་པ་རྒྱ་གར་མི་རིགས་སྒོམ་ལ་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་ (Satya Narayan Goenka) ཆེད་འབོད་སྒོམ་སྐོར་བགྲོ་གླེང་གསུང་མོལ་རྒྱས་པར་མཛད་དོན། ཞི་གནས་སྒྲུབ་སྟངས་སྐོར་ཧ་ལམ་ཆ་མཐུན་མ་ཟད། གཞན་ཡང༌། ཆོས་སྐོར་མཐོང་རྒྱ་མི་ཆུང་བས་ཞུ་རྒྱུ་གང་ལེགས་དང༌། ཁོང་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ས་གནས་ཁག་བརྒྱད་ཙམ་ལ་སྒོམ་སློབ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ཉིན་ ༡༠ རིང་མཚམས་བཅད་ཀྱིས་ཐུན་བཞིར་ཡུན་བསྒོམ་བྱས་ན་གནས་ཆ་གང་ལེགས་ཡོང་གི་ཡོད་ལུགས་ཞུས། སྒོམ་སྐོར་དེབ་འགའ་ཤས་ཀྱང་ཕུལ།

དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དགེ་སློང་སེ་ལོན་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞིག་ཆེད་འབོད་ཀྱིས་སེ་ལོན་གྱི་དགེ་སློང་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང༌། གཞི་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་མཛད་པར། ཚང་མ་གཅིག་མཐུན་གང་ལེགས་དང༌། ཁྲིམས་ ༢༢༧ ཐའེ་ལན་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ལུགས་ཞུས། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བརྒྱ་དང་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་པར། ཞིབ་ཆ་ཞུ་ཚོད་མ་ཐིག གཞན་འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་གྱི་ལག་གཡོག་རྒྱ་གར་བ་གཅིག་དད་མཇལ་དུ་བཅར་བར་བློ་གསར་མིག་འབྱེད་ཧིན་ཡིག་ཕྱག་དེབ་གཅིག་དགྱེས་སྩལ་ཐོག རྒྱུན་དུ་སེམས་བཟང་པོ་བྱས། སྐྱབས་འགྲོ་བཏོན། ཕྱག་དེབ་ཡང་ཡང་བཀླག་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཐུགས་བརྩེའི་ལྕགས་ཀྱུས་བཟུང༌།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རིའི་གཤམ་ནས་རྩེ་བར་གསར་བཙུགས་ལྕགས་འཁོར་བརྒྱུད་མཆོད་རྟེན་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ཀྱང་ཕེབས་འཕྲལ་མཛད་སྒོ་དབུ་འཛུགས་གནང་སྟེ། ཐོག་མར་ཉི་ཧོང་གྲྭ་བཙུན་བཞི་བཅུ་སྐོར་ནས་སྦུབ་ཆུང་དང༌། ཏིང་ཤག མཁར་རྔ་བཅས་པའི་རོལ་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་མཆོད་འབུལ་ཞལ་འདོན་དང་བ་འདྲེན་པ་གནང་རྗེས། འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་གསུང་བཤད་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཆོད་རྟེན་ནི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞི་བདེ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་གྱིས་མཐར་དོན་དམ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་དང་བཅས་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཤིས་བརྗོད་མཛད།

དེ་རྗེས་ཨཙཱརྱ་བྷི་ནོ་བྷ་བྷི་བ་ (Acharya Vinoba Bhave) དང༌། ཚོགས་འདུའི་དབུ་འཛིན་ཇ་ཡ་པྲ་ཀཱ་ཤ་ནཱ་ར་ཡན་ (Jayaprakash Narayan) གཉིས་ནས་ཨཙཱརྱའི་ས་ཞིང་སློང་སྦྱིན་ལས་དོན་སྐོར་དང༌། གྷན་ངྷིའི་བཞེད་དགོངས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ལུགས། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་སོགས་ལ་གོ་བསྡུར་གནང་བའི་ཚོགས་འདུའི་མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱི་སྐུ་ཚབ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་ཉིས་སྟོང་སྐོར། མི་མང་འབུམ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་འདུ་འཛོམས་ཚོགས་འདུའི་སར། ཐོག་མར་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གྱི་གནས་ལུགས་གསུང་བཤད་གྲུབ་མཇུག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཨཙཱརྱས་ཉམ་ཐག་མི་མང་ལ་ཕན་བཞེད་ཀྱིས་ས་ཞིང་སློང་སྦྱིན་གྱི་ལས་འགུལ་གནང་བར་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བྱུང་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད་ལུགས་དང༌། ཧིན་བོད་གཉིས་བུ་སྤུན་ལྟ་བུའི་མཛའ་འབྲེལ་གྱུར་ལུགས་དང༌། ལྷག་པར། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དཀྱེལ་ཆེའི་གསོ་སྐྱོང་འོག་བོད་མི་རྣམས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་བཞིན་ཡོད་ལུགས་གསུང་བཤད་དང་སྦྲགས། དེ་རིང་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཉི་ཧོང་བླ་མ་ཕུ་ཇིར་ཁོང་རང་གི་ཡུལ་ནང་མཆོད་རྟེན་མང་པོ་གསར་བཞེངས་ཐོག་རྒྱ་གར་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར་ཡང་མཆོད་རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་དགེ་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད་ཅེས་པའི་གསུང་འཕྲིན་དང༌། གནང་སྐྱེས་ཐུབ་དབང་རྡོར་གདན་མའི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་གཅིག བཀའ་རྩོམ་བློ་གསར་མིག་འབྱེད་ཧིན་དབྱིན་ཕྱག་དེབ་གཉིས། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཧིན་བོད་ཕྱག་དེབ་གསུམ། བོད་མིའི་ལག་ཤེས་འབྲོག་པ་དང༌། གཡག་བཅས་འཚེམ་གྲུབ་ཐང་གཟུགས་གཅིག་བཅས་མི་འགྲོ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་གསོལ་རས་འབུལ་སྐྱེས་མཛད་པ་དང༌། མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ། གསོ་སྦྱོང༌། གནད་ཆེའི་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ ནས་ཉིན་ལྔའི་རིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྤྱོད་འཇུག་གི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་མངར་ལ་དགྱེས་པར་རོལ་ཅིང༌། ཚེས་ ༢༩ ཉིན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་སྟོང་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བླ་མཆོད་བདེ་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་རྒྱས་པ་དང༌། མཆོད་རྟེན་འདབས་རོལ་དབུལ་ཕོངས་སུམ་བརྒྱ་བརྒལ་བར་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་འགྱེད་སྩལ།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་བཞུགས་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་སྣ་ལྔའི་མཆོད་སྤྲིན་འབུལ་གཤོམ་སར་ཞབས་འཁོད་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲུས་གསོལ། རབ་གནས། སྤྱོད་འཇུག བཟང་སྤྱོད། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུངས་རྗེས། ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། ཉིན་འཁྱོངས་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ལྗགས་ལུང་དང༌། དགོན་པའི་གྲྭ་མང་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང་ཆོས་སྤྱོད་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་བཞུགས་མཚེར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཞུགས་ཞག་མཛད།

ཚེས་ ༢ ཉིན་ཝར་ཎ་སེ་ལོན་དགེ་བསྙེན་ངྷརྨ་པ་ལའི་ལྷ་ཁང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་བསྟར་འབུལ་དང་སྐབས་གསུམ་པ་གསུངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་མཇལ་གཟིགས། དེ་རྗེས་སྟོན་པས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་གནས་ས་འབུམ་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་སྟོང་མཆོད་འགྲེམས་འབུལ་ཐོག ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་དགེ་འདུན་ངོ་བཞུགས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་ལྷན་དུ་སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་དང༌། མཆོད་ཕྲེང་རྒྱས་པ། བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ། འཕགས་བསྟོད། མ་ཎི་སྟོང་ཚར། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ཚར་གསུམ། བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུངས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་རྩྭ་མཆོག་གྲོང་དུ་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་གང་དུ་བསྟན་པའི་གནས་ཆེན་རྩྭམཆོག་གྲོང་གི་སྐུ་བརྙན་དྲུང་བླ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་ལྷོད་བཞུགས། དེ་རྗེས་རྒྱ་མིའི་ལྷ་ཁང་དང༌། བོད་དགོན་སོ་སོར་གནས་གཟིགས། སྒོ་རག་སྤུར (Gorakhpur) ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷ་ཁང་དེ་ལོ་ ༡༥༠༠ སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཅན་ཡིན་ལུགས་དང༌། ཆོས་པ་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། སློབ་གཉེར་བ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡོད་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས་ཁར། ལྷ་ཁང་དེ་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཞིང་རྒྱ་རྡོ་སྤུས་མ་གསར་སྒྲིག་གིས་རྩིག་ཞལ་གསར་བརྗེས་ཉམས་གསོ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་མུས་ཀྱང་སྤྱན་བསྟར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ཡུ་པིའི་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྔ་དྲོ་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་དང་འབྲེལ། ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ལས་དོན་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས། སྲིད་སྐྱོང་ནས་གུས་བཀུར་ཆེན་པོས་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཕེབས་སྐྱེལ་གནང༌། ད་ལམ་གནས་ཆེན་ཁག་སོ་སོར་ཁྲུས་གསོལ་དང༌། རབ་གནས། མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐུགས་དམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་བཞེས་ཀྱང་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པ་དང༌། མཛད་གསེང་ཁག་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་དང༌། རྒྱ་གར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་དད་འདུན་ཡོད་མཁན་ཁག གསར་མཁན་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུ་མཁན་རྣམས་ལ་རང་རང་བློ་མོས་དང་བསྟུན་ཆོས་སྲིད་བཀའ་སློབ་གསུང་མོལ་སྩལ།

ཞི་བདེ་ཕྱྭ་གཡང་སྟོང་གི་རི་མོ་ནི།།

ལེགས་བྱས་འདབ་མ་གྲོལ་བའི་ནགས་ཀློང་དུ།།

གསལ་བས་རྗེས་དྲན་སྲིད་པའི་མཆོད་ཕྲེང་གར།།

སྤྲོ་བར་མཁས་རྣམས་བསྔགས་པའི་ལས་སུ་ཞུགས།།

གསེར་ཞུན་བརྩེགས་པའི་རང་མདངས་མ་ཉམས་པ།།

ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་འཐུང་བའི་དོན་བཟང་གླུ།།

ལེན་པའི་ལྗགས་རྩེ་རྐྱོང་ལ་ངལ་མེད་པས།།

འདྲེན་པ་གཞན་ལ་བསྔགས་པའི་ཡིད་མཚོ་བྲི།།

རྒྱལ་ཀུན་འཕྲིན་ལས་འཆར་ཀའི་མདངས་བཟང་གིས།།

འཁྲིལ་བག་ཉེར་རྩེན་མཚན་དཔེ་འབར་བའི་སྐུ།།

གཞོམ་གཞིག་ཡོངས་བྲལ་ཡིད་ཅན་འཛིན་མའི་གཞིར།།

འགྱིང་བས་མཐར་བྱེད་གཏུམ་མོའང་བྲན་དུ་ཆས།།

དམ་པ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ལ།།

མཇལ་བའི་སྐལ་བ་ལྡན་གྱུར་ཚེ།།

སྙིང་རྗེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡི།།

མི་ཡི་མཆོག་ཅེས་ཀུན་གྱིས་སྨྲ།།

དེ་ཚེ་སྙན་པ་བླ་ན་མཐོ་བའི་གྲྭར།།

མགྲོན་འབོད་གཉིས་སྐྱེས་གཤོག་ཡངས་བསྒྱུར་བ་དང༌།།

ཞབས་ཟུང་པདྨའི་རེ་ཁ་དགོད་པ་ནི།།

རིང་ནས་རེ་བའི་སྙིང་ལ་བདུད་རྩི་བཞིན།།

12 ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༥༤ ནས་ ༣༥༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

གཟུངས་སྒྲུབ་དབུ་འཛུགས་དང་གུ་རུ་ན་ནག་གི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་དབང་དང༌། དངུལ་སྐུའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང༌། གསེར་ཟངས་ཀྱི་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་བཅས་སོ་སོར་འབུལ་རྒྱུའི་གཟུངས་སྒྲུབ་དབུ་འཛུགས་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་བཞུགས་ཞབས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་བཅུ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་བཅུ་རེ་བཅས་ནས་གཟུངས་སྒྲུབ་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་འབྲེལ།

བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཀླ་ཀློའི་འཇིགས་པ་ཞི་ཆེད་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་མུས་ཀྱི་ཞབས་འོག་ཏུ་རྙིང་བླ་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་འབད་སྒྲུབ་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་དང༌། རྒྱ་འདྲེའི་མནན་སྒོ། རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་མཁན་བླ་དབུ་བཞུགས་ཆོག་གྲྭ་བཅུ་ནས་འབད་སྒྲུབ་དམ་སྲིའི་མནན་པ་བཅས་གནོན་འཇུག་བྱ་དུས་སུ་ཞབས་བཅགས་ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཞིང༌། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ནས་ཆེད་ཕུལ་ཕུར་མདུད་ཡོད་པའི་ཤེལ་དམ་ཡང་ལུང་དོན་ལྟར་ཆབས་ཅིག་སྦ་འཇུག་མཛད། ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྒྱལ་མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སྐྱེར་སྒང་ལུགས་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་སིག་གི་བླ་མ་གུ་རུ་ན་ནག་ (Guru Nanak) གི་འཁྲུངས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ ཞོར་ཏེ་ལོ་ཕུག་ (Trilokpur) གི་རི་རྩེར་བཀའ་བརྒྱུད་བཙུན་དགོན་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་བཅགས་དང༌། དགོན་གནས་གསར་རྒྱག་བྱ་ཡུལ་ཁང་རྙིང་ཞིག་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་སྩལ་ཏེ་དེ་སྔོན་གུ་རུ་ན་ནག་ལོ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ཙམ་བཞུགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་ས་གནས་སུལ་ཏན་སྤུར་ (Sultanpur) ཞེས་པར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད།

ཚོགས་འདུར་རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཛའ་མཐུན་རོགས་རེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་འོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་གསུང་གླེང་དང༌། ར་ཇ་སི་ཏན་ (Rajasthan) མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ཧུ་ཀམ་སིང་ (Sardar Hukam Singh) དང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་བླ་ཆེན་ཁག་དང་དགུང་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་གུ་རུ་ན་ནག་གི་རྗེས་དྲན་ཁྲོམ་སྐོར་ནང་འགྲུལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཡང་ཐོག་ཏུ་ཡུད་ཙམ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

སུལ་ཏན་སྤུར་དུ་ས་གནས་པན་འཇབ་སྲིད་སྐྱོང་དང་ལྷན་དུ་གུ་རུ་ན་ནག་གི་ལྷ་ཁང་ཁག་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས་དང༌། མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་སར་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་སྐུ་མགྲོན་སོ་སོ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྲིད་སྐྱོང་ནས་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཧཕ་དར་སིང་ (Father Singh) སིག་གི་ཆོས་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་ལྷན་དུ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་མེད་གཅིག་ནང་བཞུགས་ཏེ་ཁྲོམ་གཞུང་ཆེ་ས་ཁག་ཏུ་ཁྲོམ་སྐོར་རུ་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་བསྟར་དབུས་སུ་ཕེབས། ཁྲོམ་སྐོར་རུ་ཁག་ནས་རོལ་ཆའི་རུ་ཁག་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཁག སྨན་ཁང་ལས་བྱེད་ཁག རྔ་མོང་དང༌། རྟ་པ། སྦག་སྦག་སོགས་ཀྱི་རུ་ཁག དབུས་སུ་གུ་རུ་ན་ནག་གི་བཞུགས་ཁྲི་ཕེབས་བྱམས་གཟུགས་སྨད་ཆ་དངུལ་དང༌། སྟེང་ཐོག་ཚ་གསེར་མ་འཕུལ་ཚག་བཀོད་ལེགས་ཅན་ཕེབས་འཁོར་སྟེང་གདན་ཞུས་ལ་ཉེ་འཁོར་དུ་ཆོས་པ་བགྲེས་སོང་འགའ་དང༌། རྔ་གཡབ་པ་སོགས་ཡོད་པ་བཅས་གྲ་སྒྲིག་རྒྱས་གཤོམ་ཅན་ཞིག་ཏུ་གདན་ཕེབས་བསྐྱངས།

དུས་དྲན་དངོས་གཞིའི་མཛད་སྒོར་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གྷི་རི་ (V. V. Giri) དང༌། ས་གནས་པན་འཇབ་དང་མ་ཌ་ར་སེ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང༌། པན་འཇབ་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན། དེའི་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་སྐུ་མགྲོན་དུ་བཞུགས་མུས་ཁ་ཆེ་ཨབ་རྡུལ་གྷ་པ་ཁན་ (Abdul Gaffar Khan) སོགས་མི་སྣ་ཆེ་ཁག་མང་པོ་དང༌། མི་མང་ཁྲི་ཕྲག་འགའ་ཤས་འདུ་འཛོམས་སར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེང་དུས་ཉིན་བཞིན་འཕོ་འགྱུར་དང་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་དཀའ་རྙོག་སེལ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པ་རྣམས་མིའི་སེམས་ཡར་རྒྱས་དང༌། ཞི་བདེ་འབྱུང་བ་ལ་རག་ལུས་ཤིང༌། དེ་ཡང་དཔེ་ཆ་དེབ་ཐོག་ཏུ་མ་བཞག་པར་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་དགོས་ལུགས་གསུང་མོལ་དང༌། དེ་རྗེས་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། གུ་རུ་ན་ནག་གི་མཛད་རྣམ་ལོ་རྒྱུས་འཁྲབ་སྟོན་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་ནས་སྒོ་འབྱེད་གནང་བར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཤིང༌། འཁྲབ་སྟོན་བྱ་ཡུལ་ལྡུམ་ར་ཞིག་ནང་ཡུལ་ལྗོངས་དང་ཁང་བཀོད་སྣ་ཚོགས་ཆེད་དུ་བཟོ་བསྐྲུན་ཐོག རོལ་ཆ་དང༌། གླུ་གཞས་རིགས་གཏོང་བ་སོགས་རྒྱས་གཤོམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། དེ་ནས་བཞུགས་སྒར་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ངྷ་རམ་ས་ལའི་ལྗོངས།།

གངས་དང་ནགས་ཚལ་མཐོང་ན་ཉམས་དགའ་བ།།

དེ་ཡི་ལྟོ་བར་ཕྱི་ནང་དད་པའི་ཞིང༌།།

གཙུག་ལག་ལྷུན་པོའི་ཕྲེང་བ་ཚར་དུ་དངར།།

རིན་ཆེན་གླིང་ཡང་ཕམ་བྱེད་བགྲང་ཡས་ཀྱི།།

རྟེན་མཆོག་བརྟན་པ་འཕྲོག་པའི་ངོ་མཚར་གཟུགས།།

བསྐྲུན་པའི་བྱིན་རླབས་མྱ་ངན་མེད་པའི་དཔལ།།

འཇོ་བར་ཕྱོགས་ཀུན་དད་པའི་སྙེ་མ་གཡོ།།

མཛད་བཟང་ལྷོ་སྤྲིན་འགྱུ་བའི་ལྡིང་ཁང་ནས།།

ཕན་བདེ་ཆབ་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་བུ་སློབ་ཚོགས།།

ན་ནག་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་འདུ་ལོང་གི།

རྐང་འཐུང་ཚལ་དུ་ཞབས་སེན་རི་མོ་བཀོད།།

དེ་ཚེ་བྱམས་བརྩེའི་རླུང་བུས་ཉེར་སྐྱོམ་པའི།།

ཟག་མེད་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས།།

ས་གསུམ་ཡིད་གདུང་སེལ་བའི་སྨན་ཉིད་དུ།།

བསྟབས་པའི་སྙན་པ་ཉི་ཟླས་མཁའ་ན་གླེང༌།།

ས་བཅད་བཞི་པ།

སྐབས་བཞི་པའི་སྤྱི་འཐུས་གསར་མཇལ་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ།

༡༩༦༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་གསར་མཇལ་སྐབས་ཚོགས་གཙོ་གསར་པ་རྙིང་འཐུས་ཉི་མ་བཟང་པོ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་མདོ་སྟོད་སྤྱི་འཐུས་ཚེ་དབང་འཕྲིན་ལས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་རེ་དང༌། བྱིངས་སྤྱི་འཐུས་སོ་སོ་ནས་མཇལ་དར་རེ་ཕུལ་རྗེས། ཚོགས་གཙོ་རྒན་གཞོན་གཉིས་ནས་དམ་འབུལ་ཞུས། གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་ཚོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཕེབས་སུ། ‘‘ད་ལྟ་འདིར་འདེམས་བསྐོ་ཟིན་པའི་སྤྱི་འཐུས་གསར་པ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ང་ཚོ་ཚང་མ་རང་གི་ལུང་པ་ནས་མིའི་ལུང་པར་སླེབས་ཏེ་དུས་སྐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་རུང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་དང༌། རྒྱ་གར་སོགས་ནས་ངོས་ལེན་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མི་ཚང་མའི་བློ་གཏད་བྱེད་ཡུལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་མི་འགའ་ཤས་ཤིག་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་བོད་མི་མང་སྤྱི་ཡི་དོན་དུ་ཡིན། ཇི་སྲིད་བོད་མི་མང་ལ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་སྒྲུབ་པའི་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་འདྲ་

ཞིག་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད།

སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ཡང་དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་པར་བརྟེན། མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་བཞིན་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་འདི་དགོས་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོས་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་སྤྱི་འཐུས་ཚོའི་གནས་སྟངས་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་སྔ་སྤྱི་འཐུས་རྙིང་པ་ཚོས་ཀྱང་ལས་དོན་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བརྗོད་ན་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དགེ་མཚན་དང་གྲུབ་འབྲས་མང་པོ་བྱུང་སོང༌། ད་དུང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཡག་པོ་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོས་ང་ཚོར་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་བོད་རང་བཙན་ལེན་ཐབས་བྱེད་དགོས། མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་གསལ་རྣམས་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་ཏུ་ལག་ལེན་ཆ་ཚང་བསྟར་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་གང་ཐུབ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་མ་འོངས་པར་ཉམས་མྱོང་ཐོབ་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་དགོས།

ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་ང་ཚོས་གཟབ་གཟབ་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ནི། ང་ཚོ་ཚང་མར་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དང༌། སྤྱིའི་ལམ་དམངས་གཙོ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཐོག་ཤར་བསྐྱོད་ཐུབ་ཐབས་ལ་ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་འདོན་དགོས། ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ཡོང་བར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལངས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས། ང་ཚོས་དེ་སྔའང་ལས་དོན་གྱི་འཆར་གཞི་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲིགས། དེར་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་བཏང་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱ་དགོས་དོན་ནི་ལོ་རེ་གཉིས་གོང་གི་ལས་དོན་འགའ་ཤས་ལོ་རེ་ཟུང་རྗེས་དགོས་མཁོ་མེད་པ་དང༌། ཡང་ལས་དོན་འགའ་ཞིག་གསར་དུ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།

གང་ལྟར། སྔ་མའི་འཆར་གཞིར་བསྒྱུར་བཅོས་གསར་པ་སྣ་ཚོགས་གཏོང་དོན་སྙིང་པོ་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་དང་བསྟུན་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་དྲག་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་ལས་དོན་འཆར་གཞི་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲིགས་ཏེ་བྱས། དེ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་མེད་ན་བཞག་ཀྱང་ཆོག་གི་རེད། ད་ལྟའི་ལས་དོན་འཆར་གཞི་ཁག་ལའང་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་ལུང་ཡོད་ངེས་ཅན་གྱི་ལེགས་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་འདུག་ན་བཏང་ཆོག་གི་རེད། ང་ཚོས་བསམ་འཆར་གྲོས་བསྡུར་བྱས། དེའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། བསྒྱུར་བཅོས་གསར་པ་གཏོང་དགོས་མེད་ན་ད་ལྟའི་ལམ་འདིའི་སྟེང་ཤར་བསྐྱོད་འགྲོ་ཐུབ་པ་དགོས། བསམ་འཆར་གང་ཡོད་མདུན་དུ་ཤོད་དགོས། བསམ་འཆར་ཤོད་སར་མ་བཤད་པར་རྒྱབ་བཤད་དང་ལྐོག་ལབ་བྱས་ཏེ་མི་མང་པོར་བློ་དོགས་བཟོས། ཡིད་ཆེས་མེད་པ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད།

དེ་སྔ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའམ། བླ་བྲང་གཅིག་གིས་འཛིན་པའི་གཞུང་ལྟ་བུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཟེར་བ་དེ་ད་ཆ་བྱིན་རྟེན་གྱི་ཕབ་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྡད་ཡོད་ན་ལས། དངོས་དོན་དུ་འཕོ་འགྱུར་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད། ད་ཆ་མི་མང་སྤྱི་གཞུང་གི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྤྱིའི་ལམ་འདིར་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་དགོས། ངོས་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་འ་འུབ་འདུས་ལ་མ་འདུས་འདི་འདྲ་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་མཇུག་འདིར་ཆོས་གཅིག་རང་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་ན་བསམ་པ་འདུག ངས་བྱས་ནས་ཡག་པོ་དང༌། འཇོན་པོ་ཞིག་ཡོང་བསམ་པ་མི་འདུག་ཀྱང༌། ཡོང་ན་གཅིག་དང་མི་ཡོང་ན་གཉིས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ནི་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་བོད་མི་མང་ནས་ངོས་ལ་དགའ་པོའི་སྒོ་ནས་རེ་བ་དང་བློ་གཏད་བཅོལ་བར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཚང་མའི་བར་ལ་སྒྲོག་ཁ་རྒྱག་མཁན་ལྟར་སྡོད་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་ཚོ་སྤྱི་འཐུས་ཡིན་པས་སྤྱི་མི་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས།

ད་ནས་སྤྱི་མི་ཡིན་སྙམ་དུ་སྤྱིའི་ལས་དོན་ཁོ་ནར་བརྩོན་ཏེ་མི་མང་ནས་ཡིད་ཆེས་ཆ་འཇོག་འཕེར་བ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སོ་སོའི་རིགས་རུས་ཀྱི་བཟོ་ལྟ་བུ་རང་རང་ཡོང་ཁུངས་རེ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པུའི་ཕྱོགས་ཞེན་བྱས་ན་གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད། ལས་དོན་གང་སར་སྤྱིའི་གཞུང་དང༌། མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཁོ་ནར་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་ལས་དོན་གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོའི་མི་མང་བདེ་དོན་ཆགས་འཇིག་གི་ས་མཚམས་གལ་འགངས་ཆེན་པོར་ཐུག་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་ཚང་མས་མ་བྱས་དོགས་མེད་རུང༌། ད་དུང་ཡང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་གང་ཅིར་གཟབ་གཟབ་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གནང་དགོས།’’13jམཆན། ཞེས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་རྗེས་ཚོགས་གཙོ་རྙིང་པ་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་ཐོན་མཇལ་ལ་ལས་ཁུར་རིང་ཞུ་སྒོ་དྲང་ལྷིང་བྱུང་བར་དགྱེས་འཛུམ་ལྷུག་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ནས་དམིགས་བསལ་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་དང་སྐུ་དཔར་མཚན་ཡིག་ཅན་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་ལྗགས་བསྙེན་བཅད་རྒྱ་དབུ་འཛུགས་མཛད་པ་དང༌། འཆར་འཕར་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ལ་གཞོལ།

མཁྱེན་རབ་གཞུ་རྒྱུད་ལ་དྲངས་པའི།།

ལུགས་གཉིས་སྲིད་པའི་ཉག་ཕྲན་མདའ།།

སྤྱི་ཚབ་མི་འཐུས་མཐེལ་ལོང་དུ།།

བསྐུར་བའི་འདྲེན་པ་གཞན་ཡོད་མིན།།

དེ་བས་བློན་ཚོགས་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་དག།

གངས་རིའི་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བླང་དོར་གནད།།

བགྲོས་པའི་སྙིང་པོ་རང་འཁྲིའི་གསེར་གྱི་གདུགས།།

འདེགས་པའི་ཆོ་ག་རྨད་བྱུང་སྤོབས་པས་བཟུང༌།།

ཚོགས་ཆེན་རྒྱུ་སྐར་རི་མོ་བཀྲ་བའི་དབུས།།

ཞལ་དཀྱིལ་ཟླ་ཤེལ་འཛུམ་པའི་ལང་ཚོ་ཅན།།

བྱམས་བརྩེའི་ཆབ་ཀྱིས་བཀྲུས་པའི་ལེགས་ཚོགས་གཏམ།།

འགྱེད་པའི་སྣང་བ་ནོར་འཛིན་མཐའ་ལས་བརྒལ།།

བསིལ་ལྡན་སྲིད་པའི་སྲོག་དབུགས་མ་འགག་པར།།

གླིང་བཞིའི་ཡིད་མཚོར་བྱུང་རབས་ནོར་བུའི་སྐྱེས།།

བསྟབས་པའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་བརྒྱ་བའི་གར།།

རྩེན་པས་མཁས་རྣམས་མངོན་བསྟོད་ལས་ཀྱིས་བྲེལ།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་ལས་སྣེ་དང་སྨན་རྩིས་སློབ་གཉེར་བར་བཀའ་སློབ། གྷན་ངྷི་འཁྲུངས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གུ་རུ་ན་ནག་འཁྲུངས་ནས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་མཛད་སྒོ། སྐབས་བཞི་པའི་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་བརྒྱད་པའོ།། །།

13 སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ བོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༩༨ ནས་ ༡༠༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

རླབས་འཕྲེང་སོ་དགུ་པ།

མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་ལེགས་གྲུབ་མཛད་སྒོ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་དང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་རྒྱག་རྩིག་རྨང་ལ་བྱིན་རླབས། ལ་དྭགས་ནུབ་རར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ (Varanasi) སཾསྐྲྀཏ་ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཁག་དང༌། བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་སྤྱི་དང༌། དགེ་སློབ། སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་བོད་དགོན་གནས་འཛིན། སཾསྐྲྀཏ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ལས་བྱེད་ཁག་བཅས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་དང་མེ་ཏོག་ཕུལ་འབྲེལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་ཉེ་འདབས་སུ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་དང་བོད་མི་སེར་སྐྱ། རྒྱ་གར་ཡུལ་མི། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་མང་པོ་བཅས་ཕེབས་བསུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཐོག ཕེབས་བསང༌། སྤྱན་རྒྱ། སྤོས་སྣེ་བཅས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་ཆེན་དབུ་གུར་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། བོད་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་རོལ། སཾསྐྲྀཏ། པ་ལི། བོད་སྐད་བཅས་ཀྱི་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་རྗེས། སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཨུ་པ་དེ་ཝས་སློབ་སྦྱོང་ལས་དོན་གནས་ལུགས་སྙན་སྒྲོན། སཾསྐྲྀཏ་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་ཌོག་ཀྲར་གྷོ་རིའི་ནཱ་ཐ་ཤཱསྟྲི་ (Dr.Gourinath Shashtri) ནས་སློབ་གྲྭའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད། བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་སཾསྐྲྀཏ་དང༌། ཧིན་རྡུ། དབྱིན་ཇི། བོད་སྐད་བཅས་སྐད་རིགས་བཞིའི་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་གསུང་བཤད་གྲུབ་འཕྲལ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་རིག་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཨང་རིམ་བྱ་དགའ་སྩལ། ཚོགས་འདུར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྤྱི་ཁྱབ་དགེ་སློབ། སྐུ་མགྲོན་དུ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རྒྱལ་པོ། གཞན་ཡང༌། ཕྱི་རྒྱལ་དང༌། རྒྱ་གར་མི་སྣ་ཆེ་ཁག ཕྱི་ནང་གི་མཁས་དབང་ཁག་དང་མི་མང་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ ཉེ་བ་འདུ་འཛོམས་གནང༌།

དགོང་དྲོ་སླར་ཡང་ཝར་ཎ་སཾསྐྲྀཏའི་སློབ་གྲྭར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་བདུན་པ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་རྒྱ་གར་ནས་གདན་དྲངས་ཚུལ་བོད་སྐད་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་དམ་ཨ་ཤོ་ཀའི་ (Ashoka) མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ཧིན་སྐད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་གཟིགས་པས་ཐུགས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྐོར་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཐོག་བཅས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས་རྗེས། སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་རྒུ་འཁྱིལ་དུ་སཾསྐྲྀཏ་ལེགས་སྦྱར་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། མ་ཁེ་སེའི་ (Marxism) ལྟ་བ་གཉིས་དབར་འགལ་མཐུན་གྱི་ཆ་ཇི་ཡོད་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚོགས་འདུ་དེར་ལྡི་ལི་དང༌། འབོམ་བྷེའི། ཀ་ལི་ཀ་ཏ། ནག་པུར་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཁག་དང༌། སློབ་སྤྱི། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ། གཞན་ཡང༌། འབར་མ་དང༌། སིང་ག་ལ། ཐའེ་ལན་ཌ། བོད་སོགས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་དང༌། བླ་མ། དགེ་བཤེས་མཁས་པ་མང་པོ་བཅས་ཕེབས་འཛོམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་བགྲོ་གླེང་སྦྱངས་བཤད་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘འདི་གར་ང་ཚོ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང༌། ནང་པའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། འདིར་ངོས་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཕྲན་བུ་གཅིག་ཞུ་གི་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ཕྲན་བུ་སྦྱངས་པ་རེད། ཡག་པོ་རང་ཤེས་ཀྱི་མེད།

ཡིན་ནའང༌། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་སྦྱངས་པ་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་སྲིད་དབང་ཡོད་པའི་དམར་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དང་མཉམ་དུ་ལོ་ཤས་བསྡད་པ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས། ༡༩༥༤།༡༩༥༥ དེའི་སྐབས་ནས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་གྱི་མིའི་བྱ་སྤྱོད་དང༌། རྩ་བའི་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་བསམ་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདི་དབྱེ་བ་ཡག་པོ་ཕྱེ་དགོས་ཀྱི་འདུག བསམ་ཚུལ་འདི་ཚོའི་སྐོར་རྒྱ་གར་ནང་ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ནང་པ་དང༌། ནང་པ་མིན་པ་ཅི་རིགས་ལ་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ཁ་ཤས་ནས་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་མོས་མཐུན་གནང་མཁན་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་གནང་མཁན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་གི་འདུག

བར་ལམ་ཨུ་པ་ད་ཡ་ (Upadhaya) ལ་དེ་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་བྱུང་བར་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་དེ་རིང་འདིར་དངོས་སུ་ཚོགས་ཐུབ་པ་ལ་ངོས་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་དེ་རིང་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྟངས་འདི། དཔེར་ན། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྣམ་པ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་སྲིད་དོན་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་དག་གི་བསམ་ཚུལ་འདྲེས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས་ན། ང་ཚོའི་གོ་བསྡུར་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཡོང་གི་མ་རེད། གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་ཁེར་རྐྱང་གི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྣམ་པ་ཚོས་གསུང་མོལ་གནང་གྲོགས། ཞེས་སྩལ་མཚམས།

མཁས་པ་ཁག་ནས་བགྲོ་གླེང་གསུང་བཤད་གང་འཚམས་གནང་སྟེ་ཆོས་དང་དམར་པོའི་ལྟ་བ་འགལ་ཟླ་ཡོད་ཚུལ་ཤུགས་ཆེའི་གསུང་བཤད་གཅིག་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྩ་བ་ནང་པ་དང༌། མ་ཁེ་སེའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཆ་ནས་གཅིག་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང༌། གཅིག་འདི་མིའི་ཆེད་དུ་རེད། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཅིག་འདི་མཐར་ཐུག་ཐར་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དང༌། གཅིག་འདི་མ་ཤི་ཚུན་ཆད་ཚེ་འདི་གང་གི་དོན་དག་རེད། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཆེ་ན་ཡང༌། ད་ལྟ་འདིར་དེ་གཉིས་སྦྲེལ་བའི་བསམ་ཚུལ་གོ་བསྡུར་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ང་ཚོ་ནང་པ་རྣམས་ནས་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་ཐག་རིང་པོ་གཅིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང༌། དེའི་བར་དུ་མི་ཚེ་བསྡད་དགོས་པ་དང༌། དེའི་བར་དུ་འཚོ་ཐབས་བསྟེན་དགོས། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ཐར་པ་རེད་དེ་ཐར་པ་མ་འཐོབ་བར་དུ་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས། ཡང་དཔེར་ན་ང་ཚོ་རབ་བྱུང་ལ་ཆ་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བློས་བཏང་བ་རེད། ཆོས་པ་སྒེར་མི་གཅིག་གིས་བསམ་བློ་དེ་ལྟར་གཏོང་དགོས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་བུར་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་མེད་པར་རང་བྱུང་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མི་ཚེའི་འགྲོ་ལམ་དངོས་དོན་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་ལ་ཡང་ཁོག་སྒྲོམ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། སྔོན་མ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་ནང་བཞིན་སྒྲིག་འཛུགས་ཡག་པོ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་སྟངས་ངེས་ཅན་མེད་པ་དེ་འདྲ་གཅིག་གིས་འགྲིགས་ཐབས་མེད། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ལ་སླེབས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ལྟ་བ་མང་པོ་གཅིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

འདི་ཚོ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལག་ལེན་ཡོད་མུས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ནན་སྐུལ་བྱེད་དོན་དང༌། དེ་རིང་འདིར་གོ་བསྡུར་བྱེད་དོན་འདི་རེད། ང་ཚོ་འདིར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བའི་མི་ཚེའི་འགྲོ་ལམ་ཞིག་བཙལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། རང་དགར་ལྟ་བའི་རྩོད་པ་བྱེད་པ་དགོས་དོན་མི་འདུག ངོས་ཀྱིས་གོང་དུ་ཡང་ཞུ་དོན་དེ་ག་ཡིན།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ཏེ་ལག་ལེན་ཐུབ་པའི་ལྟ་བའི་ལམ་སྟོན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནང་དོན་རིག་པ་ཟབ་མོ་འདི་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དང༌། མ་ཁེ་སེ་ཁོང་གིས་ཀྱང་མང་ཚོགས་ལ་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་ཆེད་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་མཛད་པར་བསམ་གྱི་འདུག གྲུབ་མཐའ་འདི་དག་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་འཕེལ་བའི་དོན་གཅིག་པུ་མིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཆེད་ཡིན། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ནས་འགྲོ་བ་མི་དང༌། མིས་མཚོན་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བར་གཟིགས། འདི་དག་གི་ཆེད་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་གཟིགས་ཤིང༌། མ་ཁེ་སེ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་བྱུང་སྟེ། ཁོང་རང་གི་དུས་སྐབས་ལ་བཟོ་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་དུས་བཟོ་པ་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་འོག་ལ་བསྡད་པ་ཞིག་དང༌། བཟོ་པས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་བཟོ་པའི་སྦྱིན་བདག་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་བ་ཡིན་ཙང༌། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་བདག་དེ་ཚོར་མཐེ་བོང་ཀེར་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་གྲོགས། བྱམས་པོ་བྱེད་གྲོགས་ཞེས་ལབ་ན་ཉན་གྱི་མ་རེད།

ད་ག་རེ་བྱེད་དགོས་རེད་ཟེར་ན། འདིའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ཤེས་བཙལ་དགོས་ཀྱི་རེད། ཐབས་ཤེས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཟེར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་རེད་དེ། ཉམ་ཐག་མི་མང་པོ་ཞིག་བཙན་གནོན་གྱི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ནས་བསམ་བློ་གཅིག་གཏོང་སྐབས། སྤྱིར་བཏང་བྱ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཐོག་མར་སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་གོ་བསྡུར་ལམ་སྟོན་དང༌། དེ་ནས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས། དེའི་སྔོན་ལ་རང་གི་སེམས་ལ་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཅིག་ཤར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོའམ། ལྟ་བ་ཞིག་མེད་པར་བྱ་བ་ཡོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མཚན་ཉིད་རིག་པས་རང་གི་འཚོ་བ་ལ་ཕན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

མ་ཁེ་སེའི་མཚན་ཉིད་རིག་པས་ལམ་སྟོན་ཇི་འདྲ་བྱས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། གོང་སྨོས་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་བློ་སྟོབས་སྐྱེ་དགོས། བློ་སྟོབས་མེད་ན་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། བློ་སྟོབས་སམ། སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་བཟོ་དགོས་ཟེར་ན་བདེ་སྡུག་ཚང་མ་སོ་སོའི་ལག་པར་ཡོད་བསྡད་པ་འདི་བསྟན་དགོས་པ་རེད། ངོས་ནས་མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་མ་བྱས་པས་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་དེ། ཚང་མ་སོ་སོའི་ལག་པ་ལ་རག་ལས་པ་འདི་བསྟན་གྱི་ཡོད་རེད། ལུང་པའི་བདེ་སྐྱིད་རྒྱལ་པོས་བཟོས་པ་དང༌། ལུང་པའི་བདེ་སྐྱིད་མཐོ་རིམ་མི་སྣས་བཟོས་པ། ལུང་པའི་བདེ་སྐྱིད་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར། ལུང་པའི་བདེ་སྐྱིད་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལག་པར་ཡོད་པ། སོ་སོས་དཀའ་ལས་རྒྱབ་ན་སོ་སོ་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ལུགས་བཤད་སྟངས་འདིས་རང་བཞིན་བསམ་བློའི་ནང་ལ་བློ་ཁོག་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་མི་འདུག་གམ། ནང་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་སྡུག་ཚང་མ་ལས་ཀྱིས་བྱས་པར་བཤད། ལུང་པའི་བདེ་སྡུག་འདི་རྒྱལ་པོ་དང༌། མཐོ་རིམ་མི་སྣ། དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་བཟོས་པར་བཤད་ཡོད།

ལས་གནམ་ནས་ཟགས་པ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོས་བཟོས་པ་རེད། མ་ཁེ་སེའི་ལྟ་བའི་ནང་སོ་སོས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པ་ལྟར་ན་ལས་དེ་སོ་སོས་བསགས་པ་རེད། དེས་ན་བདེ་སྡུག་ཚང་མ་མཐར་གཏུགས་ན་སོ་སོའི་ལག་པར་ཐུག་ཡོད། དེའི་ཆ་ནས་བལྟས་ན་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དེ་རང་ཉིད་ཡིན་པ་རེད།

འདི་ནང་དོན་གཅིག་དང༌། ཡང་གཉིས་ནས་བསམ་ཚུལ་འཁྱེར་སྟངས་ཐད་ནས་བྱས་ན། གཅིག་ལས་དུ་མ་གཙོ་ཆེ་བ་རྩིས་ཀྱི་ཡོད། འདུལ་བའི་ནང་མཁན་པོ་སོགས་ཇི་ཙམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེས་མི་ཆོག་པར་དགེ་འདུན་ཚོགས་ཏེ་ལས་བྱ་བར་གསུངས།

དཔེར་ན། གྱོན་གོས་དང༌། ཡོ་བྱད་སོགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ང་ཚོར་ཚད་ཡོད་པ་རེད། འཚོ་ལྷག་མཁོ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་གྱོན་གོས་འཐོལ་པ་བྱུང་ཚེ་གཞན་དག་གི་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་བཞག་ནས་ཉར་བ་མ་གཏོགས་སོ་སོའི་ཡིན་བསམས་ནས་ཉར་ཆོག་གི་མེད། ཡང༌། ཆོས་རྒྱལ་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་ལ་དབུལ་ཕྱུག་ལན་གསུམ་སྙོམས་པ་རེད། ཐ་མར་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཡག་པོ་གཅིག་མ་བྱུང༌། ཕྱིན་ཆད་ཕྱིའི་ནུས་པས་དབང་ཤེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱས་པས་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་མཇུག་གནོན་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བ་རེད། དབུལ་ཕྱུག་སྙོམས་ཐབས་བསམ་བློ་འདི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད།

འོ་ན། མ་ཁེ་སེའི་རིང་ལུགས་པས་ཆོས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། མཐུན་ཐབས་ག་ལ་ཡོད་ཟེར་ན། དཔེར་ན། ལེ་ཉིན་ (Lenin) གྱིས་ཆོས་ནི་རྟེན་བཟོ་ཙམ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངོས་ལ་དངོས་སུ་ཆོས་ནི་དུག་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། འདི་གང་རེད་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཆོས་དུག་རེད་ཟེར་བའི་ཆོས་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེས་ཕར་དྲིས་ན། ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་ལ་ཆོས་ (Religion) ཟེར་བ་འདི་དང༌། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཚིག་ངྷརྨ་ (Dharma) ཟེར་བ་འདི་གཉིས་ཕྲན་བུ་ཁྱད་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

གང་ལྟར། མ་ཁེ་སེ། ཨིན་ཇེལ་སི་ (Engels) སི་ཏཱ་ལེན་ (Stalin) སོགས་ཁོ་ཚོར་ཆོས་ལ་རྒྱབ་གཏོད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་འདི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་བདེ་སྡུག་གི་གནས་སྟངས་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་དེ་དུས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་ས་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་དར་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་སོང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ནང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཕར་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། འདི་གཉིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་དང༌། མཐོ་རིམ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་དེའི་སྐབས་ལ་ཆོས་ཀྱང་འདིའི་ཐོག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། བླ་མ་ཆེན་པོ་དང༌། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ཏེ། དོན་གཉིས་ཕན་སྒྲུབ་བཞིན་གནས་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ཁ་རྫར་ས་ (Czars) ནང་བཞིན་དེ་འདྲ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། འགྱུར་བ་མ་བྱུང་ན་དཔུང་ཤུགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེ་མ་བྱས་པར་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཆུ་གསོག་བསྡད་པ་ཞིག་ག་ལེར་ག་ལེར་བཏང་བ་ཡིན་ན་འགྲིགས་འགྲོ་གི་རེད། དེ་ཡུན་རིང་པོ་འགག་བསྡད་ན་ཉི་མ་གཅིག་ཁོ་བརྡོལ་རྒྱུ་རེད། དུས་ཚོད་དང་འཚམས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཏེ་ནམ་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མགོ་རྟིང་སློག་ཡོང་དུས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལའང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཡང༌། མི་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ངའི་བདེ་སྐྱིད་འདི་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱལ་པོ་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་བསྐོས་པའམ། དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་འཕྲུལ་རེད་བསམ་ན། དཀོན་མཆོག་ལ་ཟུར་ཟ་མ་འགྲོ་བར་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཚོར་བ་ཡོང་བ་འདུག་གམ། སྤྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་ཁག་པོ་རེད། བློ་སྟོབས་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་རྩ་བ་བརྟན་པོ་བཟོ་ཐབས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་མཐུན་འགྱུར་བྱས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་མི་འདོད་པའི་བསམ་པས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་སྐབས་ཆོས་ལའང་རྒྱབ་གཏོད་མ་བྱས་མཐུ་མེད་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། འདི་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན།

དེས་ན། གནས་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བསམ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ཁག་མི་འདུག་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ལར་ནས། ནང་པ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན་འདྲ། ཁ་ཆེའམ། ཧིན་རྡུར་ཆ་བཞག་ནའང་འདྲ། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤུར་ཆ་བཞག་ནའང་འདྲ། ཕལ་ཆེར་མདོ་དོན་སྙིང་པོ་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གཅིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱེད་མཁན་ཚོའི་གྲས་ནས་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་ཡོང་རྒྱུར་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱས། ངོ་ཐོག་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་དཀའ་བའི་བསམ་སྦྱོར་བཟང་པོ་རྣམས་ཕར་ཙམ་དེར་གཡུག་བཞག ལྷོད་ཡངས་བཏང༌། རང་ཁེ་ཡོང་རྒྱུའི་དོན་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ལ་ལག་ཏུ་བསྟར་ཡོང་བ་འདི་འདྲ་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཡང་ཚོགས་མི་ཚོས་བགྲོ་གླེང་མུ་མཐུད་གནང་གྲུབ་རྗེས། མཇུག་བསྡོམས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་རིང་ང་ཚོ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདིར་ཕེབས་མཁན་རྣམ་པ་ཚོས་ཁ་སང་དང༌། དེ་རིང་གཉིས་ཀར་དངོས་འབྲེལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང༌། ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་གསུང་མོལ་གནང་བར་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ད་རེས་ཚོགས་འདུ་འདི་འཚོགས་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་གནང་མཁན་རྣམ་པ་ཚང་མར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་གཞན་དག་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདི་ལྟ་བུ་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་འཚོགས་ཐུབ་པའི་རེ་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’14jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཞབས་འདེགས་ལེགས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ལྷག་བསམ་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་གཞེན་སྐུལ་དང༌། དེ་ནས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། ས་འབུམ་ཆེན་མོར་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་འབྲེལ་བོད་དགོན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། སཾསྐྲྀཏ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་གཙོ་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཨུ་པ་དེ་ཝ་བཅས་ལྷན་འཛོམས་ཚོགས་འདུར་བཞུགས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་འདི་དང༌། སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་སྤོ་བཞུགས་གནང་བ་ཚོའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་དང༌། དམིགས་ཡུལ་བཅས་པར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ཡོད་སྐོར་དང༌། འདི་ནི་སློབ་གཉེར་བ་འདི་ལོ་སློབ་དཔོན་འཛིན་གྲྭ་ཐོན་མཁན་ཁོངས་ནས་རིགས་གཅིག་མཁས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཐུབ་མཁན་ཚོས་ངེས་པར་དུ་སློབ་སྦྱོང་གནང་སྟེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་མིག་ལྟོས་ལམ་སྟོན་གནང་དགོས་ལུགས།

ཡིག་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་མཁན་རེ་ཟུང་ནས་བར་ལམ་ཕོགས་ཐོབ་རྩོད་གླེང་བྱུང་ཚོད་དེ་རིགས་རང་ས་ནས་མ་འགྲིགས་པར་བརྟེན། སློབ་གཉེར་ཁང་སྤྱི་བྱེའི་འགྲོ་ལུགས་དང་ལེན་བག་ཡོད་བྱ་དགོས་ཚུལ། ད་ལམ་སངས་རྒྱས་དང་མ་ཁེ་སེའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ཚོགས་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་འཆར་བཅས་བཀའ་སློབ་འགྲེལ་བཤད་སྩལ། དེ་ནས་ཚོགས་འདུ་གྲོལ་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་འགྲན་བསྡུར་གྱི་ལག་འཁྱེར་གསོལ་རས་སྩལ་མཇུག་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

དུས་དྲན་དཔྱིད་ཀྱི་བུ་མོའི་ལང་ཚོའི་དཔལ།།

དར་བའི་དད་སྟོབས་གཞན་གསོས་མྱོས་པའི་གླུས།།

དྲངས་པའི་ཕེབས་བསུ་འདུ་ལོང་འཁྲིགས་པའི་དབུས།།

བྱམས་བརྩེའི་འཛུམ་ཞལ་གྲོལ་བ་འདི་ཀོ་རྨད།།

སྙིང་རྗེ་ལྷོ་ཡི་ནགས་རླུང་གིས།།

རེག་པས་ལྔ་རིག་མཚོ་ཆེན་ལས།།

འཁྲུངས་པའི་རང་རིགས་གསར་སྐྱེས་ཁྱུ།།

རྣམ་དཔྱོད་རིག་པའི་གར་ལ་ཆས།།

དེ་ཚེ་ལུང་རིགས་གློག་ཞགས་ཀྱིས།།

བློ་དོགས་མུན་པ་ཉེར་སེལ་བས།།

དྲེགས་ལྡན་ཁེངས་པའི་རལ་པ་ཡང༌།།

ས་ལ་འཕོས་པའི་ལྟད་མོ་མང༌།།

མཁས་དགུ་གངས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་འགྱིང་བའི་ལྟོར།།

བདེན་དོན་ཉི་ཟེར་སྤྲོས་པའི་རོལ་གར་གྱིས།།

ཕྱི་ནང་ལྟ་གྲུབ་རིག་པའི་ཆུ་ཀླུང་འབུམ།།

ཅིག་ཅར་བརྡོལ་བས་འཇིག་རྟེན་རྣ་བ་གསོ།།

14 ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༡༩ ནས་ ༡༢༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་མཛད་སྒོ།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་ནང༌། ༡༩༦༧ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དབུ་ཞལ་ཚལ་བུ་དང༌། ནང་གཟུངས་ཁག་གཅིག་བོད་མི་བྲོས་བྱོལ་བ་འགས་ལུས་སྲོག་ལ་ལྟོས་མེད་ཐོག་རྒྱ་གར་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བཞེས་ཐུབ་པ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་བཅས་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་རྟེན་འབྱུང་སླད་བོད་ཟླ་ ༡༢ བཀྲ་ཤིས་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ ༡ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་སེར་ཕྲེང་སྤོས་སྣེ། སྙན་སེང་དུང་རྒྱ་དང་བཅས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྐུ་ཕྱག་དང༌། རྟེན་དྲུང་དུ་གསེར་ཀོང་མར་མེ་ཞལ་དབྱེ་བསྐྱངས་ཤིང༌། དབུ་རྩེ་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྟེན་དྲུང་གསེར་ཀོང་འགེངས་འབུལ། སྙན་ཤལ་བསྟར་འབུལ་མཛད། དབུ་པཎ་བཞེས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ། འཁོར་དུང་བསྟར་འབུལ་རྗེས་དཔལ་ལྡན་ས་གསུམ་མ་སོགས་གསུངས། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་དང་བྱིན་རྟེན་རྩ་ཆེན་གོས་ཁུག་གཅིག་འབུལ་བཞེས་མཛད།

དེ་ནས་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་རྒྱས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་དགེ་འདུན་རེ་བཞི། གཉུག་མར་གནས་པ་བཅས་དགེ་འདུན་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བ་དང་ལྷན་དུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་མཛད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་སོགས་གསུང་བའི་སླད་དབུ་པཎ་བསྣམས་བཞེས་ཀྱིས་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་མོར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་གསུངས་རིང་རྣམ་གྲྭ་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཚོགས་ཡོངས་ལ་མཇལ་དར་རེ་ཕུལ། རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་དང༌། བསྟན་འབར་མ་གསུངས། བཀའ་ཤག་ནས་བོད་གཞུང་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་བོད་འབངས་ལྷ་མིའི་རྟེན་མགྱོགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ཨར་པོ་ངོ་ལས་དང༌། རྟེན་བཞེངས་ངོ་ལས་བཅས་པར་གཡོག་དར་རེ་རེ་དང༌། སྐུ་པར་མཚན་ཡིག་ཅན་རེ་སྩལ། སོ་ཐར་གྱི་མདོ་གསུངས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་འཕྲོ་སྐྱོང་དང༌། མཇུག་ཏུ་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གསུངས།

གཟུངས་སྒྲུབ་དང༌། གཟུངས་འབུལ་སར་སྔ་དགོང་གཉིས་ཀར་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་ཞིབ་དང༌། གཟུངས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཉིན་ལྟར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། གསང་ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང༌། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཚོགས་ཡོངས་བཅས་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་སྟ་གོན། དངོས་གཞི། གཏང་རག་བཅས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཚུགས་པའི་དངོས་གཞིའི་ཉིན་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང༌། སྐབས་དེར་བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་མཚུར་ཕུ་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་སྔ་རྗེས་བཞུགས་སྒར་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང་གང་ཅིའི་བཀའ་མོལ་ནང་ལྷུག་མཛད་ཅིང༌། ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་སླད་རྣམ་གྲྭ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་བཅའ་བཞུགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བསྙེན་བཀུར་དང༌། སྐུ་འགྱེད། ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་བཅས་གནང༌།

ཐུགས་སྟོབས་ཧ་རིའི་ནགས་ཀྱི་ཚལ།།

རྒྱས་པའི་གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི།།

རླུང་གིས་ཐུབ་བསྟན་སྤོས་ཀྱི་ཆུ།།

འཐོར་བའི་སྙན་པ་ཕྱོགས་སུ་འཕུར།།

བྱང་ཕྱོགས་ས་འཛིན་ཕྲེང་བའི་ཐོང་ག་རུ།།

རིན་ཆེན་བྱེ་བ་ཞུན་མར་འཐག་པའི་གཟུགས།།

ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཉམས་དགའ་བ།།

བཞེངས་པའི་ལེགས་ཚོགས་རི་མོ་ཉི་ཟླས་བཟུང༌།།

དེ་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་མགྲོན་རྣམས་དབུ་སྐྱེས་ཀྱི།།

ལན་བུ་ས་ལ་ཕབ་པའི་སྟངས་སྟབས་བཅས།།

མགོན་གང་རིས་མེད་ཕྱག་རྗེས་བདུད་རྩིའི་རོར།།

སྤྱོད་པའི་དཔལ་ཡོན་སྲིད་གསུམ་རྒྱན་དུ་ཆེ།།

རྣམ་དཔྱོད་གློག་ཞགས་འགྱུ་བའི་ཐེམ་སྐས་ལས།།

ལེགས་བཤད་འོད་རླབས་སྤུ་གྲིའི་རྗེས་འགྲོ་གང༌།།

རྨོངས་མུན་དྲ་བ་གཅོད་ལ་ཆེས་དཔའ་བས།།

མཐའ་ཀླས་ཡིད་ཅན་སྙིང་ནི་ཅི་ཡང་སིམ།།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་དང་རྩོད་གྲྭ་གསར་འཛུགས། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི།

༡༽བོད་ལྕགས་ཁྱི་ལོ་གསར་དང་རྩོད་གྲྭ་གསར་འཛུགས་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་ལྕགས་ཁྱི་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་དགའ་སྟོན་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེ་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་འདུས་མང་ནས་དཔལ་ལྡན་འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་གཟབ་གསོལ་ཞལ་འདོན་འཆར་ཅན་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་ཆོས་ར་གསར་པར་གཞུང་ཆེན་མོའི་རིགས་ལམ་བགྲོ་གླེང་གི་རྩོད་གྲྭ་གསར་འཛུགས་མཛད་སྒོ་བཅས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་རྗེས། མཁའ་མཉམ་མ་དང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་པར་འཛུགས་ཞེས་པའི་བར་གསུངས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟར་མཛད་ཚུལ། ཐུགས་དམ་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འཁྲུངས་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རང་ཅག་ཚོས་ཁ་མིག་ཡར་ལྟ་དགོས་ལུགས། སྔར་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞུང་ཆེན་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་ན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་བཞིན་ཤེས་མི་ཐུབ་པ། མུ་སྟེགས་པའི་མིང་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་དེང་སང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་མི་ལེན་པའི་མི་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲར། སྔ་དུས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་ལུགས་ལྟར་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར་རིགས་ལམ་སྦྱོང་གལ་ཆེ་ལུགས། རྣམ་གྲྭར་སྔར་ཡོད་སྔགས་ཆོག་ཉམས་ལེན་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐོག་མཚན་ཉིད་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་པ་ལས། སྔགས་ཆོག་སྔོན་ཡོད་རྣམས་འདོར་རྒྱུ་མིན་ལུགས་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་འདོམས་དང་འབྲེལ་བས་རྩི་གཞག་མཛད། སློབ་གཉེར་བ་གསར་བུ་བཅུ་བདུན་ནས་རྩོད་གྲྭ་རིམ་བཞིན་ཚུགས། མཇུག་ཏུ་བསྟན་འབར་མ་དང་ཤིས་བརྗོད་གསུངས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཕྱི་ཉིན་ཆོས་རའི་མཛད་སྒོ་འཕར་མའི་སྟེང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་གསུང་བཟང་པའི་ཞལ་འདོན་དང་བཅས་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་རྟགས་བརྒྱད་སྣ་བདུན། རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་བཅས་རིམ་བཞིན་འདེགས་འབུལ་རྗེས་ཤིས་བརྗོད་དང་བསྟན་འབར་མ་གསུངས། ཆོས་དོན་བཀའ་ཟུར་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བཟང་ནས་གཞུང་གི་རྟེན་གསུམ། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་བསྟུན། ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཇལ་ཁའི་སྐབས་དགོན་གསར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཐེ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ལས་བརྩམས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚུགས་པ་སོགས་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་རྒྱས་པར་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དབྱིན་རིགས་བཙུན་མ་ཀརྨ་མཁས་མཆོག་ནས་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། འདི་སྐོར་ཞིབ་རྩད་གང་ཡོང་བྱས་ཀྱང༌། ད་ཕན་སྡོམ་རྒྱུན་འདིར་ཡོད་ཁུངས་དག་ངེས་རྙེད་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང༌། སོ་ཐར་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་དག་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་ཆུ་འགོ་གངས་ཐུག་ཁུངས་དག་ཅིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་གཤིས་རྩད་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱ་གལ་ལས། འོལ་ཚོད་གྱ་ཚོམ་མི་རུང་བའི་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱུན་ལྡན་བཞིན་ཚེས་གསུམ་གྱི་ཞལ་འདོན་ཁག་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་གནང་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཚོགས་ཐོག་དེར་ཟན་སྒྲིལ་བསྟུད་མར་གནང་བའི་ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭདང༌། བསྟན་སྲིད་བདེ་དོན། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱྭ། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕེབས་བཞེད་མཛད་འཕྲིན་བཅས་ཁག་ལྔ་གནང་བ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཚུབ་དོགས་ཡོད་ལུགས་ཕེབས་དོན་ལྟར་ཆོས་ཞུར་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་སྔ་དྲོའི་རིང་བཀའ་བསྟན་གསུང་སྒྲོག་དང༌། ཤེར་སྙིང་གྲངས་གསོག མཇུག་ཏུ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་སྒྲོལ་མ་གྲངས་གསོག་དང་འབྲེལ་ཁམས་གསུམ་ཡིད་ཅན་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་ལྗོངས་ཁ་བ་རི་པའི་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་ཕན་བདེའི་སྲོག་ཤིང་གཅིག་ཉིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལོ་འདིར་དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་དགུང་སྐེག་སྔ་བསུར་ཕེབས་པས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་གཞོམ་གཞིག་བྲལ་ཡང༌། སྐྱེ་འགྲོའི་སྤྱི་མཐུན་བསོད་ནམས་འཕེལ་འགྲིབ་དབང་གིས་སྐུའི་གསང་བ་གསུམ་ལ་ཚུལ་བསྟན་སྐུ་གེགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་བཞེས་པར་ཞབས་པད་རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདུན་གྱི་ངོ་བོར་རྟག་ཏུ་བརྟན་སླད་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ལས་བྱེད། བོད་འབངས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་སྤྱི་མགྲིན་ནས། བོད་ལྕགས་ཁྱི་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་ཡར་ཚེས་ ༧ ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༢ གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་སྣ་ལྔའི་མཆོད་སྤྲིན་དང༌། ཚོགས་འཁོར་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམ་ཐོག ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་དབུ་བཞུགས་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ནས་ཆོས་ཞུར་ཕེབས་འབྱོར་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་དང༌། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། དགེ་འདུན་བྱིངས་བཅས་ཁྱོན་དགེ་འདུན་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་སྐོར་ནས་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་ལྔའི་ཚེ་ཆོག་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང་དྷ་རམ་ས་ལར་གཏན་བཞུགས་ལས་བྱེད་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། བཟོ་ལམ་གཞིས་གསུམ་སོགས་ཕྱོགས་མཐའི་འགོ་འཛིན་དང༌། མི་འཐུས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒར་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཁན་ལས། སུད་སི་དོན་གཅོད་དང༌། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་བདག་དཔའ་ཤོད་ཐུབ་བསྟན་དང༌། ཨ་མདོ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ། སྒང་ཏོག་ཁུལ་གནས་འཁོད་མི་མང་དད་འདུས་ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་སྤྱི་མགྲིན་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སླར་གནས་དར་རྒྱས་དང༌། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འཚེ་བྲལ་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་དང་འབྱུང་མིན་མགོན་པོ་གང་གི་སྐུ་ཕྱྭཁོ་ནར་རག་ལུས་པར་བརྟེན། གྲངས་མེད་བསྐལ་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་ཇི་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྒྱ་ལས་མི་འདའ་བར་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་ལམ་ཞུ་ཆོག་པ་ཞེས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པ་བཞིན། ཉིན་གསུམ་རིང་སེར་སྐྱ་ཞལ་གྲངས་བཞི་སྟོང་བརྒལ་བས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཡུན་དུ་བརྟན་པ་དང༌། བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོ་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་རླབས་ཆེན་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྙེན་བཀུར་དང་འབྲེལ་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་གི་སྒོ་ནས་འཕགས་བསྟོད་དང་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གྲངས་གསོག མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཚར་དང༌། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབུམ་ཚོགས་རྒྱས་འབུལ་ཐོག་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན། ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། ན་བཟའ་ཉེར་སྤྱོད། རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད། གཏང་རག་རྟེན་གསུམ་བཅས་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རེ་དོན་རྣམས་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྤྱི་སྨིན་ཡིད་དགའི་གནས་སུ་འཁུམས།

༢༽བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཆོས་དང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྨན་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་ལྡན་དང༌། རུ་ཐོག་དགེ་སློང་སྐལ་བཟང༌། སེར་སྨད་ཕྱག་མཛོད་བློ་བཟང་ཐོགས་མེད། མ་ཆོས་འཛོམས། ཕག་རི་བླ་བྲང་རྙིང་པའི་ཁྱིམ་སྤྱི་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ཕྱོགས་འདུས་བཅས་སེར་སྐྱ་ ༢༧༠༠ བརྒལ་བར་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་སླད། སྦྱིན་བདག་ཚོས་སྤོས་སྣེ་དང་བཅས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། ཚོགས་གཙོ། སྦྱིན་བདག་སྨན་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་ལྡན་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཞལ་འདོན་བླ་མཆོད་དང༌། གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ཆིག་རྐྱང་གི་བརྒྱུད་འདེབས་སོགས་གསུངས། གསོལ་འདེབས་མལ་སྐབས་རུ་ཐོག་དགེ་སློང་དང༌། ཕག་རི་བླ་རྙིང་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། སྔོན་འགྲོ་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་གྱི་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ། གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་དགོས་དོན་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབུ་བརྙན་ཚལ་བུ་ཚུར་གདན་མ་དྲངས་པའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་ཙམ་ལ་ནུབ་གཅིག་མཚན་ལམ་དུ་ལྷ་སར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཙང་ཁང་སྒོ་མདུན་སླེབས་ཉམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སྤྱན་བཙུམས་བསྐྱོན་ཏེ་ཡར་ཤོག་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིད་སྐྱོ་ཉམས་དང་བཅས་ཕྱིན་ཏེ་མགུལ་ལ་འཁྱུད་པར་ཞལ་ནས། སྤྱོད་འཇུག་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚིག བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས།། གསུངས་པར་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་འཕྲོས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གསུམ། བསྟན་སྤྲོ་ལེ་ལོ་མ་མཆིས་ཤིང༌།། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་སེམས་ཀྱིས།། བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་ཤོག། བཏོན་པ་དང་དེ་ནས་གཉིད་སད། རྨི་ལམ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཡིད་བརྟན་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ལུགས་གསུངས།

གཞན་ཡང༌། མང་ཚོགས་ལ་དགོངས་ནས་དེང་དུས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་གསུང་བཤད་རྒྱ་ཆེར་སྩལ། དངོས་གཞིར་བདག་གི་ཡིད་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྲོ་བར་གྱུར།། ཞེས་པའི་བར་ལྗགས་ལུང་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བསྟན་འབར་མ་སོགས་སྨོན་ལམ་གསུངས་ཏེ་གྲོལ། འདི་ཉིན་ནས་འཆར་ཅན་དགོང་དྲོ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད།

ཚེས་ ༢༡ ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་དགེ་ཚུལ་སློང་ ༡༥༠༠ སྐོར་དང་ལྷན་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད། ལམ་རིམ་སྦྱིན་བདག་དང༌། མི་མང་སྤྱི་འཐུས་མཐུན་མོང་ནས་ཚོགས་འཁོར་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འབུལ་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ། རྗེའི་གསང་བའི་རྣམ་ཐར་སོགས་མཆོད་བསྟོད་ཁག་རྣམས་གསུངས། གསུང་ཆོས་རྒྱུན་བཞིན་ཚུགས། འདི་ཉིན་གསོལ་འདེབས་མལ་ཕུལ་ཟིན་ཡང་འགྱེད་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་བས་དེའི་རིང་མ་ཎི་ཐོན་ཞེས་གསུང་སྐུལ་མཛད་དེ་མ་ཎི་ཕྲེང་སྐོར་བཅུ་ཙམ་གསུངས།

དེ་ནས་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་སྨད་ཆ་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་སྨོན་ལམ་ནས་གསུང་འདོན་མཛད། མ་ཎི་དང་འཕགས་བསྟོད་གསུང་རིང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཐུགས་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་རང་རྟགས་སུ་ཞལ་འདོན་མཇུག་གྲུབ་ནས་སྤྱན་ཆབ་མང་དུ་བསིལ། གང་འཚམས་ནས། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང༌།། ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་དང༌། དགྲ་ནང་ན་འདུག་པའི་ཉོན་མོངས་འདུལ།། ཞེས་པའི་དོན་ལ་བཀའ་སློབ་ཕྲན་བུ་དང༌། ད་དུང་ཐུགས་འབྱོང་བའི་ཚུལ་མ་སངས་པར་ངང་ཙམ་ནས་དལ་བུས་དངོས་གཞིའི་གསུང་བཤད་དབུ་འཛུགས་མཛད།

གསུང་ཆོས་ཉིན་དང་པོའི་ཟབ་མོ་ལྟ་རྒྱུད་དང༌། རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་རྒྱུད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་ཞལ་འདོན་སྐབས་སུ་ཡང་སྤྱན་ཆབ་བསིལ་ཞིང༌། དེ་དག་ནི་སྔར་གྱི་བླ་མ་གོང་མ་ཚོའི་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དུས་རྟག་ཏུ་ཐུགས་ལ་མངའ་བའི་དབང་གིས་སྐབས་དོན་བླ་རྒྱུད་གསོལ་འདེབས་སམ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགོངས་པ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་གཏད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མཛད་པ་ན། དབང་མེད་དུ་ཐུགས་ལ་འགྱུར་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་སྐྱེས་པའི་རང་རྟགས་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ།

མཇུག་ཏུ་ཐུན་མོང་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པའི་བར་གསུང་བཤད་སྩལ་སྐབས། དེང་སང་སྨན་བཅོས་སོགས་ཤིན་ཏུ་དར་ཆེ་བས་མིའི་སྙིང་བརྗེ་བས་མཚོན་མི་ལ་དངོས་སྤྱད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་དུས་འདིར་ཧིན་རྡུ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་བདག་རྟག་ཅིག་རང་དབང་ཅན་འདོད་ཚུལ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་བཀའ་སློབ་ཕེབས།

ཕྱི་ཉིན་ནས་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱངས་པ་ཞེས་པའི་གསུང་བཤད་སྐབས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ནས་དངོས་བསྟན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག བདེ་མྱུར་ས་བཅད་ནང་གསལ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། བལྟ་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་ས་བཅད་རྣམས་བསྣན་ནས་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་དང༌། རང་གི་སྣང་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་སྐོར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་སྩལ་ཞིང༌། ད་ལམ་གྱི་འཆད་ལུགས་བཤད་ཁྲིད་ཙམ་ལས་མྱོང་ཁྲིད་མིན་སྟབས་རྣམ་ཀུན་བཤད་ཁྲིད་ལ་བསམ་སྒོམ་བྱ་དགོས་མེད་ཀྱང་ཁོམ་ལྕོགས་དང༌། དོན་གཉེར་ཡོད་མཁན་ཚོས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཉིན་རེའི་ཁྲིད་ཇི་སོང་རྣམས་ལ་དམིགས་སྐོར་རེ་སྐྱོང་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོང་ཚུལ་སོགས་སྩལ།

ཡང༌། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་མཇུག བར་སྐབས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། དམར་པོའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལྷན་ཚོགས་གནང་བའི་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་ཇི་ཡིན་སྐོར་དང༌། དེང་དུས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་མི་རྣམས་རྣམ་རྟོག་ཇེ་རགས་འགྲོ་བའི་དུས་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་བློ་འདོད་མ་ཚིམས་པར་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་འདོད་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་འདིར། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བསྟུན་པའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་དང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་ཚུལ། དེ་དག་ཀྱང་རྨོངས་དད་རྟོག་བཟོ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་ལུགས།

ལྟ་བའི་ཆ་ནས་གྲུབ་མཐའ་བཞི་དང་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བའི་ཐོག་ཚེ་འདིའི་ལྟོ་གོས་ཐབས་འཚོལ་བྱ་ལུགས་ཐད་ལ་མི་འབོར་རྒྱ་ཆེའི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་སྲོལ་ལུགས་དང་སྦྲགས་པའི་ལམ་སྟོན་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། མི་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་ཐུབ་པའི་དུས་སྐབས་བཟང་པོ་ཡིན་པས་དཔེ་ཆ་བ་ཚོས་བློ་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་ལུགས། དེ་ཡང་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་པ་ཚོས་ཁ་བཤད་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང༌། སྤོང་བ་བསམ་གཏན་པ་ཚོས་ཞི་ལྷག་གིས་མཚོན། ས་དང་ལམ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་ཚད་ལྡན་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ན། མ་རྩ་མེད་པའི་ཤོག་དངུལ་ལྟར་འཛའ་མཐོང་ཆག་རྒྱུར་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་པ་ཚོས་ཀྱང་འབད་སྒྲུབ་བྱ་གལ་སོགས་མཐོང་ཆོས་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་དང་སྦྱར་བའི་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

དེ་བཞིན་འཆི་བ་མ་དྲན་པའི་ཉེས་དམིགས་སོགས་བསྐྱར་བཤད་སྩལ་སྐབས། གཏད་པ་བཞི་དང༌། རྡོ་རྗེ་གསུམ། བུད་སྙེག་ཐོབ་གསུམ་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ། ད་ཆ་ང་ཚོས་དངོས་གནས་ཉམས་ལེན་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བྱས་ན། ཁ་འདོན་ཙམ་བྱས་པས་ན་ལམ་བགྲོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། ཁ་འདོན་ངོས་ནས་ཀྱང་མང་པོ་བྱས་ཡོད་དེ་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་རྙེད་དཀའམ། འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་བློ་རྣལ་མ་ཞིག་སྐྱེ་གི་མི་འདུག་པ་འདི་ཁ་འདོན་གཅིག་པུས་འགྲིགས་ཀྱི་མེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན། སྙིང་པོ་རང་རྒྱུད་འདུལ་དགོས། དེའི་དོན་ལ་དཀའ་ངལ་ཁྱད་བསད་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ད་ལྟའི་རང་རེའི་སྐྱིད་ཆོས་འདིས་མི་འོང་གསུངས་ནས་སྤྱན་ཆབ་བསིལ།

ཡང༌། རྗེ་བཙུན་མི་ལས་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེར་སྐྱེལ་ཐུང་གནང་བའི་ཚེ་ང་ལ་གདམས་ངག་ཅིག་ཡོད་གསུངས་ཏེ་ཞབས་འཕོངས་སྲ་མཁྲེགས་ཅན་བསྟན་ནས། ངས་འདི་འདྲར་མ་སོང་བར་སྒྲུབ་པ་བྱས་པ་ཡིན། མར་པའི་གདམས་པ་ཆུད་ཟོས་བཏང་མེད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་གྱིས་གསུངས། ང་ཚོས་རྗེ་བླ་མའི་གདམས་པ་ཆུད་ཟོས་བཏང་བ་རེད་ཅེས་གསུངས་ནས་སྤྱན་ཆབ་བསིལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཉོན་མོངས་སྤོང་ཐུབ་ངེས་ཤིག་ཡིན་ཡང༌། རང་རེས་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་པ་འདིས་ལན། ངོས་རང་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་གི་ལྕགས་སྒྲོག་འདིས་བཅིངས་པ་ལས་ཉིན་གཅིག་དགོངས་པ་ཞུས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་འདོད་ཡོད། ཁྱེད་ཚོ་རང་དབང་ཅན་ཚོས་ཀྱང་འབད་བརྩོན་ཅིས་ཀྱང་གནང་དགོས། དྷ་རམ་ས་ལར་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ་པ་མེད། འབད་བརྩོན་བྱས། སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས། ཞེས་སྩལ།

ཡང༌། སྐྱབས་འགྲོའི་སྐྱབས་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བའི་བཤད་པའི་སྐབས། རང་རེར་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་ལ་ཐུག་ལུགས། ཆགས་སྡང་གི་ཐུག་ས་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ཡིན་ལུགས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་དང༌། མ་རིག་པ་བཅས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཤིས་ལ་ཞུགས་པ་མིན་པས་སྤོང་ཐུབ་ལུགས། དེ་དག་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ལུགས། རྒྱུ་མཚན་དེས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡང་འཐད་ལུགས། དེ་འདྲའི་སྐྱབས་གསུམ་དེ་བཅོས་མ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དེ་ག་རང་དུ་ཡོད་པས་དེ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་བཟུང་འོས་ཚུལ་སོགས་སྩལ།

ཡང༌། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་གྲུབ་མཚམས། ད་ལམ་དུས་འཁོར་དབང་ཞུར་འབྱོར་བ་དང་བཅས་ཆོས་ཞུ་བ་ཕོན་ཆེར་གྱུར་པ་སྡོད་ཡུལ་གནས་ཁང་སོགས་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་མཁན་དང༌། སྡོད་ཁོམ་མེད་པ་རྣམས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཟིན་རྗེས་རང་གནས་སོ་སོར་ལོག་ན་འགྲིགས་ཚུལ། ཐེངས་འདིའི་ལམ་རིམ་ཁྲིད་རྒྱུན་གྱི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མིན་སྟབས་ངེས་པར་དུ་ཆ་ཚང་ཞུ་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལུགས། གཙོ་བོ་ནི་གང་ཐོས་པ་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་བ་གལ་ཆེ་དང༌། ལག་ལེན་བཀལ་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་འདི་དག་ནང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་ལུགས། ཡང་ཉིན་ཤས་སྡོད་ཁོམ་ཡོད་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་སྤྱི་བསླབ་ཙམ་ནས་ལོག་ན་འགྲིགས་ཚུལ།

གང་ལྟར་ཐོས་པ་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་ཅི་ཐུབ་འགེལ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་ལུགས། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཁྱིམ་པ་ལས་ཆེས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་པས་རང་རང་གི་བསླབ་ཁྲིམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྲུང་བ་གཞིར་བྱས་ནས་དགེ་སྦྱོར་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་འབད་དགོས། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ཙམ་ལ་བཟང་པོར་རློམ་སེམས་བྱར་མི་རུང༌། ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་ཚོས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་གཅིག་པུས་ཆོག་མ་ཤེས་པར་ཞི་ལྷག་གི་ཉམས་ལེན་གནང་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རྩ་བ་ནས་གཅོད་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། བྱིན་གྱིས་རློབས་ཞེས་ཟེར་གྱིན་བསྡད་པས་ས་ཆོད་མི་ཐུབ། ལར་ནས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ལག་ལེན་ཡང་སང་བྱ་གནངས་བྱར་མ་ལུས་པ་དགོས། ངོས་རང་ཡང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་སྡོད་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་དག་ཁ་ཆེམས་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞཻས་སོགས་ལག་ལེན་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འགེལ་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་ཤིན་ཏུ་ནན་ཅན་མཛད།

དེ་མཚུངས་འཁོར་བ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་བསམ་པ་དང༌། དྲུག་བསམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྗགས་བཤད་རྗེས། ཉེ་ཆར་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ནས་འབྱོར་བའི་མི་ཚོས་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་ཀྱང༌། བརྟན་བཞུགས་ཟུར་དུ་མ་དགོས་པར་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བླ་མཆོད་ཅིག་ཤར་མར་བཏོན་ན་འགྲིགས་རྒྱུར། མལ་བཤད་པ་སོགས་དགོས་པ་མེད། དེ་བས་རང་རེ་བོད་གངས་ཅན་པའི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པས། ཚོགས་གསེང་དུ་རང་རེ་ཚང་མས་འཕགས་བསྟོད་དང་འབྲེལ་བའི་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གཅིག་ལོང་ངེས་གསོག་འདོན་བྱས་ཏེ་ཚོགས་གསོག་གསོལ་འདེབས་བྱས་ན་དེས་ཕན་པའང་སྲིད།

མ་ཎི་འདོན་རིང་ཚང་མས་རང་རང་བློ་ཚོད་དང་བསྟུན་པས་སྐྱབས་འགྲོ་དང༌། ལས་འབྲས། སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་བསམ་བློ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བཏང་སྟེ་མ་ཎི་ཚུལ་བཞིན་འདྲེན་དགོས་པ་ལས། གཉིད་ཉལ་ན་དགོས་དོན་མི་ཚང༌། གཉིད་ཉལ་འདོད་ཡོད་ན་རང་ཤག་ཏུ་བསྡད་དེ་ལྷོད་ཉལ་བྱས་ན་འགྲིགས་རྒྱུ་ལས་འདིར་ཡོང་དགོས་དོན་མེད་པས། ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བཀའ་སློབ་དང༌།

ཡང༌། རྟེན་ཇི་ལྟ་བུས་འཁོར་བ་ལྡོག་པ་ཞེས་པའི་གསུང་བཤད་སྐབས། འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསྔགས་པའི་ཆེ་བརྗོད་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཤིང༌། ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང༌། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་ནས་ནང་གི་བསམ་རྒྱུ་ལྟོ་གོས་འབའ་ཞིག་ལས་མེད་པ་བྱས་ན། རབ་བྱུང་གི་དགོས་དོན་མ་ཚང་བས། དེ་བས་ཁྱིམ་པ་བྱས། ཁྱྀམ་པ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་ལྟོ་གོས་འཚོལ་ཐབས་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་དགེ་འདུན་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་པོ་དགོས་སྐོར་ཞལ་ཏ་ནན་ཅན་དང༌། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་འབྲེལ། དེ་རིང་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གཅིག་གྲུབ་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་དབུ་ཚུགས་པ་རྟེན་འབྲེལ་བཟང༌། རང་ཅག་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་དངོས་སུ་ཚུད་པ་དཀའ་ཡང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཙམ་ཡང་སྐལ་བ་བཟང༌། འཆད་རྒྱུ་བྱུང་བའང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན། ཞེས་དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་འཕྲོས་རྣམས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

དེ་ལྟར་གསུང་ཆོས་རིང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བ་སོགས་ཉིན་ཤས་མ་གཏོགས་ཟླ་ངོ་གཉིས་ཙམ་རིང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཆོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་གེགས་མེད་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་གཞིའི་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་བསྐྱར་བཤད་བསྡུས་ཙམ་མཛད།

ཆོས་ཞུ་བ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་གཏང་རག་ཆེད་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་བཅས་དགྱེས་བཞེས་མཛད་པ་དང༌། ད་ལམ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་སྐབས་རྒྱ་ཆེའི་གཞུང་གི་དགོངས་འགྲེལ་དང་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་རིགས། བཀའ་གདམས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་མཐའ་བརྒྱན་བཅས་ལ་ཚིག་གནད་རེ་རེ་ནས་ཐུགས་ཀྱིས་དཔྱད་ཞིབ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་དཀའ་གནད་མཐའ་དག་ལྷུག་པར་བཀྲལ་བར་མཛད་དེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཐོག་སྨིན་ཐབས་ཁོ་ན་ཐུགས་ནན་ཆེན་པོས་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང༌། ལྷག་པར་ཆོས་ཞུ་བ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་དེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལྟ་བའི་དཀའ་གནད་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ཐུགས་ཉམས་འུར་བ་ལྟ་བུའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་གསུང་བཤད་ཐོགས་མེད་དུ་སྩལ་བས་མཁས་པ་མ་ལུས་པ་ངོ་མཚར་དགའ་བསྐྱེད་ཀྱི་གནས་སུ་བཀོད།

མཇུག་ཏུ་རང་རེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བྱ་ཉུང་དོན་ཉུང་གི་འཚོ་བ་ཤིང་དྲུང་དུ་གནས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཡང༌། ཁྱིམ་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་ཆད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོང་ཁེ་སྤོག་སོགས་ཀྱི་ལོག་འཚོ་ཁོ་ནར་མི་ཚེ་འདའ་བའི་དོན་གཉེར་དེ་རིགས་སྤང་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་ཅག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་དོན་ཆེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རིམ་བཞིན་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་དང༌།

ལྷག་པར། རང་ཅག་ཆོས་པ་རྣམས་ཆོས་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་ཡོད་མེད་ཚོད་ལྟ་བྱེད་མི་ནི་དགྲ་བོ་ཡིན་པས་རང་ལ་གནོད་བྱེད་གཏམ་ངན་ལོག་སྒྲུབ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང༌། དེ་ལ་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་དང་ལེན་མ་ཐུབ་ན་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡང་སྟོང་སྐད་དུ་ཟད་པས་དེས་ན་རང་ཅག་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པའི་རྒྱུད་དཀྲུག་བྱེད་མཁན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡང་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་དང་ལེན་ཐོག་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་སྒོས་ནུབ་ཏུ་མ་སོང་བར་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཆེན་པོས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཡར་བསྐྱེད་འཐོན་ཐབས་བྱེད་དགོས།

ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་བ་མིན་པས་རང་གིས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུས་ད་ལྟ་བདེ་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ཡིན་ན་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང༌། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་སེམས་བཟང་པོ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་བཅངས་ནས་འཕྲལ་སྒང་ཡ་རབས་བཟང་པོའི་གྲལ་དུ་ཚུད་ཅིང༌། ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱང་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བས། དེས་ན་གཡོ་ཁྲམ་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་དུ་མ་སོང་བ་ཆོས་མཐུན་ཚུལ་ལྡན་དགོས་རྒྱུ་ཞེས་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་སྩལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཆོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཛད།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པར་འཁེལ་བས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་རྩེད་ཐང་དུ་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཤིང༌། མཛད་སྒོའི་ཐོག་མར་བདེ་སྲུང་དྲུང་ཆེས་མཛད་རིམ་སྒྲོགས་སྦྱང་དང༌། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་གྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ནས་དུས་དྲན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གསུང་བཤད། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། བུད་མེད་སྤྱི་འཐུས་བཅས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་རིམ་པར་གྲུབ་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དུས་དྲན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་འཕྲིན་15jམཆན།སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་སྐུ་སྲོག་ཤོར་མཁན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ངག་བཅད་གུས་འདུད། དེ་ནས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས། ཟློས་གར་བས་མི་མང་ལངས་གླུ་དང༌། གསུམ་བཅུ་དྲན་གླུ་སོགས་འགའ་ཤས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་རྗེས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་དང༌། བུ་གསོ་ཁང་གི་བྱིས་པ་བུ་མོ་ཚོའི་གླུ་གཞས་ལུས་རྩལ་གྱི་གཟིགས་མོ་སྣེ་མང་ལ་སྤྱན་ཞིབ་མཛད་རྗེས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཉིན་ཤས་སྔོན་ནིའ་ཐར་ལན་ཌའི་རྒྱལ་སྲས་སྦིར་ནར་ཌ་ (Prince Bernhard, the Prince of the Netherlands) མཆོག་ནས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་གནང་འཆར་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དགའ་བསུ་དང་སྦྲགས་གཟིགས་སྐོར་གང་ལེགས་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ཁོང་ནས་བོད་མི་ཉམ་ཐག་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་ཁུར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་མཚོན་ཆེད། ཕྱག་རྟགས་དང་བཅས་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་མངགས་རྫོང་མཛད། རྒྱལ་སྲས་ནས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་བཞིར་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྐབས། བོད་མིའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ཅིང༌། མངོན་པར་བསྟོད་འོས་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་དང༌། ད་དུང་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བསྡད་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་གཏིང་ཟབ་བྱུང་ལུགས། བོད་མི་དང་ཐུག་འཕྲད་གླེང་མོལ་སྐབས་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མ་བརླག་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མི་ཚེ་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུས་མཚོན། བོད་མིའི་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་ཤུགས་ལ་ཡི་རང་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཚུལ། ནིའ་ཐར་ལན་ཌའི་མང་ཚོགས་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་འགྱུར་མེད་ཡོད་ཚུལ་སོགས་འཁོད་པའི་གནས་འཕྲིན་འབྱོར་བར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱལ་སྲས་གྱིས་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྐབས་བོད་མི་ཚོས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་མི་ཚེ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྱལ་རྒྱུར་འབད་འབུངས་སྐྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་ཡི་རང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོང་གསུངས་པར་དངོས་འབྲེལ་བློ་བསྐྱེད་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་ཅིང༌། ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན། བོད་མིར་ཐུགས་བརྩེས་མ་བཏང་བའི་རོགས་ཕན་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཡོད་ལུགས། ཁོང་སྐུ་སྒེར་ངོས་ནས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་སྟངས་དང༌། དགོངས་བཞེས་གནང་སྟངས། མཐུན་འགྱུར་གནང་སྟངས་བཅས་ལ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལན་སྩལ།

དགུང་གསར་དུས་ཀྱི་སྐྱ་རེངས་ལ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི།། མདངས་བཟང་འཕོས་པ་མེས་པོའི་ལམ་སྲོལ་རི་དབང་བྱེ་བའི་ཁོངས་གསེང་ནས།། བབས་པའི་རྫོགས་ལྡན་དཔྱིད་ཀྱི་ལང་ཚོ་དར་བའི་དགའ་སྟོན་རླབས་ཀྱི་ཕྲེང༌།། ཕྱོགས་སུ་བཀྱེས་པའི་ཕུན་ཚོགས་རི་མོས་སུམ་རྩེན་ཞིང་གི་སྙན་པ་འགོག།

སྔར་མེད་རིགས་ལམ་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག་གང༌།།

གམ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་འཕྱང་འཕྲུལ་དུ།།

འདོགས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལྷ་ཡི་ལམ་བཟང་གི།

རྗེས་འགྲོར་ཆེ་དགུ་ཆགས་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོ།།

དེ་ཚེ་དད་སྟོབས་རླུང་བུས་བསྐུལ་བ་མི་ཕྱེད་སྙིམ་པའི་པདྨོ་དང༌།། ཞུ་ཚིག་གསེར་གྱི་ལྷ་རེག་གིས་ནི་བསྐུལ་བའི་རང་སྒྲ་མ་འགག་པར།། མཐའ་དག་ལམ་གྱི་གདམས་པའི་དངོས་པོ་ཟབ་གསུང་དབྱངས་སུ་ཉེར་དྲངས་ཏེ།། སྩལ་བའི་ཡང་དག་དོན་གྱི་སྦྲང་རྩི་སྐྱེ་དགུའི་བསོད་ནམས་དཔལ་དུ་ཆེ།།

དེ་མཚུངས་ཆོལ་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་རྡོ་རིང་སྟེ།།

གསུམ་དུས་ཞོགས་སྤྲིན་བརྡོལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ།།

གསུང་འཕྲིན་ཆར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཟེགས་མའི་བྱིན།།

ཕབ་པས་ས་གསུམ་ཡིད་ཁམས་དོན་ཡོད་བྱས།།

15 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང༌། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་བཞི་པ།

དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་པ་སྩལ་བ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་རྒྱ་བོད་མཁས་གྲུབ་མཐའ་དག་གི་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་མན་ངག་ཟབ་མོ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཁྲིད་སྐྱོང་བཞིན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐོར་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་སྐབས་བསྟུན། བདུན་གཅིག་རིང་བར་གསེང་མཛད་དེ། ཨ་མདོ་དགེ་སློང་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། དཔའ་ཤོད་པ་ཐུབ་བསྟན་གཉིས་ནས་དད་གུས་ཆེན་པོས་ལོ་བཅུའི་སྔོན་ནས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མགོན་པོ་གང་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་ནས་ཐེངས་དང་པོའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་སླད། བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ས་ཆོག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་དབུ་བཞུགས་དང༌། དགོང་དྲོ་དུས་འཁོར་བའི་མཆོད་གར་མཛད་ཅིང༌། དེ་རྗེས་དུས་འཁོར་སྦྱིན་བདག་གཉིས་དང༌། མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ། ལ་དྭགས་སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ། གདན་ས་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། རྣམ་གྲྭ་དུས་འཁོར་བ་བཅས་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་སྐོར་ལ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསུང་ཆོག་སྩལ།

སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གསུང་བཤད་སྐབས་དབང་ཐོབ་ལོ་ཙམ་དང༌། རྒྱུན་མི་ཆད་ཙམ། བསྙེན་པ་སོང་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཅི་ནུས་བྱ་དགོས་ལུགས་ནན་སྐུལ་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོར་སྟ་གོན་ཁག་དང༌། བདག་མདུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་རིམ་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྐྱངས། ད་ལམ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་དང༌། དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་ཞུ་མཁན་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ཁག་སྨོས་ཅི། ལ་དྭགས། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ་སོགས་ནས་བཅར་འཛོམས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཞི་བཅུ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌།

དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དངོས་གཞིའི་སྐབས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་ཁག་ཕྱག་ལེན་ཇི་ལྟ་བར་མཛད་ཅིང༌། བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་སྩལ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་མཛད།

དེ་བཞིན་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གོང་མ་བཞི། གོང་ཆེན་བཞི། བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། ཨ་མདོ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། དཔའ་ཤོད་ཐུབ་བསྟན་སོ་སོ་ནས་གཏང་རག་རྟེན་གསུམ་འབུལ་དངོས་བསྟར་བར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། མཇུག་ཏུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་གསུང་བཤད་སྐབས་འདིར་འདུས་རྣམས་དངོས་འབྲེལ་མི་ལུས་རྙེད་ནས་ཡོད་པས་རང་རང་གང་ནུས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་འབད་དགོས་ལུགས། སློབ་དཔོན་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ལུགས་སོགས་ཞལ་ཏ་ཟབ་གསལ་ཐུགས་བརྩེས་དྲངས་པའི་སྒོ་ནས་སྩལ་ཞིང༌། བར་སྐབས་མགུལ་ཆམ་ཡུན་རིང་བཞེས་ནས་དྭངས་བསྐྱེད་མ་བྱུང་བའི་ཁར། སྟ་གོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཕྲན་བུ་བབས་ཞན་དུ་ཕེབས་པར་ཚང་མ་བློ་གཡེང་ཆེ་ཡང༌། བར་སྐབས་བར་ཆད་ལྟ་བུ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཆམ་པ་དེ་འཁྲུག་དགོས་ཚོད་ལ་དེ་ཡང་དྲག་འདུག གྲ་འགྲིགས་པོ་བྱུང་ཞེས་དགྱེས་པའི་ཉམས་མཛད་པས་ཀུན་ཡིད་སྤྲོ་བའི་བདུད་རྩིར་གྱུུར།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་རྩེར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བདག་ཉིད་མཇུག་ཅིང་དབང་བླང་བ་དང་འབྲེལ་གཏང་རག་གི་ཚོགས་འབུལ་མཛད། ཐེངས་འདིར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་ཡུལ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ནི་ས་ཁོད་ཆུང་ལ། མི་ཚོགས་ཧ་ཅང་ཆེ་རྐྱེན་སྡོད་གནས་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གང་ཆེ་གྱུར་ཀྱང༌། ཚང་མ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཁོ་ན་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་ཕེབས་མཁན་ཞེ་གཅིག་ལ་བརྟེན། དཀའ་སྲན་བརྟུལ་ཞུགས་ལྷུར་ལེན་དང༌། མིང་དོན་གཉིས་མཚུངས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་དགོངས་དོན་མཛའ་ཞིང་བརྩེ་བའི་ཕུ་ནུ་བཞིན་དམ་ཚིག་མཐུན་ཟབ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཕེབས་བཞུགས་གྲོལ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་མི་སྨོན་རང་སྐྱིད་ཀྱི་དཔེ་བཟང་ཁུར་དུ་བཞེས་པ་དང༌། དད་འདུས་རྣམས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་སོགས་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རྣམས་ལེགས་པར་ཐོབ་པའི་སྐལ་བཟང་གི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ།

གཞན་ཡང༌། ལྷ་ས་བ་བུ་ཆུང་དང༌། བྱམས་པ་བཟོད་པ། ཆ་ཕྲེང་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར། འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་མཛད་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་དང་སྦྲགས་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་གསན་བཞེས་མཛད།

སྙན་པའི་རི་མོ་མ་རྙིང་བ།།

འཕགས་ཡུལ་འཛིན་མའི་ལྟོ་བ་རུ།།

གསང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གདུགས།།

འདེགས་པའི་ཆོ་ག་དང་པོར་བརྩམས།།

རིས་མེད་མཁས་དགུའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་བྱུང་བ།།

བླ་མེད་ཕྱི་ནང་གཞན་པའི་དངོས་པོ་གང༌།།

ཐོགས་མེད་གསལ་མཛད་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་གར།།

མཐའ་མེད་ཡིད་ཅན་མཁའ་ལ་ཅིར་ཡང་ཟློ།།

ཟླ་བྲལ་སྟོན་པ་མཆོག་ནས་ཉེར་བརྒྱུད་ཅིང༌།།

གསང་སྔགས་རིག་པའི་ནོར་གྱི་མཛོད་གཅིག་པུའི།།

སྒོ་འཕར་འབྱེད་ལ་རྒྱལ་ཀུན་མཉམ་བརྙེས་པས།།

ཚངས་ཆེན་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིམ་པ་ཟུམ།།

དེ་ཚེ་སྲིད་གསུམ་གྲགས་པའི་རྔ་གཡབ་ཅན།།

མཐའ་དག་གིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཞལ་མཐོང་ཙམ་ཉིད།།

དབུ་སྐྱེས་ཉི་ཟེར་ས་ལ་འཕོས་བྱས་ཏེ།།

དད་གསུམ་གླིང་བུ་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ལྟོས།།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་རྒྱག་རྩིག་རྨང་ལ་བྱིན་རླབས་སྩལ་བ།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཆོས་དོན་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གསུང་རབ་སྒྲུབ་གསོག་བདག་གཅེས་བྱེད་པའི་སླད་དུ་ལྡི་ལི་བོད་ཀྱི་ཁང་པར་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེད་བཙུགས་ཡོད་མུས་ཀྱང༌། དཔེ་མཛོད་འདི་གྲས་ས་གནས་གཅིག་ཙམ་མིན་པར་གང་སར་དགོས་གལ་ཆེ་ཞིང༌། ལྷག་པར་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཏན་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་འགྲུལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་དགོས་མཁོ་རེ་འདོད་བསྐང་སླད་དང༌། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་གཟིགས་དགོངས་བཞེས་ལྟར། གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་དབུ་གུར་སྒྲོན་བསྒྲིགས་ནང་གདན་ཞུས་ཞབས་བཅགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྩིག་རྨང་ས་གཞིར་བྱིན་རླབས་སོགས་སྔར་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་བཞིན་རྨང་རྡོ་འཛུགས་འཇོག་བསྐྱངས།

དེ་ཡང་རྨང་རྡོ་རྡོ་དཀར་གྲུ་བཞི་ལོ་དུས་མཚན་འཁོད་ཅན་དེར་ཐུགས་སྨོན་གྲུབ་ཉིད། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་ཚོགས་ཡོངས། གནས་ཆུང་དང༌། དགའ་གདོང༌། གཞན་ཡང༌། བཞུགས་སྒར་དུ་གནས་འཁོད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་ལྷན་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་དང༌། མཇུག་ཏུ་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། ཤིས་བརྗོད་སོགས་གསུངས་རྗེས་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམས་དང༌། ཚོགས་གཙོ། སྤྱི་འཐུས། ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་བཅས་གྲལ་དུ་འཁོད། གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་ཞུས་ཟིན་པ་དང༌། དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དགོས་དོན་གནས་ལུགས་སྙན་བསྒྲོན་རྗེས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ལྟ་གོང་དུ་དཔེ་མཛོད་འཛུགས་ཕྱོགས་སྐོར་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ལུགས་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ནས་སྙན་སེང་གནང་བ་བཞིན་བསྐྱར་ཟློས་ཞུ་མ་དགོས། རྩ་བ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གིས་མཚོན་པས་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཞིག་ཕར་ཚུར་བཤད་ཐུབ་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་དེ་ཧ་ལམ་བོད་གཅིག་པུ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། ཉམས་ལེན་གོང་སྤེལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་བོད་མིའི་ཐོག་ཏུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་བབས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་གཞི་རྩར་བཞག་ནས་ང་ཚོས་དཔེ་མཛོད་ཁང་འཛུགས་པ་དང༌། དེའི་ལས་དོན་བྱེད་དགོས་པ། བྱེད་འོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འོ་ན་ང་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་དུ་དྷ་རམ་ས་ལར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ས་གནས་གཞན་དག་ཏུ་ཡོད་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཁོ་རུབ་དང༌། ཉར་ཚགས་བྱས། སློབ་གཉེར་བྱེད་འདོད་དང༌། དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དེའི་ནང་ཡོང་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཤེས་བྱ་ཙམ་མ་རེད། དེ་ཤེས་བྱ་ཙམ་ཡིན་ན་དེབ་རྣམས་ཀློག ཤེས་མཁན་ཚོར་གོ་བསྡུར་དང༌། རྩོད་པ་འདྲ་བྱས། དེ་ནས་ལས་ཀ་ཚར་བ་རེད། ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ལྟར་མ་རེད།

ཆོས་ཞེས་པ་ནི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་རེད། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དཔེ་ཆ་ཀློག་ཐུབ་ཙམ་དང༌། བཤད་ཐུབ་ཙམ་གྱིས་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད། ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། དེའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ཐང་དུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཙུགས་པ་དང༌། དྷ་རམ་ལར་བཙུགས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ལས་དོན་འདི་དག་ལ་བརྟེན་པས་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཚོར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལས་ཀ་འདི་དག་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་རེད། དེ་ཡང་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞེས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཙང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བ་དང༌། ཡང་སྒོས་རྟེན་འབྱུང་མི་བསླུ་བའི་མཐུ་ལས་ཀུན་སློང་དང༌། བྱ་བའི་ངོ་བོ་བཟང་པོའི་ལས་ཀ་འདི་དག་མཐའ་འཁྱོངས་ནས་དངོས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ། དེ་བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད།’’ ཅེས་སྩལ།

སྐབས་དེའི་སྔ་རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྤྱི་སྒེར་མཇལ་བཅར་ཞུ་མཁན་ཇེ་མང་དུ་སོང་སྟེ་རྒྱུན་གྱི་ཞལ་འདོན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་ལ་བར་ཆད་སྐུ་ངལ་ཕྲན་བུ་འབྱུང་གི་ཡོད་སྟབས། དམིགས་བསལ་ཛ་དྲག་ལས་སྔ་དྲོ་མཇལ་བཅར་སོགས་མ་བྱུང་ན། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་བསྐྱང་སྒོར་ཁྱད་གནད་ཆེ་བ་བཞིན་རེ་ཞིག་མཇལ་བཅར་ཞུ་མི་དང༌། ལས་དོན་སྙན་སེང་སོགས་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༢ པར་བསྐྱང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་དོན་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལའང་བཀའ་མངགས་སྩལ།

འདི་སྐོར་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ཕན་རང་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་བྱ་བྱེད་ཙག་ཙིག་གིས་གཡེངས་ཏེ་རང་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཉམས་ལེན་བསམ་སྒོམ་བྱ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་བས་ཁ་འདོན་རྣམས་ལྷོད་ལྷོད་བྱེད་པ་དང༌། བསམ་བློ་འདྲ་ཕྲན་བུ་གཏོང་ཁྱད་ཀྱིས་དེང་སྐབས་སྔ་དྲོ་མཇལ་ཁའི་རིགས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཡི་གེ་འབྲི་རྒྱུ་དང་མི་ཐུག་འཕྲད་སོགས་ཉིན་གུང་རྒྱབ་ཏུ་བྱེད་མུས་ཡིན། དུས་ཚོད་བགོ་བཤའ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཏེ་འབད་བརྩོན་འདི་ལྟར་ད་ཕན་རང་ངོས་ནས་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་སུས་ཀྱང་དགག་ཆ་བྱེད་མཁན་མེད།

དེ་སྔ་བོད་ལ་དགེ་བཤེས་བསམ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཞུང་སྒེར་ཞབས་རིམ་སོགས་ལ་དགོང་དྲོ་མ་གཏོགས་མ་ཕེབས་པར་སྔ་དྲོའི་རིང་ཁོང་རང་གི་ཞལ་འདོན་ཉམས་བཞེས་གནང་སྒོ་རྣམས་བསྟར་ཆགས་སུ་གནང་གི་ཡོད་འདུག་པ་དེ་དག་ང་ཚོ་ལྟ་བུས་བྱེད་འོས་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལེགས་པོ་རེད’’ཅེས་ཕེབས་ཤིང༌། ད་ཕན་ཉམས་བཞེས་ཐུགས་དམ་མ་བསྐྱངས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། ཉེ་དུས་ནས་ཉིན་གུང་ཡན་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སུ་གཞོལ་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེས་གཏན་འབེབས་ཐག་གཅོད་མཛད།

གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་དགེ་སློང་ཧོང་ཀྱོ་ (Hongkyo) -མཇལ་བཅར་གྱིས་འཆར་ཟླའི་ནང་ཀོ་རི་ཡར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དབུ་ཁྲིད་ཁག་གི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་ཚུགས་རྒྱུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོང་བའི་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་དང་འབྲེལ། ཀོ་རི་ཡར་དགེ་སློང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་ལུགས་དང༌། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང༌། གཞི་གསུམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་སོགས་བོད་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡོད་ཚུལ། ཐའེ་ལན་ཌ་ལྟར་སྡོམ་པ་ལོ་དུས་ཀྱི་ལེན་པ་མིན་པར་ཇི་སྲིད་འཚོའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ལུགས། གཞན་ཡང༌། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་ལུགས་སོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་རེས་ཧ་ཅང་དུས་གཏུགས་ཁར། འདི་ཁུལ་དུ་བྱེད་སྒོ་མང་བས་བསྐྱོད་སྟབས་འགྲིགས་མིན་ཡང༌། གཞི་རྩ་ཁྱེད་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་ཡོང་འདོད་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་ངེས་པར་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ཆོས་ཚོགས་རིགས་དང་དུས་སྐབས་སྟབས་འགྲིགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་རེའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་སྐོར་ཕན་ཚུན་གོ་བསྡུར་ངེས་པར་ཞུས་འཐུས་སྩལ་འབྲེལ། དགེ་སློང་ཁོང་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་རྒྱུའི་མགྲོན་བརྡ་ཕུལ་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་ཐུབ་མིན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་ (General Park Chung Hee) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ།

སི་འོལ་ (Seoul) དུ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་འཚོགས་རྒྱུའི་གོ་སྒྲིག་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་དབུ་ཁྲིད་མཛད་ཕྱོགས་སུ་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ནང་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆེན་ནས་ངོས་རང་ལ་མགྲོན་བརྡ་གནང་བར་ཡིད་སྤྲོའི་གནས་སུ་གྱུར། འོན་ཀྱང༌། ཟླ་ ༡༠ བདུན་ཕྲག་གཉིས་པའི་ནང་ངོས་རང་ལས་འཆར་སྔོན་བསྒྲིགས་ལས་བྲེལ་ཆེ་གྱུར་ལ་ད་ལམ་བཅར་ཐུབ་མིན་བློ་ཕམ་ཆེ།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གིས་གདུང་ནས་ཡོད་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་སྐབས་འདིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་མ་མེད་པའི་བསླབ་བྱ་འདི་དུས་དང་འཚམས་པའི་དགོས་གལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་ཤེས་ཐུབ་ཅིང༌། གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་ནང་བཟོད་པ་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེ། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་སྟབས། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་ཆེན་གྲ་སྒྲིག་གནང་ཐུབ་པ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་སྤོབས་བྱ་འོས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ད་རེས་ངོས་ལ་མགྲོན་བརྡ་གནང་བ་ལྟར་བཅར་ཐུབ་མིན་གྱུར་ཀྱང༌། མ་འོངས་དུས་ཚོད་འོས་འཚམས་ཤིག་ནང་ཀོ་རི་ཡའི་ཡུལ་དུ་ལྟ་སྐོར་དུ་བཅར་ཐུབ་པའི་འདུན་པ་ནི་ལོ་མང་སྔོན་ནས་ཡོད།

མི་རྗེ་མཆོག་གི་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་གནང་བར་ད་རེས་སླར་ཡང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ངོས་ནས་མི་རྗེ་མཆོག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་མང་ཚོགས་སུ་བསྔོ་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཆེས་གུས་འདུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ལ། ཞེས་སྩལ།

མེས་པོའི་ལམ་སྲོལ་ཟླ་བའི་མ་མ་ལས།།

བྱུང་བའི་བཅུ་ཕྲག་རིག་པ་དར་བའི་ནོར།།

རབ་ཡངས་དུས་ཀྱི་མཁའ་ལ་བཏེགས་པའི་གཟིས།།

གངས་རིའི་སྙན་པ་བསྐལ་ནས་བསྐལ་བར་བསྲིངས།།

ཐུབ་བསྟན་ཤེལ་དཀར་ལྷུན་པོ་བཞུ་བའི་རྒྱུན།།

འདྲེན་ལ་བསིལ་ལྡན་ཡི་གེ་གཅིག་ཉིད་ལས།།

དབེན་ཕྱིར་ལྔ་རིག་གཙུག་ལག་མཛོད་ཆེན་པོ།།

གསར་འཛུགས་ཤིས་པའི་རོལ་མོ་བླ་རུ་ཆས།།

དེ་ལྟར་གནའ་དེང་ཤེས་བྱའི་ཚལ་ཡངས་པོ།།

གཏན་དུ་མི་ནུབ་རྨང་རྡོ་དཀར་པོའི་བྱིན།།

འཕོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་འོད་ལྔའི་མདངས་བཟང་གིས།།

འཁྱུད་པར་རྒྱལ་རྣམས་ཡིད་ཀྱང་སྲེད་པས་མྱོས།

ལེགས་མཛད་དྲི་ཟའི་བུ་མོ་སྒེག་འཕྱོར་མས།།

གཏན་བདེ་ས་བོན་སྟོང་གི་འཛུམ་གྲོལ་བས།།

ཀུན་ཏུ་ཀུན་ལ་སྨིན་གྲོལ་ལམ་ཡངས་པོ།།

སྟོན་མཁས་བཤེས་དག་སིམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཆགས།།

ས་བཅད་དྲུག་པ།

གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་དང་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞུད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་ལ་རབ་གནས།

༡༽བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར།

ཉེ་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྡེ་དགེ་ཤར་བླ་མ་ཀུན་དགའ་དཔལ་ལྡན་གྱིས་མཛད་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་ཁམས་གསུམ་དབང་སྡུད་རྗེ་བཙུན་རིག་བྱེད་མ་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་བཤད་པ་བཞི་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དང༌། སེམས་འཛིན་གཏོང་བ་སོགས་ཕྱག་ལེན་ལྟར་དང༌། ས་སྐྱའི་གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་གི་ཆོ་ག་གངྒཱའི་ཆུ་རྒྱུན་ཞེས་པ་སྟག་ཕུ་གར་དབང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པ་པོད་གཅིག་གི་བཀླག་ལུང༌། དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་དང༌། དངུལ་ཆུ་ངྷརྨ་བྷ་དྲའི་ཡིག་ཆ་སྦྲགས་པའི་སྟེང་ནས་བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་བཀའ་དབང་བཅས་གསན་བཞེས་དང༌། རྒྱུད་སྨད་སྟོད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་བཞི་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་དབང་ཆེན་དང༌། ཐེམ་སྐས་མའི་ལྗགས་ལུང་ཟབ་ཁྲིད་དང་བཅས་སྩལ་བ་སོགས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་སྐྱོང་བཞིན་པའི་མུར། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བཀྲ་བའི་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སོང་རྒྱ་ཆེར་བཏང་སྟེ་ཕན་ཚུན་ཡར་ཐོན་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་མུས་ལྟར། དུས་བསྟུན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོས་ཀྱང་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དགོས་གལ་ཆེ་མཐོང་གིས་ལོ་མང་སྔོན་ནས་བསམ་ཚུལ་དང་བགྲོ་གླེང་མང་པོ་བྱས་པའི་མཐར་གཞོན་ནུ་འགན་ཁུར་ཐུབ་པའི་བསམ་ཡོད་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པ་རེ་ཟུང་ནས་ཞིབ་གྲོས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་རྒྱུར་གྲོས་ཐག་གཙང་མ་བཅད་དེ་ཚོགས་འདུའི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། དགོས་དོན་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་པར། སྤྱི་སྨིན་ལེགས་པོ་ཡོང་རེ་ཆེ་བས་དེ་དོན་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོག དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་སྩལ་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་ཐོབ།

དེ་མཚུངས་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་སྟེ་ ༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༧ གཟའ་སྐར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ཐང་སྟེང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་ཤག་དང་རང་གཞུང་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་རྒྱས་དང༌། ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་སོགས་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་སློབ་ཁག་དང༌། གཞིས་སྒར་བཅས་ནས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཚབ་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ། གཞན་ཡང༌། བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཏན་བཞུགས་གཞོན་ནུ་མང་ཚོགས་བཅས་ཚོགས་བཞུགས་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་གསུམ་བརྒྱ་ལྷག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

རྒྱལ་གླུ་འབུལ་གཏོང་གྲུབ་རྗེས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འདུ་འགན་འཛིན་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཚོགས་སྐོང་འགན་འཛིན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་ཕེབས་གཞོན་ནུ་ཚོ་ཁག་གི་མཚན་ཐོ་ཀློག་རིམ་བཞིན་ས་གནས་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་ནས་སོ་སོའི་དར་ཆ་སྒྲེང་འཛུགས་ཞུས། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིའི་ཐོག་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོས་རང་གི་མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་གསུང་གླེང་མཛད།

དེ་རྗེས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་སྐོང་འགན་འཛིན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཞོན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་གཞོན་ནུ། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས། བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་ཁག དྷ་སའི་གཞོན་ནུ་ཁག་གི་འཐུས་མི་དང་ངོ་ཚབ་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་གསུང་བཤད་རྗེས། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་སྐོང་འགན་འཛིན་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཟློས་གར་བའི་རོལ་ཆ་དང་བཅས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཕྱི་ཉིན་བསྐྱར་དུ་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཐང་སྟེང་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་གཞོན་ནུ་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པར་བསྐྱངས་རྗེས། གཞོན་ནུ་ཚོར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐད་ནས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་དང༌། དོགས་འདྲི་ཞུ་དགོས་ཅི་མཆིས་ཐད་ཀར་ཞུས་འཐུས་སྤྱི་ཕེབས་བཞིན། གཞོན་ནུ་ཚོས་རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་འཆར་བློ་དོགས་ཡོད་རིགས་བཀའ་འདྲི་ཐད་ཞུས་ལ་རེ་རེ་བཞིན་བཀའ་ལན་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ། མཇུག་ཏུ་མ་འོངས་པར་བོད་ནང་འཛམ་གླིང་འདིར་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་ལེགས་ཆ་གང་ཡོད་ཚུར་བླངས་ཏེ་བོད་མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཇི་ཡོད་ལག་བསྟར་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཉིན་མཐའ་མར་གཞོན་ནུའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱུན་ལས་ཁང་ཞིག་གཏན་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ནང་ལས་བྱེད་མི་བདུན་དགོས་པ་ལྷན་ཚོགས་ནས་འདེམས་བསྐོ་བྱ་རྒྱུ་ལྟར་གོང་གསལ་ཚོགས་སྐོང་འགན་འཛིན་བཞི་དབུ་བཞུགས་ཐོག་ས་གནས་ཁག་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔའི་ཁོངས་སྡེ་ཚན་ཁག་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་གྱི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ནས་གསང་བའི་ཐོག་རང་མོས་འོས་ཤོག་འཕངས་ཏེ་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཞོན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་དང༌། ཚོགས་གཞོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ། སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་བཅས་གཏན་འཁེལ་ཟིན་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་འདུ་ཟིན་པའི་མཇུག་བསྡོམས་མཇལ་ཁའི་ཆེད་སླར་ཡང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཐང་སྟེང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། སྔར་ཉིན་གྱི་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་ནས་མཇུག་སྐྱོང་གིས་མ་འོངས་གཞོན་ནུ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་ཆེད་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུ་སྔོན་ཚུད་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱ་དགོས་པ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ལྡན་ཡང་ལྷག་བསམ་མེད་ན་མི་འགྲིགས་ཚུལ། མང་ཚོགས་དང་འདྲེས་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་དགོས་པའི་སྐོར་བཅས་གཞོན་ལྷན་གྱི་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀར་སྨན་པའི་བཀའ་སློབ་16jམཆན།རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

༢༽ལ་དྭགས་ནུབ་རར་ཕེབས་བཞུད་དང་འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་མཆོག་མཇལ་བཅར།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྔ་ལོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དྭགས་སླེའི་ཉེ་སྐོར་ས་གནས་ཁག་ལ་མ་གཏོགས་ཕན་ཚུན་གཡས་གཡོན་དུ་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས་ཁོམ་མ་གྱུར་སྟབས། ལ་དྭགས་ནུབ་ར་དགོན་ཡུལ་སྤྱི་ནས་སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་བརྒྱུད་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར། པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་ནུབ་རར་ཐད་ཀར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་བཞེད་ཀྱང་དེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་ལ་དྭགས་སླེ་གནམ་ཐང་དུ་ཛ་དྲག་ལྟ་བུས་གློ་བུར་འབབ་དགོས་བྱུང༌།

དེ་ཡང་ཆིབས་འཁོར་གནམ་གྲུ་དེའི་རླུང་འཁོར་གཅིག་འགུལ་མེད་སྐར་མ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དང༌། གནམ་གྲུའི་འཕུར་སྒྲ་ཡང་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་གློ་བུར་ཛ་དྲག་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་ནའང༌། གནམ་གྲུ་ཡོ་འཁྱོག་ཙམ་མ་བྱུང་བར་ཉེ་འཁྲིས་ལ་དྭགས་སླེ་གནམ་ཐང་དུ་འབབ་ཐུབ་པ་བྱུང༌། སླེ་ནས་གནམ་གྲུ་གཞན་དག་གོ་སྒྲིག་ཞུ་རིང་ལ་དྭགས་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོའི་བཞུགས་ཤག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་རར་ཞབས་སོར་བདེ་ལེགས་སུ་བཀོད། ད་ལམ་གནམ་གྲུའི་རླུང་འཁོར་སྐྱོན་ཤོར་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་སྟབས། ལ་དྭགས་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་གནམ་གྲུ་ཆེ་བ་རླུང་འཁོར་བཞི་ཡོད་ཅིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས།

ནུབ་རར་ཕེབས་ཞབས་སྐབས་ལ་དྭགས་རྫོང་དཔོན་དང༌། ལ་དྭགས་བློན་ཆེན་བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཚོགས་གཙོ་བསམ་གླིང་དགོན་བདག་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་དགོན་བདག་ཁྲིག་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། ཡར་ལམ་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པའི་ལས་ཤག་ཏུ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས། གཙང་ཆུ་བརྒལ་བགྲོད་ཀྱིས་བཞུགས་ཡུལ་བསམ་གླིང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་པར་ཡུལ་ལུགས་གུས་བསུ་གཟབ་པར་ཞུས།

དེ་ནས་བསམ་གླིང་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་ཚོགས་དབུར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་འཁོད་གྲུབ་མཚམས། སེར་སྐྱ་མི་མང་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་ཚུགས། ཁུལ་དེར་དད་འདུས་སེར་སྐྱ་ལྔ་སྟོང་སྐོར་ལ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་ཆབས་སྦྲགས་དང་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ། བསམ་གླིང་དགོན་པའི་མགོན་ཁང་བཅས་ལ་གནས་གཟིགས་དང༌། རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། ཡུལ་གྱི་གཙོ་དྲག་ཁག་གསུམ་གྱི་ནང་མི། ཡུལ་མིའི་སྤྱི་འཐུས་ལ་མཇལ་ཁ་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

བསམ་གླིང་ནས་བདེ་སྐྱིད་དགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་འཁོད། ཁུལ་དེར་དད་འདུས་སེར་སྐྱ་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་རགས་བསྡུས་དང༌། བཀའ་སློབ། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནས་བླང་དོར་ཚུལ་མཐུན་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་ནན་ཅན་བཅས་སྩལ་རྗེས་འདུ་ཁང་དུ་གྲྭ་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་ཞུ་བཞིན་པའི་ཞལ་འདོན་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་ཅིང༌། མཇལ་ཁའི་སར་བཀྲས་ལྷུན་མཁན་ཟུར་བགྲེས་སོང་ཞིག་ནས་དངུལ་གྱི་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་སྐུ་ཆུང་བ་ཞིག་ཕུལ་བ་དགྱེས་བཞེས་མཛད། དགོན་གནས་འདི་སྔ་དུས་མཁར་རྫོང་ཞིག་ཡིན་པ་ཕྱིས་སུ་དགོན་པར་གྱུར་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་སོང་ཚུལ་དང༌། སྣར་ཐང་དཔར་མའི་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་བཞུགས་སྐོར། ཁྲིག་རྩེ་དགོན་པའི་དགོན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མུས། སྐྱོར་སྦྱང་བྱེད་སྟངས་སོགས་བཀྲས་ལྷུན་ཇི་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་སླེ་ཁུལ་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སོགས་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ཙམ་འདུ་འཛོམས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྒྲོལ་མ་ཙི་ཏ་མ་ཎིའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། རྗེ་བཙུན་ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོའི་བཀའ་ཁྲིད་གསན་བཞེས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

ཡང༌། གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེར་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས། རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་བཅས་རིམ་བཞིན་གསན་བཞེས་མཛད་ཅིང༌། བཀའ་དབང་འདིའི་རྒྱུན་དཀོན་པོ་ཡིན་ཚོད་ལ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལྷན་དུ་བཅར་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་དབུས་དགེ་འདུན་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡང་དབང་ཞུར་བཅར། བཀའ་དབང་གྲུབ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང་ལྷན་དུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་མོལ་དང༌། དེ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་སོག་པོ་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོའི་དྲུང་ནས་གསན་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་གསན་བཞེས་མཛད།

ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ། འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་མཇལ་ཕྱག་ཞུ་སླད་ལྡི་ལི་ནས་ཆེད་གཉེར་ཕེབས་པ་ལྟར་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲྀ་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་སྐུའི་ཆིབས་འཁོར་དང་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ཕེབས་བསུར་བཀའ་རྫོང་ཆེད་གཏོང་གིས་ས་གནས་གཞུང་གི་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་དྷ་ཤོད་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་པ་གཉིས་ནས་གུས་བསུའི་མཇལ་དར་དང་བཅས་སྣེ་ལེན་ཞུས།

ཆོས་རྒྱལ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་དྷ་ཤོད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་དགོས་པར་ཕོ་བྲང་དུ་འཕྲལ་བཅར་ཞུས་འཐུས་སྙན་སེང་གནང་ཡོད་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་བཞུགས་མཚེར་དྷ་ཤོད་ས་གནས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཕན་ཚུན་མཇལ་དར་འབུལ་རེས་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་འཁོར་གྲས་སྐུ་ཚ་ཕུན་ཁང་སྲས་མོ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་དང༌། དྲུང་ཆེ་གདན་ས་པ་འཇིགས་ཐར། མགྲོན་གཉེར་རི་ནག་དཔལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་ཕྱིར་སློག་དང་འབྲེལ་ངང་ཙམ་ལྷན་བཞུགས་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་བ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་འཁོར་ཡང་ཕོ་བྲང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་ལྷན་ཕེབས་ཀྱིས་ཐོག་མར་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་ཤོད་ལ་གནས་གཟིགས་དང༌། དེ་རྗེས་ཕོ་བྲང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་འཁོར་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཆེད་བཏང་སྐུ་སྲུང་པ་དང༌། སྣེ་ཤན། བཞུགས་སྒར་སྣེ་ཤན་བཅས་པར་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་འཁོར་རྣམས་སླར་ཡང་ཕོ་བྲང་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་བཅར་ཕེབས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་ལྷན་བཞེས་དང༌། སྐུ་འཁོར་བྱིངས་ལ་ཟུར་དུ་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། ཆོས་རྒྱལ་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱེས་རྟེན་ཕྱག་ཚོད་འཁོར་ལོ་གཅིག་འབུལ་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསར་བྲིས་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་ཆུང་བ་གཅིག་དང༌། ཝར་ཎ་རྒྱ་སེ་ལྟེབ་རིལ་གཅིག གོས་ཁུ་སེར་པོ་དང༌། རྒྱ་སྨུག་ནམ་ལྡིང་གཉིས། དྷ་སར་བོད་མིས་བཏགས་ཐོན་རུམ་གདན་ལྗང་ཁྲ་ཅན་གཅིག ཆོས་རྒྱལ་ནས་ཞུས་མོས་ལྟར་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞལ་ཚལ་བུའང་གང་འཚམས་བཅས་གནང་སྐྱེས་སུ་སྩལ།

༣༽ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་ལེགས་གྲུབ་ལ་རབ་གནས།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་ཚབ་དངུལ་དཀར་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་མདུན་ཞལ་བོད་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དཔང་ཚད་ཕི་ཀྲི་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཡོད་གསར་བཞེངས་ནང་གཟུངས་སུ་འབུལ་རྒྱུའི་སྐུ་བརྙན་ཁག་དང་གཟུངས་རྫས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་དང་འབྲེལ། རྒྱུད་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ཐོག་རྩ་ཞལ་དབུས་མའི་ནང་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཞི་ཞལ་གཅིག་དང༌། དངུལ་སྐུའི་འཁོར་ཞལ་བར་མར་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཁྲོ་ཞལ་གཅིག་བཅས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་གཟུངས་འབུལ་ལེགས་གྲུབ་ལ་སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་རབ་གནས་མཆོད་འབུལ་རྒྱས་པ་བསྐྱངས་སླད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ། མཚན་ཞབས་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེ། རྣམ་གྲྭ་འདུས་མང་བཅས་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆར་འབེབས་བསྐྱང་རྒྱུའི་གསུང་ཆོག་ཐོག་ཉིན་འཁྱོངས་དབུ་བཞུགས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་དངོས་གཞིའི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་ཐོག སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་ནས་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་དཔར་ཕུད་འབུལ་མཇལ་ལ་ཚོགས་གཙོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་པོད་གཅིག་བཅས་ཕུལ། འདུས་ཚོགས་སུ་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་ཞལ་འབྱེད་གསུང་སྒྲོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རབ་གནས་ཉིན་གསུམ་པའི་གསུང་ཆོག་ཞལ་འདོན་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང༌། འདུས་ཚོགས་ནས་ཞལ་འདོན་འཕགས་བསྟོད་གསུང་བཞིན་པའི་མུར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་དང༌། གུ་རུའི་སྣང་བརྙན་དང་བཅས་པར་ནང་མཛོད་རེ་འབུལ་གནང་རྗེས་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་གྱིས་མཚོན་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ངོ་ཡོད་རྣམས་དང༌། རྟེན་བཞེངས་བཟོ་ལས་བཅས་ནས་རྟེན་ཁག་ལ་སྙན་ཤལ་ཕུལ་ཏེ་རྟེན་བཞེངས་དོ་དམ་པ་ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བཟང་དང༌། ལས་བྱ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ། དབུ་ཆེ་སྤེན་པ་རྡོ་རྗེ། དབུ་ཆུང་རིན་ཆེན། བཟོ་ལས་བྱིངས་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། གནང་སྐྱེས་གསོལ་རས་སྩལ་བ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། གསུང་ཆོག་ཞལ་འདོན་གྲུབ་རྗེས་རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་ཤིས་བརྗོད་བསྐྱངས།

བསྟན་འབར་མ་དབུ་བསྐུལ་མཚམས་བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་རེ་འབུལ་འདེགས་ཀྱིས་འདུས་ཚོགས་ལ་སྐུ་ཡོན་ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།17jམཆན།

ལོ་འདིའི་ནང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱིས་མཚོན་གསུང་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྩལ་ཞིང༌། གསུང་ཆོས་སྩལ་སྟངས་གཞན་དག་དང་ཡེ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་མང་ཚོགས་ལ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་ཀྱང་མང་དུ་གནང་བས་མ་ཚད། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཟབ་གནད་ལ་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྐྱངས། ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་གནད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པ་ནི། སྣལ་མའི་མེ་ཏོག་ལེགས་བཀབ་ཀྱང༌།། དྲི་ཞིམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར།། ཞེས་པ་ལྟར། གསུང་ཆོས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དངོས་ཤུགས་ནས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པའི་གསུང་སྒྲོས་ངོ་མཚར་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོན་པ་ཚང་མའི་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར།

གངས་དཀར་རྒུད་པའི་མུན་པ་ཡོངས་བདས་ཤིང༌།།

ཆོལ་གསུམ་འདུན་མའི་ཉི་གཞོན་བསུ་བའི་ཕྱིར།།

བསིལ་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དཔུང་ཚོགས་སྔར་མེད་པ།།

བཙུགས་པའི་རྫ་རྔ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣ་བར་ལྷུང༌།།

དེ་མཚུངས་མགོན་གང་ཞབས་སེན་པདྨའི་འདབ།།

གྲོལ་བའི་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལེགས་བཤད་དབྱངས།།

དལ་གྱིས་འཁྲོལ་བས་རིགས་ཞེན་རྣ་བ་དག།

དོན་ལྡན་དམིགས་པའི་ཞིང་དུ་གཡོ་ལ་ལྟོས།།

རིང་ནས་དད་སྟོབས་ཞགས་པས་མ་བཏང་བ།།

ནུབ་རའི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་པའི།།

གསོལ་འདེབས་ཉི་ཟླའི་བགྲོད་པ་མ་འགག་པས།།

ཞབས་ཟུང་རྩིབས་སྟོང་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་ཕབ།།

དེ་ཚེ་དམ་ཆོས་ཀ་ལ་པིངྐའི་སྒྲའི།།

རྗེས་འགྲོ་ཟབ་གསུང་དབྱངས་སུ་ཉེར་དྲངས་པས།།

ཀུན་ཏུ་རེ་བའི་བུ་སློབ་ནགས་ཀྱི་ཚལ།

བྱམས་བརྩེའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་གར་དུ་ཆས།།

ད་དུང་བྱིན་རླབས་འོད་སྣང་འབུམ་འགྱེད་པ།།

སྤྱན་ཕྱག་སྟོང་གི་མཛེས་པ་རབ་ཆགས་པའི།།

སྣང་བརྙན་ནོར་བུའི་གླིང་ཡང་ཟིལ་གནོན་གང༌།།

བསྐལ་པར་གནས་པའི་ཆོ་ག་ཅིར་ཡང་བརྩམས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་ལེགས་གྲུབ་མཛད་སྒོ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་དང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་རྒྱག་རྩིག་རྨང་ལ་བྱིན་རླབས། ལ་དྭགས་ནུབ་རར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དགུ་པའོ།། །།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

17 མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་སྙིང་བསྡུས་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུ་པ།

དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པས་མཚོན་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་ཚུད་འཇུག་བྱ་གཏན་འཁེལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་སྩལ་བ།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པ་སྩལ་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང༌། ལྡི་ལིར་རྒྱུན་བཞུགས་ཁེ་ན་ཌའི་གཞུང་ཚབ་བཅས་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་རྗེས། གཞིས་ཆགས་ལས་ཁུངས་ནས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་གཤོམ་གནང་བའི་སྐུ་མགྲོན་དུ་གཞིས་ལས་དྲུང་ཆེ་དང༌། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་མི་སྣ་འགའ་ཤས། དེ་བཞིན་རང་གཞུང་གི་བདེ་ནང་དང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན། མ་སུ་རི་བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་བཅས་མགྲོན་འབོད་གནང༌།

འཇའ་མུ་ན་ (Jamuna) གཙང་པོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཤར་ངྷའི་ (Sharddha) ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད། ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་ (Ambedkar) གྱི་རྗེས་འབྲང་རྒྱ་གར་བ་དབུལ་ཕོངས་ནང་པར་གསར་ཞུགས་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཞིག་ཚོགས་འཛོམས་སར་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐོར་དང༌། རང་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་འབོམ་བྷེར་ (Bombay) ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས། འབོམ་བྷེའི་སྤྱན་གཟིགས་ར་བར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐཽར་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ཁའི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྷོད་བཞུགས། དེ་ནས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་གྱིས་དབུས་རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་ནས་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་སེར་སྦྲེངས་དང༌། སྙན་རྒྱ། ལྷ་མོ། བྲོ་གཞས་སོགས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཕེབས་བསུའི་སྒོ་ཆེན་རིམ་པ་སོ་སོར་ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་དང༌། སློབ་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་འབུལ་དང་འབྲེལ། ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་མཚམས། གཞིས་སྤྱི་དང༌། མཁན་པོ་སོགས་ནས་རིམ་བཞིན་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཨ་མདོ་དགེ་སློང་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་དང༌། གཞིས་གྲོང་བཞི་པ་དང༌། རྒས་གསོ་ཁང༌། སྨན་ཁང༌། ལས་ཁང༌། ཁ་ཐི་ (Kadhi) ཚོགས་པས་གསར་བཙུགས་ལས་གྲྭ་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཐོག་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་རྒྱག་ཡུལ་ས་གནས་སུ་ཞབས་བཅགས་དང་འབྲེལ་ཕྱག་ནས་འཐོར་བར་མཛད་དེ་ས་གཞི་བྱིན་གྱིས་བརླབས།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་དང་བཅས་པ་ཆབས་སྦྲགས་སྨིན་སྩོལ་མཛད། མང་ཚོགས་ཚོགས་འདུའི་སར་སྤྱི་བྱེའི་གནས་ཚུལ་བསམ་གཞིགས་ལག་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྩལ་འབྲེལ། གཞིས་སྒར་ལ་མིང་ཞུས་པར་འདོད་རྒུ་གླིང་ཞེས་འདོགས་གནང་མཛད།

༡༩༧༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་དང༌། དགའ་ལྡན། ས་སྐྱ། རྙིང་མ་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་ཁག་དྲུག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བདུན་ཅུ་སྐོར་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ།

དེ་རྗེས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་རྣམས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང་སྦྲགས་དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་དགུང་སྐེག་ཕེབས་ཉེར་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང༌། ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་གནང་ཡོང་བའི་ནན་སྐུལ་ཞུས་པར། ངོས་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཤིག་ཐོབ་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་བྱ་མུས་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཁྱེད་ཚོས་ཐུགས་སྨོན་གནང་དགོས། སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ན་དངོས་གནས་ཇི་སྲིད་བར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སྩལ་ཏེ། མལ་སོར་ལུགས་ཟུང་བསམ་གྲུབ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་སློབ་དང༌། སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་དང༌། མཇལ་དར་སོགས་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་ཏེ་སེར་སྦྲེངས་དང༌། བྲོ་གཞས། ལྷ་མོ༌། དུང་རྒྱ། རྔ་གླིང༌། བསང་དུད་ལྷ་ལམ་འགེངས་པའི་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཐོག ཕེབས་སྒོ་དང་པོའི་སར་ས་གནས་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བསྒྲོན་འབུལ་དང༌། གཞིས་འགོ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་གནད་ཡོད་ལས་བྱེད་ཁག་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ།

རིམ་བཞིན་ཕེབས་སྒོ་སོ་སོར་སློབ་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོས་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་ཐུན་མོང་ནས་གསར་བཞེངས་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་ཐུན་མོང་གི་གཅིག་འཐུས་གཞིས་འགོ་དཀོན་མཆོག་བསམ་གཏན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ས་གནས་རྒྱ་གར་ལས་བྱེད་དང༌། རོགས་ཚོགས་ཁག གཞིས་འགོ མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་སོགས་བཞུགས་གྲལ་འཁོད་བསྟུན་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་བཞིན་བཏེགས།

ཚེས་ ༣ ནས་ཉིན་བདུན་རིང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས་ཐོག་མཛད་གསེང་དུ་གཞིས་ཆགས་གསར་པའི་གཞིས་ལས་ཁང་དང༌། སྨན་ཁང༌། གྲོང་སྡེ་དང་པོ་དགའ་ལྡན་གླིང་དང༌། གྲོང་སྡེ་གསུམ་པ་གཡུ་ལོ་བཀོད་བཅས་དང༌། གཞིས་ཆགས་རྙིང་པའི་སྡོད་སྒར་གཉིས་པ་ཐར་ཕྱིན་གླིང་དགོན་པ་དང༌། བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན། ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་རྒྱག་ཡུལ། གཞིས་གྲོང་དང་པོའི་མི་སྤྱིའི་མཆོད་ཁང༌། འཕྲུལ་འཁོར་བཟོ་བཅོས་ཁང༌། གཞིས་ལས་ཁང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ཕོ་བྲང་མདུན་དུ་གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དང༌། དགེ་བཤེས་རྣམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་དམ་གཟིགས་སུ་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་གཞིས་ཆགས་རྙིང་པའི་གཞིས་གྲོང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་མི་སྤྱིའི་ལྷ་ཁང༌། སེ་རའི་ཆོས་སྒར་གསར་རྒྱག་གནང་ཡུལ་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད་དེ་ས་གཞི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་དགེ་ཚུལ་ཞལ་གྲངས་ང་དྲུག་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་རྗེས་ཉེ་དུས་སྦག་ས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་དགེ་འདུན་རྣམས་མཇལ་བཅར་ལ། ད་ཕན་སྦག་སར་བཞུགས་ཡུན་རིང་ས་ཆུ་གནམ་གཤིས་འཕྲོད་མིན་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེ་བྱུང་ཡོད་རུང༌། གང་ཅིའི་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ངོས་ནས་འབོད་སྐུལ་ཇི་ཞུས་དང་ལེན་ཚུལ་བཞིན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ད་ཆ་གཙོ་བོར་དགེ་འདུན་ཚོའི་སྐུ་འཚོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། ཡང་སྒོས་སློབ་གཉེར་ཁག་ཉམས་ལེན་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་འདི་དག་ནང་གནས་སྤོ་བྱ་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། འདི་གར་དགེ་འདུན་ཚོའི་བཞུགས་ཤག་ཨར་ལས་རིང་མིན་ཟིན་ཏེ་ལྷིང་འཇགས་མཚམས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་དགོས་པའི་འཚམས་འདྲི་གཞེན་སྐུལ་མཛད།

གཞན་ཡང༌། རྙིང་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྤྲུལ་སྐུ་པདྨ་ནོར་བུས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། དཔལ་ཡུལ་དར་ཐང་དགོན་གྱི་དཔལ་ཡུལ་སྤྲུལ་སྐུ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༨ ཉིན་རིས་མེད་འདུས་སྡེ་ཁག་དང༌། གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གཉིས། ཆོས་ཞུར་བཅར་འབྱོར་དང་བཅས་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚོགས་ཆེན་སར་ཞབས་འཁོད་ཐོག་གཞིས་སྤྱི་ནས་ཚོགས་འདུའི་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་དང༌། དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌། དེ་རྗེས་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གཞིས་འགོ་དང༌། ཚོང་སྤྱི་བཅས་ནས་ཁུངས་སོ་སོའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ༡༩༦༧ ལོར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་ནས་ད་ཕན་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་ཞུས་ཁག མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ཚོང་དོན་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་རེ་སྙན་སེང་ཞུས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་སུ། ‘‘དེ་རིང་འདི་གར་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གི་མི་མང་ཚོ་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོ། དེ་བཞིན་སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་བཅས་ཚང་མར་ཞུ་རྒྱུ་ལ། ངོས་གཞིས་ཆགས་འདིར་ཐེངས་མང་པོར་སླེབས་པ་རེད། ད་རེས་འདིར་འབྱོར་སྐབས་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར། གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་འདུག འདི་ནི་འགོ་དམངས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་འགོ་དམངས་ཚང་མར་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག ས་གནས་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་བཅས་ཚང་མར་ཡང་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་འདི་གར་མི་ངོ་ཡོད་འདི་རྣམས་ལ་དགོས་ངེས་ལྡང་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་མུ་མེད་པ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། ང་རང་ཚོ་འདི་ཁུལ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པ་འདི་བོད་ལུང་པ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་གནས་སྐོར་དུ་ཡོང་སྟེ་དེ་ནས་རིམ་པས་གཞིས་ཆགས་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཐུག་སྟེ་སོ་སོའི་ལུང་པ་ནས་མིའི་ལུང་པར་གྱར་བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོའི་རྩ་བའི་ན་ཚ་འབྱུང་ས་དེ་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟབས། རྩ་བའི་ཡོང་རྐྱེན་གནས་ཚུལ་དེ་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྐབས་རེ་བོད་པ་ཧ་ཅང་ཉམ་དམའ་པོ་ཆགས། རྒྱ་ནག་དྲག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ་བོད་པའི་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་ནས་ཐེ་བྱུས་བྱས་པའང་བྱུང་ཡོད། ཡང་བོད་པ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ས་སྡེ་མང་པོ་ཟོས་ཏེ་བོད་པས་རྒྱ་ནག་གི་ཐོག་ལ་དབང་ཤུགས་བྱས་པའང་བྱུང་ཡོད། འདི་ནི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་ཅིག་རེད། རྩ་བའི་བདག་ཐོབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཆ་ནས་དང༌། གཞན་དག་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་དངོས་འབྲེལ་དྲང་བདེན་གྱི་བོད་རྒྱ་ཐ་དད་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་ལ། བོད་རང་བཙན་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད། འདི་དག་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འདས་པ་རང་རེད། རང་བཙན་ཟེར་བ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་མི་རིགས་ཤིག་གི་དོན་དག་རེད། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་འབའ་ཞིག་གི་དོན་རེད་མ་གཏོགས། མི་རིགས་ཤིག་སྡུག་པོ་མྱོང་བའི་དོན་མ་རེད། དེར་བརྟེན། རང་བཙན་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་མིན་པར་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་མེད་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན། ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་བཙན་དགོས་དོན་མི་འདུག ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོར་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཙང་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན།’’ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལ་རེ་འདུན་དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་པར། ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་བསྡད་ནས་འགྲིགས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ང་ཚོས་འདིར་རང་བཙན་སྒྲུབ་དགོས་དོན་མི་འདུག རང་བཙན་ཟེར་བ་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་རེད། བོད་མི་རིགས་མང་ཆེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཙན་དགོས་གནད་མི་འདུག་བསམ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་སོང་ན། ང་ཚོས་འདིར་རང་བཙན་དགོས་ཞེས་ལབ་ན་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད། དེ་འགྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། རང་བཙན་སུ་ལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། རང་བཙན་བོད་མི་རིགས་ལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་རིགས་མང་ཆེ་བ་དེ་བོད་ནང་ཡོད་པ་རེད།

ཁོང་ཚོས་འདོད་པ་མེད་ན་ང་ཚོས་འདི་ཁུལ་དགོས་དང་དགོས་ཞེས་ལབ་ཀྱིན་བསྡད་ན། སྐད་ཆ་དེ་གཞི་མེད་པའི་སྐད་ཆ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་འདི་ཁུལ་བོད་རང་བཙན་སྐོར་ལ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་དེ་བྱེད་འོས་པ་དང༌། བྱེད་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཆགས་འདུག་གམ། ད་ལྟ་ཕན་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ཕྱིན་པ་དེའི་རིང་ལ་གང་ལས་མེད་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་རེད་ལ། ད་དུང་ཡིན་ཡང་ཇི་སྲིད་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ད་ལྟའི་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་བར་དེར། གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཐུག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོས་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། དངོས་གནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་འཕེར་གྱི་ལས་ཀ་ཡིན་པ་རེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐད་ཆའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཡང༌། ཡ་རབས་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདུན་སྒྲུབ་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ད་ལྟ་ང་ཚོས་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་རིང་ལ་སོ་སོའི་འཚོ་བ་རང་འཚོ་གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་དང༌། སོ་སོ་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྐང་པ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཕྱོགས་གཞན་དག་གི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་གཞིས་ཆགས་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་སྔོན་མ་ནས་མང་པོ་ཞུས་ཚར་བ་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། ད་དུང་ཡང༌། ང་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་ཞིག་བསྐྱེད་མ་ཐུབ་ན། ང་ཚོར་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས། ད་དུང་ང་ཚོ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དེ། ཡར་རྒྱས་ཐོག་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘དེ་ནས་འདིར་སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་བར་ལམ་སྦག་སར་དངོས་གནས་སྐུ་མཉེལ་པོ་བྱུང་འདུག ངས་དེ་རིང་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་ཞུས་ན་ཡག་པོ་འདུག སྦག་ས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་ཚོ་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཆགས་བསྡད་ཡོད། བོད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་བར་ཡོད། དེ་ཚོ་ཚང་མར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དགོས་པའི་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཚོན་པས་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་ཞུས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཞུས་པས་ལ་དག་གི་མ་རེད། ང་ཚོའི་གྲྭ་པ་ཚོས་ས་ཞིང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་འོས་པོ་མི་འདུག འབུ་སྲིན་མང་པོ་ཤི་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེ་དེང་སང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་གྱར་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། མ་འོས་པ་དང༌། མི་བཟོད་པ་གཅིག་མཐོང་གི་འདུག་སྟེ་མཐོང་ནའང་གནས་སྐབས་ཤིག་བྱེད་ཐབས་མི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དཔེར་ན། དཔེ་མཛོད་ཁང་ནང་ལ་དཔེ་ཆ་འཛོམ་པོ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཤི་རོ་ལྟ་བུ་རེད་མ་གཏོགས། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གསོན་པ་གང་དུ་དགོས་ཟེར་ན་མིའི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་ཡོད་དགོས། མིའི་ཀླད་པའི་ནང་ལ་ཉར་ཚགས་ཡག་པོ་བྱས། དོན་དག་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཤེས་ནས་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རེད། དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་དེ་བོད་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འོས་འགན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལ་ཡང་ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོའི་ཤེས་རིག་དྲག་ཤོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡིན་པས། དེ་ང་ཚོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཡིན། དེ་ནི་བོད་མི་རིགས་གཅིག་པུའི་དོན་ཙམ་མིན་པར། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ལས་ཀའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། གཉིས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཆ་བཞག་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། འདི་རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་རིག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོ་ང་ཚོ་མ་སུ་རིར་ཡོད་པའི་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་དམ་པ་དེ་ལ་བོད་ནས་ཡོང་བའི་གྲྭ་པ་སྤྱི་བྱིངས་ལམ་བཟོ་སོགས་ལ་མ་ཕྱིན་ཐབས་མེད་ཀྱང༌། དེའི་ནང་མཁས་པ་དང༌། མཁས་པའི་སློབ་གཉེར་མུ་མཐུད་ནས་བྱེད་མཁན་ཉུང་ཤས་ལའང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་དམིགས་བསལ་བྱས་ནས་སློབ་གཉེར་མུ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་བ་ཞིག་མ་བྱས་པར་ཐབས་མི་འདུག་ཅེས་བཀའ་མོལ་ཞུས་ནས་མཐའ་མ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལ་གཏན་འཁེལ་བ་རེད།

དེ་ཡང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་ནས་རྒྱ་གར་ནང་དུ་སླེབས་པའི་མི་འབོར་མང་ཤོས་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་སྟབས། མང་ཤོས་དགེ་ལུགས་པ་ཆགས། དེའི་འོག་ཏུ་ས་སྐྱ་པ། དེ་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་པ་རྙིང་མ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་ཡོད། ང་ཚོའི་བསམ་བློ་ལ་སྦག་སར་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཁེ་གཙང་གི་རིས་མེད་ཆོས་སྒར་སློབ་གཉེར་ཁང་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོས། དེ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། སྦག་སར་ས་གནས་ཆགས་བབས་ཀྱིས་ཚ་བ་ཆེ་ཞིང༌། གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དབང་གིས་དགེ་འདུན་མང་པོ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། མང་པོ་ཞིག་ནད་པ་ཆགས། དགེ་འདུན་མང་པོ་ཐུགས་སེམས་མི་བདེ་བ་སོགས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཆོས་སྒར་དེ་རྒྱ་གར་ནང་ས་གནས་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྤོ་ཐབས་བྱས་ཀྱང༌། ཝར་ཎར་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡོངས་རྫོགས་མ་ཚུད་སྟབས། དགེ་འདུན་བྱིངས་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་བརྟན་པ་ཞིག་རང་གལ་ཆེ་བར་བསམས་ནས་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ས་ཆའི་སྒང་ལ་སྤོ་རྒྱུ་དང༌། བོད་མི་སྤྱི་འགྲེའི་ས་ཁང་སྐལ་ཐོབ་ལེན་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་བ་རེད། སྦག་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྤོ་སྟངས་དེ་ལྟར་རེད།’’18jམཆན། ཅེས་སོགས་ལུགས་ཟུང་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཉིས་ཀྱི་གཞིས་མི་བརྒྱད་སྟོང་སྐོར་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་བཅར་འདུས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ཁྱོན་སེར་སྐྱ་ ༡༠༩༠༠ སྐོར་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ཨ་འབྲུག་ཟུར་པ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནས་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་ཀྱང༌། ད་ལམ་མཛད་ཐབས་མ་གྱུར་པའི་དོད་དུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་པ་དང་སྦྲགས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྩལ་རྗེས། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྩལ་སྨིན་ལ་ཆོས་སྦྱིན་གཞིས་ཆགས་སྤྱི་དང༌། ཨ་མདོ་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་སོ་སོ་ནས་རྟེན་གསུམ་གཏང་རག་ལེགས་འབུལ་ཞུས། མཇུག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུས་ཆོག་དང༌། སེར་སྐྱ་སྤྱི་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་བཞིན་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་གྲུབ་པ་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ནས་ཕེབས་ཐོན་སྐབས་རྒས་གསོ་ཁང་དུ་གཏན་སྡོད་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད་པར་ཆེད་གཉེར་ཆིབས་བསྒྱུར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་གསུང་མོལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡང༌། ཁོང་ཚོ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ཆེན་གྱི་རྗེས་མ་ཟིན་ཞིང༌། ལྷག་པར། ཁོང་ཚོ་རྒས་འཁོགས་ཤ་སྟག་ཕོན་ཆེ་མཉམ་སྡོད་བྱ་རྒྱུ་བློ་བག་མི་ཕེབས་པ་འདྲ་མེད་དམ་གཟིགས་ཏེ་ཐུགས་བརྩེའི་སྦུག་དམ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་རྒས་གསོ་ཁང་དུ་འཁོད་འབྱོར་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ ཐུན་མོང་ལ།

ཆེད་དོན། ཁྱེད་ཚོ་རྒས་འཁོགས་མང་པོ་ཞིག་དེ་གར་མཉམ་སྡོད་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེར་བློ་བག་མི་ཕེབས་པ་དང༌། སེམས་སྡུག་གི་སྣོན་མར་འགྱུར་གཞིའི་རིགས་ཡོང་གི་མེད་ཤག གལ་སྲིད་དེ་རིགས་ཡོད་ན་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་གུ་དོག་མི་བྱ་བར་བག་ཕེབས་བདེ་ལྷོད་དུ་གནས་ཏེ་ནམ་འཚོའི་རིང་དགེ་བློ་ཅི་སྐྱེ་ཞིག་བྱ་དགོས། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒ་བ་དང༌། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མིས་མཚོན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ལས། ཁྱེད་ཚོ་གཅིག་པུར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་མེད་པའི་མི་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་རང་རེ་རྣམས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཡིན་པས། རྒ་འཆི་སྡུག་བསྔལ་ཐེངས་གཅིག་པུ་འདི་རང་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བྱ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད།

ལྷག་པར། རང་རེའི་ཕ་ཡུལ་བོད་དུ་ལུས་པའི་རྒས་འཁོགས་ཚོ་ནི་ལྟོས་མི་འགྲངས་པ་དང༌། གོས་ཀྱིས་མི་དྲོ་བའི་ཐོག་ལ་རང་དབང་བཟོད་བདེར་སྐད་ཅིག་ཙམ་སྡོད་དབང་མེད་པར་དགྲ་བོའི་མནར་གཅོད་སྡུག་ལས་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས། ཁྱེད་ཚོར་ལྟོ་གོས་འགྲིགས་ཙམ་ཞིག་འབད་མེད་དུ་ཐོབ་པས་ལྟོ་གོས་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱ་དགོས་ནི་མེད། ཉི་ལྷགས་སྐྱོབ་པའི་སྡོད་ཤག་ནི་ཡོད། རང་ཉིད་བཟོད་བདེ་རང་དབང་དུ་གནས་པར་སུས་ཀྱང་གཙེར་བསུན་བྱ་མཁན་ནི་མེད་ན། འདི་འདྲའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་ནི་སྟབས་ལེགས། གོ་སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་སྦྱིན་མཁན་རྣམས་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་དགའ་སྒོམ་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་ཏེ་སྡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་དང༌། བློ་རིག་གསལ་དྭངས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། མགོ་ལུས་མལ་གོས་སོགས་ཡང་ཡང་བཀྲུས་ཏེ་དྲེག་ནོག་མེད་པར་བྱས།

དེའི་སྟེང་དུ་བདག་གིས་མར་གྱུར་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་དགེ་སྦྱོར་འདི་དང༌། འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བཟང་པོའི་ཐོག་ནས། རང་རང་གང་ལ་མོས་པའི་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང༌། སྐྱབས་འགྲོ། མ་ཎི་འདོན་པ། ཕྱག་སྐོར་བྱ་བ་སོགས་ལུས་ཁམས་བློ་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་དགེ་སྦྱོར་གང་ཐུབ་རེ་བྱ།

ཐུབ་མཁན་ཚོས་མི་རྟག་པ་དང༌། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཐར་པའི་ཕན་ཡོན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང༌། མི་ཤེས་པ་དོགས་གཅོད་བྱ་དགོས་པའི་རིགས་རིས་མེད་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་གང་མོས་ལ་ཞུ་གཏུགས་བཅས་བྱས་ན་ད་ཕན་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་མ་འགྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོར་ཚེ་ལྷག་རྒས་གསོ་ཁང་དེའི་ནང་འགྲུབ་རྒྱུ་དང༌། བཙན་ས་ལམ་སྣེ་ཟིན་པ་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཡོང་རྒྱུར་དེ་དོན་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོར་གྱིས་དུབ་པའི་ཚེ་ན་ངལ་གསོ་དང༌། སྐབས་རེ་མགོ་འཁོར་ཆེད་ལས་ཀ་ཙག་ཙིག་རིགས་བྱས་ནའང་འགྲིགས། གནས་ཡུལ་ཉེ་འགྱངས་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདི་ནས་ཁྱེད་ཚོར་སྨོན་འཇུག་རྗེས་འཛིན་ཡུན་དུ་བགྱི་རྒྱུར་བློ་གཡེང་མ་དགོས་པ་བཅས་ཡིད་འཇགས་གྱིས། རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

ཡང༌། སྐབས་དེར་སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་བདུད་འཇོམས་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་ཀ་སྦུག་ཚེས་བཅུ་མཆོད་པའི་མཆོད་གྲོགས་སྤྱི་ཚོགས་གསར་དུ་བཙུགས་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཧྲིལ་པོ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དགའ་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀ་སྦུག་ཚེས་བཅུ་མཆོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚུགས་ནས་མི་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དྲན་གསོའི་དུས་སྟོན་ལ་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་ཚེས་བཅུའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་རྔ་ཡབ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཕོ་བྲང་སྐུ་གསུམ་ཞིང་བཀོད་དང༌། དེའི་ཆ་ལག་ཏུ་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གནང་དང་གནང་མུས་ལ། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་རྟེན་གཞི་མ་དགོན་གྱི་འཆར་རྩིས་སྔོན་ཡོད་ལྟར་ལག་ལེན་དོན་འཁེལ་ཐོག གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་བསྟན་པ་ཡིད་ཅན་ཕན་བདེའི་ཉེར་འཚོར་དར་རྒྱས་ཡུན་གནས་ཡོང་བའི་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་ལུགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་སྩལ།

བརྟན་གཡོའི་ཚུལ་ལུགས་གསང་ཆེན་རིག་པའི་མཛོད།།

ཅིག་ཅར་འབྱེད་ལ་གདམས་པ་ཟབ་མོའི་གནད།།

འདོན་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆར་ཆེན་ནི།།

ཕྱོགས་མེད་སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་གདུང་སེལ་བའི་སྨན།།

ཟབ་དོན་གླིང་བུ་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ཉིད་ན།།

རྒྱལ་བསྟན་དབུ་འཕང་གླིང་བདུན་ས་ཡི་ཁྱོན།།

དར་བའི་གྲགས་སྙན་རྔ་གསང་ལྡིར་བའི་སྒྲས།།

སྟོང་གསུམ་ཡིད་ཁམས་སྐྱོམ་པའི་བྱུང་བ་མང༌།།

ད་དུང་ལུང་རྟོགས་ཆུ་བོ་རབ་མེད་པ།།

ཧུབ་ཀྱིས་འཐུང་བའི་བྱམས་བརྩེའི་མཚོ་ཆེན་ལས།།

བྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་ནོར་བུའི་དོ་ཤེལ་དཀར།།

རིས་མེད་མཁའ་ལ་བཏེགས་པའི་ཚུལ་འདི་རྨད།།

རང་རིགས་ན་རྒས་དགུན་གྱི་རི་ལུང་དུ།།

ཕྱི་ནང་མཐུན་རྐྱེན་གྲང་རེག་ཆེས་རྒོད་པས།།

མགོན་གང་ཐུགས་རྗེའི་ཉི་ཟེར་བྱེ་བའི་གཟིས།།

གཏན་བདེ་བཀའ་བཟང་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་སྩལ།།

དེ་ཚེ་སྐབས་གསུམ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དག་ཏུ།།

ལེགས་བྲིས་བུས་པ་གར་དུ་ཆས་པ་བཞིན།།

ཆོལ་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་རབ་ཡངས་ནམ་མཁའ་རུ།།

སྤྲོ་དགའི་རྒྱུ་སྐར་མེ་ཏོག་འཛུམ་ལ་ལྟོས།།

18 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༥༩ ནས་ ༣༨༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་དང་གསུམ་དུས་གཙོ་གྱུར་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག

༡༩༧༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༢ ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེར་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་འདུས་མང་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། གཏན་བཞུགས་དགེ་འདུན་དོན་གཉེར་བ་སོགས་ཁྱོན་དགེ་འདུན་བཅུ་སྐོར་ལ་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་རྒྱས་པ་དང་རིམ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་ཟབ་མོ་སྩལ་ཞིང༌། མཇུག་ཏུ་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་དག་ཁ་ཆོས་འདོན་ཆོག་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་བའི་ཉམས་ལེན་རྒྱུན་མར་བསྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་ནས་ཕེབས་པའི་རྣམ་གྲྭ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེ་བ་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་སོང་ཟིན་ཡང༌། གསར་ཞུགས་གང་འཚམས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས་ད་ལམ་དབང་ཁྲིད་སྩལ་མཇུག་གྲུབ་མ་ཐག་ཚོགས་གཞུང་རང་ནས་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་ཚད་ལོངས་འཕྲལ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། དེ་མིན་བདེ་གསང་ཕུར་པ་དུས་འཁོར་གཙོ་ཆེའི་ཆོས་སྲུང་ཁག་བཅས་པའི་ལས་བསྙེན་ངེས་པར་རིམ་གཏོང་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེར་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་བཞུགས་མང་ཚོགས་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་ལས་རུང་བསྙེན་མཚམས་དབུ་འཛུགས་མཛད་རྒྱུའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་ཐོག་བསྙེན་བཟླས་ཁྲལ་མངོན་སླ་བཅོས་མིན་པར་ཁུངས་དག་ཚད་ལྡན་འབད་སྒྲུབ་ཞུ་སྒོའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་དགུང་གསར་སྐབས་ལྷ་ལྡན་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཛད་ལམ་བཞིན་སྨོན་ལམ་ཉིན་གསུམ་འཕར་ཚོགས་བསྐྱངས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་བཅས་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་དབུ་ནས་གསུང་ཆོས་དང༌། ཨ་མདོ་ཆོས་ལྡན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། ལྷ་ལྡན་ཁྱམས་ར་ཆེན་མོའི་ཞལ་འདོན་ཇི་ལྟ་བ་བསྐྱངས་པས་རྒན་རབས་རྣམས་དགའ་སྐྱོ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཚོར་བ་བརྟས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བསྟན་འགྲོར་དགེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་ལམ་ངྷ་རམ་ས་ལར་སྨོན་ལམ་ཉིན་གསུམ་བསྐྱངས་པར་ལ་ལའི་སེམས་ནང་ད་ཆ་བོད་ནང་གི་ལུགས་སྲོལ་ཚང་མ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྩིས་འདྲ་བསམ་སྲིད་ཀྱང༌། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། རང་རེ་བོད་ནང་གི་གོམས་གཤིས་ལུགས་སྲོལ་ལ་ལེགས་ཉེས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། ལེགས་ཆ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རྣམས་བསྐྱར་གསོ་ཉམས་མེད་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཉེས་ཆ་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་དོར་དགོས།

དཔེར་ན། སྨོན་ལམ་གྱི་སྐབས་ལ་མཚོན་ན། ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་འདི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཐོག་མར་འགོ་འཛུགས་སྲོལ་བཏོད་མཛད། དེ་ཡང་རང་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕམ་པར་མཛད་པའི་དུས་ཆེན་དང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སླད་དུ། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤྲོས། དགེ་འདུན་མང་པོ་འདུས་ཏེ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར། བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་བདེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་རླབས་པོ་ཆེ་གནང་བའི་ཕྱག་སྲོལ་རང་གཞན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལོ་མང་པོ་སྦྲེལ་ཏེ་ལག་ལེན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཉེ་དུས་སུ་ཞག་གྲལ་ལ་རྩོད་པ་དང༌། ཞག་གི་དོན་དུ་ཕོར་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འཁྱེར་བ། ཆོས་ཁྲིམས་གནོན་འདོམས་བྱེད་མཁན་ཞལ་ངོ་དགེ་གཡོག་ཚོས་འགྱེད་སྐལ་ཉིས་ལེན་དང༌། སློང་ཤེད་བྱེད་པ་སོགས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་མང་པོ་གོམས་སྲོལ་དུ་འཇགས་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་དུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སོགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཆིབས་ཞབས་སུ་མིང་བཏགས་ཏེ་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་རྫོགས་མཛད་སྒོ་དེར་བཅར་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་དང་མཉམ་བསྲེས་བྱས་པར་མངོན། གང་ལྟར། ལེགས་ཉེས་ཇི་ཡིན་དབྱེ་བ་གསལ་པོར་ཕྱེ་སྟེ། ལེགས་ཆ་རྣམས་བླངས། སྐྱོན་ཆ་རྣམས་དོར་དགོས་པ་མ་གཏོགས། བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ཡོངས་རྫོགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པ་གཏན་ནས་མིན། ད་རེས་ཀྱང་ལས་བྱེད་ཡོངས་རྫོགས་ཡོང་དགོས་དོན་མེད་པས་རང་མོས་བྱས་ན་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌།

རང་ཉིད་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་དད་པ་དག་སྣང་ཡོད་ན་ཡོང༌། དེ་བཞིན་གྱི་ཁྲལ་འགེལ་མིན་པར་རང་གི་འདོད་པས་དང་དུ་བླངས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་དུས་སྐབས་དེའི་ཆོས་མཐུན་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས། ཡོང་འདོད་མེད་ན་མ་ཡོང་ན་འགྲིགས། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ལྟ་བུ་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་ཡོད་བྱེད་སྒོའི་རིགས་ལ་བོད་མི་ཡིན་ཕྱིན་ངེས་པར་ཡོང་དགོས། ཡང༌། ཚེ་བློས་བཏང་གི་ཆོས་པའི་རིགས་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། ཁོ་རང་ཚོའི་བསྒྲུབ་བྱ་དམིགས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན།’’ ཞེས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པ་འཁེལ་བས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་ནས་གངས་སྐྱིད་དུ་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱ་བཅས་དབུ་གུར་དུ་གདན་ཞུས་གྲུབ་བསྟུན། འཆར་ཅན་ལྟར་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་རྒྱལ་གླུ་ཕུལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བདེ་ནང་བཀའ་བློན་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་སྒྲེང་འཛུགས་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་19jམཆན། སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། བུད་མེད་སྤྱི་འཐུས་བཅས་ཀྱི་གསུང་བཤད་མཇུག་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་སྐྱ་སེར་མི་མང༌། རྒན་བྱིས་ལས་བྱེད་ཚང་མར་ཞུ་རྒྱུར། ང་ཚོས་འདིར་འཆར་ཅན་གསུམ་བཅུའི་དུས་ཆེན་གྱི་དུས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤོབས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གདེང་ཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་ན་ཡང༌། ནང་གི་བསམ་བློ་དངོས་གནས་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོན་པོར་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱིའི་མཚོན་ཆ་དང༌། ནང་གི་མིའི་སེམས་ཤུགས་གཉིས་སྙུགས་བསྲིངས་ནས་བསྡུར་ན་མིའི་སེམས་ཤུགས་དེ་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་རབས་ནང་གསལ་བ་བཞིན་རེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གང་སར་མཐོང་དང་མཐོང་བཞིན་པ་ལྟར་ཕྱིའི་གོ་མཚོན་ཧྲག་པོ་དང༌། དཔུང་ཧྲག་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ན་ཡང༌། འུ་ཐུག་པའི་མིའི་སེམས་ཤུགས་དེ་ཁྱོན་ནས་གླགས་རྙེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོས་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། འགྲུབ་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཚོད་ཐིག་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་རེ་བ་རྒྱག་སའི་དོན་དག་འདི་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་འགྲུབ་སྲིད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་མི་རིགས་ལ་འགྲུབ་སྲིད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ལ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’20jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་རབ་བརྟན་ནས་ཕྱག་ཆེན་རྩ་འགྲེལ་དང༌། ཆབ་མདོ་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་མཁས་གྲུབ་ནས་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཉམས་ཁྲིད་བཅས་སྩལ་སྨིན་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་སྔོན་ཞུས་ལྟར། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་འདུན་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང༌། བཙུན་མ། སྐྱ་བོ་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ལ་ཉིན་དགུའི་རིང་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པར་ཤེར་སྙིང་དང༌། ཕྱག་ཆེན་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་གསུངས་རྗེས་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་ལས་བརྩམས་ཏེ‘‘དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ཁྲིད་རྒྱུད་གྲྭར་ཁྲལ་འགེལ་ལྟ་བུར་འཆད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུར་འགན་དཀྲི་གནང་བའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ད་ལྟ་ཡང་མ་ནུབ་པར་བཞུགས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང༌། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་རྩ་གལ་ཆེན་པོའི་ཁྲིད་རྒྱུན་རིགས་རྒྱུད་གྲྭ་ལྟ་བུ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་ན་མ་འོངས་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཕན་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོང་གནས་སྤྱིའི་ཆེད་དུ་སློབ་གཉེར་དྲག་པ་ཚོས་རྒྱུད་གྲྭར་ཞུགས་མོས་གནང་དགོས་སྔར་དགེ་འདུན་གྲུབ་དང༌། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ཕན་ཚུན་བླ་སློབ་དང་མཛའ་གྲོགས་ནང་མ་ཡིན་པས། ངོས་རང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་གྲལ་ལ་སོང༌། འདི་འདྲའི་སྐོར་ལ་རོགས་རམ་ཞུ་འདོད་ཡོད། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཞེན་བྱས་པ་མིན། ངོས་ལ་ཕྱོགས་ཞེན་དངོས་གནས་མི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ང་ཚོས་སྔ་དྲོ་ངག་བྱིན་རླབས་ཤིག་བྱས། ཚེ་སྒྲུབ་འདྲ་དང་བླ་མའི་རྣམ་འབྱོར། བདག་བསྐྱེད་འདྲ་བཏོན། དགོང་དྲོ་སྨོན་ལམ་དང་བསྔོ་བ་འདྲ་བྱས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ས་ཆོད་གཏན་ནས་མི་ཐུབ། དངོས་གནས་ཆོས་པ་ཡིན་ན་ཚེ་བློས་བཏང་གིས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ལ་འབུངས་དགོས།’’ ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཏན་སྩལ་ཞིང༌། ཉམ་ཐག་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་བདག་གི་མ།། ཞེས་སོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང༌། དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད། ཀུན་རྫོབ་ལའང་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་དང༌། རང་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ། དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་སོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་རྒྱས་པར་སྩལ་ཏེ། འདི་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྙིང་དོན་ཡིན་པས་ཁྲིད་ཡིག་ནང་མེད་ཀྱང༌། སེམས་ལ་ཕན་ཆེ་བས་དེ་རིང་འདི་ཞུས་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་མར་ཤེས་དྲིན་དྲན། དྲིན་དྲན་ཁྱད་པར་བ། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་དང༌། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཚིག་སྐམ་པོ་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཀྱི་དང་བ་འདྲེན་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་བླངས་པར་ཐབས་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག་ཅེས་དང༌། དེའི་ཚེ་དེས་ན་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་སོགས་གསུངས་ཏེ་གཏོང་ལེན་གྱི་དམིགས་པ་བྱ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཞུམ་བུ་གྲོངས་པར་བྱིན་རྟེན་སྩལ་བའི་ཚེ་ཕྱེད་ཁ་ནས་ལུད་པར་གཟིགས་པ་དང༌། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཆར་ཆུ་ལས་སྐྱོབ་ཚེ་གཤོག་པ་འདར་བ་སོགས་གཟིགས་ཚེ། འདི་དག་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཞིག་མ་བྱས་པར་ཐབས་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གསུང་སྒྲོས་དང༌།

ཡང༌། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་དུ་བྱ་དགོས་པའི་བཤད་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། ང་ཚོས་ཆོས་ཚིག་གི་འཛིན་མཚམས་ཕྲན་བུ་འགྲིགས་མིན་ལ་འགལ་འདུར་རྩིས་ཀྱང༌། དེ་འགལ་འདུར་རྩིས་རིན་ཆོག་པ་མེད། རང་རེས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས། དེ་ལ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡང་ཡོད། དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཞིག་ལ། གང་ཡང་ལག་ཏུ་མ་བླངས་པར་བཞག་པ་འདི་ལས་འགལ་འདུ་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།

རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་རྩ་མེད་བཟོས་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང༌། ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡང་མི་ཤེས། ང་ཚོས་ཤེས་བཞིན་དུ་སྣང་མེད་འཇོག་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག འགལ་འདུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་གཟབ་དགོས་ཞེས་སྩལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ལྟ་ཐོག་ནས་སྒོམ་དང༌། སྒོམ་ཐོག་ནས་ལྟ་བ་འཚོལ་བའི་བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཐར་པ་ཚད་མས་ངེས་ན། དེ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཚང་མར་ནུས་ཤུགས་ཐོན་པ་ཡོང་རྒྱུ། རང་རེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་གྱི་ནང་ཆོས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གང་འཚམས་སོན་པ་ཆེས་ཉུང་བ་འདི་ཉིན་རེ་ཕུད་ཐབས་ལྟ་བུའི་དགེ་སྦྱོར་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་བསྡད་པ་འདིས་ལན་པ་ཡིན་པས། འདི་ལས་ལྷག་ཙམ་གྱི་འབད་རྩོལ་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས།

སྔར་བྱུང་བཤད་པས་མི་འགྲིགས་པར་ད་ལྟ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཐར་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཡིན་ན་ངེས་པར་འབད་རྩོལ་གནང་དགོས། ཞེས་སོགས་ཉམས་ལེན་རྒྱུད་སྟེང་དུ་འགེལ་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ནན་ཅན་སྩལ་བའི་རྗེས་འབྲེལ། སླར་ཡང་བདུན་གཅིག་རིང་འབྲུག་དཀར་བྱེ་ཁུལ་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་པའི་ཁོངས་ཕག་རི་བ་དཀར་མཚོ་བསོད་ནམས་ནོར་བུ་ཁྱིམ་ཚང་དང༌། ཀ་སྦུག་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་ཕག་རི་ནོར་ཁང་ཁྱིམ་འཛིན་སྤེན་སྒྲོན་མ་བུ། ཛ་སག་ར་ཡེ་བྷ་དུར་ལྕམ་ནོར་གཡང་ནོར་བུ་བཅས་ཐུན་མོང་ནས་གསོལ་བཏབ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་གསུང་སྤྱོད་འཇུག་གི་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་པར་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཁྲིད་རྒྱུན་གཅིག་ཁུ་ནུ་དགེ་བཤེས་རིག་འཛིན་བསྟན་པ་ནས་གསན་བཞེས་མཛད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་ཁང་གསར་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསན་ལུགས། ཡང་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་བཤད་ལུང་ཐེངས་གཅིག་གསན་པ་ཁོང་གིས་འབྲས་ལྗོངས་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་དང༌། ཁམས་ཁུལ་ནས་ཚར་འགའ་ཤས། ཤེས་རབ་ལེའུའི་ཁེ་གཙང་བཀྲས་ལྷུན་དཀའ་ཆེན་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་གསན་ལུགས་བཅས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་སྐོར་དང༌། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས་དང་བཅས་གཞུང་གི་དཀྱུས་ནས་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུ་དང༌། བཤགས་པའི་ལེའུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་བར་གསུང་ཆོས་སྩལ་མུས་སྐབས་སུ་མཚམས་པ་རབ་རྒྱས་ཞུ་བ་ཞིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཉེ་སྐོར་གྱི་རི་རྒྱུད་སྒང་གཤོངས་ཀུན་ཏུ་འཚོལ་མཁན་ཆེད་གཉེར་མཛད་པར་རྙེད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། འདི་བྱས་གླེང་ཐོས་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས། ཐུགས་ཕམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཕེབས་གསལ།

མཚམས་པ་རབ་རྒྱས་རི་ལ་འབྱར་ཏེ་ལོ་བཅོ་ལྔ་སྐོར་སོང་ལུགས། ཁོང་ངེས་འབྱུང༌། བྱང་སེམས། ལྟ་བ་གསུམ་ལ་མྱོང་བའི་རྩལ་རྫོགས་ཟིན་པ་དུས་ཚོད་ཕྲན་བུ་བྱུང་ན་བསྐྱེད་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ས་ལམ་མཐོན་པོར་བགྲོད་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ནའང༌། གློ་བུར་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཁོང་གི་བཞེད་དགོངས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་འགྲུབ་ཆེད་དོ་ནུབ་ཚང་མས་འཕགས་བསྟོད་དང་སྦྲགས་མ་ཎི་སྟོང་ཚར་རེ་ཙམ་འདོན་དགོས། ཁོང་རང་འཆར་གཞི་དང་ལྡན་པར་བསྐྱོད་པ་ལས་སེམས་འཚབ་འཚུབ་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་མི་ཐུབ་མཁན་དེ་འདྲ་མ་རེད་ཅེས་ཕེབས། གསུང་ཆོས་ཉིན་མཐའ་མར་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བཟུང་བའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་གནད་སྨིན་ཐོག སྒྱུར་བྱང་དང་བཅས་པ་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དེ་རྗེས་བཀའ་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ནས་བསྐུལ་དོན་ལྟར་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་མཇུག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཛད།

མཛད་གསེང་དུ་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་མང་གཙོའི་གཞུང་གི་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཉིན་བརྒྱད་རིང་གྲོས་གཞི་འཆར་སྙན་ནང་གསལ་དོན་ཚན་བརྒྱད་སོ་སོའི་ཐོག་ཚང་མས་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་ནན་གནང་གིས་གྲོས་ཆོད་ཁག་དང༌། ལྷག་པར། གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་དང་པོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་དགུང་སྐེག་སྒང་ཕྱི་གཉིས་སུ་སྐུ་གེགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞི་ཆེད་ཕྱི་ནང་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་སྐོར་ད་ཕན་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་བརྟན་དང༌། མི་མང་རེ་རེའི་ངོས་ནས་སྤྱི་རིམ་རྒྱ་ཆེར་གནད་སྨིན་འབད་སྒྲུབ་གནང་ཐོག བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ནས་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་སྲུང་ཞུ་སྒོ་གནད་ཟབ་འཐུས་ཚང་བྱུང་འདུག་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

ད་དུང་གནས་དགའ་བསྟན་སྲུང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་བླ་ལྷའི་ཐུགས་དམ་བཀའ་ལུང་གི་དགོངས་དོན་ཞབས་རིམ་རྣམས་སྒྲུབ་སྒོ་ལྷོད་གཡེང་མ་སོང་བ་སྔར་བཞིན་གནང་རྒྱུའི་ཐོག དེང་སྐབས་བསྟན་དགྲ་རྒྱ་དམར་ནས་གསང་ཉུལ་སྡེ་ཚོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པའི་སྙིང་དོན་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཕྱྭར་བདོ་བའི་ཐབས་ཤེས་ངན་བྱུས་ཀྱི་གཙོ་བོར་ཡོད་བཞིན་པ་ལྟར། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཇལ་བཅར་དང༌། མཛད་སྒོ་ཁག ཕྱོགས་ཕེབས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ནས་དམིགས་བསལ་དགོངས་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོད་པ།

དེ་བཞིན། ནང་གི་ཞབས་རིམ་གཙོ་བོ་མཐུན་ལམ་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་འབྱུང་ཐབས་འདི་རང་ལ་ཐུག་པར་བརྟེན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྩལ་བའི་སྔ་ཕྱིའི་བཀའ་སློབ་དང༌། ལྷག་པར། ད་ལམ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྙིང་གི་དུམ་བུ་གས་དགོས་པ་ཞིག་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང་བ་འདི་དག གུས་འབངས་ཚོགས་འདུ་བ་ཚང་མས་བློས་འགན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་བཟོད་བྲལ་དགོངས་འཆར་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་བཞིན། དུས་འདི་ནས་བཟུང་ཇི་སྲིད་བར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཐེ་ཚོམ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་ཤར་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། མཐུན་སྒྲིལ་གཟོང་ཁ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུར་ཚོགས་འདུ་བ་ཚང་མས་བློ་སེམས་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ཁས་ལེན་གཙང་ཞུ་ལྟར་འགལ་མེད་ཞུ་རྒྱུ་ཞེས་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ‘‘ད་ལམ་ཚོགས་འདུར་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་སོ་སོའི་བསམ་འཆར་གང་ཡོད་ལྷུག་བརྗོད་ཡག་པོ་བྱས་པ་འདྲ། དེ་ལ་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གྲོས་ཆོད་བྱ་རྒྱུའི་དོན་ཚན་ཚོའི་སྐོར་ལ། ཚང་མས་བསམ་འཆར་གང་ཡོད་བཏོན། གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བཟོས་པ་གང་ལེགས་ཡིན་ཡང༌། ངོས་རང་ལ་མཐོང་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་ཚང་མར་ཆོས་དད་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དབང་གིས་ལས་དོན་ཐོག་ལའང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདྲེས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྐུ་ཕྱྭའི་སྐོར་ཞེས་པ་དང༌། ལྷ་བླའི་ལུང་དོན་ཞབས་རིམ་སྒྲུབ་ལུགས་སྐོར་ལྟ་བུ། དེ་ཚོ་དེ་ལྟར་རེད་དེ། ང་ཚོའི་ཚོགས་འདུའི་ངོ་བོ། མི་རིགས་གཅིག་གི་རྩ་དོན་སྐོར་ཡིན་པ་དང༌། མི་རིགས་དེ་ཆོས་ལྡན་མི་རིགས་ཡིན་པའི་དབང་གིས་བསམ་འཆར་དེ་རིགས་བྱུང་ཡང༌། དེ་གྲས་གྲོས་ཆོད་ནང་མ་བཀོད་པར་ཤོག་ལྷེ་ཟུར་འདོན་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་གང་ཡིན་ལ་སྤྲད་ན་འགྲིགས།

དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཁྲོད་མ་ཤེས་མཁན་འགའ་ཞིག་ནས་ཅི་ཡིན་སྙམ་སྲིད་པ་དང༌། རིམ་པས་རང་རེའི་མི་ཐོག་བརྗེས་པའི་མཚམས་སུ་དེ་གྲས་ཅོལ་ཆུང་ལྟ་བུ་འགྱུར་སྲིད། དེ་ནས་གྲོས་ཆོད་ནང་དོན་ཚན་ཆུང་ཙག་དེ་རིགས་མ་བཀོད་པར། རྩ་བའི་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་བདེ་དོན་ལྟ་བུ་དོན་རྩ་ཆེ་ཁག་བཀོད་ན་ལེགས། གྲོས་ཆོད་ཤོག་ལྷེའི་མང་ཉུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད། ལས་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་འཛོམས། གནས་ཚུལ་ལ་གོ་བསྡུར་ལེགས་པོ་བྱས་ན་དགོས་དོན་དེ་གས་འགྲུབ་པས་གྲོས་ཆོད་ཤོག་ལྷེ་གཅིག་ལས་མེད་ནའང་འགྲིགས།

ཚང་མས་ལྷིང་པོ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ལྷིང་པོ་མ་བྱས་པར་དོན་དག་འགྲུབ་རྒྱུ་མེད་པ་རིགས་པས་དཔག་ནའང་ཤེས་གསལ་རེད། མི་ཚང་མ་བསམ་བློ་གཅིག་ལྟ་བུ་ཡོང་མི་ཤེས་ཁར། ཚང་མར་ཆགས་སྡང་གི་བློ་ཡོད། ཆགས་སྡང་ཡོད་མུར་ད་དུང་ཆགས་སྡང་ཇེ་ཆེར་བཏང་ན་དགོས་པ་མེད། འགའ་ཤས་ནས་ཤོག་འཐེན་བྱས་རུང་དེ་ལ་ལམ་སང་འདྲོག་དགོས་དོན་མེད། མི་མང་དཔུང་ངོམས་བྱས་ནས་བདེན་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ། རྒྱ་གར་སོགས་ནས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཇི་ཡིན་མ་ཤེས་པར་ཕྱི་ནས་བལྟ་དུས་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རྡོག་ལ་འགྲིལ་པོ་མི་འདུག་བསམ་པ་བྱུང་ན་སྐྱོན་རེད། ཚང་མས་ལྷིང་པོ་བྱས་ན་ཡག་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་སྙན་ཞུའི་ཐད་སྩལ་དོན། ‘‘ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞུས་ན། སྙན་ཞུ་དེ་དག་གིས་བོད་དོན་ཐོག་ཆ་ཤས་ཤིག་ལས་མིན་ཡང་ཕན་ན་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་དུས་ཚོད་མ་རན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་དོན་ཐོག་དགོངས་བཞེས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་མིན་ནའང༌། སྲིད་དོན་ཐོག་ཏུ་མཛད་དཀའ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།

གཞི་རྩ་ཨིན་ངྷར་གྷན་དིར་འོས་བསྡུ་ཐོབ་ཟིན་ཡང༌། ད་ལྟ་ལྷིང་འཇགས་མ་ཟིན་པས་ང་ཚོའི་སྙན་ཞུར་ཕན་ཐོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གྲབས་ཡོད་དམ། རྒྱ་གར་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚོའི་མཐོང་ཚུལ་ལ། བོད་མི་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པ་ཚོ་ཕན་ཚུན་ཤོག་འཐེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་ཕན་དེ་ཙམ་ཨེ་ཡོང༌། ད་ལམ་ངང་འཐེན་བྱས་ན་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོའི་འདི་དོན་ཕན་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཞུ་སྐབས་ཤིག་གམ། དེ་མིན་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་དང་བསྟུན་ནས་ཞུས་ལེགས་སྙམ། འདིར་ཁོང་ཚོ་སུན་སྣང་སྐྱེ་གཞི་དང༌། ནུས་པ་བརླག་གཞིར་གྱུར་ན་མི་ལེགས་པས། འདི་སྐོར་དགོངས་པ་ཞིག་བཞེས་ན་བསམ་གྱི་འདུག ངོས་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་གསུམ་བཅུའི་གསུང་བཤད་སོགས་འདོན་སྤེལ་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་མཛད་དཀའ་ཡོང་གི་འདུག་པས། སྙན་ཞུ་བྱབ་ཆུང་ལྟ་བུར་སོང་ན་མི་ལེགས།’’21jམཆན། ཞེས་སྩལ་བར་ (བཀའ་བློན་དང་ཚོགས་གཙོ་ནས་དེ་དོན་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་ཞུས་འཐུས་སྙན་སེང་ཞུས།)

ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནས་བོད་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གནང་སྟེ་མིང་ལ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ཚོགས་པ་ཞེས་གཏན་འབེབས་བྱུང་དོན་བཞིན། ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཨེམ་སིའི་ཅག་ལ་ནས་ང་ཚོ་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ལྷན་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་འདིར། སྔར་རྒྱལ་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་གནས་ཤིང༌། རང་དབང་ཤོར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ཁྱེད་ལ་ང་ཚོས་གུས་བཏུད་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱག་ལས་རྣམས་སྐུ་ཚེ་འདིའི་རིང་གྲུབ་སྟེ། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་བསྐྱར་དུ་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་མཚན་ཐོག་ནས་ཏར་འཕྲིན་ཞིག་འབུལ་འབྱོར་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།

ྋ མཚུངས་མེད་ཅག་ལ་མཆོག་ལ།

ངོས་རང་རྒྱ་གར་ནང་འབྱོར་ཏེ་མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཐོག་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ཚོགས་པས་ངོས་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་བར་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། འདིས་སྤོབས་པ་དང༌། སེམས་འགུལ་ཡང་འཕེལ་ཞིང༌། རྒྱ་གར་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བོད་དོན་ཚོགས་པ་འདི་བརྒྱུད་བོད་མིའི་དྲང་བདེན་གྱི་གནས་སྟངས་འདིར་རྒྱབ་སྐྱོར་དངོས་སུ་གནང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་སམ་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་བོད་འདི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་འོག་མི་བཟོད་པའི་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་པ་འདི་དག་རྒྱ་གར་མི་མང་ནས་རང་བཞིན་སྣང་ཆུང་བསྐྱུར་འཇོག་གནང་གི་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་དོགས་གཏན་ནས་མེད།

རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོས་སྔ་རབས་དུས་ནས་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་རྩ་ཆེར་འཛིན་མུས་ལྟར་ད་དུང་ཡང་བརྩི་བཞིན་ཡོད།

རྒྱལ་ཡོངས་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་རྣམ་པས་བོད་དོན་ཐོག་བཅོས་མིན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་དྲག་གནང་བར་ངོས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་ཡོངས་ནས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་མ་བརྗེད་པར་རྟག་ཏུ་སྙིང་བཅངས་ཞུ་ཆོག་པ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ བར་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་མ་གཅིག་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་མོ་ནས་ཉེ་བར་བརྒྱུད་པའི་ཚེ་དཔག་མེད་རས་ཆུང་ལུགས་ནང་སྒྲུབ་ཞི་བ་ལྷ་སོ་གསུམ་གྱི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་དང༌། གསང་སྒྲུབ་ཁྲོ་བོ་དམར་པོ་ལྷ་ཉེར་གཅིག ཡང་གསང་རས་ཆུང་གང་ཕུག་མ་དམར་པོ་ལྷ་དགུ ཡང་དམར་པོ་ལྷ་གཅིག་བུམ་གཅིག འཆི་མེད་ངེས་སྟེར་དཀར་པོ་ལྷ་དགུ་བཅས་ཀྱི་ཚེ་དབང་དང༌། གསང་འདུས་ནས་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་རྗེས་གནང༌། ཇོ་བོ་རྗེའི་བླ་མ་རྡརྨ་རཀྵི་ཏའི་གསུང་བློ་སྦྱོང་མཚོན་ཆ་འཁོར་ལོའི་བཤད་ཁྲིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཀུན་རིག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཆོས་ཞུའི་ཁོངས་རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ། གསུང་བཟང་པ་སོགས་དགེ་འདུན་བགྲེས་གྲས་བཅོ་བརྒྱད། ཌལ་ཧོར་ནས་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་མཁན་བླ་དགེ་བཤེས་བཅུ་སྐོར། དྷ་རམ་ས་ལར་གཏན་བཞུགས་དགེ་བཤེས་བླ་སྤྲུལ། བསྙེན་མཚམས་པ་ཁག་བཅས་ཞལ་གྲངས་བདུན་ཅུ་སྐོར་བཅར།

ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ནས། གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ཕྱི་སྒྲུབ་ལྷ་སྟོང་རྩ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་བོད་དུ་མ་འགྱུར་ཞིང༌། ནང་སྒྲུབ་ཞི་བ་ལྷ་མང་དང༌། གསང་སྒྲུབ་ཁྲོ་བོ་ལྷ་མང༌། ཚེ་ལྷ་དཀར་པོ། ཡང་གསང་གོང་ཕུག་མ་དང༌། ལྷ་གཅིག་བུམ་གཅིག་མ་བཅས་ད་རེས་ཕུལ་བས་ད་ཆ་གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དབང་གི་རིགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཕུལ་གྲུབ། ད་ལམ་གྱི་འདི་རྣམས་བོད་དུའང་དབང་རྒྱུན་དཀོན་པོ་ཡིན། རྒྱ་གར་དུ་ནི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ངེད་གཉིས་ལས་དབང་འདི་ཐོབ་པ་མི་འདུག དེའི་ཐོག་དཔེ་ཆ་གཏན་ནས་མེད་སྟབས་སྐུ་ཞབས་སོག་བླ་གུ་རུ་དེ་ཝར་འདིའི་དཔེ་ཆ་ཐབས་འཚོལ་བྱ་རྒྱུ་མངགས་པ་འདི་ལོ་ྋགོང་ས་མཆོག་དགུང་སྐེག་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཞུ་ཉེར་སོག་ཡུལ་ནས་དཔེ་ཆ་འབྱོར་བ་མ་བསྒྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་བྱུང་བས་བསྙེན་པ་ཆེད་གཏོང་གིས་ད་ལམ་འབུལ་ཐུབ་གང་ལེགས་བྱུང་བས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་ཚེ་ྋཞབས་པད་བརྟན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་བ་དང༌། བྱིངས་ལའང་བཟང་པོའི་ཞོར་ལ་ཇ་ཆང་གི་དཔེ་ལྟར་དབང་འདི་རྣམས་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཆོ་ག་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བར་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་འབུམ་རེ་གྲངས་གསོག་གིས་སྐུ་མདུན་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་རེ་ཞུ་དགོས། དེ་ནི་ཁྲལ་ལམ་དབང་ཡོན་གྱི་དོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ཀུན་རིག་རྣམ་སྣང་གི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ་རྣམས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན། ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་བླ་མ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཚུགས། སྦྱངས་རྟོགས་འབར་བའི་བདུད་རྩི་རྒྱ་མཚོས་མཆོད།། ཅེས་པའི་མཚམས་སུ་ཚོགས་འབུལ་མཛད། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་སྐྱེ་འཆི་མི་མངའ་ཡང༌།། ཞེས་པའི་མཚམས་སུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཚར་གསུམ་དང༌། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་དབྱངས་དང་བཅས་ཚར་གསུམ་གསུངས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་གནད་སྨིན་མཛད། དེ་ནས་ཆོ་ག་དཀྱུས་བཞིན་དུ་མཇུག་གྲུབ་པར་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་དང་སྟབས་བསྟུན་སྤི་ཏི་བྲག་དཀར་དགོན་གྱི་ཆོས་དགེ་དགའ་ཤར་རྡོ་ཁང་བློ་བཟང་ལེགས་ལྡན་ནས་གསོལ་བཏབ་ངོར། གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་དང༌། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ལྗགས་ལུང༌། རྣམ་གྲྭ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ། སྤི་ཏི་བྲག་དཀར་དགོན་གྲྭ་སོགས་དགེ་ཚུལ་སོ་བརྒྱད་ལ་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ།

གཞན་ཡང༌། སྔོན་བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གསར་བཞེངས་གནང་སྐབས་བྲན་གཅིག་ཕུ་ཝ་ཀ་ཞེས་པའི་སྐུའི་སྐྱེ་སྲིད་བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་ཆོས་བློན་མགོས་པདྨ་དགུང་བཙན་ཞེས་པ་དང༌། དེ་ནས་ཡོལ་མོ་སྔགས་འཆང་ཤཀྱཱ་བཟང་པོ་སོགས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེས་ངོས་འཛིན་གནང་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡང་སྲིད་དུ་མངའ་གསོལ་ཞུ་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོ་རྒྱས་པ་གནང་སྟེ། བཞུགས་སྒར་དུ་མཇལ་བཅར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་མཚན་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་འདོགས་གནང་མཛད། ཞུ་མོས་ལྟར་ཆོས་འབྲེལ་མ་ཎི་དང༌། བསམ་ལྷུན། བར་ཆད་ལམ་སེལ་བཅས་པའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

རིམ་གཉིས་ལམ་གྱི་དེ་ཉིད་གདེངས་ཅན་མཛོད།།

ཆེས་ཆེར་ཕྱེ་བའི་མྱོང་རྟོགས་ཞུན་མའི་ནོར།།

བཀྲམས་པས་སྣོད་ལྡན་ལྷ་ཡི་གཞོན་ནུ་དག།

བསྙེན་གཏོང་དགེ་ལེགས་ལས་སུ་ཅིར་ཡང་འཇུག།

འདི་བྱས་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་མེ་ན་ཀཱའི།།

དབྱངས་སུ་ཆགས་པ་དད་འདུས་དྲང་སྲོང་རྣམས།།

དོན་གཉིས་ལང་ཚོ་རྒྱས་པའི་མཚར་སྡུག་གིས།།

བདེ་སྣང་རྫོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་བསྟེན།།

འགོ་དམངས་ལྷག་བསམ་རྐང་འཐུང་རྒྱས་པའི་ཚལ།།

གསུམ་བཅུའི་རང་དབང་རླུང་བུས་གཡོ་དང་ལྷན།།

མགོན་གང་ལུགས་ཟུང་བྱུང་བའི་ཞིམ་མངར་འབྲས།།

བཀྲམས་པའི་ངོ་མཚར་འཛིན་མའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད།།

དེ་ལྟར་གངས་ལྡན་སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་པ།།

གསོ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྟ་བདུན་དབང་བོ་གང༌།།

ཉམས་མེད་འཕྲིན་ལས་ཟེར་མ་འབུམ་སྤྲོ་བས།།

གཏན་བདེའི་པདྨའི་འཛུམ་བརྒྱ་ཕྱོགས་སུ་གྲོལ།།

19 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང༌། གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༢༢༡ ནས་ ༢༢༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས། ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༠༢ ནས་ ༡༠༥ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་ཚུད་འཇུག་བྱ་གཏན་འཁེལ་བ།

དད་གཏོང་དགེ་བ་སྨར་ཁམས་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་གཙོ་གྱུར་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་ཆེན་དང༌། འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་བཅས་སྨིན་སྩོལ་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་སྔོན་ཞུས་ལ། བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་ཁྲིད་མགོན་པོ་རང་ཉིད་ནས་སྩལ་རྒྱུ་དང་གསང་འདུས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེར་ཞུས་ལེགས་བཀའ་ཕེབས་ལྟར། ཡོངས་འཛིན་གླིང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་དང༌། རྣམ་གྲྭ། བླ་སྤྲུལ་ཁག ཉེ་འཁོར་བྱ་བྲལ་བ་རྣམས། རྫོང་དགའ་ཆོས་སྡེ། གནས་དགའ་བཅས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང༌། ཁས་ལེན་ཐུབ་པའི་བཙུན་མ་དང་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདུས་པར། འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་དབང་དང་པོ་བུམ་དབང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་དང༌། གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་དབང་གོང་མ་གསང་དབང༌། ཤེར་དབང༌། ཚིག་དབང་བཅས་རིམ་པ་རྣམས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་གསུང་ཆོག་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་གཏང་རག་ཚོགས་འབུལ་ཞབས་བརྟན་སྦྲགས་མ་རྒྱས་ཤིང་སྨིན་པར་མཛད།

ཡང་གོང་གསལ་སྨར་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་གསང་འདུས་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་འཕར་འདུས་ཁྱོན་ཆེ་བཅས་ནས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང༌། དངོས་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གནད་ཀུན་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པ་གསན་བཞེས་དང༌། མཇུག་ཏུ་དགའ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང༌། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་ལྷུན་འགྲུབ་ཡོང་བར་དུས་ཀུན་ཏུ་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་འདེབས་ཤུགས་དྲག་གནང་གལ་ཆེ་ཞེས་གཞེན་སྐུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

སྨར་ཁམས་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ༡༩༧༡ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ནས་ཉིན་ཉེར་གཉིས་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གཙོ་གྱུར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་དུ་གཏན་བཞུགས་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། བདག་བསྐྱེད་རྒྱས་པ་རྒྱུན་འདོན་ཁས་ལེན་ཐུབ་པའི་བཙུན་མ་དང༌། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་བཅས་ལ་རྡུལ་མཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་བསྐྱངས་པའི་ཉིན་དང་པོར་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གསང་འདུས་བདག་བསྐྱེད་རྒྱས་པ་རྒྱུད་སྨད་ཕྱག་ལེན་ལྟར་གསུངས།

ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། མདུན་བསྐྱེད་མཆོད་ཕྲེང༌། མལ་འབྲུ་ཚོམས་གཏོར་བཞེས་མཇུག འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་དངོས་སུ་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས། བཀའ་ཆོས་ལས་འཕྲོས་ཏེ། གསང་འདུས་ལ་སྒྱུ་ལུས་སྐོར་དང༌། བདེ་མཆོག་ལ་གཏུམ་མོ་འབར་འཛགས་སོགས་འོད་གསལ་སྐོར་ཞིབ་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་འཕེལ་ཞིང་བགེགས་ཞི་བའི་ཆེད་རང་རེས་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང༌། དངོས་སུ་འོད་གསལ་ལས་སྒྱུ་ལུས་ལྡང་བའི་ཚེ་ལྷ་སྐུ་གང་རིགས་གཅིག་ལས་གསུམ་གར་ལྡང་ཐབས་མེད་པས་ཐོག་མར་ལྷ་གང་གི་སྐུར་ལྡང་རྒྱུ་ཡིན།

སྐུའི་མདོག་ནི་དཀར་པོར་བཤད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་བདེ་མཆོག་གི་ནང་མཆོད་བྱིན་རླབས་མཛད། བདུད་རྩིས་མྱང་བ་ལན་སོ་གཉིས་མཛད་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཞེངས་ཡོད་དམ། དེ་ཤེས་འདོད་འདུག སྔོན་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། རང་གི་ལས་འབྲེལ་གང་ཡོད་དང་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་བསྟུན་ནས་རྩ་བའི་ཡི་དམ་གཅིག་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། མ་འོངས་པ་འཚང་རྒྱ་བ་བཅས་དེའི་ངོ་བོར་བྱ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་ཆོད་བྱས་ཏེ་དེའི་ལམ་ལ་གཙོ་བོར་བསླབས། དེའི་ཐོག་ལ་རྒྱུད་གཞན་ནས་བཤད་པའི་ཁ་སྐོང་དགོས་པ་རྣམས་བླངས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་མིན་རྒྱ་གར་ལྷ་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་ལྷ་བརྒྱ་གྲུབ། བོད་ལྷ་བརྒྱ་བསྒྲུབས་པས་ལྷ་གཅིག་མི་གྲུབ་པའི་དཔེར་འགྲོ་ཉེན་ཆེ་གསུངས་ནས། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོས་སོ་སོ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་ཁྱད་རྣམས་མ་ལུས་པའི་དམིགས་རྣམ་ནན་ཏན་བྱ་བ་དང༌། ཐུན་མོང་གི་ཉམས་ལེན་སྲུང་འཁོར་བསྒོམས་པ་སོགས་གཅིག་འཐུས་ལྟ་བུའང་བྱར་རུང་བ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། སྔ་ལོ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་འདོད་རྒུ་གླིང་དུ་དགེ་འདུན་པ་ཚོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་བསམ་པ་དང༌། སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ན་བསམ་པ་ཡོད་པས་སྨོན་ལམ་སྐྱོན་ཤོག་གསུངས་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་གསུང་ཆོས་སར་བྱང་ཆུབ་སེམས་རང་དེ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་ཞིག་མིན་པ་འདྲ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་གསུང་འདི་དག་ལ་དཔག་ན། མདོ་སྔགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ས་ལམ་བགྲོད་སྟངས་སྐོར་ལ་གསུང་ཆོས་སྐབས་གོ་དོན་བརྡ་སྤྲོད་གནང་མཁས་པ་ཙམ་པ་མ་ཡིན་པར་དངོས་སུ་ཕྱག་ལེན་རང་དུ་བཀར་བའི་ཉམས་བཞེས་མཛད་དང་མཛད་མུས་གསལ་བར་མཚོན་པ་འདི་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སུ་ཆེ།

ཉིན་མཐའ་མར་སླར་ཡང་རྩ་རྒྱུད་དང༌། འགྲེལ་པ། མཐའ་གཅོད་བཅས་ཀྱི་དབུ་ནས་གང་འཚམས་རེ་ལྗགས་སྒྲོག་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འདི་བཞིན་སྙིགས་དུས་ཚེ་ཐུང་གཅིག་ལ་ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཚུལ། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དང༌། སྒྱུ་ལུས། འོད་གསལ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་དགོས་ལུགས། མགོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་རིམ་གྱིས་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་གསུང་བཤད་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་པར་རང་རེས་ཆོས་ཁས་ལེན་ཞིང༌། སྔགས་ལ་མོས་བློ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་ལུགས། འབད་ན་ཅིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ལུགས། གཞོན་པ་ཚོས་ད་ལྟ་ནས་འབད་བརྩོན་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ་ཏེ་ཟབ་གནད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་རྣམས་ཕྲ་ཞིབ་དང་མྱོང་ཁྲིད་ཀྱི་མཁྱེན་དཔྱོད་ཟབ་མོས་ལེགས་པར་བཀྲལ་བར་མཛད།

གསུང་ཆོས་རིང་ཞལ་འདོན་གསུང་སྐུལ་གྱི་རིམ་པ་སོགས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་བཞེད་སྲོལ་གཞིར་བཟུང་ཉིན་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་བླ་མ་རྒྱུད་མཆོད་དང༌། མཇུག་ཏུ་འགྲེལ་དབང་དང༌། ཤིས་བརྗོད་ཀྱིས་མཐའ་བརྒྱན་པར་མཛད། གཏང་རག་མལ་སྐབས་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉིས་དང༌། སྦྱིན་བདག་བཅས་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཕུལ། བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གྲུབ་རྗེས་ཞིང་རབ་འབྱམས་སུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་མཚོན་ཕྱིར་ཆོས་རར་བསྟོད་དབྱངས་གསུངས་རྗེས་སླར་ཡང་འདུ་ཁང་དུ་ཞལ་འདོན་འཕྲོ་སྐྱོང་སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུངས།

དེ་རྗེས་སླར་ཡང་བཀའ་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ནས་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་ཆེད་ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བར་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར་འཇམ་དཔལ་བསམ་འཕེལ་མཆོག་དང༌། མལ་སོར་ལུགས་ཟུང་བསམ་གླིང་མི་མང་སྤྱི་ཚབ་བཅས་ནས་ཀྱང་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་མལ་འབུལ་དངོས་བཅས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཏེ་མཐར་ཤིས་བརྗོད་ཀྱིས་མཇུག་ཡོངས་སུ་གྲུབ།

དེ་བཞིན་རྣམ་གྲྭ་མཁན་ཐོག་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་དོན་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ བརྒྱད་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ལྟ་མགུར་ཨ་མ་ངོས་འཛིན་གྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། གསུང་བཤད་རྣམས་ཕྱག་དཔེའི་ཚིག་དོན་དཀྲོལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལས་དང་པོའི་སོ་སྐྱེར་དུག་གསུམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཚུལ་དང༌། དེ་དང་དེར་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཚུལ་སོགས་ཐུགས་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲོད་མཛུབ་སྟོན་མཛད།

ཚོགས་གསེང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་སོ་བདུན་དགུང་སྐེག་དངོས་གཞིར་ཕེབས་ཤིང༌། ངེས་དོན་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་གཞོམ་གཞིག་ཀུན་ནས་བྲལ་ཡང༌། དྲང་དོན་སོ་སྐྱེའི་སྣང་ངོར་ཚུལ་བསྟན་འགལ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་མ་མི་བཞེས་པར་སྙིགས་དུས་ཀྱི་བསྟན་འགྲོ་ཉག་ཕྲ་ཉམ་ཐག་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་ཞབས་པད་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་སླད་དུ། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ནས་སྙན་སེང་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན། སྐུའི་བླ་གཟའ་འབྱུང་འཕྲོད་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་སྔ་དྲོ་ཚོགས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་རིམ་བཞིན་ཕེབས། ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནས་སྟན་དཀར་རྡོ་རྗེ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། སླར་ཡང་ཚིག་མཚམས་སུ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། རྟེན་རྫས་རེ་རེ་བཞིན་སྨོན་ཚིག་དང་བཅས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

དེའི་སྐབས་ཕྱི་ལོ་སྨོན་ལམ་སྐབས་ལྷ་རམས་དམ་བཅའ་བ་སོགས་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སྙན་སེང་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས་པར། སྔར་ཕན་བོད་ནང་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་མཁས་པ་ཁྱོན་ཆེ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དེ་དང་གོ་བསྟུན་ནས་དགེ་བཤེས་ཚོའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་དམ་བཅའ་འཇོག་པའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་བྱུང་བ་བོད་ནང་སྔར་ཕན་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་བྱ་ཐབས་དེ་ནས་འགྲིགས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་དུ་ལོ་ཤས་རིང་ལོ་རེའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཐོག་དགེ་བཤེས་འགའ་ཤས་ནས་སྔར་ལམ་དམ་བཅའ་རྒྱུགས་སྤྲོད་དང༌། ས་རྙིང་བཀའ་བརྒྱུད་ཁོངས་ནས་གཞུང་བཤད་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཐོག་ཆོས་དོན་ནས་མཁས་པའི་ཕྱག་ཁྱེར་གཏོང་ལེན་བཅས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དགེ་ལྡན་པའི་ཁོངས་ནས་སྐབས་རེ་གྲྭ་ཚང་ཕན་ཚུན་ཨང་རིམ་ལ་འཐེན་ཁྱེར་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་བཀའ་གཞན་གསུམ་གྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་རང་ལུགས་ཆོས་བཀའ་སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་གནས་སྟངས་ཆོས་དོན་ནས་ཤེས་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་མེད་པར། ངག་འཛིན་གཞུང་བཤད་ཙམ་ལ་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་མཁས་པའི་ཕྱག་ཁྱེར་གཏོང་རྒྱུ་ཡང་ཁུངས་ཐུབ་ཡོང་མིན་སོམ་ཉི་བཅས་ལ་བརྟེན། ད་ཆ་གལ་ཆེའི་ལས་དོན་འདི་རིགས་སྔར་ལམ་རྒྱུན་འཛིན་ལྟ་བུ་དང༌། འཆར་ཅན་ཁྲལ་མངོན་ལྟ་བུ་བྱས་པས་གཏན་ནས་འཐུས་མིན་ལ་ཡུལ་དུས་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་པའི་ལེགས་ཆའི་བསྒྱུར་བཅོས་གནང་དགོས་གནང་ན་ལེགས།

དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་ལས་རིགས་ཁག་གི་མཁས་པའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱ་ཡུལ་དང་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་མཁན་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་དམིགས་བཀར་ཟུར་འཛུགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། རང་རེས་ཀྱང་གཞུང་དོན་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱ་ཡུལ་དང༌། རྒྱུགས་སྤྲོད་ཟིན་ནས་ཕྱག་ཁྱེར་སྤྲོད་མཁན་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་འདྲ་ཆེད་འཛུགས་བྱས་པར་འགལ་བ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་ཞིང༌། སྤྱིར་ན་རང་རེའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་རང་གཞན་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་ཚུལ་དེ་དག་གི་ཆ་ནས་ཕྱག་ཁྱེར་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་རྙོག་ཀ་ཀོར་དགོས་པ་མེད་ན་ཡང༌། འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན། རང་རེའི་སློབ་ཚན་འདི་དག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་རེག་མཐོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་པོ་རགས་པའི་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སེམས་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་རྣམ་གཞག འཇིག་རྟེན་སྲིད་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་ཚན་ལ་སྦྱངས་དང་མ་སྦྱངས། སྦྱངས་ནས་མཁས་ཚད་ཇི་ལྟ་བུར་སོན་པ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདྲེས་མེད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ངོ་སྤྲོད་ཕྱག་ཁྱེར་ཞིག་མེད་མི་རུང་དུ་མཐོང་ཞིང༌། དེ་འདྲའི་སློབ་ཚན་གྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱ་ཡུལ་དང༌། ཕྱག་ཁྱེར་སྤྲོད་མཁན་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱ་དུས་ཐད་སྔར་ལུགས་སྨོན་ལམ་ཞིག་དང་སྟབས་བསྟུན་བྱེད་མ་དགོས་པར་མཁས་པའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་ནམ་བྱུང་གི་དུས་སྐབས་གང་འོས་ལ་བྱས་འཐུས།

རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་ལུགས་ཀྱང་ད་ཕན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་གཞུང་དོན་རྩོམ་བྲིས་དང༌། གླེང་མོལ་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱ་ཐབས། རྒྱུགས་སྤྲོད་ཟིན་ནས་ཕྱག་ཁྱེར་ཐོབ་པའི་རིགས་མིང་དོན་གཉིས་མཚུངས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚད་ལྡན་འབའ་ཞིག་ཐོན་པ་མ་གཏོགས། ངོས་འཛིན་ཟོམ་འཇོག་གིས་མཁས་མིན་འདྲེས་ཚུད་མི་ཡོང་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་ཀུན་ནས་ཆ་འཇོག་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བ་ཞིག་བྱས་ལེགས་དང༌། དེ་ཡང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་སོ་སོ་ནས་རང་ཁོངས་ཀྱི་མཁས་པའི་ཚོགས་ཆུང་རེ་ཟུར་འཛུགས་བྱས་ན་མཁས་ཞན་གྱི་གནས་ལུགས་གསལ་རྟོགས་དོན་ཕན་ཆེ་བ་ཡོང་གནས་སྙམ་པས། དེ་སྐོར་ཆོས་དོན་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་གོ་བསྡུར་ཞིབ་ནན་གྱིས་ལེགས་ཆའི་གཏན་འབེབས་བྱས་ལེགས་ཞེས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

དེ་མཚུངས་ཡོ་རོབ་ནས་ཕྱིར་འཁོར་རྒྱུད་སྨད་ཁོངས་ཁང་གསར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཨ་རི་དང༌། ཡོ་རོབ་ཁུལ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོས་ཆེད་དམིགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐྱོང་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་‘‘ཡོ་རོབ་ཁུལ་དང༌། ཨ་མེ་རི་ཀ་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁུལ་སྡོད་བོད་རིགས་ཕོ་མོ་ཚོར་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ཁ་ཤས་རྒྱ་གར་ལ་བསྡད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལྟ་བུ་འགའ་ཤས་ནུབ་གླིང་གི་ཡུལ་ཁག་ལ་བསྡད། དེ་བཞིན། ང་རང་ཚོའི་མི་མང་ཆེ་བ་རྣམས་རང་གི་ལུང་པར་གནས་ནས་བསྡད་ཡོད། གང་ལྟར། ཁ་འཐོར་དགུ་འཐོར་ལྟ་བུར་བྱས་ནས་དོན་སྙིང་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྐྱོ་པོའི་ངང་ལ་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྙོམས་ཆུང་དང༌། ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཞིག་ལ་ཐོབ་ཐང་མེད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་བཙན་ཟོས་བྱས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་འདྲའི་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་དབར་ལེ་དབར་སྟོང་ཕྲག་གིས་ཆོད་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང༌། རྩ་དོན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་རིགས་ཡིན་པ་གཅིག་གྱུར་དང༌། བོད་མིའི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་སྙིང་གི་ན་ཚ་དེ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཙང༌། ང་རང་ཚོའི་རྩ་བའི་དོན་དག་བདེ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་སེལ་རྒྱུ་དེ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མའི་ལས་འགན་དང་པོ་དེ་རེད།

གཞི་རྩའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་ལོ་གང་འཚམས་ཕྱིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ང་རང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྙིང་པ་ཆགས་ནས་ཡལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། ཡུད་ཙམ་ཞིག་ནས་བརྗེད་ཆོག་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། མི་རིགས་ཀྱི་ཉམས་གུད་མ་སངས་བར་དུ་ང་ཚོས་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་མཐའ་བཀག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་རྣམས་ནས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་ཡོད་མཁན་བོད་པ་ཚོའི་ཐོག་ལ་རེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘སྒེར་གྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ལ་དམར་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་གཙང་མ་ཡོད་མཁན་ཚོའི་གྲས་ཀྱང་ད་ཆ་རྒྱ་དམར་ལ་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ༡༩༥༢།༥༣ ནས་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ལ་འགའ་ཤས་སོ་སོའི་འདོད་པས་དང་བླངས་བྱས་ནས་འགྲོ་མཁན་བྱུང་ཡོད། མང་ཆེ་བ་ནི་བཙན་པོའི་ཐོག་ནས་ཁྲིད་འདེད་བྱས་པ་རེད། དེའི་བར་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ལོང་བྱུང་ཡོད། ཡར་འཚར་ལོངས་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བྱུང་ཡོད།

ཡིན་ནའང༌། ད་དུང་ཡང་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ནང་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རྒྱ་མིས་བློས་བཀལ་ནས་རྒྱ་མིའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ད་དུང་རྡོག་པོ་གཅིག་བསྟན་རྒྱུ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དོན་སྙིང་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མང་ཆེ་བ་ཚང་མ་བློ་རྩེ་གཅིག་མཐུན་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྒྲིལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ངེས་པར་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དེའི་མཇུག་བསྐྱངས་ནས་ང་ཚོས་བཤད་ཐུབ་པའི་འོས་འགན་ངེས་པར་གླེང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བལྟས་ན་ང་རང་ཚོའི་རྩ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དེ། ཡིན་ནའང༌། མི་སྲིད་པ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དེས་ན། ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཁྱེར་ནས་ང་རང་ཚོའི་རྩ་བའི་དོན་དག་འདི་དུས་ནམ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’22jམཆན། ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བགྲེས་གཞོན། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་ཆབ་སྲིད་མཛད་བྱུས་གནང་སྒོ་གང་ཅི་ཚགས་ཚུད་ཡོང་ཐབས་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས་པའི་དོན་ཚན་ཁག་གི་ཁོངས་སུ་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་ཚུད་འཇུག་བྱ་གཏན་འཁེལ་སྟབས། བོད་དོན་གནས་སྟངས་ཅི་འགྱུར་སྐོར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ནས་གནས་ལུགས་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་དུ་ད་ལམ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ཚུད་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་མོས་ཤོག་མང་ཐོབ་བྱུང་བ་དེས་བོད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཅི་འགྱུར་སྙམ་ན། ད་ཕན་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་རིང་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ལུགས་ལ་སྟབས་བསྟུན་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ལ་འབྲེལ་གཤིབས་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ལྟ་སྤྱོད་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་བཟུང་སྟེ་ལོགས་སུ་བསྡད་ན་ཡང༌། ཉེ་ཆར་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་ཕྱི་འབྲེལ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་དང༌། མི་རིགས་དང་ལྟ་སྤྱོད་མི་འདྲ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གི་མི་སྣ་རྒྱ་ནག་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་གཏོང་བ། རྒྱ་ནག་གི་མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ལ་གཏོང་བ་སོགས་ཕྱི་འབྲེལ་རྣམ་འགྱུར་གསར་པ་ཞིག་བསྟན་སྟབས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་བསམ་ཚུལ་ལ། ད་ཆ་རྒྱ་དམར་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བྱིངས་དང་མཉམ་གནས་བྱེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པ། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ནང་བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་རྣམས་རྒྱ་དམར་ནས་ཁས་ལེན་གོ་ཤེས་ཉན་ཤེས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་རེ་བ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། རྒྱ་དམར་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུར་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་མཐོང་ཚུལ་དང༌། བསམ་ཚུལ་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རྒྱ་དམར་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཁག་ལ་བརྩི་སྲུང་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་རྣམས་གདུག་རྩུབ་འོག་ནས་དོན་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང༌། ལྷག་པར་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་བསམ་ཚུལ་རེ་འདུན་རྣམས་བཤད་ཉན་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཉེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད།

གལ་ཏེ། རྒྱ་དམར་ནས་ལྟར་སྣང་ཕྱི་འབྲེལ་རྣམ་འགྱུར་བརྗེས་པ་ཙམ་ལས། ནང་དོན་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཁག་ལ་བརྩི་བཀུར་མི་བྱེད་པ་དང༌། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐམས་ཅད་འདྲ་མཉམ་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་འཇོག་མི་བྱེད་པ། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་སྔར་མུས་གདུག་རྩུབ་རང་ཤེད་ཁོ་ནས་ལྟ་སྤྱོད་མཁྲེགས་བཟུང་བྱས་ཚེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རང་ཉིད་ཚུལ་མིན་ངན་སྤྱོད་ཅན་ངོ་གདོང་སྔར་ལས་གསལ་རྗེན་དུ་ཐོན་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་རེད།

གང་ལྟར། རྒྱ་དམར་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རེ་འདོད་ཇི་བཞིན་བསྒྲུབ་ཐུབ་མིན་ནི། བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་འབད་རྩོལ་ལ་རག་ལུས་པས། བོད་རིགས་ཐམས་ཅད་ཆིག་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཏུ་བྱས་ཏེ་རང་གི་རེ་འདོད་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ཞུམ་མེད་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་ཤག་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་མཛད།

ཚོགས་གཉིས་ཟླ་ཤེལ་ཞུན་མའི་ལང་ཚོ་ལས།།

མཚན་དཔེའི་རི་བོང་འཛུམ་པའི་རྩེ་དགའ་དང༌།།

འགྲོགས་པའི་རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་དམ་པའི་མཛོད།།

བཞི་སྦྲགས་དབྱངས་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད།།

མདོ་སྔགས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིངས་ལས་རབ་བརྒལ་ཞིང༌།།

བསྐྱེད་རྫོགས་ལམ་གྱི་ཕ་མཐའ་ལེགས་སོན་པའི།།

ངོ་མཚར་ཉམས་བཞེས་གསེར་གྱི་གྲུ་བོ་ཆེ།།

མ་སྨད་ཟུང་འཇུག་བརྙེས་པའི་བརྡ་རྟགས་ཉིད།།

དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་འཇིག་བྲལ་ཡང༌།།

ཚུར་མཐོང་མིག་ལ་ཚུལ་བསྟན་རྐྱེན་གྱིས་ནི།།

ཡོངས་བཏང་ཞབས་པད་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ།།

བརྟན་བཞུགས་འདོད་གསོལ་རི་མོ་མཁའ་ལ་བྲིས།།

དེ་ཚེ་བྱམས་དང་བརྩེ་བའི་རླུང་ཤུགས་ཀྱིས།།

རྒྱལ་ཚོགས་ཁྲིམས་ལྡན་གསེར་གྱི་སྟེགས་བུར་ཡང༌།།

རིང་ནས་ངན་གོམས་ཤར་ཕྱོགས་དམར་པོའི་གཞུང༌།།

འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་འདི་ཀོ་མཚར།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པས་མཚོན་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་ཚུད་འཇུག་བྱ་གཏན་འཁེལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུ་པའོ།། །།

22 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༡༢༧ ནས་ ༡༣༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་དགུ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དེ་རིང་ང་ཚོས་དུས་དྲན་བྱེད་པ་འདི་ནི། བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེའི་དུས་ཚེས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། བཙན་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་བོད་མི་མང་ནས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་བཙན་གནོན་བྱེད་པོར་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པའི་འཐབ་འཛིང་བྱེད་པ་འདི་བཞིན་རྒྱལ་རབས་ཐོག་གལ་གནད་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གང་ལགས་ཤེ་ན། ལོ་ངོ་དགུའི་སྔོན་གྱི་ཉི་མ་འདི་ཉིན་བོད་ཀྱི་མི་མང་ཚོས་རྒྱ་དམར་དབང་སྒྱུར་བའི་འོག་ནས་རང་དབང་ཐོབ་ཆེད་དཔའ་མཛངས་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་མིས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་ལུང་གང་ཡང་མེད་པའི་གདོང་འབག་གྱོན་ཏེ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོག་ཁོ་པ་ཚོའི་བདག་དབང་ཡོད་ལུགས་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱིས་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་དམར་དྲག་ཤུགས་ཆེ་བར་རྒོལ་ལངས་བྱས་པའི་ཉིན་དེར་བསམ་དོན་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པ་མ་བྱུང་བའི་ཁར། འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོ་ཡུལ་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱ་དམར་ནས་སྡེབ་གསོད་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཡང༌། མིའི་རིགས་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོང་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཡང་དེའི་རང་དབང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་སེམས་སྟོབས་དེ་ནི་བཙན་དབང་བྱེད་པོའི་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས་གནོན་འགོག་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པའི་ཉི་མ་དེར་རྒྱ་མི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་དུ་གྱུར། འཛམ་གླིང་ཐོག་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བསྐྱར་དུ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱང་བྱས་ཡོད། བོད་ཕྱི་ནང་གང་དུ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ང་ཚོ་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅེས་པའི་འཐབ་རྩོད་དེ་ད་དུང་ཡང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དེ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན།

བོད་ནང་ལུས་པའི་ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་འཐབ་འཛིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་མི་མང་གི་འཐབ་འཛིང་དེ་དྲག་ཤུགས་ཅི་རིགས་དང༌། མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་བསྡོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོ་པ་ཚོའི་བྱེད་ངན་དེ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པ་ནི་རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་ངོས་ལེན་བྱས་འདུག རྒྱ་མི་དམར་པོས་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་དམ་བསྒྲགས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་བཏང་བ་ཡིན་རུང༌། བོད་མི་མང་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་ནང་ལོ་ལྟར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མུས་འདིས་ཀྱང་བོད་ནང་བོད་མི་མང་གི་འཐབ་འཛིང་ལས་འགུལ་བཀག་འགོག་མ་ཐུབ་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོར་མངོན་ཡོད། ཉེ་དུས་བོད་མི་ ༥༠༠ སྐོར་ཞིག་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་སྐབས་ཁག་གཅིག་ལམ་བར་རྐྱེན་འདས་སོང་འདུག དེ་ནི་ཁོང་ཚོས་ཐར་ཐབས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོར་ཤེས་བཞིན་རང་མོས་བློ་ཐག་གཅིག་ཏུ་བཅད་དེ་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། རྒྱ་དམར་གྱིས་ད་ལྟ་ཁོ་པ་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་བ་འདི་ནི་ཧ་ལས་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།

རྒྱ་དམར་གྱིས་ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་རེ་རེའི་ནང་བོད་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཕ་མའི་ས་ནས་བཙན་དབང་གིས་ཁ་འཕྲལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཏང༌། ཁོང་ཚོའི་ཀླད་པ་འཁྲུ་བའི་ཐབས་ཤེས་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་བཏང་བའི་བོད་རིགས་ཚང་མ་གང་དུའང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ། ཁོང་ཚོས་མའོ་ཡི་རིང་ལུགས་དང༌། མའོ་ཡི་སློབ་སྟོན་ཟེར་བ་དེ་རིགས་ཤ་སྟག་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཐོག བོད་རང་གི་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ལ་དམའ་འབེབས་དང༌། སྡང་ཟུག་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཡིན་ནའང་རྒྱ་མིའི་རེ་ངན་སྟོང་ཟད་དུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་འདྲའི་སློབ་གསོ་ཐོབ་པའི་བོད་ཕྲུག་མང་ཆེ་བས་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཞེ་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཇི་སྲིད་འགྲོ་བ་མི་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་ནུས་པ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བར་དང༌། ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་འདི་དྲང་བདེན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་བར་རྒྱ་དམར་ནས་ང་ཚོའི་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ཀླད་པ་འཁྲུ་བའི་ལས་འགུལ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོང་མི་ཐུབ། རྒྱ་མིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དེ་ནི་ཧཱན་རྒྱ་རིགས་རང་མཐོང་རིང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཐག་བཅད་ཆོག་པ་ཡྀན། དོན་ཐོག་ཏུ་འདི་འདྲའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ནུས་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་ཕར་བཞག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མི་རིགས་སྒེར་ལངས་ལས་འགུལ་གྱི་མེ་ཆེན་ནང་དུ་སྣུམ་རྫས་བཏབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དམར་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་ཞུགས་པའི་བོད་མི་ན་གཞོན་ཚོ་ཡང་རང་ཡུལ་མི་མང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལངས་ནས་རྒྱ་མིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་མི་མང་རང་རང་གི་དད་མོས་ཡིད་ཆེས་ལྡན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་མིས་བཙན་གནོན་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལྟེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་དམར་གྱིས་ཐོག་མར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་དགོན་སྡེ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁག་དང༌། ཤེས་རིག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་བཙུགས་པ་དེ་ཉེ་བའི་ལོ་ནང་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེ་དང༌། སྲུང་དམག་དམར་པོའི་ལས་འགུལ་ཟེར་བའི་ཐོག་ནས་གདུག་རྩུབ་ཇེ་ཆེར་བཏང་སྟེ་དགོན་ཁག་དང༌། ཤེས་རིག་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ནང་ལྷག་བསྡད་མཁས་པ་དང༌། དགེ་འདུན། གྲྭ་བཙུན་ཡོད་ཚད་ཕྱིར་འབུད་ཀྱིས་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་མི་སྐྱ་བོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བོད་དང་ས་འདྲེས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་དམག་གི་འགྲོ་ལམ་བཟོ་བའི་ལས་རྩོལ་ནང་བཙན་འཇུག་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་གི་ཞི་བདེར་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནི་དེང་སང་རྒྱ་དམར་གྱི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།

༡༩༦༦ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱ་དམར་ནས་བོད་མི་མང་ལ་བཙན་གནོན་དང༌། གནོད་འཚེ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐོག རྒྱ་མི་ཁོ་ཚོ་རང་ཉིད་ནང་ཁུལ་ལའང་ནང་འཁྲུག་རྒྱུན་དུ་ཡོད་མུས་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷན་ཁང་ནང་མི་མང་ནས་འདེམས་བསྐོ་ཟེར་བའི་འཐུས་མི་ ༣༠༡ ཡོད་པ་ཚང་མ་ལས་ཁུར་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་བོད་ཐོག་རྒྱ་མིས་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ནི་ད་ཆ་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་ཐོན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་གླེང་ཐོན་གོ་ཚོར་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་ལོ་མང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་བོད་མི་ཚོར་ས་གནས་མི་རིགས་རིང་ལུགས་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བཙུགས་ནས། བཙན་དབང་ངལ་རྩོལ་ར་བའི་ནང་བསྐྱར་དུ་སློབ་གསོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཏང་འདུག སྔ་ལོ་ཟླ་ ༩ ནས་བཟུང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཚང་མ་རྒྱ་དམག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་དེང་སང་བོད་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་དམར་དབང་སྒྱུར་དྲག་པོ་ཁོ་ནས་བཙན་བཟུང་བྱེད་པ་དང༌། ཞི་བའི་མི་ཚོར་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་གི་མིང་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

རྒྱ་དམར་གྱི་འོག་ནས་ཐར་བའི་ང་ཚོ་སྐལ་ལྡན་མི་མང་ཚོས་རྒྱལ་གཅེས་རང་རིགས་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོས་དེ་རིང་གི་ཉིན་དེར་རང་སྲོག་བཏང་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་འདི་སྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། ཚང་མས་དུས་གཏན་དུ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིམ་བཞིན་རང་དབང་ལྡན་པའི་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་འབད་བརྩོན་ཆེ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། དཔེར་ན། བོད་ཕྲུག་ཚོ་མ་འོངས་པའི་རང་དབང་རང་བཙན་བོད་ཀྱི་གཞི་རྩ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ལྟ་སྐྱོང་ཐོག་ནས། ཁོང་ཚོར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་གི་རིག་གཞུང་དང༌། ཆོས་དད། གོམས་གཤིས་བཟང་པོའི་རྩ་བ་གཏིང་ཟབ་འཛུགས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དེང་རབས་ཡར་ཐོན་གྱི་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་ཤེས་ཡོན་མཐོ་ཚད་ཀྱིས་ཕྱུག་པ་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པ་སོགས་བསམ་བློ་དང༌། སྤྱོད་བཟང་གཉིས་ཀ་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

ཁོང་ཚོ་གནས་སྟངས་འདི་ཐོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་འབངས་ཤེས་ནུས་ཅན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ལེགས་ཆའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་ཞིག་ཀྱང་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་འབྲེལ་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཐར་བ་མི་མང་བརྒྱད་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ནང་ནས་རྒྱ་གར་དང༌། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། སུད་སི་བཅས་སུ་ཁྱོན་བསྡོམས་བོད་མི་ ༢༠༠༤༠ སྐོར་ཞིག་ཞིང་ལས་དང༌། འབྲོག་ལས། བཟོ་ལས། ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདི་དག་ནི་གཙོ་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དབུས་གོང་གསལ་ཡུལ་ཁག་སོ་སོའི་གཞུང་དང༌། རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་གཏོང་ཕོད་ཆེ་བའི་རོགས་རམ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་འདི་འདྲ་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐབས་མེད། དེས་ན་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་བོད་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་དང༌། རང་ངོས་སྒེར་བཅས་ནས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ད་དུང་གཞིས་ཆགས་བྱེད་དགོས་ངེས་བོད་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠༠ ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་ད་བར་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པའི་ལས་དོན་ཇི་བྱས་འདི་ཐོག་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། སྦྱིན་བདག་རྒྱ་གར་གྱིས་མཚོན་པའི་རང་རེ་གནས་སྡོད་ཡུལ་ཁག་གི་རྩ་བའི་ཡར་རྒྱས་ལའང་ཕན་ནུས་ཐོན་པ་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུའི་ཉི་མ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་ང་ཚོས་བོད་མིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ངོ་མ་དེ་རྩ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ།

རང་ཡུལ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་རེ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན། རེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས། དེའི་དོན་དུ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ང་ཚོའི་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པར་སྐྱོན་འཛུགས་ཀྱང་གནང་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཡིན་ཡང་རུང༌། དེ་མིན་གཞན་དག་གང་ནས་ཡིན་ཡང་ང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་གཙང་མ་ཡོང་རྒྱུར་མུ་མཐུད་དེ་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དེ་ནི། ཨེ་ཤ་ཡ་གླིང་ཆེན་ལ་འཇིགས་ཉེན་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་སྨོས་ཅི། ང་ཚོ་བོད་དང་ས་འདྲེས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་ལ་ཉེན་ཁ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ངེས་ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ཡང་རུང༌། སྙིང་པོ་དྲང་བདེན་གྱི་གནད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་པ་ཡིན་ཚེ། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྲིད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་གནང་ཞེས་སླར་ཡང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ།

ཡང་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ཁོ་ནའི་འབོད་སྐུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དོན་ཕན་འབྲས་ཡོང་བའི་ནུས་ཤུགས་ཐོན་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་གལ་གནད་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནི་བོད་དང་རིག་གཞུང༌། ཡུལ་ལུང་ས་འདྲེས་ཕྱོགས་གང་སའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཐོག བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རང་ཡུལ་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་བར་རོགས་རམ་གནང་བ་འདི་ལྟར་ལ་སོང༌། ཇི་སྲིད་མིའི་རང་དབང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུར་ང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་དོན་གནད་འདི་ཐོག་ཁུར་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང༌། ང་ཚོས་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ལས་འགན་དེ་རྒྱ་གར་ནང་འགྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་མར་བཅད་ཡོད། མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པར་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

གསུམ་བཅུའི་དུས་ཚེས་འདི་ནི་ང་ཚོར་དམིགས་བསལ་གལ་ཆེའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་བོད་མི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་དགའ་གཅེས་ཆེ་ཤོས་བྱེད་པའི་ཞི་བ་དང་རང་དབང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲོག་ལྟར་ལྟ་བའི་མིའི་རིགས་ཀུན་ལའང་དེ་བཞིན་ཡིན། བོད་མི་ཚོས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་ཤུགས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་ཞིང༌། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་བོད་མིའི་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་དེ་བྱས་ནས་ད་ཕན་མི་ལོ་བཅུ་སོང༌། ང་ཚོའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་མྱོང་བཞིན་པའི་དཀའ་སྡུག་འཇིགས་དངངས་གཅེར་གསལ་དུ་ཐོན་པའི་གནས་ལུགས་རྣམས་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱས་ན་ད་ཕན་སོང་བའི་ལོ་བཅུ་དེ་ནི་ཆེས་རིང་པོའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་ཏུ་མིས་མི་ལ་བཙན་གནོན་བྱེད་པའི་དཀའ་སྡུག་དེ་ནི་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད།

མངའ་བདག་གསུམ་ལ་ངོ་རྒོལ་ལམ། ཤེས་རིག་གསར་བརྗེ་འམ། གསར་བརྗེའི་ཚོགས་པ། བསམ་བློའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཚོགས་པ་སོགས་ལས་དོན་གསར་པའི་རྣམ་པས་མིང་གི་ཕྱི་གོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གཡོགས་རུང༌། དོན་ལ་དེ་དག་ཚང་མ་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་ལག་ཆ་འབའ་ཞིག་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་མགྱོགས་མྱུར་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེས་ཆེས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་གི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་རེད། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས། བོད་མི་ཚོས་ཡར་རྒྱས་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་གསར་པ་ཞིག་མྱོང་གི་ཡོད་པའི་སྟོང་འུར་ཡང་ཡང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་རྣམས་ཁོང་ཚོའི་རང་འདོད་ལྟར་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་འཛམ་གླིང་མི་མང་མགོ་འཁོར་ཏེ་ཁོང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་པའི་རེ་བ་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

འོན་ཀྱང་བོད་ནང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་ལ་གཞིགས་ན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་དུ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་རྫུན་དུ་མཐོང་ཐུབ། དངོས་དོན་དུ་བོད་མིའི་འདོད་པར་མི་འཐད་པ་དང༌། ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་བསམ་སྤྱོད་གང་ཅིའི་ཆ་མང་པོར་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲིད་ནས་རྒྱ་དམར་གྱིས་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཚོས་བོད་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བས་མ་ཚད། དངོས་སུ་གཏོར་རྒོལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་མང་པོའི་ནང་དུའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ཚོའི་བསམ་པར། བོད་མིའི་ལུས་སྲོག་ནི་མེ་གཏོང་ཆུ་ལེན་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་ལས་དང༌། འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཡོ་ཆས་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ལས་མེད། གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་སྨོས་ཅི། བོད་མིར་འགྲོ་བ་མི་ཡིན་ཙམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་ཡང་སྤྲད་མེད། མིའི་ཐེག་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་བཙན་དབང་མནར་གཅོད་བཏང་སྟེ་བོད་མི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་དུས་མིན་འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང༌། བཙན་དབང་ཇི་ཙམ་བཏང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་མཁན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་སེམས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དེ་ད་དུང་གནས་མུས་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་བོད་ཡུལ་དེ་ཉིན་གཅིག་རང་དབང་ཡོང་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཉེ་དུས་གོ་ཐོས་ལྟར་ན། ངོ་རྒོལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ནི་བཙོན་ཁང་ནང་དང༌། ངལ་རྩོལ་གྱི་ར་བ་ཁག་ཏུའང་ཁྱབ་འདུག བཙོན་པ་ཚོ་དང༌། ངལ་རྩོལ་པ་ཚོས་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙོན་སྲུང་བའི་ཁོང་ཁྲོ་གདུག་རྩུབ་ལ་འཛེམ་ཟོན་མེད་པར་རང་རང་གི་སེམས་ཤུགས་མ་བརླགས་པའི་ཆེད་དུ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་ལུགས་དང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ཀྱི་རང་བཙན་ལ་གཏོར་རྐྱེན་བཏང་ལུགས་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱ་གི་ཡོད་འདུག

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཤེས་མཁན་བཙོན་པ་ཚོར་བྱིངས་ནས་བོད་རང་དབང་གི་སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་དང་རྒྱལ་རབས་འགྲེལ་བཤད་བྱ་གྲོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིའི་དབང་སྒྱུར་ལ་མི་དགའ་བ་དང༌། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བཙོན་པ་དང༌། དོ་དམ་ཁོངས་ཚུད་པའི་མི་ཚོས་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གཏོང་ཞིང༌། དེ་ནི་མེ་ལྕེ་འགོག་མེད་དུ་མཆེད་པ་ལྟར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཁྱབ་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་ལུས་བོད་མི་ཚོའི་རེ་བ་ནི་ང་ཚོ་ལ་བྱེད་ཅིང༌། ང་ཚོ་ནི་ཁོང་ཚོའི་རེ་བ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་མཚན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོས་ང་ཚོར་རེ་བ་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོས་འགན་སྐུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ང་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན།

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་སྐོར་སྙན་སྐུལ་ཐེངས་འགའ་ཤས་ཞུས་ཡོད་ཅིང༌། བདེན་འབྲེལ་བོད་མི་རྣམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟ་བུ་མྱོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་བདེན་རྣམས་འཛམ་གླིང་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་དོན་ཐོག་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་ཆེད་དུའང་ལས་འགུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་ཡོད། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་དང་ལེན་གྱིས་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་འདི་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་དེའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ངེས་པར་ཤེས་དགོས། བོད་དུ་ལུས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀའི་དཀའ་སྡུག་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་མུན་དོང་དུ་ལྷུང་ན་ཡང་ད་དུང་བསྐྱར་དུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་བྱ་རྒྱུའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་སྟབས་ང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་མང་གི་འགན་ཁུར་རྩ་ཆེ་སྒྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། བོད་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་ཚོགས་ལ་རྒྱ་དམར་གྱིས་བརྗོད་དོན་ལྟར་ཞི་བདེ་འདོད་ཁེངས་ཡོད་ན། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་དེ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་དོན་མེད།

བོད་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བོད་མི་ཚོར་བྱུང་བའི་ཉིན་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཇི་འདྲ་ཞིག་འཛུགས་མིན་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་སྲོལ་ལུགས་འདི་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ངེས་པ་མེད། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ནི་བོད་མི་མང་རང་གིས་བྱེད་ངེས་ཡིན་ཅིང༌། ལྷག་པར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཡར་ཐོན་ཅན་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་ངེས་ཡིན།

ང་ཚོའི་ཕྲག་པར་ཡོད་པའི་འགན་ཁུར་ཆེན་པོ་འདིར་ཡིད་འཇོག་བྱས་ཏེ་དེང་དུས་མྱུར་མགྱོགས་ངང་འགྱུར་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངས་མི་མང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་ཤེས་རིག་དང་ཡོན་ཏན་མང་ལ་ཕྱུག་པ་ཡོད་པས། འགྲོ་བ་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་བ་ལ་ང་ཚོས་ལམ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོད། དེང་དུས་མི་མང་པོས་དཀའ་ངལ་དང་ལེན་དུས་ཚོད་བློས་བཏང་གིས་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ལ་དོ་སྣང་དང༌། རྩད་དཔྱོད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

སྟབས་ལེགས་ཤིག་ལ་ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཞིང༌། ཆེས་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པའི་ལྟ་བའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པས་དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཡིག་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་དཀའ་རྙོག་གང་ཡང་མེད། དེས་ན་ང་ཚོའི་གཞོན་ནུ་ཚོས་དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་དགོས་ཤིང༌། གཞོན་ནུ་མང་ཙམ་ཞིག་ནས་མཐུན་རྐྱེན་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་དང་ཤེས་རིག་ལ་ཞབས་འདེགས་ཕྲན་བུ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ད་ཕན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་ལོ་བཅུ་སོང་བའི་རིང་ཤེས་རིག་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐོག་གྲུབ་འབྲས་གང་འཚམས་ཤིག་ཐོན་ཡོད་ཅིང༌། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་དོན་ནི་གང་མགྱོགས་མཇུག་བསྡོམས་བྱ་ཉེར་ཡོད། དེ་མཚམས་ནི་ང་ཚོའི་འཚོ་བའི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེང་སྐབས་རང་རེའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་གི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའང་ཤེས་དགོས། བོད་མྱུར་མགྱོགས་རང་དབང་རང་བཙན་ཡོང་མིན་ནི་གཙོ་བོར་བོད་མི་མང་གི་བྱ་ལས་ལ་རག་ལུས་ཡོད་པས་ང་ཚོ་རང་དབང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་དབང་གཉའ་ཤིང་འོག་མནན་པའི་བོད་མི་རྣམས་བཅིངས་འགྲོལ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་མིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་རང་དབང་གི་བོད་ཅིག་ཡོང་བའི་ལས་འགན་རྩ་ཆེ་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་བྱ་དགོས་པར་དྲན་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་དམར་གྱི་ཡིད་ཆེས་ལ། ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན་སྟབས་ཁོང་ཚོས་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲག་པོའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འཇུག་པ་དང༌། མཚོན་ཆ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་པ། ས་ཆ་གནད་ཡོད་ཁག་ལ་ས་ཁུང་བྲུ་བ། འཁོར་ལོའི་བགྲོད་ལམ་བཟོ་བ་སོགས་ནི་དམག་དོན་ཐོག་གཞི་རྩའི་གྲ་སྒྲིག་གི་ལས་དོན་ཁག་ཡིན། དེར་མ་ཟད། ལས་དོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སློབ་སྟོན་ལྟར་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་ན་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། མའོའི་སློབ་སྟོན་ནི་བསླུ་མེད་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། མི་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོང་ཐབས་མེད་སྟབས་དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་མའོ་དང་ལོ་མང་ཡུན་གྲོགས་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་རབས་ཚོའི་ནང་དུའང་ལྟ་བ་མ་མཐུན་པའི་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གླེང་ཐོས་ཡོང་མུས་ལྟར་རྒྱ་དམར་ནང་ཁུལ་དུ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་དམར་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ནི། མིའི་སེམས་ལ་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པ་རང་དབང་དུ་སྡོད་འདོད་དང༌། རང་དབང་དུ་མནོ་བསམ་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་གང་དགེ་གང་འོས་རང་དབང་དུ་བྱེད་པ། ཚེ་གཡོག་དང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ལག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་བའི་འཚོ་བར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་འདོད་ཡོད་པ་དེ་བཙན་དབང་ཇི་འདྲ་ཞིག་གིས་ས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུའང་ནམ་ཡང་གནོན་མི་ཐུབ།

མི་སེར་སྤེལ་མཁན་གྱིས་རིགས་གཞན་ཞིག་དུས་རྟག་དུ་མནན་པ་ནི་བཙན་རྒྱལ་ནུས་ཤུགས་ཅན་ཇི་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད་པས་ན། རྒྱ་དམར་གྱིས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྩ་ཆེ་དེར་གོ་ཐལ་ཙམ་ལས་མ་བཞག་ནའང༌། དུས་ཡུན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གོ་ཐལ་དེ་ལས་བསྐྱར་དུ་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལངས་ངེས་པ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དེ་རིང་ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་བཅུ་གཅིག་སོང་བའི་དུས་ཚེས་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ང་ཚོས་སྐབས་དེའི་དུས་ཚེས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཙམ་དང༌། ཚོགས་འདུ་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ད་ལན་ལོ་བཅུ་གཅིག་སོང་བ་དེའི་རིང་ང་ཚོའི་ཡུལ་ནང་གི་འཕོ་འགྱུར་གང་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་མེད་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ནན་ཏན་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱེད་འོས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་ནང་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་གང་བའི་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རྣམས་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་འཇིགས་མེ་འོབ་ནང་ལྷུང་བ་ལྟ་བུའི་ཚ་གཟེར་སྡུག་བསྔལ་དངངས་སྐྲག་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱར་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་ཚོའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་དང་བསམ་ཚུལ་བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་རེ་འདོད་དེ་ནི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ནས་དུས་ནམ་ཡང་མ་བཏང་བའི་ཐོག་ལ་ད་དུང་འབད་བརྩོན་ནུས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད།

༡༩༥༦ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་མི་རྣམས་ནས་བོད་ཡུལ་མ་བདག་བདག་བཟུང་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་དམར་པོར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་དེར་ད་ཕན་བར་མཚམས་ནམ་ཡང་བཞག་མེད་ཅིང༌། བར་སྐབས་རྒྱ་དམར་ནས་རིག་གཞུང་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་བསླངས་ཏེ་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་རྟེན་གཞི་ཁག་རྩ་མེད་བཏང་བ་དང༌། རྒྱ་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་མཉམ་འབྲེལ་གྱེན་ལོག་ཅེས་པའི་ཤོག་ཁག་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ནང་འཁྲུག་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་ཤོག་ཁག་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་མ་ཞུགས་ན་མི་ཆོག་པའི་བཙན་སྐུལ་བྱས་ཏེ་བོད་མི་རྣམས་སྡུག་སྦྱོང་འཐབ་རོལ་བསྐུལ་ཟད་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་བྱས་པ་དེས་བོད་མིའི་ཁོང་ཁྲོའི་མཐོ་ཚད་མེ་འབར་ཤིང་གཤག་གི་དཔེ་ལྟར་ལྷག་པར་གོང་མཐོར་སོང་འདུག

སྔ་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོ་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་མཚོན་ན། ཆབ་མདོ་ཁུལ་དང༌། སྤོ་བོ་ཁུལ། ལྷོ་ཁ། སྟོད་ལུང༌། སྙེ་མོ། ཤང་ཁུལ་སོགས་ལ་བོད་མི་མང་པོ་དཔུང་བསྡེབས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་དང༌། ལས་བྱེད་པའི་སྒར་ས་ཁག་ཏུ་རྒོལ་མཆོང་གོ་ལག་ཁྱོན་ཆེ་འཕྲོག་བཅོམ་དང༌། རྒྱ་མི་བསད་རྨས་རྒྱ་ཆེ་བྱས་པ། ཡང་སྐབས་རེ་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་གློ་བུར་དུ་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་བྱེད་གསོད་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེ་བྱུང་བའི་ཚེ་རྒྱ་དམག་ཁྱོན་ཆེ་བཏང་ནས་ཁུལ་དེར་དྲག་གནོན་རེ་བྱེད་པ་ཕྲེང་ལྟར་དང༌། ཡང་དེ་རྗེས་སླར་ཡང་བོད་མིས་རྒོལ་ཟིང་བྱ་སྤྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་ལངས་ཏེ་བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་རྣམས་ནམ་ཡང་ལྷིང་འཇགས་འཁོས་ཕེབས་མི་ཐུབ་པའི་གཙེར་བསུན་བཟོ་བཞིན་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་རྒོལ་འཛིང་རུ་ཁག་གི་ནང་དུ་བོད་མི་རྒན་གྲས་ཞེ་ཅིག་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་མིས་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲིད། སློབ་སྦྱོང་སྤྲད། ཉམས་མྱོང་བསགས། རྒྱ་དམར་གྱི་རྗེས་འབྲངས་སུ་ཆེད་དམིགས་རེ་བཅོལ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་ཡོན་ཉམས་མྱོང་གོ་རྟོགས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ་དང་ཆབས་ཅིག་རང་གི་མི་རིགས་ལ་ཞེན་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ་བོད་བོད་མིར་བདག་ཐོབ་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་མཐའ་བཀག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། གནས་ཚུལ་འདི་ལྟར་ལ་བརྟེན་བོད་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་ད་ཆ་ལོ་བཅུ་དགུ་ཙམ་སོང་ཡང༌། ད་དུང་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བློས་འགན་འཕེར་བའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་རེ་ཟུང་ཞིག་ཀྱང་གཏན་ནས་རྙེད་ཐོན་མ་བྱུང་བས་རྒྱ་དམར་ནས་ལོག་སྤྱོད་སྲིད་གཞུང་དུ་ངོས་འཛིན་པའི་སྲིད་གཞུང་རྙིང་པའི་ལས་བྱེད་བཅོས་མའི་འགན་ཁུར་བར་བཀོལ་སྤྱོད་མུ་མཐུད་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དངོས་མཐོང་འདི་དག་གིས་བོད་མི་རྒན་གཞོན་བར་མ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་སྡོད་འདོད་ནམ་ཡང་མེད་པ་ལ་བློ་སེམས་གཅིག་མཐུན་ཡིན་པའི་རང་རྟགས་གསལ་པོར་མངོན་པ་ཞིག་རེད།

རང་ཉིད་ཀྱི་བླང་དོར་བྱ་སྤྱོད་ལ་རང་དབང་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་རྒྱ་དམར་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་རིམ་པ་མང་པོའི་ལྕགས་ཐག་གིས་བཅིངས་ཤིང༌། རང་ཉིད་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་སྡུག་གི་མེ་དོང་ནང་ལྷུང་བཞིན་དུ། སྲིད་ན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ལུས་སྲོག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་དགྲ་བོར་རྒོལ་འཛིང་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ནི། བོད་མི་རིགས་ཕུལ་བྱུང་དཔའ་བོའི་རང་རྟགས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་འཕྲོག་པ་ལ་སུས་ཀྱང་བཟོད་སྒོམ་མི་ཐུབ་པའི་རྟགས་མཚན་བསྟན་པ། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ཡུལ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་སྙིང་ལ་མདའ་གཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ཡིད་གདུང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྐུལ་ལྕག་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་རང་བཙན་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ལུས་སྲོག་ཡལ་བར་དོར་བའི་བོད་མི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་དེ་རྣམས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་ཚོས་ལུས་སྲོག་གང་གི་ཆེད་དུ་བཏང་བའི་དམིགས་ཡུལ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ཅིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་ལྡབ་བརྒྱ་བསྐྱེད་དེ་བྱེད་དགོས།

ཡང་ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གནས་སྟངས་ཆ་ནས་བཤད་ན། རྒྱ་དམར་གྱིས་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་མི་མང་ཡིན་པ་དང༌། དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་མི་མང་ལ་ཡོད་ཅེས་དུས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང༌། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཉིན་མཁོའི་ཉེར་སྤྱད་དངོས་རིགས་ལྟ་བུར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་སྲིད་བྱུས་འགངས་ཅན་མང་པོར་གླེན་པ་རང་ཤེད་ཅན་གྱི་བསམ་སྤྱོད་བཟུང་བས་མཐོ་རིམ་དཔོན་ཁག་ནང་ཁུལ་དུའང་བསམ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པའི་འགལ་ཟླའི་དཀའ་རྙོག་མང་དག་ལངས་མུས་མ་ཟད། སྔར་ཕན་རྒྱ་དམར་གྱི་ཁ་ནས། ང་ཚོར་སྒེར་སེམས་མེད་པའི་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གཅེན་པོ་སུ་ལན་ཞེས་སྲིད་ན་དེ་ལྷག་སུ་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་བསྔགས་བརྗོད་བཀུར་འོས་སུ་འཛིན་པ་རེད། ད་ཆ་དགྲ་བོའི་དང་མར་བཟུང་སྟེ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མཚོན་རྩེ་རུ་སུར་གཏད་བསྡིགས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་བྱ་བ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བཞིན་པ་སོགས་རྒྱལ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་པའི་གནས་ལུགས་དེ་དག་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང༌། དགྲ་གཉེན་ངེས་མེད་དུ་གསུངས་པའི་བདེན་དོན་ར་སྤྲོད་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

དེས་ན། གནས་ཚུལ་ཐམས་ཅད་སྟོན་སྤྲིན་ལྟར་རྣམ་པར་གཡོ་ཞིང༌། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟར་འཁྲུག་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི།། ཞེས་པའི་དོན་ལྟར། བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་ལས་འགན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་མི་རང་ནས་འཁུར་ཏེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་གོང་སྨོས་ལྟར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཐ་སྙད་གང་དུ་འདོགས་པའི་གཞིའམ། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་བོད་མི་རྒན་གཞོན་བར་མ་མཐའ་དག་ནས་དགྲ་བོའི་གནོན་བཙིར་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་ཏུ་ལུས་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར། བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འཐབ་རྩོད་དེ་འདྲ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ན། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ཡུལ་དུ་གནས་འཁོད་བོད་མི་ཉུང་ཤས་རྣམས་སྒྱིད་ལུག་ལེ་ལོ་དང་རང་མགོ་གང་ཐོན་དུ་སྡོད་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད་པས། སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ངར་མ་ཆག་ཅིང༌། ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ལག་གདང་མ་ཞིག་པར། བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ལ་བློ་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་འབད་བརྩོན་གཡོ་མེད་དུ་བྱེད་པ་གལ་ཆེ། འགྲོ་ཀུན་བདེ་ལེགས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་སྨོན་འདུན་བཅས། ཞེས་སྩལ།

༡༩༧༠ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་སྐབས་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་ཁ་སང་གི་དྲི་བའི་མཇུག་སྐྱེལ་ན་བསམ་པ་བྱུང་ཡང༌། དུས་ཚོད་མི་འདུག་པས་མི་དགོས་པ་བྱས། ཉིན་ཤས་ཤིག་གི་རིང་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང༌། གོ་བསྡུར་བྱས། སྐད་ཆ་བཤད། རྩོད་པ་བརྒྱབ། རྒྱུ་མཚན་བཀོད། ཚང་མས་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གང་དགའ། ཅི་ལེགས། སོ་སོ་སོ་སོའི་སེམས་ལ་འཆར་སྒོ་གང་ཡོད་ཤོད་རེས་བྱས་ནས་དེ་རིང་ཚོགས་འདུ་ཟིན་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་བྱུང་བ་ཡིན་ཙང༌། ངོས་ནས་ཚང་མ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གཞན་དག་ཞུ་རྒྱུ་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་རྩ་བའི་ཚོགས་འདུའི་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཁྱེར་ཏེ་འདིར་འཛོམས། ཉིན་ཤས་དེའི་རིང་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་དང༌། གང་ཅིའི་དཀའ་ངལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚོགས་འདུ་བྱས་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད། སེམས་ཤུགས་ཟེར་ཡང་རུང༌། ལྷག་བསམ་ཟེར་ཡང་རུང༌། དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཟེར་བ་དེ་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ལག་ཆ་དེ་བེད་སྤྱོད་ཇི་འདྲ་བྱེད་མིན་སེམས་ཤུགས་ལ་ཐུག་པ་རེད། ལྷག་བསམ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ལྷག་བསམ་མེད་ན་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཕྱུག་པོ་ཡོད་རུང་དེ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་འཇོག་མི་ཐུབ།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱས་ཏེ་གོང་མཐོར་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མ་གཞི་མིའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་དེ་འགྱུར་སླ་པོ་དང༌། བརྟན་པོ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁ་སང་ཞུས་པ་ལྟར་རེད། ལྷག་པར་ཉམས་མྱོང་ཞེ་དྲག་མ་བསགས། དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་མ་མྱོང་མཁན། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་གཞོན་ནུ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དེ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོས་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ཡོང་སྐབས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་དེ་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་པའམ། གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སེམས་ཤུགས་རི་ལྟར་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཡིན། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡོང་བ་ལ་གང་བྱེད་དགོས་རེད་ཟེར་ན། ང་ཚོས་དང་པོ་ནས་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང༌། དེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད་ནས། ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་དེར་ལས་སླ་པོ་མེད་པ་ཞིག་དང༌། དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་བསམ་བློའི་ནང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ན་ཕྱིན་ཆད་ལས་ཀ་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་འཕྲད། རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། དང་པོ་ནས་སོ་སོའི་བསམ་བློ་ནང་བགྲོད་ལམ་བདེ་པོ་ཞིག་དང༌། དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་བསམ་པ་མེད་པར་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ཐོག་ལས་ཀ་མ་བྱས་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད་བསམ་པ་བསམ་བློའི་ནང་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ལ་སེམས་འགྱུར་གྱི་མ་རེད་ལ་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་མ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ད་ལྟ་ཞུས་པ་ལྟར། རྩ་བ་ང་རང་ཚོའི་ལྷག་བསམ་རི་ལྟར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ང་རང་ཚོའི་རྩ་བའི་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། དྲང་བདེན་ཞིག འབད་བརྩོན་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲུབ་ཐབས་མེད། ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ཙང༌། རེ་བ་རྒྱག་ས་དེ་ཡག་ཤོས་ཤིག་དང༌། བཟང་ཤོས་ཤིག་ལ་རེ་བ་རྒྱག་དགོས་པ་རེད་དེ། ང་ཚོས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་སྡུག་པ་དེ་མ་བྱུང་ན་ཨང་དང་པོ་རེད། གལ་སྲིད། བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། བསམ་བློའི་ནང་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་ཕྱིར་འཐེན་རྒྱག་གི་མ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཞུས་ན། ང་ཚོས་ལས་སླ་པོར་འགྲུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་ནས་ལས་སླ་བཅོས་བདེ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བར། ང་ཚོས་དཀའ་ལས་ཤིག་རྒྱག་གི་ཡིན་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་གཅིག་བྱས། དེ་ནས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་རེས་ང་ཚོ་འདིར་ཚོགས། མི་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས། སྐད་ཆ་བཤད། གང་དགའ་ཅི་ལེགས་གྲོས་བསྡུར་བྱས། དེའི་གྲུབ་འབྲས་དངོས་གཞི་ཐོན་དང་མ་ཐོན་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོས་དུས་ཚོད་གཅིག་བསྲིངས་ན་མ་གཏོགས་ཤེས་མི་ཐུབ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་སྦྲེལ། ལོ་སྦྲེལ། ལོ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མིན་པར། ལོ་བཅུ། བཅོ་ལྔ། ཉི་ཤུ་བར་སྦྲེལ་ནས་ཡུན་བསྲིངས་ན་རིམ་པས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་བསམ་བློའི་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ལག་ལེན་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་མ་རེད།

ད་ལྟ་བསམ་བློའི་ནང་གོ་རིམ་ཞིག་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་དེ་གཞི་ནས་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཁ་ནས་བཤད་དུས་ལས་སླ་པོ་རེད་ཅེས་མང་པོ་ཞིག་བཤད། ལག་ལེན་འགེལ་སྐབས་སྙུགས་སྲིང་མ་ཐུབ་པར་མཇུག་རྡུམ་ཆག་པའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག་པ་དེ་འདྲར་མ་སོང་བར་ལྷག་བསམ་དེ་ལག་ལེན་ཐོག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ལ་ངེས་པར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག རྡོ་དོན་ཚིག་གཉིས་རེད། ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ། དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་ལྷག་བསམ་དེ་རི་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ལ་མདུན་ནས་མདུན་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། དེ་ནས་ལྷག་བསམ་བཟང་བ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར། ལྷག་བསམ་དེ་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་ཏེ་ལག་ལེན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་གི་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དེ་བསྟན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གྲུབ་འབྲས་སྨིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་བཅས་དོན་དག་དེ་གཉིས་རེད། དེ་ཚང་མས་ངེས་པ་གྱིས་ (ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་སླར་ཡང་འདི་ལྟར་)

ཁ་སང་ནས་ད་ལྟའི་བར་གཞོན་ནུ་ཚོགས་ནས་ང་ཚོས་ག་རེ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་ཟེར་ན། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་ལ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང་འདྲིས་ནས། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་དཀའ་སྡུག་དེ་རང་གི་མཉམ་དུ་མྱོང་བའི་ཐོག་ནས་འགོ་ཁྲིད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། འགོ་ཁྲིད་མཁན་དེ་མང་ཚོགས་དང་ཁ་བྲལ་ན་ཡོང་ཐབས་ཡོད་མ་རེད། འགོ་ཁྲིད་པ་དེ་དང་འགོ་ཁྲིད་ཡུལ་གཉིས་མཉམ་དུ་འདྲིས་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས། འགོ་ཁྲིད་མཁན་དེའི་བསམ་བློ་དེ་ངེས་པར་དུ་སྔོན་ལ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་སྔོན་དུ་སླེབས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་མཉམ་དུ་འདྲིས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། འགོ་ཁྲིད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

སྔོན་མ་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས་པེ་ཅིན་ནས་སང་ཞོགས་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དེ་རིང་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་མཇལ་ནས་བཀའ་མོལ་ལྷོད་ལྷོད་བྱུང༌། དེའི་ཉིན་མོ་དེར་མའོ་ཙེ་ཏུང་ནས་བསླབ་བྱ་དེ་སྐྱོན་བྱུང༌། དེ་དངོས་གནས་བསླབ་བྱ་རེད་བསམ་དྲན་བྱུང༌། དེ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གདམས་ངག་རེད། (གསུངས་ཏེ་བཞད་མོ་མཛད་) ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དང་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཚོ་མདོར་ན་མ་བྱན་ཚུན་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ནས་ཡོང་མཁན། དཔེར་ན། མལ་སོར་དང༌། ཀ་རྡོར་ཁུལ་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ལས་སླ་སྟབས་བདེའི་ཐོག་ནས་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་མེད་པར་འགྲིམ་འགྲུལ་སོགས་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་རེས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་སྟེ་སྤྲོ་ཤུགས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཙང་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཕེབས་མཁན་ཚོར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ནས་ད་རེས་འདིར་ཉིན་ཤས་རིང་ཚོགས། གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་བསམ་བློའི་ནང་གོ་རིམ་སྒྲིག་པ་དེར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ད་དུང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་ཕྱིན་ནས་འདིར་ཡོང་མ་ཐུབ་པའི་གཞོན་ནུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོར། ད་རེས་འདིར་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། བསམ་བློའི་གོ་རིམ་གང་འདྲ་ཞིག་བསྒྲིགས་པ། ང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ། དེ་ཚོ་ཚང་མ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དགོས་ཨེ་ཡོད། ཡང་ཁྱེད་ཚོས་ས་གནས་སོ་སོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས་ཨེ་ཡོད།

མདོར་ན། འདིར་དངོས་སུ་འབྱོར་འཁོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་བསམ་བློའི་ནང་ནས་འདིར་བློ་ཚུར་གཏོད་ནས་ཡོད་མཁན་གྱི་གཞོན་ནུ་གཞན་དག་ཚོ་ལ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་ངོས་ཀྱིས་འཚམས་འདྲི་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གཞོན་ནུ་ཚང་མར་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་དྲང་བདེན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཚང་མས་རང་རང་གི་ནུས་ཤུགས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་སྒོ་གསུམ་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱང་ཚང་མས་མ་བྱས་དོགས་མེད་ལ། ངེས་པར་བྱེད་རོགས་ཞེས་རེ་འདུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་ལབ་རོགས། ང་རང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་འདི་ཚང་མས་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་མེད།

དེར་བརྟེན། འདིར་ཡོང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཚང་མས་སྙིང་སྟོབས་གོང་མཐོར་སྤེལ་ནས་ང་ཚོའི་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་འདིའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུར་འགོ་ཁྲིད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་མདུན་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱབ་སྣུར་རྒྱག་གི་མ་རེད་ལ། གཞོན་ནུ་ཚོ་ཡིན་ཡང་གཅིག་རྒྱབ་གཉིས་སྣོན་གྱིས་མདུན་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་འཇོག་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཀར་ཆག་དད་གསུམ་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ།

རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཀང་ར་རྫོང་ཁོངས་ངྷ་རམ་ས་ལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་གྲགས་པའི་ས་གནས་འདིར། གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རགས་རམ་བཀོད་པར།

རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། འགྲོ་བ་མིས་མཚོན་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཅོག་བདེ་བ་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། བདེ་སྡུག་གཉིས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་བདེ་བ་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་སྤོངས་དགོས་ཤིང༌། བདེ་སྡུག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སེམས་དུལ་མ་དུལ་འདི་ལ་ཐུག་པས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་སེམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས།

སེམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོས་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་བསྟན་ཡོད་པའི་ནང་ཚན། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འདི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ནས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཅིང༌། ཆོས་འདི་བྱུང་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་འདས་རུང༌། ད་ལྟའང་འཛམ་གླིང་འདིར་ནང་པ་དུང་ཕྱུར་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་ཡིན།

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པས། གཞི་བདེན་པ་གཉིས་དང༌། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཐབས་ཤེས་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ལམ་བརྒྱུད། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་དགོས་པས། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་ན། མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་སེམས་ཅན་མང་པོར་དགེ་བའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་འཇོག་པ་དང༌། བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་དང༌། དྲན་པ་གསོ་བའི་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་སྤྱིར་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད།

བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་ལྷ་སྐལ་ྋརྒྱལ་ཀུན་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་དུ་གྲགས་པ་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོའི་གྲས་སུ་བཞུགས་པ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོར་གཏོར་བཤིགས་སོང་བའི་དབུ་ཞལ་འཐོར་གྱར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་ནང་གཟུངས་སྙིང་པོར་བཞུགས་པའི་འཕགས་པའི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་བཞེངས་པར་སྤྲོ་ཞིང༌། སྐུ་བརྙན་བཞུགས་ཡུལ་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་ཀུན་གྱིས་མཇལ་མཆོད་བྱ་ཡུལ་ཞིག་མེད་ཐབས་མེད་པ་དང༌། ཁུལ་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་བྱ་ཡུལ་ཁང་ཁུངས་ཕྲན་བུ་ཆེ་བ་ཞིག་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་བཅས་ལ་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ལོར་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་བྱ་ལོར་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་བཞིན་གསར་དུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བགྱིས་པའོ།།

སྐུ་རྟེན་སྐོར། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིར་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་ཅན་སྟོང་རྩ་གཅིག་བྱོན་དང་འབྱོན་རྒྱུའི་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པ། ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས། གང་གིས་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས།། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར།། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པའི།། གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་འདོམས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་པད་སྦྲགས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་ལ་ཕི་ཀྲི་དགུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་སྐུ་རྒྱུ་ཟངས་ཚ་གསེར་ཅན་བཟོ་བཀོད་ཚད་མཐུན་བྱོན་གཙང་གསར་བཞེངས་གཙང་ཁང་དབུས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།

སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ལྷ་སྲིན་མ་རུངས་པ་དག་བཏུལ་ཏེ་བསྟན་པའི་རྨང་འཛུགས་པའི་གྲོགས་དན་མཛད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མངའ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ྋརྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོས། རིག་འཛིན་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་པད་མ་འབྱུང༌།། ལྔ་བརྒྱའི་གཙུག་རྒྱན་དཔལ་ལྡན་མར་མེ་མཛད།། རྡོ་རྗེ་འཆང་དབང་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ།། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་གར་མཛད་དེ་ལ་འདུད།། ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ཀྱང༌། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་གྱུར་པ་ན།། རིག་འཛིན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཏེ།། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་མར་མེ་མཛད།། དེང་སང་དུས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ།། བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡབ།། སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་གྱིས།། མཁས་དང་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རོལ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྔ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་རོལ་གར་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་མཆོག་ཏུ་ཆེ་བ་དང༌། དེང་གི་སྐབས་སུ་ཡང༌། བོད་ལྗོངས་ཀླ་ཀློས་དབང་དུ་སྒྱུར་བཞིན་པའི་མི་དང་མི་མིན་མ་རུངས་པའི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་བྱེ་མའི་འཆང་བུ་ལྟར་རང་ཞིག་ཏུ་གཏོང་བའི་ཐུགས་རྗེ་དང་འཕྲིན་ལས་བསྐུལ་བའི་སླད་དུ། ཟངས་ཚ་གསེར་མའི་གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་པད་སྦྲགས་དཔངས་ལ་ཕི་ཀྲི་བཅུ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་གཟི་བྱིན་འབར་བ་གསར་བཞེངས་ནང་གཟུངས་སྤྱི་ལྟར་ཐོག གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན་འབུམ་ཕྲག་ལྷག་ངེས་ཅན་གཙང་ཁང་ནུབ་མར་ཞལ་བོད་ཕྱོགས་ཤར་གཟིགས་ཀྱིས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།

དངུལ་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས། སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བཞེངས་ཤིང༌། ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཙང་ཁང་བྱང་མར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་བོད་ལྗོངས་སྐྱེ་འགྲོའི་མཆོད་ཡུལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཉམས་ཆག་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་མ་མྱོང་བར་བཞུགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་ཞེས་སྲིད་ན་རྙེད་དཀའི་སྐུ་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་ཡོངས་གྲགས་དེ་བཞིན། བར་སྐབས་བོད་ལྗོངས་བཙན་འཕྲོག་མ་བདག་བདག་བཟུང་བྱེད་པོ་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་གྱི་གཙོ་བོ་དག་ལ་ཤེས་རིག་གསར་བརྗེར་འབོད་པ་ལོག་པའི་བློ་གྲོས་ཤར་ཏེ་སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་དང༌། རྟེན་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་བའི་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ལྷུར་བླངས་ཏེ་ ༡༩༦༦ ལོར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་གཏོར་བཤིགས་བྱས་པའི་སྐབས་སུ། གོང་སྨོས་འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་ཡང་གཏོར་བཤིགས་སོང་བའི་སྐུ་ཚལ་བོད་མི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། འཕགས་པ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཞི་ཞལ་གཅིག་དང༌། ཁྲོ་ཞལ་གཅིག ༡༩༦༧ ལོ་འགོར་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡང༌། ཁྲོ་ཞལ་གཞན་གཅིག་དང༌། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དབུ་ཞལ་བཅས་ ༡༩༦༨ ལོར་གོང་བཞིན་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་གདན་དྲངས་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང༌།

དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བཞེངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་སྐུ་དངོས་ད་ཆ་རང་རེས་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཇལ་རྒྱུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐལ་བས་ཕོངས་ཀྱང༌། དབུ་ཞལ་ཁག་རྒྱ་གར་དུ་གདན་ཞུས་རྣམས་ནང་གཟུངས་སྙིང་པོར་བཞུགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བརྙན་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་བཞེངས་བསྐྲུན་ཐུབ་ན། འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བྱར་བཟུང་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས། བོད་འབངས་སྐྱེ་འགྲོའི་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་དགོས་པ་དགེ་མཚན་དུ་འགྱུར་ངེས་སྙམ་པའི་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། སྐུ་རྒྱུ་དངུལ་དཀར་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་བརྙན་པད་སྦྲགས་སྐུ་ཚད་ལ་ཕི་ཀྲི་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་འདི་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ བོད་ལྕགས་ཁྱི་ལོར་གསར་དུ་བཞེངས་ཤིང༌། གཟུངས་ཀྱི་རིམ་པ་བྱིངས་རྣམས་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཐོག་ལ། དབུའི་ནང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞལ་གཉིས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་པས། དད་ལྡན་རྣམས་ནས་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་མོས་ནས་ཕྱག་མཆོད་གསོལ་འདེབས་བགྱིར་འོས་པ་ཡིན།

དེ་ལྟའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དངུལ་སྐུ་འདི་བཞིན་རེ་ཞིག་གཙུག་ལག་ཁང་འདིར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་རྗེས་སུ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་སླད་དུ་ཞལ་བོད་ཕྱོགས་ཤར་གཟིགས་ཀྱིས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།

དེ་ལྟར་སྐུ་རྟེན་རྟེན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང༌། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན།

གསུང་རྟེན། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པོད་བརྒྱ་ཐམ་པ་དང༌། བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པོད་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ།

ཐུགས་རྟེན། ཟངས་ཚ་གསེར་མའི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་དང༌། རྒྱ་གར་ལི་མ་ཁག་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་འདི་དག་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་སྲིད་མཐར་བརྟན་པར་བཞུགས་ཤིང༌། མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་འགྲོ་ཀུན་སྨིན་གྲོལ་གྱི་དཔལ་ལ་འགོད་སླད། གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆར་འབེབས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་ཡེ་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལགས།

གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་ཨར་ལས་སུ་ཧིན་བོད་རྡོ་ཤིང་མི་གྲངས་ ༣༠ སྐོར་དང༌། དམངས་འུལ་བོད་མི་ཁེ་གཙང་མི་གྲངས་ ༧༠ ནས་ ༨༠ སྐོར་བཅས་ནས་ལས་རྒྱུན་ཟླ་བ་བདུན་གྱི་ཁོངས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས། ཕྱི་ནང་བཟོ་བཀོད་མཛེས་ཆ་སོགས་རྒྱས་གཤོམ་སྤྲོས་པ་དོར་ཏེ་མཁོ་བེད་གང་ཆེ་ཡོང་ཐབས་གཙོ་བཟུང་བྱས། སྲ་བརྟན་ཕུགས་འཕེར་ཡོང་བར་དམིགས་ཏེ་ལྕགས་དང༌། ཨར་འདམ་གཏོང་ཁུངས་ཁག་ལྷུག་པར་བཏང་བས། དོན་སྙིང་གཙུག་ལག་ཁང་འདིར་ས་རྡོ་ཤིང་ལྕགས་སོགས་རྒྱུ་འགྲོའི་རིགས་དང༌། ལས་མིའི་གླ་ཕོགས་སོགས་འགྲོ་གྲོན་ཁག་ཁྱོན་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པར་ཧིན་སྒོར་ཉིས་འབུམ་བརྒལ་ཙམ་སོང༌། རྟེན་བཞེངས་བཟོ་ལས་པ་འགོ་བྱིངས་མི་བདུན་ནས་ལས་རྒྱུན་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དགུའི་ཁོངས་གོང་གསལ་སྐུ་རྟེན་རྣམ་གསུམ་བཞེངས་བསྐྲུན་ལེགས་པར་ཞུས་ཤིང༌། སྐུ་རྒྱུ། གསེར། དངུལ། ཟངས། དངུལ་ཆུ། སྐུ་རྒྱན་ཁོངས་ཕ་ལམ་གྱིས་གཙོས་པའི་ཕྲ་རིགས། མུ་ཏིག གཡུ་བྱུར། གཟི་སོགས། བཟོ་པའི་ལས་གླ། ཟུར་གསོས་སོགས་འགྲོ་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་རགས་བརྩིས་ཀྱིས་བསྡོམས་པར་ཧིན་སྒོར་ལྔ་འབུམ་བཞི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་དང་པད་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་སོང་འདུག

སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། བཅུད་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་ཁག་བཅས་གསར་བཞེངས་འགྲོ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཧིན་སྒོར་བདུན་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་ཁོངས་སུ། གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། རྟེན་བཞེངས་རང་ལ་ཆེད་དམིགས་དད་སྦྱིན་རྣམས་ནས་ཞལ་འདེབས་དངུལ་དངོས་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བ་ཁྱོན་བསྡོམས་ཧིན་སྒོར་ ༢༡༣༩༠༠ ཟིན་པ་སྨིན་གཏོང་ཐོག ཁ་ལོངས་ཧིན་སྒོར་ ༥༣༦༡༠༠ དགོས་པ་འདི་གར་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་འདས་གསོན་ཁག་གི་ཆེད་དུ་སྐྱབས་ཞུ་དངུལ་དངོས་རིམ་འབྱོར་བྱུང་བ་རྣམས་སྨིན་གཏོང་བྱས་ཡོད།

དེ་ལྟར་གནས་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་ཏེ་རྣམ་དཀར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འདུ་བྱས་པ་འདིས་མཚོན་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་སྦྱོར་བ་འདས་གསོན་འབྲེལ་ལྟོས་བཅས་པ་རྣམས་དང༌། ཨར་ལས་རྟེན་བཞེངས་དོ་དམ་ལས་བྱེད་དངུལ་ཟངས་བཟོ་རིགས། རྡོ་ཤིང་དམངས་འུལ་སོགས་ཚུལ་འདིར་སྒོ་གསུམ་ངལ་འཁུར་དང་ལེན་བྱེད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན། མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་རྗེས་སུ་བཟུངས་ཏེ། ངེས་འབྱུང་བྱང་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། རིམ་གཉིས་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་ནས་སྟོབས་བཅུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་རྒྱ་དམར་ཀླ་ཀློའི་བཙན་དབང་ཚེ་གཡོག་ལས་མྱུར་ཏུ་གྲོལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་གཞན་དག་དང་སྐལ་མཉམ་རང་དབང་གི་དགའ་སྟོན་ལ་སྤྱོད་ཐུབ་པ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་མི་མཐུན་རྒུད་ཚོགས་ཞི་ཞིང༌། འགྲོ་ཀུན་མཛའ་གཅུགས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་བཟང་པོར་སྤྱོད་པ་བཅས་ཀྱི་བསྔོ་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བགྱིས་ཡོད་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག

ཅེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་རྟེན་དཀར་ཆག་དང༌། སྨོན་ཚིག་ཆབས་ཅིག་ཏུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པར་འབོད་པ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གཤེགས་ལོ་ ༢༥༡༥ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དབུ་བརྙེས་ཀྱི་ལོ་ ༢༠༩༧ རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཁྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༥ བཟང་པོར་བྲིས།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ལྷ་སར་བོད་མི་མང་ནས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བྱས་པར་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་བཙན་དབང་གདུག་རྩུབ་དྲག་པོས་འགྲོ་བ་མིས་རྩ་ཆེར་འཛིན་པའི་གནས་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དམར་གསོད་དྲག་གནོན་བྱས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཉིན་མོ་དེ་ལ་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་གང་གི་དོན་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་གི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་གཏོང་མཁན་བོད་མི་ཚོར་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེ་ཉིན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་ཀྱང་རྗེས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཉིན་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་བཙན་དབང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པའི་ཐོག ཁོང་ཚོ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་དྲག་པོའི་ལམ་ནས་གུང་ཁྲན་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་མི་སེར་སྤེལ་སྲོལ་འཛིན་ཐབས་བྱེད་དགོས་པར་ཐུག་པ་དང༌། ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་ཕམ་ཉེས་མིན་པའི་ཁར། ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་དབང་གི་འོག་ཏུ་ནམ་ཡང་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དཔའ་གདེང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་བསྟན་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་རང་དབང་གྱེན་ལངས་ལན་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བྱེད་སྲིད་ལ། དེ་འདྲའི་དྲག་གནོན་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བྱེད་སྲིད་ནའང༌། སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་སྙིང་སྟོབས་དང་རང་དབང་གི་འདོད་པ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་གཏོར་བརླག་གཏོང་མི་ཐུབ་པས། བོད་ལ་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ངེས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་སུ་མ་ཚུད་བར་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གིས་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་ནས་བྱེད་ངེས་ཡིན།

གོང་གསལ་བརྗོད་དོན་རྣམས་ར་སྤྲོད་བདེན་རྟགས་སུ་ཉེ་ཆར་བོད་ནས་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་གཤམ་གསལ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། ༡༩༧༠ ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ནང་བོད་མི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཚོས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་དབང་གིས་བོད་མི་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་སར་སྡེབ་གསོད་བྱས་འདུག་ཅིང༌། ཁང་པའི་ནང་དང༌། བཙོན་ཁང་ནང་ཤི་བསད་ཅི་བྱས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་མེད། ཕྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་ནས་གོ་མཚོན་ལྡན་པའི་ངོ་རྒོལ་བ་ཆེ་ཁག་གཅིག་མགོ་གནོན་ཐུབ་ལུགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལས། ཞིབ་གསལ་འགྲེལ་བརྗོད་མ་བྱས་ཀྱང༌། དེ་རྗེས་གོ་ཐོས་ལ། བོད་ལྷོ་ནུབ་ས་ཁུལ་དུ་ངོ་རྒོལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལངས་ཏེ་རྒྱ་མི་སྟོང་ཕྲག་སྐོར་ལ་ཤི་རྨས་བྱུང་བ་དང༌། སྐབས་དེར་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སླར་ཡང་སྡེབ་གསོད་བྱས་འདུག

ཡང་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་ལྷ་སའི་ནང་གསང་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་རྒྱ་དམར་ལ་རྙེད་ཐོན་བྱུང་བ་དང༌། ཚོགས་པ་དེའི་མིང་ལ་ (བོད་རང་བཙན་ལས་འགུལ་ཚོགས་པ་) ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་འདུག དེའི་ཚོགས་མི་དགུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་སར་སྡེབ་གསོད་བྱས་པ་དང༌། དེ་བྱིངས་རྣམས་ལོ་ཉི་ཤུ་ནས་སུམ་ཅུའི་བར་བཙོན་འཇུག་བྱས་འདུག

དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ནང་གདུག་རྩུབ་བཙན་གནོན་དྲག་པོ་ཚད་མེད་ཅིག་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདི་དག་ལོ་ཤས་སྔོན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ནི་འགོག་མེད་དུ་འབྱུང་བཞིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་སྡུག་གིས་ཇི་ལྟར་མནར་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་ངའི་ངག་རིག་གི་ལམ་ནས་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གསལ་བརྗོད་མི་ཐུབ།

དངོས་དོན་དུ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ནའང༌། ངོས་ཀྱིས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ཞེ་སྡང་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། ངའི་ཡིད་ཆེས་ལ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ནི་བོད་མི་རྣམས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་མཚམས་ཡོང་ངེས་ཤིང༌། ཞེ་སྡང་ནི་ནུས་ཤུགས་མིན་ལ། ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་རེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་གིས་ཞེ་སྡང་འགོག་མི་ཐུབ་པར་གསུངས་པ་དེ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་བཤད་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་ཡིན། ཞེ་སྡང་གི་ལམ་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡང་དེ་ནི་སོར་གནས་མི་ཐུབ་ལ་ཡུན་རིང་འཚོ་གནས་མི་ཐུབ། དེར་མ་ཟད། དེ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་སླར་ཡང་དཀའ་རྙོག་འབོད་པའི་གཡབ་མོ་ཡིན།

ད་ལྟའི་ཆར་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་ཞེ་སྡང་བྱས་ན་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་ཞིག་མ་གཏོགས་གང་ཡང་ཡོང་མི་ཐུབ། ལར་ནས་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཅི་བྱེད་ནམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་ཞེ་སྡང་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། འགོ་ཁྲིད་པས་དབང་མེད་དུ་གཅུན་འཁྲིད་བྱས་པའི་རྒྱ་མི་ས་ཡ་མང་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་འགོ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ལའང་ཞེ་སྡང་ཅི་ཕྱིར་བྱེད། གང་ལགས་ཟེར་ན། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་རང་གི་བདེན་དོན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་མྱངས་ཡོད། ངེད་རང་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་དོན་འགྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་མེད་ཀྱང༌། དུས་རྟག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ཉིན་གཅིག་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

རྒྱ་དམག་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་ནའང༌། ངའི་ཡིད་ཆེས་དེ་འགྱུར་མེད་དེ་རང་ཡིན་ཅིང༌། དེང་དུས་རྒྱ་ནག་ལ་ཧ་ཅང་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཚོས་ཀྱང་འཇིགས་སྣང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱལ་རབས་ལ་ངེས་གཏན་གང་ཡང་མེད། གཟི་བརྗིད་ཚད་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཉམས་བརླག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དེ་འདྲའི་སྟོབས་ཤུགས་དེ་ལ་ནད་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། གཞི་རྩ་འཇིགས་སྣང་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུགས་པ་དེ་ཡིན། དཔེར་ན། གནའ་དུས་ཀྱི་མི་ལྟར་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མི་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཐོན་ན་དཀོན་མཆོག་གསར་པའི་བཀའ་ཆད་དྲག་པོ་ཕོག་གིས་དོགས་པའི་འཇིགས་སྣང་འོག་དུས་རྟག་ཏུ་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་གནས་ཨེ་ཐུབ་ཟེར་ན། མི་ཐུབ། རྒྱལ་རབས་དང་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་ཁག་གཅིག་གིས་འཛིན་པ་དེ་གྲས་ལ་འདྲ་བ་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ནི་ཡུན་རིང་གནས་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱ་ནག་ཀྱང་མཐར་གྱར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

ད་དུང་འཛམ་གླིང་ནང་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་མི་རེ་ཟུང་མུ་མཐུད་ནས་བྱུང་དབང་དུ་སོང་རུང༌། མཐར་ཐུག་གི་རྒྱལ་ཁ་ནི་དྲང་བདེན་ལ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོའི་དོན་གནད་ཀྱང་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱི་བཙན་གནོན་དྲག་པོའི་གཉའ་ཤིང་དེ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་བོད་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཆེད་ཡར་ལངས་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

མཇུག་ཏུ། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་དུས་སུ་སེམས་གསོ་སློབ་སྟོན་དང༌། ལག་འདོན་རོགས་རམ་གནང་མཁན་གཞུང་སྒེར་ཁག་ལ་དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་ དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times, New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།